II SA/Łd 605/18
PostanowienieWSA w Łodzi2018-08-02
Skład orzekający: Joanna Sekunda-Lenczewska, Barbara Rymaszewska, Magdalena Sieniuć
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej, wniesiona po 1 czerwca 2017 r., jest dopuszczalna, jeśli nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym przez stronę skarżącą lub jej pełnomocnika?Ratio decidendi
Skarga na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej, wniesiona po 1 czerwca 2017 r., podlega odrzuceniu, jeżeli nie została poprzedzona wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym przez stronę skarżącą lub osobę przez nią należycie umocowaną. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez inny podmiot niż strona skarżąca lub jej pełnomocnik jest nieskuteczne i traktowane jest na równi z brakiem wezwania, co czyni skargę niedopuszczalną.Stan faktyczny
Spółka A S.A. złożyła skargę na uchwałę Rady Gminy Jeżów z 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając błędy w graficznym przedstawieniu linii elektroenergetycznej oraz wadliwe sformułowanie zakazu budowy w rezerwacie. Rada Gminy wniosła o odrzucenie skargi, argumentując brak interesu prawnego skarżącej i prawidłowość procedury uchwalania planu. Sąd odrzucił skargę z powodu braku prawidłowego wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez stronę skarżącą.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 2 sierpnia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2018 roku sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w L. Oddział Ł. - Teren na uchwałę Rady Gminy Jeżów z dnia 14 marca 2002 r. nr XXXI/195/02 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów postanawia: odrzucić skargę. a.bł.
W dniu 14 marca 2002 r. Rada Gminy Jeżów działając, na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591) – dalej w skrócie "u.s.g.", art. 8 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 i 3 i art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm)., podjęła uchwałę nr XXXI/195/02 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów.
W skardze na powyższą uchwałę, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, A Spółka Akcyjna z siedzibą w L. Oddział Ł.-T. podniosła, że w załączniku graficznym do Planu (mapa w skali 1:5000 obręb: [...], [...], [...]) nastąpiło całkowicie błędne wkreślenie przebiegu linii elektroenergetycznej 110kV relacji Odlewnia – R.. Błąd polega nie tylko na przesunięciu przebiegu linii wobec jej rzeczywistego przebiegu, ale nawet na jej posadowieniu (na załącznikach graficznych) na całkowicie innych działkach gruntu niż te, na których ona rzeczywiście przebiega. Ponadto w zapisach Planu nastąpiło wadliwe sformułowanie zapisów Planu tj. wpisano zakaz wznoszenia budowli i urządzeń technicznych w obszarze rezerwatu wodno - krajobrazowego A (§ 1 ust. 1.5 punkt i.).
Autor skargi wskazał, iż zgodnie z art. 4 ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2017 r., poz. 220, dalej jako u.p.e.) skarżąca ma prawny obowiązek utrzymywania w pełnej zdolności i sprawności technicznej sieci elektroenergetycznej stanowiącej jej własność i za pomocą której wykonuje swój prawny i faktyczny obowiązek zaopatrzenia społeczeństwa w energię elektryczną. By ten swój obowiązek zrealizować, skarżący musi dysponować prawem do gruntów na których zlokalizowana jest sieć elektroenergetyczna. Aby było możliwe uzyskania prawa do gruntu, lokalizacja sieci musi znaleźć prawidłowe odzwierciedlanie w dokumentach planu zagospodarowania przestrzennego lub w wydanych decyzjach lokalizacyjnych - art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018r., poz.121, dalej jako u.g.n.).
W ocenie autora skargi wskazane wyżej wady zaskarżonego planu uniemożliwiają dokonanie jakiejkolwiek modernizacji, przebudowy czy nawet remontu tej istniejącej już linii. Brak prawidłowo skonstruowanego MPZP Gminy uniemożliwia uzyskanie zgód na dokonanie tych prac, co w konsekwencji skazuje tę linię na powolną degradację techniczną, zwiększoną awaryjność, możliwość wystąpienia katastrofy budowlanej, a w dalszej perspektywie konieczność jej całkowitego wyłączenia z eksploatacji. Zarazem nie ma możliwości jej zastąpienia co uniemożliwia skarżącemu realizację ustawowego obowiązku utrzymania prawidłowego stanu sieci elektroenergetycznej, który to obowiązek wynika bezpośrednio z art. 9c ust 2 pkt 1-4 u.p.e., a także z wymogów stawianych właścicielom obiektów elektroenergetycznych przez Prawo budowlane.
Z uwagi na powyższe zarzuty Spółka wniosła o: stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w części w zakresie :
• braku zgodności załącznika graficznego (mapa w skali 1:5000 obręb: [...], [...], [...]) z rzeczywistym przebiegiem linii elektroenergetycznej 110kV Odlewnia – R.
