II SA/Wa 165/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędziowie WSA Iwona Maciejuk (spr.), Stanisław Marek Pietras, , Protokolant specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi K. B. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie inwalidztwa odrzuca skargę. Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w [...] skierowaniem z dnia [...] stycznia 2017 r. wystąpił do [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej MSW w celu ustalenia K. B., zwolnionej ze służby w dniu [...] kwietnia 2016 r., prawa do renty inwalidzkiej oraz określenia aktualnej grupy inwalidzkiej. [...] Rejonowa Komisja Lekarska dokonała badania lekarskiego na podstawie skierowania z dnia [...].01.2017 r. wystawionego przez: Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w [...] celem: uznania funkcjonariusza, funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku lub braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby i wydała orzeczenie z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...]. W uzasadnieniu w Części A Komisja wskazała, że badaniu poddana została K. B. były funkcjonariusz Policji zwolniony ze służby [...] kwietnia 2016 r. Wskazano na wyniki badań lekarzy specjalistów, wskazano na dokonane rozpoznania (pkt 11). Wskazano kategoria do służby lub do pracy: kat. B zdolna do służby w Policji z ograniczeniami (pkt 12), nie istnieje związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby (pkt 13). W części C pkt III "Orzeczenie" wskazano, że badana jest zdolna do pracy (pkt 1), nie wymaga opieki innej osoby (pkt 2), "zalicza się badanego do żadnej grupy inwalidzkiej" (pkt 3). W części F wskazano, że orzeczenie to wydano na podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19.12.2014r. (Dz. U. z dnia 24.12.2014r. poz. 1898) w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu; ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 28.11.2014 (Dz. U. z dnia 18.12.2014 poz. 1822 z późn.zm); ustawy z dnia 18.02.1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016r., poz. 708 - tekst jednolity). Po rozpatrzeniu odwołania Centralna Komisja Lekarska podległa Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. CKL na podstawie na podstawie art. 47 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2014r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014r., poz. 1822 z późn. zm.) uchyliła orzeczenie RKL z dnia [...] czerwca 2017 r. i wydała własne orzeczenie. Centralna Komisja Lekarska wskazała, że orzeczenie wydała na podstawie ustawy z dnia [...].11.2014 o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 poz. 1822 z późn.zm); rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19.12.2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biura Ochrony Rządu(Dz. U. z dnia 2014r. poz. 1898); ustawy z dnia 18.02.1994r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016r., poz. 708 - tekst jednolity). Centralna Komisja Lekarska wskazała, że orzeczenie wydała na podstawie dokumentacji orzeczniczej zgromadzonej przez [...] w [...] do wydania zaskarżonego orzeczenia, badania własnego oraz wyników zleconych przez siebie konsultacji specjalistycznych. W części A orzeczenia wskazano, że orzeczenie dotyczy K. B. zwolnionej ze służby w Policji w dniu [...] kwietnia 2016 r. Przedstawiono wyniki badań lekarzy specjalistów. W punkcie 11 wskazano rozpoznanie 1. Zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane o niewielkim nasileniu, wykazujące sezonowość występowania. §78p2r5B, 2. Nadciśnienie tętnicze kontrolowane. §47plr5B, 3. Cukrzyca typu 2. §71p5r5B, 4. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa (głównie lędźwiowego) z wielopoziomową dyskopatią, bez objawów korzeniowych oraz ubytkowych. §55plr5B, 5. Mięśniaki macicy. - bez §, 6. Podejrzenie zaburzeń rytmu serca. - bez §. W punkcie 12 wskazano kategoria zdolności do służby lub pracy kat. B zdolna do służby w Policji z ograniczeniem. W punkcie 13 związek schorzenia albo ułomności ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby – nie dotyczy. W części C dotyczącej inwalidztwa wskazano I Rozpoznanie: 1. Zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane o niewielkim nasileniu, wykazujące sezonowość występowania. 2. Nadciśnienie tętnicze kontrolowane. 3. Cukrzyca typu 2. 4. Choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa (głównie lędźwiowego) z wielopoziomową dyskopatią, bez objawów korzeniowych oraz ubytkowych. 5. Mięśniaki macicy. 