I OSK 4159/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-05-14
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Jolanta Rudnicka, Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba pełniąca funkcję prezesa zarządu spółki prawa handlowego, nawet jeśli spółka jest w stanie likwidacji i nie pobiera wynagrodzenia, może zostać uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy?Ratio decidendi
Pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki prawa handlowego, nawet w przypadku, gdy spółka jest w stanie likwidacji i nie jest pobierane wynagrodzenie, stanowi przesłankę negatywną do uznania danej osoby za bezrobotną. Działania związane z prowadzeniem spraw spółki i jej reprezentowaniem, nawet jeśli są wykonywane poza standardowymi godzinami pracy, świadczą o braku pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.Stan faktyczny
G.P. zarejestrował się w powiatowym urzędzie pracy jako osoba bezrobotna. Organ I instancji odmówił mu tego statusu, uznając, że jako prezes zarządu spółki prawa handlowego nie jest w pełni gotowy do podjęcia zatrudnienia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. WSA uchylił obie decyzje, wskazując na potrzebę dokładniejszego wyjaśnienia stanu faktycznego. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, organy administracji ponownie odmówiły przyznania statusu bezrobotnego, powołując się na dalsze czynności G.P. związane z prowadzeniem spółki i jej likwidacją. WSA oddalił skargę, a NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. NSA Jacek Hyla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 582/18 w sprawie ze skargi G.P. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uznania za osobę bezrobotną oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 12 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 2261/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę G.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]
kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania go za osobę bezrobotną.
Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Starosta [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o promocji zatrudnienia", odmówił uznania G.P. za osobę bezrobotną z dniem 3 kwietnia 2017 r.
Organ I instancji podał, że w dniu [...] kwietnia 2017 r. G.P. zgłosił się do Powiatowego Urzędu Pracy w [...] celem rejestracji w charakterze osoby bezrobotnej oświadczając, że jest osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia. W toku postępowania organ I instancji, na podstawie aktualnego stanu prawnego ujawnionego w KRS, ustalił, że firma pod nazwą: "[...]Sp. z o.o." w [...]ul. [...] została zarejestrowana pod numerem KRS [...] dnia 28 marca 2002 r., zaś G.P. pełniąc w niej jednoosobowo funkcję prezesa zarządu posiada wyłączne uprawnienia do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania. Według Starosty [...] pełnienie funkcji prezesa w zarządzie spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia, przychodu z udziałów zysków spółki, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia.
Od decyzji tej strona odwołała się podnosząc, że ostatnim działaniem, jakie prezes [...] Sp. z o.o. w [...] zobowiązany był wykonać było złożenie w kwietniu 2017 r. do Sądu Rejonowego w [...] wniosku o ogłoszenie upadłości likwidacyjnej spółki (sprawa o sygn. akt [...]). Spółka nie prowadzi obecnie żadnej działalności gospodarczej, a jedynie oczekuje na wyznaczenie przez sąd syndyka masy upadłości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2017 r. decyzję powyższą utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uwzględnił skargę wniesioną przez G.P. na powyższą decyzję i wyrokiem z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 775/17 uchylił ją wraz z decyzją organu I instancji.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że co do zasady pełnienie funkcji prezesa spółki prawa handlowego, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu, powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. Mając jednak na uwadze oświadczenia skarżącego o gotowości do pojęcia zatrudnienia oraz przedłożone dokumenty (wypowiedzenie, świadectwo pracy) organ I instancji winien był wyjaśnić, jaka jest konkretna przyczyna takiego stanu rzeczy, a w tym także, czy spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, a następnie dokonać oceny tych ustaleń na dzień rejestracji. Ponieważ organy nie wyjaśniły sprawy w pełnym zakresie oraz nie dokonały właściwej oceny poczynionych ustaleń, sąd uznał, że wydane decyzje naruszają art. 7 i 77 § 1 K.p.a., a także art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji także art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia, poprzez zastosowanie tego przepisu, pomimo braku ustalenia, że skarżący nie spełnia wszystkich przesłanek gotowości do podjęcia zatrudnienia. W zaleceniach dla organu Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe, a następnie rozstrzygnąć sprawę, uwzględniając ocenę Sądu.
Ponownie rozpatrując sprawę Starosta [...] decyzją z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], na podstawie art. 9 ust. 1pkt 14 lit. a, art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia orzekł o odmowie uznania G.P. za osobę bezrobotną z dniem 3 kwietnia 2017 r.
