II GZ 468/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Cezary Pryca po rozpoznaniu w dniu 16 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2018 r., sygn. akt VI SA/Wa 826/18 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi R. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 lipca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 826/18 odrzucił skargę R. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, z uwagi na fakt wniesienia jej z uchybieniem 30 dniowego terminu. Skarżący pismem z dnia [...] lipca 2018 r. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu podniósł, że w dniu [...] lipca 2018 r. doręczono mu postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi, z którego dowiedział się o wniesieniu skargi z uchybieniem terminu. Wskazał, że termin na wniesienie skargi upływał w dniu [...] kwietnia 2018 r. i tego też dnia nadał przesyłkę zawierającą skargę za pośrednictwem firmy kurierskiej do Sądu, przeświadczony o tym, że dotrze ona szybciej. Podniósł, że nie był świadom, iż tylko wysłanie listu w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. jest równoznaczne z wniesieniem go do Urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 października 2018 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu Sąd podał, że złożony wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi został wniesiony z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Jednakże, w ocenie Sądu skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jego winy. Powołana przez skarżącego argumentacja nie uzasadnia braku winy po jego stronie. Sąd nadmienił, że literatura i orzecznictwo odnosząc się do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. Przeszkodą taką nie może być brak świadomości strony, która prowadzi działalność gospodarczą, że pisma procesowe należy wnieść osobiście lub za pośrednictwem operatora wyznaczonego (Poczty Polskiej S.A. z siedzibą w Warszawie), który wybrany został na okres 10 lat (na lata 2016 – 2025) na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej. Zatem w ocenie Sądu argumentacja skarżącego oraz okoliczności powołane przez skarżącego nie stanowią przesłanki umożliwiającej uwzględnienie wniosku i dlatego też na podstawie art. 86 p.p.s.a. w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Skarżący złożył zażalenie na postanowienie Sądu I instancji wnosząc o jego uchylenie oraz zarzucając naruszenie art. 86 § 1 p.p.s.a. poprzez uznanie, że w okolicznościach sprawy skarżący ponosi winę w niezłożeniu w terminie skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z art. 83 § 3 p.p.s.a., oddanie pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Zgodnie z treścią art. 65 ust. 1 p.p.s.a. sąd dokonuje doręczeń przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione przez sąd osoby lub organy. Problem prawny, który wystąpił w tej sprawie dotyczy prawnie kwestii doręczania/wnoszenia pism w postępowaniu przed sądem administracyjnym. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podniósł, że w miejscowości, której zamieszkuje nie ma placówki pocztowej operatora publicznego pocztowego. Jednocześnie skarżący był przekonany, że wysyłając skargę za pośrednictwem firmy kurierskiej dochowa terminu do jej złożenia, a przede wszystkim, że w ten sposób zostanie ona doręczona w szybszym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając niniejsze zażalenie, zwraca uwagę, że z uwagi na niejednolite stanowisko sądów administracyjnych, dotyczące wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a., na wniosek Prokuratora Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej, w dniu 19 października 2015 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów podjął następującą uchwałę (sygn. akt I OPS 1/15, publik. ONSAiWSA z 2016 r. nr 2, poz. 15; CBOSA): "Oddanie przed upływem przewidzianego prawem terminu pisma procesowego w polskiej placówce pocztowej innego operatora niż operator wyznaczony w rozumieniu art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) w zw. z art. 178 ust. 1 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. z 2012 r., poz. 1529) nie skutkuje zachowaniem terminu w sytuacji, gdy pismo dostarczono sądowi po jego upływie.". W rozpoznawanej sprawie skład orzekający NSA zgadza się ze stanowiskiem poszerzonego składu sądu kasacyjnego wyrażonym w cytowanej uchwale i nie dostrzega w obowiązującym stanie prawnym wystarczających podstaw do jego zakwestionowania w trybie art. 269 § 1 p.p.s.a. Aprobata dla poglądu prawnego wyrażonego w omawianej uchwale ma istotne znaczenie dla kontrolowanego postanowienia Sądu I instancji, ponieważ pozwala uznać je za zgodne z prawem, mimo że Sąd w uzasadnieniu postanowienia nie odwołał się do wskazanej uchwały. Jednak pominięcie uchwały, która w dacie orzekania powinna być Sądowi znana nie ma wpływu na wynik sprawy, ze względu na trafność rozstrzygnięcia. Nie budzi wątpliwości NSA, że termin na wniesienie skargi upływał [...] kwietnia 2018 r. i tego też dnia skarżący nadał skargę za pośrednictwem firmy kurierskiej. Jednocześnie zaznaczyć należy, iż [...] kwietnia 2018 r. był ostatnim dniem trzydziestodniowego terminu do wniesienie skargi, na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2018 r. Firma kurierska, którą posłużył się skarżący nie jest operatorem wyznaczonym w rozumieniu art. 83 § 3 p.p.s.a., tym samym skarga złożona przez skarżącego za pośrednictwem tego operatora nie została wniesiona do organu (adresata) w dniu nadania tejże przesyłki ([...] kwietnia 2018 r.), tylko w dniu wpływu do tego organu, co miało miejsce [...] kwietnia 2018 r. W świetle wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a. dokonanej w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15, złożenie przedmiotowej skargi nastąpiło z uchybieniem terminu. Rozpoznając zażalenie, NSA na marginesie zwraca również uwagę na przepis art. 178 ust. 1 ustawy Prawo pocztowe, w myśl którego Poczta Polska S.A. pełniła obowiązki operatora wyznaczonego przez 3 lata od dnia wejścia w życie ustawy, czyli do [...] grudnia 2015 r. i została operatorem wyznaczonym na kolejny okres – od dnia [...] stycznia 2016 r. do dnia [...] grudnia 2025 r., gdyż Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r., działając na podstawie art. 71 ust. 1 Prawa pocztowego, wybrał Pocztę Polską S.A. jako operatora wyznaczonego. Zatem, skoro skarżący nadał skargę w dniu [...] kwietnia 2018 r., to w tej dacie obowiązywała już wskazana decyzja Prezesa UKE z dnia [..] czerwca 2015 r. Końcowo zaznaczenia wymaga, że uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 19 października 2015 r. o sygn. akt I OPS 1/15 w zakresie wykładni art. 83 § 3 p.p.s.a. pozostaje aktualna także w stosunku do operatora wyznaczonego po 31 grudnia 2015 r. Odnosząc się do sformułowanego przez skarżącego zarzutu zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu I instancji, iż przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie uchybionego terminu może nastąpić jedynie wtedy, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Podniesiona przez skarżącego argumentacja w postaci jego nieświadomości i niewiedzy, iż wysłanie skargi tylko w publicznej placówce operatora pocztowego jest równoznaczne z prawidłowym jej wniesieniem, nie może być podstawą do przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. NSA postanowił jak w sentencji.