6. Podejrzenie zaburzeń rytmu serca. II. Wskazania. Badana może wykonywać pracę : zdolna do pracy (pkt 1). Badana nie wymaga stałej opieki drugiej osoby przy wykonywaniu podstawowych czynności życiowych (pkt 3) W części III Orzeczenie Centralna Komisja Lekarska orzekła, że badana jest zdolna do pracy, badana nie wymaga opieki innej osoby. Badanej nie zaliczono do żadnej grupy inwalidzkiej (pkt 3). W uzasadnieniu CKL wskazała m.in. że po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] sierpnia 2017r. od orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej w [...] nr [...] i zapoznaniu się z dokumentacją orzeczniczą skierowała odwołującą się na konsultację kardiologiczną i psychiatryczną. Konsultująca kardiolog w dniu [...] listopada 2017r. na podstawie uzyskanego wywiadu i badania własnego postawiła rozpoznanie: "Nadciśnienie tętnicze. Cukrzyca typu 2. Podejrzenie zaburzeń rytmu serca". Konsultująca psychiatra w dniu [...] listopada 2017r. zbierając wywiad ustaliła, że pierwszy incydent "panicznego lęku" wystąpił w 2003r. prawdopodobnie jak podaje "została przeniesiona do jednostki niższego szczebla z [...] do KRP". Następny incydent wystąpił w 2005r. również powodem były "sytuacje w pracy"- od tego czasu przyjmuje leki. Aktualnie orzekana zgłasza zaburzenia snu - okresowo sny o przykrej treści i pogorszenie nastroju w okresie jesienno - zimowym. Konsultująca specjalista psychiatra po wnikliwej analizie dokumentacji z leczenia ambulatoryjnego i po badaniu własnym postawiła rozpoznanie: "zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane indukowane głównie trudnymi reakcjami z przełożonymi o niewielkim nasileniu, cechy sezonowych zaburzeń nastroju". Zdaniem CKL schorzenie wymienione w punkcie 1 rozpoznania - zaburzenia depresyjne i lękowe mieszane o niewielkim nasileniu należy kwalifikować zgodnie z §78p2 wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu albo funkcjonariusza tych służb stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej oraz Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014r. poz. 1898), gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B - zdolna do służby z ograniczeniem. Schorzenie wymienione w punkcie 2 rozpoznania - Nadciśnienie tętnicze z dobrym efektem leczniczym należy kwalifikować zgodnie z §47pl wyżej wymienionego wykazu, gdzie w rubryce 5 widnieje kategoria B. Podejrzenie zaburzeń rytmu serca (kołatania serca w godzinach nocnych oraz podane przez zainteresowaną mięśniaki macicy -brak jakiejkolwiek dokumentacji - zostały zakwalifikowane przez CKL bez paragrafu. Komisja wniosła także korektę do punktu 8 - poza służbą i do punktu 11.1 części A orzeczenia. K. B. pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wskazując, że zaskarża je w części dotyczącej ustalenia zdolności do służby w Policji. Zarzuciła: I. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, skutkujące bezpodstawnym przyjęciem, iż skarżąca jest zdolna do służby w Policji z ograniczeniem, tj.: 1) art. 39 ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich poległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nie zawarcie w kwestionowanym orzeczeniu uzasadnienia, umożliwiającego poddanie go kontroli sądowoadministracyjnej, co ostatecznie doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. § 78 pkt 2 i pkt 3 oraz § 85 pkt 1 i pkt 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2014 r. Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1989) poprzez przyjęcie a priori, (w oderwaniu od stanu faktycznego sprawy), iż rozpoznane u skarżącej w pkt 1 schorzenie należy zakwalifikować jako § 78 pkt 2 zamiast § 78 pkt 3 lub też § 85 pkt 1 albo pkt 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2014 r. Ministra Sprawiedliwości; 2) art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez: - dokonanie błędnych ustaleń faktycznych oraz dowolnej oceny zebranego w sprawie już materiału dowodowego, - brak przeprowadzenia wnikliwego postępowania dowodowego w sprawie oraz jego wadliwą analizę na etapie wydawania orzeczenia, prowadzące do przyjęcia, iż obecny stan zdrowia skarżącej pozwala na dalsze pełnienie służby w Policji z ograniczeniem, - poprzez nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego w taki sposób, aby dostatecznie i obiektywnie stwierdzić, że skarżąca jest niezdolna do dalszego pełnienia służby w Policji, - poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób nieobiektywny, arbitralny i oderwany od rzeczywistości, zasad logiki i wiedzy medycznej, - wydanie orzeczenia nieuwzględniającego słusznego interesu strony, 3) art. 9 k.p.a. poprzez nie informowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz orzeczenia [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła m.in., że wydane orzeczenia nie zawierają prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego, co powoduje, że nie poddają się kontroli. Nie wynika z nich bowiem, z jakich względów schorzenia rozpoznane u skarżącej zostały uznane przez orzekające w tej sprawie organy za choroby, które nie powodują trwałej niezdolności skarżącej do służby w Policji. W orzeczeniu Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. [...] natomiast w żaden sposób nie wyjaśniono z jakich przyczyn rozpoznanie dokonane u skarżącej zakwalifikowano do pkt 2 a nie pkt 3 § 78 lub § 85 pkt 1 i pkt 2 załącznika do rozporządzenia z dnia 18 grudnia 2014 r. Zdaniem skarżącej, na podstawie natomiast zawartego w zaskarżonym orzeczeniu uzasadnienia nie sposób jednocześnie ocenić, czy badania stanu zdrowia skarżącej były wszechstronne. Centralna Komisja Lekarska, reprezentowana przez radcę prawnego, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny rozpoznając skargę w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Na podstawie art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1782 ze zm.), zdolność fizyczną i psychiczną do służby ustalają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, które obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty wymienione w art. 3 § 2 P.p.s.a. Z przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. Z 2014 r. poz. 1822 ze zm.) wynika, że komisje lekarskie orzekają o zdolności kandydatów do służby, o zdolności funkcjonariuszy do służby, ale także m.in. o uznaniu funkcjonariuszy zwolnionych ze służby za inwalidów lub uznania ich za niezdolnych do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą, ustalenia zdolności do pracy funkcjonariuszy zwolnionych ze służby w celu określenia grupy inwalidzkiej. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Mają one byt w pełni autonomiczny i podlegają zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa, m.in. dla celów emerytalno-rentowych. Podstawą tych orzeczeń są odrębne przepisy: rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 września 2005 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Biurze Ochrony Rządu i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 206, poz. 1723); rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 26 czerwca 2014 r. w sprawie ustalania uszczerbku na zdrowiu funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biura Ochrony Rządu (Dz. U. z 2014 r., poz. 866). Takie orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (v. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r. sygn. III ZP 9/99, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. OSA 1/00, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lipca 2010 r. sygn. I OSK 220/10, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] wydane zostało na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1822 ze zm.) oraz na podstawie ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.). Orzeczenie to wydane zostało w przedmiocie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę (w celu ustalenia prawa do renty inwalidzkiej) oraz określenia grupy inwalidzkiej. Orzeczenie to należy do drugiej omawianej grupy orzeczeń, niemających samodzielnego bytu i niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Ustalenia Sądu w tym zakresie nie zmienia zawarte w treści tego orzeczenia dodatkowe wskazanie "zdolna do służby z ograniczeniami". W sprawie jest bowiem bezsporne, że orzeczenie wydane zostało na skutek skierowania wystosowanego do komisji lekarskiej przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSW w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w przedmiocie inwalidztwa. Orzeczenie to nie dotyczy ustalenia kategorii zdolności do służby ani kandydata ani funkcjonariusza w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Skarżąca nie została poddana badaniu jako kandydat do służby. Skarżąca nie została poddana badaniu także jako funkcjonariusz pełniący służbę. Skarżąca służby nie pełni, nie zajmuje żadnego stanowiska, jest byłym funkcjonariuszem (zwolniona ze służby w dniu [...] kwietnia 2016 r.). Zaskarżone orzeczenie nie stanowi orzeczenia w przedmiocie zdolności do służby w Policji, ale orzeczenie w przedmiocie inwalidztwa, które kontroli sądu administracyjnego nie podlega. Tego rodzaju orzeczenia nie mają samodzielnego bytu. Poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych, o czym była już mowa wyżej. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu. ----------------------- 8