W uzasadnieniu Starosta podał, między innymi, że z informacji uzyskanych z Sądu Rejonowego VII Wydział [...] wynika, że G.P. sygnował jako prezes zarządu wniosek o ogłoszenie upadłości spółki ,, [...]" (data stempla pocztowego 26 kwietnia 2017 r.) - zatem dopiero 23 dni po złożeniu wniosku o uznanie za bezrobotnego w Powiatowym Urzędzie Pracy w [...]. Ponadto odbierał z ramienia spółki wezwanie do uzupełnienia braków wniosku oraz sygnował datowane na 24 kwietnia 2017 r. złożone na biurze podawczym sądu w dniu 15 maja 2017 r. pismo stanowiące uzupełnienie braków wniosku. W związku z powyższym po dniu rozwiązania z G.P. stosunku pracy, tj. 31 marca 2017 r. spółka "[...]" nadal kontynuowała działalność gospodarczą, a reprezentował ją w tym osobiście i wyłącznie G.P., co tłumaczy poniekąd fakt złożenia dopiero 26 kwietnia 2017 r. wniosku o upadłość.
Ponadto organ I instancji podał, że w informacji uzyskanej od Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] lutego 2018 r. wynika, że "Spółka jako osoba prawna złożyła w Urzędzie zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) przez podatnika podatku dochodowego od osób prawnych CIT — za okres od 1 stycznia 2017 r. do 16 maja 2017 r., w którym wykazała: przychód - 97.970,02 zł, koszty - 478.434,76 zł, stratę - 380.464,74 zł. Z uwagi na brak obowiązku miesięcznych rozliczeń podatkowych, nie można wskazać w/w danych w rozbiciu na poszczególne miesiące".
Natomiast z deklaracji VAT-7 wynika, że spółka "[...]" Sp. z o.o. dokonała w miesiącach styczeń – maj 2017r. szeregu transakcji handlowych.
Organ podkreślił, że G.P. oczekiwał na sporządzenie przez księgową B.S., dokumentów niezbędnych do przedłożenia celem ogłoszenie upadłości, ale nie może to tłumaczyć stanowiska, że nie prowadził on już działalności gospodarczej w imieniu "[...]" Sp. z o.o., tym bardziej, że w świetle ww. okoliczności i dokumentów niezbicie wynika, że nadal dokonywał obrotu gospodarczego w imieniu spółki, tj. sprzedaży oraz zakupów. Sąd Rejonowy w [...] dopiero w dniu [...] maja 2017 r. powołał Syndyka dla spółki "[...]" sp. z o.o., a zatem aż do tego momentu należy uznać, że G.P. wyłącznie reprezentował i prowadził sprawy spółki. Syndyk w informacji z dnia [...] stycznia 2018 r. poinformował, "że Pan G.P. jest i będzie Prezesem Zarządu Spółki do dnia wykreślenia jej z ewidencji KRS" i że jest "reprezentantem upadłego bez wynagrodzenia".
Z oświadczenia G.P. wynika, iż majątek upadłego wydał Syndykowi dopiero dnia 20 maja 2017 r., a zatem do tego dnia wyłącznie rozporządzał on majątkiem spółki. Wobec wynikających z K.s.h. obowiązków oraz w związku z wykonywanymi faktycznie przez G.P. czynnościami przypisanymi członkowi zarządu oraz koniecznością rozporządzania majątkiem aż do dnia 17 maja 2017r. nie można stwierdzić, że jako członek zarządu spółki prawa handlowego nie naruszył on przesłanek warunkujących uznanie go za osobę bezrobotną w aspekcie pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy, gdyż nie posiadał on pełnej dyspozycyjności, co do podjęcia pracy. Inne bowiem rozumienie funkcji członka zarządu spółki prawa handlowego w kontekście statusu bezrobotnego, stanowiło by nierówne traktowanie takich osób w porównaniu z osobami prowadzącymi działalność gospodarczą. Sam fakt zarejestrowania działalności gospodarczej (nawet w przypadku faktycznego jej nie wykonywania) stanowi przesłankę negatywną do uzyskania statusu bezrobotnego. Nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, badanie zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej.
Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania G.P., decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że od momentu rejestracji skarżącego, tj. w dniu 3 kwietnia 2017 r. aż do dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, tj. 26 kwietnia 2018 r., skarżący - jako nadal funkcjonujący prezes spółki - podejmował liczne działania mające doprowadzić do końcowego procesu tego postępowania, tj. przekazania syndykowi majątku spółki w dniu 20 maja 2017 r. Działania te skarżący niewątpliwie podejmował (gdyż wynika to wprost z przepisów o postępowaniu upadłościowym i z treści kodeksu spółek handlowych) od dnia swojej rejestracji aż do momentu złożenia w dniu 26 kwietnia 2017 r. wniosku o ogłoszeniu upadłości, a mając nawet na uwadze fakt, że bilans dla celów postępowania upadłościowego jest sporządzany na dzień nie późniejszy niż trzydzieści dni przed złożeniem wniosku, można z założenia przyjąć z uwagi na powyższy termin 30-dniowy, że proces ten - skoro wniosek o ogłoszenie upadłości był z dnia 26 kwietnia 2017 r. - rozpoczął się wstępnie przed dniem rejestracji strony w PUP [...].
Organ odwoławczy, mając na uwadze fakt, że w świetle przepisów kodeksu spółek handlowych prezes umocowany jest jako organ, który prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę, a skarżący taki status posiadał przede wszystkim w dniu rejestracji, wskazał, że liczne czynności - jako obligatoryjne obowiązki ustawowe - skarżący musiał osobiście nadzorować aż do dnia 26 kwietnia 2017 r. Do spraw skarżącego (co sam także stwierdził w swoim piśmie z dnia 29 stycznia 2018 r.), które zakończył wnioskiem o upadłość z dnia 26 kwietnia 2017 r. należało - jako dłużnika zgłaszającego wniosek o ogłoszenie upadłości, przygotowanie:
1) aktualnego wykazu majątku z szacunkową wyceną jego składników;
2) aktualnego sprawozdania finansowego bądź bilansu sporządzonego dla celów tego postępowania;
3) spisu wierzycieli z podaniem ich adresów i wysokości wierzytelności każdego z nich oraz terminów zapłaty, a także listę zabezpieczeń dokonanych przez wierzycieli na jego majątku wraz z datami ich ustanowienia;
4) oświadczenia o spłatach wierzytelności lub innych długów dokonanych w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku;
5) spisu podmiotów zobowiązanych majątkowo wobec dłużnika wraz z adresami, z określeniem wierzytelności, daty ich powstania i terminów zapłaty;
6) wykazu tytułów egzekucyjnych oraz tytułów wykonawczych przeciwko dłużnikowi;
7) informacji o postępowaniach dotyczących ustanowienia na majątku dłużnika hipotek, zastawów, zastawów rejestrowych i zastawów skarbowych oraz innych obciążeń podlegających wpisowi w księdze wieczystej lub w rejestrach, jak również o prowadzonych innych postępowaniach sądowych lub administracyjnych dotyczących majątku dłużnika;
8) miejscu zamieszkania i adresy reprezentantów spółki lub osoby prawnej i likwidatorów, jeżeli są ustanowieni.
Zdaniem organu odwoławczego, jest rzeczą jasną w sprawie, że skarżący w wykonaniu swoich obowiązków (np. sporządzenia bilansu, itp.) korzystał z wyspecjalizowanej do tego firmy, lecz przede wszystkim nie uwalnia go to jednak od osobistej odpowiedzialności, a przy tym trudno założyć, że wszystkie dane jakie są wymagane do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości i wskazane w powyższych 8 punktach, firma ta uzyskała na podstawie tylko i wyłącznej własnej wiedzy, bez współpracy w tym zakresie ze skarżącym. Wręcz przeciwnie, wszystkie powyższe dane wymagały osobistego ustalenia ich przez skarżącego, współdziałania czasowego z ww. biurem rachunkowym i ostatecznie zakończenia ww. procesu w dniu 26 kwietnia 2017 r. - tj. złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Trudno uznać, że przygotowanie do złożenia wniosku o upadłość, z natury rzeczy oczywistej czasochłonności tego rodzaju spraw w postaci zebrania danych/dokumentów, ograniczyło się np. do jednego dnia.
Wojewoda wskazał, że prowadzona przez skarżącego spółka prowadziła działalność gospodarczą składając na tę okoliczność sprawozdania i deklaracje, a ponadto strona w okresie liczonym od dnia rejestracji dokonywała transakcji gospodarczych, tj. w samym miesiącu kwietniu 2017 r. poprzez dokonywanie sprzedaży i zakupów (wystawianie faktur VAT). Strona w tym czasie włącznie do dnia 26 kwietnia 2017 r. - tj. do dnia złożenia wniosku o upadłość, była zatem jedyną osobą odpowiedzialną za przygotowanie całej procedury związanej ze złożonym wnioskiem, jak też jedyną odpowiedzialną osobą, która w dniu 20 maja 2017 r. przekazała syndykowi majątek spółki. Powyższych działań nie dokonywała zatem firma rachunkowa.
Zdaniem Wojewody [...], szczególnie w okresie od 3 do 26 kwietnia 2017 r., aż włącznie do dnia 20 maja 2017 r. - tj. do dnia przekazania syndykowi majątku spółki i mając na uwadze wykazane już wyżej prowadzenie licznych spraw mających doprowadzić do zakończenia prowadzenia przez stronę działalności gospodarczej, nie pozwalają na uznanie, że skarżący był zdolny i gotowy już na dzień rejestracji do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Zdolności tej skarżący nie posiadał także bezpośrednio po dniu rejestracji. Jak wynika także z akt administracyjnych, kolejne zatrudnienie skarżącego miało miejsce w lipcu 2017 r., a zatem po zakończeniu całego procesu likwidacyjnego spółki.
W skardze na powyższa decyzję Wojewody oraz decyzję ją poprzedzającą G.P. zaskarżonym decyzjom zarzucił:
I. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. naruszenie art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 K.p.a. obowiązkowi w tym zakresie, nie ustaleniu przez organ I i II instancji okoliczności faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy w sposób odpowiadający rzeczywistości oraz niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w szczególności:
a) nie przesłuchanie wspólnika spółki R.K. na okoliczność prowadzenia przez spółkę działalności oraz podejmowanych przez skarżącego czynności;
b) pominięcie pisemnych wyjaśnień skarżącego z dnia 29 stycznia 2018 r. do złożenia których skarżący został zobowiązany na mocy postanowienia Starosty [...] z dnia 24 stycznia 2018 r.;
co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia nieprawidłowego stanu faktycznego i wydania zaskarżonej decyzji;
2. naruszenie art. 80 K.p.a. poprzez dokonanie przez organy (zarówno I jak i II instancji) wadliwej oceny materiału dowodowego, w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a w konsekwencji uznanie, że skarżący nie jest gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy w sytuacji gdy skarżący z końcem marca 2017 r. przestał być pracownikiem spółki, złożył wniosek o upadłość spółki, ustanowiono dla spółki syndyka, a dokumenty finansowe, co do których przedłożenia wzywał sąd upadłościowy, wykonane zostały przez księgową (B.S.),
3. naruszenie art. 8 i 107 § 3 K.p.a. poprzez:
a) nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim ogólnych stwierdzeń oraz interpretacji wyrażeń ustawowych co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności z uwagi na brak wyjaśnienia z jakich powodów organ pominął całkowicie wyjaśnienia skarżącego złożone w piśmie dnia 29 stycznia 2018 r. oraz zaniechał przesłuchania R.K. oraz B.S.,
b) sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn dla których odmówił wiarygodności innym dowodom;
4. naruszenie art. 138 § 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Powiatowego z dnia [...] lutego 2018 r., w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu Skarżącemu statusu osoby bezrobotnej;
II. rażące naruszenie przez organ I instancji, jak również organ II instancji przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. 2004 r. Nr 99, poz. 1001, t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 645) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie przez organ I i II instancji, że skarżący nie jest gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy - w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w sytuacji gdy:
a) skarżący nie pozostawał ze spółką w stosunku pracy;
b) organ nie określił do jakich konkretnie czynności skarżący był zobowiązany, które uniemożliwiałyby skarżącemu podjęcie zatrudnienia (zdolność i gotowość do pracy);
c) organ nie określił, jaki wymiar czasu pracy skarżący musiał poświęcić na wykonanie tych czynności, przy uwzględnieniu, że:
– liczba dni pracujących w kwietniu 2017 r. wynosiła 19 (przeliczanych na 152 godziny prac), zaś liczba dni wolnych wynosiła 11),
– wszystkie dokumenty do czynności do których w tym czasie zobowiązany był skarżący przygotowywała księgowa;
a tym samym czy skarżący byłby w stanie wykonać te czynności poza godzinami pracy lub w dniach wolnych.
W uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę Sąd I instancji wskazał na swe związanie oceną prawną zawartą w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 775/17
Organ I instancji wykonał zalecenia zawarte w powyższym wyroku.
W ocenie Sądu, podjęte przez organ I instancji działania stanowią o wypełnieniu zaleceń wynikających z powyższego wyroku. Uzyskane informacje potwierdziły prowadzenie przez [...] Spółka z o.o. w S. działalności gospodarczej w miesiącu kwietniu 2017 r. oraz to, że G.P. pozostawał w tym czasie Prezesem Spółki i podejmował czynności związane z działalnością Spółki, jak i zmierzające do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, a w efekcie do przekazania majątku Spółki syndykowi.
Organ nie miał obowiązku szczegółowo ustalać jakie czynności skarżący podejmował osobiście, a jakie inne osoby pracujące na rzecz Spółki. Wystarczające było ustalenie, że Spółka po dniu 3 kwietnia 2017 r. prowadziła działalność gospodarczą a skarżący, jako Prezes, nadal ją reprezentował i podejmował w jej imieniu działania. W ocenie sądu I instancji, mając na uwadze poczynione ustalenia, organy prawidłowo przyjęły, że skarżący nie spełniał na dzień rejestracji warunku, o którym mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4 ustawy, to znaczy był osobą niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy.
Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się G.P. i wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego::
- art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy - w rozumieniu art.2 ust. 1 pkt. 2 ustawy, w sytuacji gdy:
a) skarżący nie pozostawał ze spółką w stosunku pracy;
b) nie określono, jaki wymiar czasu pracy skarżący musiał poświęcić na wykonanie czynności do jakich był obowiązany, przy uwzględnieniu, że:
- liczba dni pracujących w kwietniu 2017 roku wynosiła 19 (przeliczanych na 152 godziny prac), zaś liczba dni wolnych wynosiła 11) - kwiecień liczy 30 dni (720 godzin);
- liczba dni pracujących w maju 2017 roku wynosiła 21 (przeliczanych na 168 godziny prac), zaś liczba dni wolnych wynosiła 10) - maj liczy 31 dni (744 godziny);
- wszystkie dokumenty do czynności, do których w tym czasie zobowiązany był skarżący przygotowała księgowa, zaś skarżący zobowiązany był tylko do ich podpisania i wysłania;
- przekazanie majątku syndykowi nastąpiło w weekend;
a tym samym czy skarżący byłby w stanie wykonać te czynności poza godzinami pracy lub w dniach wolnych.
Ponadto zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 1 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na całkowitym braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącego w skardze zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy w zakresie: czy w przedmiotowej sprawie organ ustalił w sposób jednoznaczny, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia poprzez brak pełnej gotowości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.ps.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie opierała się na usprawiedliwionych podstawach.
Skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 p.p.s.a.). Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wyjaśnienie, na czym polegało niewłaściwe zastosowanie lub błędna wykładnia prawa materialnego, bądź wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że zarówno organy administracji jak i sąd I instancji pozostawały z mocy art. 153 p.p.s.a. związane oceną prawna zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 775/17. Ocena ta sprowadzała się do przyjęcia, że co do zasady pełnienie funkcji prezesa spółki prawa handlowego powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia, nawet w przypadku niepobierania wynagrodzenia z tego tytułu. Mając jednak na uwadze oświadczenia skarżącego o gotowości do pojęcia zatrudnienia oraz przedłożone dokumenty (wypowiedzenie, świadectwo pracy) Sąd I instancji wskazał, że należy wyjaśnić, jaka jest konkretna przyczyna takiego stanu rzeczy, a w tym także, czy spółka nadal prowadzi działalność gospodarczą, a następnie dokonać oceny tych ustaleń na dzień rejestracji.
Wielokrotnie podkreślano w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że ustalenia faktyczne w sprawie nie mogą być kwestionowane poprzez zarzut naruszenia prawa materialnego. Stosowanie prawa materialnego ma bowiem miejsce wówczas, gdy stan faktycznych sprawy jest już ustalony. Kwestionowanie stanu faktycznego powinno się opierać na zarzucie naruszenia przepisów postępowania.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżący nie był gotowy do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy - w rozumieniu art.2 ust. 1 pkt. 2 ustawy, w sytuacji gdy:
a) skarżący nie pozostawał ze spółką w stosunku pracy;
b) nie określono, jaki wymiar czasu pracy skarżący musiał poświęcić na wykonanie czynności do jakich był obowiązany, przy uwzględnieniu ilości dni roboczych w miesiącach kwiecień, maj 2017r.
c) wszystkie dokumenty do czynności, do których w tym czasie zobowiązany był skarżący przygotowała księgowa, zaś skarżący zobowiązany był tylko do ich podpisania i wysłania, zaś przekazanie majątku syndykowi nastąpiło w weekend
- a tym samym czy skarżący byłby w stanie wykonać te czynności poza godzinami pracy lub w dniach wolnych.
Takie sformułowanie zarzutu kasacyjnego wskazuje jednoznacznie na to, że strona wnosząca skargę kasacyjną kwestionuje w istocie ustalenia faktyczne, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku, a mianowicie brak wyjaśnienia, czy czynności wykonywane przez skarżącego jako Prezesa zarządu spółki uniemożliwiały uznanie, że pozostawał on w gotowości do pracy, gdyż mogły być wykonane poza godzinami pracy. Ustaleń faktycznych nie można skutecznie podważyć w drodze powołania zarzutu naruszenia przepisu prawa materialnego. Zatem tak sformułowana podstawa kasacyjna, oparta na zarzucie naruszenia prawa materialnego nie mogła być uznana za usprawiedliwioną.
Natomiast w ramach podstawy prawnoprocesowej strona skarżącą nie powołała się na przepisy dotyczące postępowania dowodowego lub uzasadnienia decyzji administracyjnej. Podniosła natomiast zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku i pominięcie oceny prawnej podniesionej przez skarżącego w skardze co do interpretacji art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy w zakresie tego, czy w przedmiotowej sprawie organ ustalił w sposób jednoznaczny, że pełnienie funkcji prezesa zarządu spółki wyklucza możliwość podjęcia zatrudnienia poprzez brak pełnej gotowości w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zarzut ten jest jednak bezpodstawny, gdyż Sąd I instancji wskazał wyraźnie w uzasadnieniu wyroku, że "uzyskane informacje potwierdziły prowadzenie przez [...] z o.o. w S. działalności gospodarczej w miesiącu kwietniu 2017 r. oraz że G.P. pozostawał w tym czasie Prezesem Spółki i podejmował czynności związane z działalnością Spółki, jak i zmierzające do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki, a w efekcie przekazania majątku Spółki syndykowi. Organ nie miał obowiązku szczegółowo ustalać jakie czynność skarżący podejmował osobiście, a jakie podejmowały inne osoby pracujące na rzecz Spółki. Wystarczające było ustalenie, że Spółka po dniu 3 kwietnia 2017 r. prowadziła działalność gospodarczą a skarżący, jako Prezes, nadal ją reprezentował i podejmował w jej imieniu działania".
Takie stanowisko sądu I instancji stanowi wystarczające, a co więcej trafne odniesienie się do zarzutu skargi, który powielony został w skardze kasacyjnej jako zarzut prawnomaterialny i dotyczy niewyjaśnienia szczegółowego zakresu czynności wykonywanych przez skarżącego i ich wpływu na jego gotowość do pracy. Stanowisko to zgodnie jest zresztą z oceną prawną zawartą we wiążącym organy i sąd prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie, w którym wskazano, że co do zasady pełnienie funkcji prezesa spółki prawa handlowego powoduje brak pełnej gotowości do podjęcia zatrudnienia. W toku ponownego rozpoznania sprawy po tym wyroku nie zostały ujawnione żadne szczególne okoliczności, które czyniłyby zasadnym odstąpienie od powyższej zasady.
Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela pogląd orzecznictwa sądowoadministracyjnego, zgodnie z którym nie jest rolą organów orzekających w sprawach objętych zakresem ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy badanie rzeczywistego zakresu dyspozycyjności osoby ubiegającej się o przyznanie statusu osoby bezrobotnej. Stwierdzenie wykonywania przez skarżącego obowiązków Prezesa działającej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością stanowiło dostateczną podstawę do uznania, że nie spełnił on przesłanki gotowości do pracy.
Z tych względów na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło