II SAB/Gd 47/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. D. na bezczynność Wojewody w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia odrzucić skargę. W dniu 9 kwietnia 2018 r. J. D. wniósł do Sądu skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że prawomocnym wyrokiem z dnia 30 stycznia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 50/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił jego decyzję z dnia 28 sierpnia 2017 r., nr [..], uchylającą decyzję Starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, z dnia 30 grudnia 2016 r., nr [..] m.in. o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w G. przy ul. Ż., oznaczonej jako działka nr [..] oraz o zwrocie nieruchomości położonych w G. przy ul. Ż. oznaczonych jako działki nr [..]-[..], i przekazującą sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Odpis wyroku wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi sprawy zostały zwrócone przez Sąd Wojewodzie przy piśmie z dnia 19 lutego 2018 r. Obecnie, sprawa jest w toku rozpoznawania. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału z dnia 22 czerwca 2018 r. wezwano skarżącego do wskazania, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi, czy po dacie wydania wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. a przed wniesieniem skargi z dnia 9 kwietnia 2018 r. zwracał się z ponagleniem do właściwego organu. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 2 lipca 2018 r., skarżący wskazał, że od daty wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. do wniesienia skargi z dnia 9 kwietnia 2018 r. nie wnosił pisma interwencyjnego pod nazwą "ponaglenie". W celu wypełnienia dyspozycji wyroku z dnia 30 stycznia 2018 r. złożył: w dniu 26 marca 2018 r. wezwanie do Wojewody do wykonania wyroku oraz w dniu 5 kwietnia 2018 r. skargę na zaniechanie Wojewody do kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie zaś z art. 52 § 2 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), obowiązującą od dnia 1 czerwca 2017 r., przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z kolei, art. 53 § 2b p.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W przypadku skarg na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, od dnia 1 czerwca 2017 r., wyczerpanie środków zaskarżenia następuje więc poprzez wniesienie przez stronę ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 pkt 1 Kpa. Zgodnie z tym przepisem stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). W myśl art. 37 § 3 Kpa ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Stosownie zaś do treści art. 36 § 1 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany pouczyć stronę o prawie wniesienia ponaglenia tylko w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie, również z przyczyn niezależnych od organu. Z jednoznacznej treści art. 52 p.p.s.a. wynika więc, że wyczerpanie środków zaskarżenia winno poprzedzać wniesienie skargi do sądu administracyjnego, przy czym zgodnie z § 2b tej ustawy środek ten musi spełnić określone wymogi, a mianowicie musi być złożony do "właściwego organu". O tym, który organ jest właściwy do przyjęcia i rozpoznania ponaglenia stanowi art. 37 § 3 Kpa, a więc będzie to organ wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (pkt 1), albo organ prowadzący postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (pkt 2). Jak wynika z akt sprawy, skarżący, przed wniesieniem skargi do sądu, nie wniósł zaś ponaglenia do organu wyższego stopnia tj. do Ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Pismo z dnia 26 marca 2018 r. skierowane zostało do Wojewody a pismo z dnia 5 kwietnia 2018 r. do Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Skarga wniesiona bez wyczerpania przysługujących środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa jest zaś niedopuszczalna. Następstwem niedopuszczalności skargi jest z kolei jej odrzucenie, gdyż nie jest możliwe przyjęcie skargi przez sąd do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Dopiero bowiem wyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (tj. przed właściwymi organami administracji publicznej) może otworzyć skarżącym drogę do skutecznego złożenia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu.. Z tych względów Wojewódzki Sąd administracyjny działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.