• wadliwie sformułowanych zapisów Planu tj. zakazu wznoszenia budowli i urządzeń technicznych w obszarze rezerwatu wodno - krajobrazowego A (§1 ust. 1.5 punkt i.)
oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Odpowiadając na skargę Rada Gminy Jeżów wniosła o jej odrzucenie, ewentualnie o oddalenie skargi w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Organ przytaczając treść art. 58 § 1 pkt 5a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej jako p.p.s.a) oraz art. 101 § 1 u.s.g. wskazał, że skarżąca nie wykazała, że posiada interes prawny w zaskarżaniu przedmiotowej uchwały, a tym bardziej nie zostało wykazane, aby interes ten został naruszony.
Skarżąca nie wywiodła w jaki sposób zostało naruszone jej prawo i dotychczasowy sposób wykonywania tego prawa. Nie wskazała w jaki sposób i w jakim stopniu wadliwie przyjęta, zdaniem skarżącej, uchwała negatywnie wpływa na jej sytuację prawną.
Organ przyjął, że skoro brak jest bezpośredniego wpływu zaskarżonej uchwały na prawa skarżącej, które wynikałyby z konkretnej normy prawnej, to tym samym jej interes prawny w omawianym względzie nie istnieje.
Organ zauważył nadto, że skarżąca wskazując przepisy prawa, którym jej zdaniem organ uchybił nie podała na czym polega rzekome uchybienie konkretnym przepisom. Abstrahując od powyższego, Rada wskazała, że podane przez skarżącą przepisy - art. 6 ust. 4 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 6 przywołanej ustawy dotyczy studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, a nie planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżąca nie wyjaśnia na czym jej zdaniem polega naruszenie przywołanych w skardze przepisów.
W chwili podejmowania przez organ zaskarżonej uchwały nr XXXI/195/02 Rady Gminy Jeżów z dnia 14 marca 2002 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów - tj. w dniu 14 marca 2002 roku obowiązywała ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze. zm.). Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów został sporządzony i uchwalony na podstawie przepisów w/w ustawy.
Organ podkreślił, że podczas sporządzania planu zachowana została procedura planistyczna określona w przepisach obowiązującej wówczas ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Dokonano wówczas wszystkich właściwych uzgodnień oraz uzyskano konieczne opinie. Projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uzyskał wszelkie wymagane opinie i uzgodnienia, w tym dotyczące ponadlokalnej infrastruktury technicznej.
Istotna jest okoliczność, że skarżąca brała udział w procedurze sporządzania planu poprzez możliwość składania wniosków oraz opiniowanie projektu planu. Wszystkie uwagi Zakładu Energetycznego zostały uwzględnione, po ponownym przesłaniu projektu planu do zaopiniowania Zakład Energetyczny zaopiniował projekt pozytywnie i nie wniósł do niego żadnych uwag (dowód: dokumenty potwierdzające istnienie wszystkich opinii i uzgodnień). Organ prowadzący procedurę planistyczną dopełnił wszystkich niezbędnych czynności wymaganych przepisami prawa. Nie doszło zatem do naruszenia przez organ jakichkolwiek przepisów prawa.
Odnosząc się do twierdzenia skarżącej w zakresie rzekomo wadliwie sformułowanych zapisów planu tj. zakazie wznoszenia budowli i urządzeń technicznych w obszarze rezerwatu wodno - krajobrazowego A (§1 ust. 1.5. punkt i.) organ nie dopatrzył się w tym zakresie jakichkolwiek nieprawidłowości. Zapis ten zakazuje wznoszenia (a więc budowy od podstaw) budowli i urządzeń technicznych, co wynika z prawnej ochrony przyrody. Zapis ten nie ma zastosowania do przebudowy istniejącej linii elektroenergetycznej.
Organ nadmienił również, że pomiędzy B S.A. a Urzędem Gminy w Jeżowie prowadzona była korespondencja, w której UG w Jeżowie wskazał, że procedura związana z uchwalaniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmowała opiniowanie i uzgadnianie projektu planu. Na tym etapie wprowadzane były zmiany w projekcie planu wynikające z opinii i uzgodnień. W czynnościach tych uczestniczył Zakład Energetyczny w Ł., którego uwagi zostały w planie uwzględnione.
Ponadto przedstawiciele Urzędu Gminy w Jeżowie zarówno korespondencyjnie, jak i podczas przeprowadzonego spotkania w dniu 21.04.2017 r. w Urzędzie Gminy w Jeżowie poinformowali przedstawicieli A S.A. oraz przedstawicieli B S.A.. że inwestor może złożyć gminie wniosek o zmianę planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez przyjęcie rozwiązań zgodnych z zamiarami inwestora. Wyjaśniono procedurę zmiany planu wskazano, że wniosek taki powinien jednoznacznie określać granice obszaru, dla którego ma zostać zmieniony plan. Poinformowano o kosztach z tym związanych oraz o fakcie, że koszty te obciążają inwestora ponieważ przebudowa linii energetycznej 110 kV relacji R. - Odlewnia, mieści się w katalogu pojęcia celu publicznego w rozumieniu ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, dlatego na inwestorze realizującym inwestycję celu publicznego spoczywa obowiązek pokrycia kosztów z tym związanych.
Zgodnie z art. 27 ust. 1 obowiązującej uprzednio ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Tryb postępowania ani właściwość organów przy podejmowaniu zaskarżonej uchwały nie zostały naruszone.
Na gruncie obowiązujących obecnie przepisów prawa - art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, podstawami stwierdzenia nieważności w całości lub w części miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są tylko istotne naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenia trybu jego sporządzania oraz naruszenia właściwości organów w tym zakresie. Tylko stwierdzenie w/w naruszeń skutkować może stwierdzeniem nieważności uchwały w całości lub części.
Zasady sporządzania planu miejscowego rozumiane są jako wartości i merytoryczne wymogi kształtowania polityki przestrzennej przez uprawnione organy dotyczące m.in. zawartych w akcie planistycznym ustaleń. Pojęcie zasad sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego należy wiązać ze sporządzaniem aktu planistycznego, a więc zawartością aktu planistycznego, zawartych w nim ustaleń a także standardów dokumentacji planistycznej. Tryb sporządzania planu dotyczy natomiast szczegółowej procedury jego sporządzania.
Przy uchwalaniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Jeżów nie doszło do istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, w toku procedury planistycznej nie doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu miejscowego, również zachowana została właściwość organów w tym zakresie. Nie istnieje zatem żadna z przesłanek wymienionych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., której skutkiem jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga podlega odrzuceniu.
Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako: p.p.s.a.) przedmiotowy zakres kontroli sądów administracyjnych obejmuje orzekanie m.in. w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a.).
Regulacje zawarte w ustawie o samorządzie gminnym przewidują możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego uchwał podjętych przez organy gminy. Ponieważ przepis art. 101 ustawy o samorządzie gminnym podlegał w ostatnim okresie nowelizacji należy wyjaśnić, że w obecnym jego brzmieniu – co do zasady - wniesienie skargi na uchwałę organu gminy z zakresu administracji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. Zauważyć jednak należy, że w myśl przepisów przejściowych ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017 r., poz. 935) przepisy ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu nadanym tą nowelizacją stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu jej wejścia, a więc po 1 czerwca 2017 r. (zob. art. 17 ust. 2 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r.). Jeżeli zatem wolą strony skarżącej było wniesienie skargi na uchwałę podjętą dnia 14 marca 2002 r., to należało – jak słusznie co do zasady uczyniła to strona skarżąca - zastosować do niej art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, według brzmienia obowiązującego do dnia 31 maja 2017 r. (Dz. U. 2016 r., poz. 446 ze zm.), i poprzedzić wniesienie skargi wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa. Wskazany przepis stanowił wówczas, że "Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego".
Niewątpliwie więc dla swej dopuszczalności skarga na akt prawa miejscowego winna być poprzedzona prawidłowym i skutecznym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa skierowanym do właściwego organu, co podlega badaniu i kontroli sądu.
Analizując przedstawione w sprawie dokumenty stwierdzić należy, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia 23 marca 2018 r. złożone zostało, co jasno wynika zarówno z formy jak i treści pisma, przez spółkę B [...] S.A., a podpisane przez dyrektora ds. przygotowania inwestycji mgr. inż. J. B (k. 15 -16 akt sądowych). Jako nadawcę wezwania na przesyłce poleconej wskazana została również firma B S.A. (k. 17 akt sądowych). Tymczasem w aktach organu znajduje się pełnomocnictwo udzielone przez skarżącego A S.A. – J. B. – osobie fizycznej o wskazanym nr PESEL i dowodzie osobistym, jako że pełnomocnikiem strony w postępowaniu administracyjnym może być bowiem tylko osoba fizyczna (art. 33 § 1 k.p.a.).
W ocenie sądu osoba fizyczna, której skarżący udzielił pełnomocnictwa i firma – spółka, która wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, są to niewątpliwie dwa zupełnie różne podmioty.
W związku z powyższym należało uznać, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożył podmiot, który nie legitymował się pełnomocnictwem skarżącego uprawniającym do dokonania tej czynności.
Wobec powyższego stwierdzić trzeba, że skarżący nie poprzedził skargi prawidłowym wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, co obliguje sąd do jej odrzucenia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.
Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Do tych innych przyczyn należy zaliczyć złożenie skargi bez uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone przez inny podmiot niż wnoszący skargę lub też osobę nieuprawnioną – jako nieskuteczne – uznać należy za niedokonane. Takie wadliwe wezwanie do usunięcia naruszenia prawa traktować należy na równi z brakiem wezwania. W konsekwencji skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi działając zatem na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.
M.K.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło