VI SA/Wa 388/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant ref. staż. Alberta Dybowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2018 r. sprawy ze skargi O. z siedzibą w M., R. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2017 roku, Główny Inspektor Transportu Drogowego art. 28 ust. 1 i art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 06 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.), art. 6 ust. 1 umowy z dnia 20 maja 1992 r. między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M. P. z 2001 r. nr 4 poz. 40 ze zm.) oraz 1p. 3.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, po rozpoznaniu odwołania O. ul. [...] M. REPUBLIKA BIAŁORUSI utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2017 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10000 zł W uzasadnieniu swojego stanowiska organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Dokonanie powyższego naruszenia stwierdzono podczas przeprowadzonej w dniu 21 września 2017 r. w miejscowości D., na drodze krajowej nr [...] kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki S. o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował T. A. Kierujący wykonywał międzynarodowy transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy O. z siedzibą w M. przy ul. [...] . Kierujący wykonywał przejazd bez ładunku z Węgier do Belgii, po zrealizowaniu zadania transportowego z Białorusi do Węgier. Do kontroli okazał zezwolenie [...] nr [...] oraz częściowo wypełnione zezwolenie nr [...]. Podczas kontroli stwierdzono, że ww. naczepa nie spełnia wymagań certyfikatu zgodności z wymaganiami bezpieczeństwa dla przyczep lub naczep oraz zaświadczenia o sprawności technicznej dla przyczep lub naczep, ponieważ nie posiada sprawnego układu przeciwblokującego. Przebieg i ustalenia z przeprowadzonej kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia 21 września 2017 r. Organ przytoczył treść przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia i znajdujących zastosowanie w sprawie oraz wyjaśnił, że w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 189e oraz f k.p.a. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym mają bowiem zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność strony wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tym względzie także ma zastosowanie norma kolizyjna określona w art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., która stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Organ odwoławczy wskazał, że podczas przeprowadzonej w dniu 21 września 2017 r. kontroli stwierdzono, że jest zapalona lampka kontrolna informująca o niesprawności układu przeciwblokującego zespołu pojazdów składającego się z ciągnika samochodowego marki S. o numerze rejestracyjnym [...] i naczepy marki M. o numerze rejestracyjnym [...]. Lampka kontrolna świeciła się także w czasie wykonywania jazdy testowej przeprowadzonej w punkcie kontrolnym w D. i zarejestrowanej przez inspektorów na płycie CD. Niesprawność układu ABS skontrolowanego pojazdu potwierdza faktura VAT nr [...] z dnia 25 września 2017 r. z treści której wynika, że przedsiębiorca A. S. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą: F. z siedzibą w S. przy ul. [...] dokonał naprawy układu ABS ww. pojazdu. Po dokonanej naprawie przeprowadzono także badanie techniczne ww. naczepy, co potwierdza zaświadczenie o nr [...]. Zatem podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego z Węgier do Belgii ww. naczepa skontrolowanego pojazdu nie spełniała wymogów bezpieczeństwa określonych w rozdziale 10 podręcznika użytkownika ze stycznia 2014 r. dotyczącego kontyngentu zezwoleń wielostronnych EKMT. Niespełnienie tych wymagań stanowi także podstawę do uznania świadectwa za nieważne. Niespełnienie wymogów bezpieczeństwa przez którykolwiek pojazd zespołu pojazdów, którym przewoźnik wykonuje międzynarodowy transport drogowy powoduje utratę ważności zezwolenia EKMT posiadanego przez przewoźnika. Tym samym zezwolenie [...] nr [...] w dniu kontroli było nieważne. Natomiast zgodnie z art. 6 ust. 1 umowy z dnia 20 maja 1992 r. między Rządem Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej a Rządem Republiki Białorusi o międzynarodowych przewozach drogowych, sporządzonej w Mińsku, z wyjątkiem przewozów określonych w artykule 7, przewozy ładunków wymienionych w artykule 5 mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu właściwej władzy drugiej Umawiającej się Strony. Podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego z Węgier do Belgii skarżąca spółka nie posiadała ważnego zezwolenia [...] ani zezwolenia do wykonywania przewozów tranzytowych, (dowody: protokół kontroli, dokument [...] z dnia 15 września 2017 r., faktura [...] z dnia 25 września 2017 r., zaświadczenie nr [...], nagranie na płycie CD i dokumentacja fotograficzna - w aktach sprawy). Następnie organ odniósł się do argumentów strony podniesionych w odwołaniu, uznając je za bezzasadne. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie O. ul. [...] M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. zarzucił organowi naruszenie: 1) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 132 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 132 § 2 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące rozważenie całego materiału dowodowego oraz niedokonanie jego wszechstronnej oceny i uznaniu, że podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego naczepa marki M. o numerze rejestracyjnym [...] — [...] nie spełniała wymogów bezpieczeństwa określonych w rozdziale 10 podręcznika użytkownika ze stycznia 2014 r., dotyczącego kontyngentu zezwoleń wielostronny [...], podczas gdy okoliczność taka ustalona została przez organ I instancji na tej podstawie, że świeciła się lampka kontrolna, bez rzeczywistego sprawdzenia czy i w takim zakresie nie działał system ABS, co skutkować winno albo uzupełnieniem materiału dowodowego przez GITD, albo uchyleniem decyzji ITD. i przekazaniem jej do ponownego rozpatrzenia, b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 132 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. art. 132 § 2 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego (lub uchylenie decyzji ITD. i nakazanie uzupełnienia postępowania dowodowego), w szczególności brak wyjaśnienia, jakie czynności zostały wykonane przez F. podczas gdy koniecznym było ustalenie, czy wykonana naprawa dotyczyła niesprawnego systemu ABS, czy też samej lampki kontrolnej odnoszącej się do wzmiankowanego systemu lub błędu komputera pojazdu, c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 84 k.p.a. w zw. z art. 132 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z opinii biegłego w sytuacji, w której ustalenie stanu faktycznego, w szczególności w zakresie sprawności systemu ABS, wymagało wiadomości specjalnych, d) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie nie wyjaśnia podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa, organ bowiem uznał, że naczepa nie spełniała wymogów bezpieczeństwa określonych w rozdziale 10 [...], bez jakiegokolwiek bliższego sprecyzowania, o jakie skonkretyzowane wymogi bezpieczeństwa określone w całym rozdziale 10 może chodzić, c) art. 80 k.p.a. poprzez uznanie, że przeprowadzone badanie techniczne naczepy potwierdzać miałoby, że nie spełniała ona wymogów bezpieczeństwa opisanych w [...], podczas gdy z treści wzmiankowanego dokumentu wynika, że ww. naczepa była sprawna, 2) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 87 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez uznanie, że podczas wykonywania transportu drogowego skarżący nie posiadał odpowiedniego zezwolenia wymaganego w międzynarodowym transporcie drogowym, podczas gdy podczas przeprowadzonej w dniu 21 września 2017 r. kontroli okazane zostało zezwolenie [...] nr [...], ważne na dzień wykonywania kontroli, b) art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez obciążenie skarżącego karą pieniężną w wysokości 10.000, 00 zł, podczas gdy nie zaistniały przesłanki umożliwiające nałożenie takiej kary, w szczególności nie ustalono, że przewóz odbywał się bez wymaganego zezwolenia, c) art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w zw. z pkt 6.5. [...] poprzez uznanie, że najmniejsza nawet niesprawność układu ABS uzasadnia twierdzenie, że przejazd międzynarodowy wykonywane jest bez wymaganego prawem zezwolenia, d) art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym poprzez nałożenie na skarżącego kary pieniężnej, podczas gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że nie miał on wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć. W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął i uzasadnił wskazane zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia. W działaniu organów wydających decyzje Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. Zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. y) ustawy o transporcie drogowym, obowiązki lub warunki przewozu drogowego wynikają z przepisów ww. ustawy oraz wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych w zakresie przewozu drogowego. Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym, Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej (art. 28 ust. 1). Zgodnie z art. 6 ust. 1 umowy między Rządem Rzeczpospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś o międzynarodowych przewozach drogowych (M. P. z 2001 r. nr 46, poz. 743) - przewozy ładunków mogą być wykonywane jedynie na podstawie zezwoleń wydanych uprzednio przez właściwą władzę państwa rejestracji pojazdu w imieniu władzy drugiej Umawiającej się Strony. Warunki utraty ważności zezwoleń oraz ich cofnięcia określa rozdział 6 podręcznika użytkownika ze stycznia 2014 r. dotyczący kontyngentu zezwoleń wielostronnych [...]. Z treści punktu 6.5 rozdziału 6 wynika, że zezwolenia są uznawane za nieważne, gdy wyrywkowy test wykaże niespełnianie wymagań stawianych pojazdom poszczególnych kategorii w związku z emisją lub bezpieczeństwem. W myśl art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a w/w ustawy, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując przewóz drogowy rzeczy - dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także odpowiednie zezwolenie wymagane w międzynarodowym transporcie drogowym. Zgodnie z lp. 3.1 ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 10000 zł. Jak stanowi art. 189a § 2 k.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się. Jak prawidłowo wyjaśnił skarżącemu organ, w niniejszej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Art. 92a ust. 1 i 6 w zw. z załącznikiem nr 3 do ustawy o transporcie drogowym określają w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i nie ma w tym zakresie możliwości kształtowania wysokości kary pieniężnej, dlatego też regulacja wynikająca z art. 189d k.p.a., na mocy art. 189a § 2 pkt 1 k.p.a. nie ma zastosowania. Również art. 189e oraz f k.p.a nie ma zastosowania. Do decyzji nakładanych na podstawie art. 92a ustawy o transporcie drogowym w zw. z art. 93 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie okoliczności wyłączające odpowiedzialność wymienione w art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. W tym względzie także ma zastosowanie art. 189a § 2 pkt 2 k.p.a., który stanowi, iż w przypadkach uregulowanych w przepisach odrębnych: odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, przepisów działu IVa k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Stosownie do art. 92a ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (ust. 6). Konsekwencją wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia jest kara pieniężna w wysokości 10000 zł. ( lp. 3.1 ustawy o transporcie drogowym). Sąd uznał, że organ, wbrew przekonaniu skarżącego, prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Jak wynika bowiem z akt sprawy podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 21 września 2017 r. stwierdzono, że jest zapalona lampka kontrolna informująca o niesprawności układu przeciwblokującego zespołu pojazdów skarżącego. Kontrolka z napisem ABS w okręgu oznacza nieprawidłowe działanie systemu antypoślizgowego. Ostrzega kierowcę o tym, że podczas hamowania może wystąpić poślizg kół i w efekcie nastąpi brak sterowalności, co niechybnie prowadzi do wypadku. Lampka kontrolna świeciła się także w czasie wykonywania jazdy testowej zarejestrowanej przez inspektorów na płycie CD. Sąd zgadza się z organem, że niesprawność układu ABS skontrolowanego pojazdu potwierdza faktura VAT nr [...] z dnia 25 września 2017 r. oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...]. Z ustaleniami tymi skarżący polemizuje jednakże skutecznie ich nie podważył. Tym samym podczas wykonywania międzynarodowego transportu drogowego naczepa skontrolowanego pojazdu nie spełniała wymogów bezpieczeństwa określonych w rozdziale 10 podręcznika użytkownika ze stycznia 2014 r. dotyczącego kontyngentu zezwoleń wielostronnych co z kolei skutkowało utratą ważności zezwolenia EKMT posiadanego przez przewoźnika. W rozpoznawanej sprawie nie zaistniały również okoliczności uzasadniające zastosowanie art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym. Okoliczności wyłączające odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie powinien udowodnić podmiot wykonujący przejazd, bowiem to on wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki. Należy podkreślić, że nie wystarczy zakwestionowanie swojej odpowiedzialności, należy przedstawić jeszcze dowody na dochowanie w powyższym zakresie należytej staranności. Brak winy musi zatem realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność musi wykazać dołożenie należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej zgodnie z prawem. Oceniając należytą staranność podmiotu profesjonalnie zajmującego się wykonywaniem przewozów należy mieć na uwadze wyższe wymagania, które związane są z zawodowym charakterem tej działalności. Zaostrzony wzorzec staranności wpływa więc na zwiększenie wymagań wobec podmiotu wykonującego przewozy. Przewoźnik musi mieć świadomość obowiązków jakie nakładają na niego przepisy prawa. Jakakolwiek niewiedza w tym zakresie stanowi okoliczność obciążającą przewoźnika. Naruszenie norm prawa bezwzględnie obowiązującego świadczy o niedochowaniu przez stronę należytej staranności oraz o jej wpływie na powstanie naruszenia. Odnośnie użytego przez ustawodawcę pojęcia "braku wpływu" wskazać należy, że zgodnie z przyjętymi w orzecznictwie poglądami brak wpływu na powstanie naruszenia ma miejsce, gdy naruszenie następuje na skutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot przy dochowaniu należytej staranności nie mógł przewidzieć (vide np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 czerwca 2009 r. sygn. akt II GSK 989/08, wyrok z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt 404/10). Brak wpływu na powstanie naruszenia musi realnie zaistnieć, a podmiot prowadzący działalność gospodarczą zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności, aby prowadzona działalność gospodarcza była wykonywana zgodnie z przepisami prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lutego 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 2165/12 oraz z dnia 24 czerwca 2013 r., sygn. akt VI SA/Wa 604/13). Tymczasem do naruszenia stwierdzonego podczas kontroli doszło na skutek działań skarżącego, który mimo niesprawnego układu ABS zespołu pojazdów zdecydował się wykonać międzynarodowy przedmiotowy transport drogowy. Reasumując powyższe stwierdzić należy, iż decyzje organów obu instancji nie naruszają unormowań kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy jak i nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Ustalona we wskazany sposób sytuacja faktyczna i jej implikacje prawne uzasadniały nałożenie na skarżącego kary za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego zezwolenia. Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia, 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.