VII SA/Wa 2532/17

WyrokWSA w Warszawie2018-08-03

Skład orzekający: Grzegorz Rudnicki, Izabela Ostrowska, Jadwiga Smołucha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może obejmować zarzuty dotyczące zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego lub prawidłowości jego prowadzenia, w tym materialnoprawne zarzuty dotyczące nieistnienia egzekwowanego obowiązku?
Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie do kwestionowania konkretnych działań organu egzekucyjnego o charakterze faktycznym, które nie mogą być zaskarżone innym środkiem prawnym. Nie jest ona środkiem pozwalającym na podważanie zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego, prawidłowości jego prowadzenia, ani materialnoprawnych zarzutów dotyczących nieistnienia egzekwowanego obowiązku, które powinny być podnoszone w ramach zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Czynności egzekucyjne dotyczyły obowiązku rozbiórki nośnika reklamowego. Skarżący kwestionował zasadność zastosowania środków egzekucyjnych, w tym zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, argumentując, że obowiązek został wykonany. Organy administracyjne uznały zarzuty za niedopuszczalne w postępowaniu skargowym.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, sędzia WSA Jadwiga Smołucha (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("WINB") nr [...] z [...] września 2017 r., znak: [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ("PINB") [...] nr [...] z [...] czerwca 2017 r., oddalające skargę na czynności egzekucyjne podejmowane w stosunku do [...] [...] S.A. w [...] ("skarżący") na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] nr [...] z [...] listopada 2015 r., nakazującą całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wobec niewykonania przez skarżącego obowiązku wskazanego w decyzji PINB [...] nr [...] z [...] listopada 2015 r., znak: [...], nakazującej całkowitą rozbiórkę wolnostojącego nośnika reklamowego o całkowitej wysokości ok. 9,8 m, składającego się z tablicy z ekranem LED o wymiarach ok. 5,3 m x 9,4 m oraz nośnego słupa stalowego, przytwierdzonego śrubami do żelbetowej stopy fundamentowej o wymiarach 4,5 m x 2,5 m, wybudowanego na działce o nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w [...], organ powiatowy, działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przeprowadził postępowanie mające na celu wyegzekwowanie obowiązku z niej wynikającego. [...] lutego 2016 r. skarżącemu zostało doręczone upomnienie datowane na [...] lutego 2016 r., wzywające do wykonania obowiązku. Następnie [...] kwietnia 2016 r. PINB [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który doręczono skarżącemu [...] kwietnia 2016 r. Pismem z [...] kwietnia 2016 r. skarżący wniósł zarzuty w sprawie prowadzonej egzekucji na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. PINB [...] postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2016 r. nie uwzględnił zarzutów oraz odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W wyniku postępowania zażaleniowego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ("WINB") postanowieniem nr [...] z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], uchylił rozstrzygnięcie PINB z [...] kwietnia 2016 r i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi powiatowemu. Po ponownym rozpoznaniu sprawy PINB [...] postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2016 r. uznał zarzuty podmiotu zobowiązanego za bezzasadne oraz postanowieniem nr [...] odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. [...] WINB postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie PINB z [...] lipca 2016 r. w przedmiocie zarzutów oraz postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. [...] września 2016 r. przedstawiciel organu I instancji dokonał czynności kontrolnych na nieruchomości przy ul. [...] w [...] (działka nr ew. [...] w obrębie [...]), w wyniku których stwierdzono, że egzekwowany obowiązek nie został wykonany. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2016 r. PINB [...] nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 50.000 zł, z powodu uchylania się od wykonania egzekwowanego obowiązku. Postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2016 r., znak: [...],[...] WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB nr [...]. W trakcie czynności kontrolnych, które miały miejsce [...] listopada 2016 r. organ I instancji nie stwierdził rozbiórki nośnika reklamowego objętego obowiązkiem wynikającym z decyzji. Wobec powyższego postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2016 r. PINB [...] skierował do wykonania zastępczego obowiązek wskazany w tytule wykonawczym [...] z [...] kwietnia 2016 r., nałożony decyzją PINB [...] nr [...] z [...] listopada 2015 r., znak: [...]. Postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r., znak: [...],[...] WINB utrzymał w mocy rozstrzygniecie organu powiatowego nr [...] z [...] listopada 2016 r. [...] grudnia 2016 r. organ I instancji przeprowadził czynności kontrolne podczas których stwierdził, że prowadzone są prace demontażowe przedmiotowego nośnika reklamowego (...). [...] lutego 2017 r. organ powiatowy dokonał kontroli, podczas której stwierdził, że nośnik reklamowy nie został rozebrany. Postanowieniem nr [...] z [...] lutego 2017 r. PINB [...] nałożył na skarżącego obowiązek wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego obowiązku. Pismem z [...] marca 2017 r. PINB [...] wystosował upomnienie nr [...], wzywające spółkę do wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego. [...] maja 2017 r. organ powiatowy wystawił tytuły wykonawcze o charakterze pieniężnym nr [...], [...],[...] i [...], które przy piśmie z [...] maja 2017 r. zostały one przekazane do właściwego miejscowo Naczelnika Urzędu Skarbowego, celem podjęcia egzekucji obowiązków w trybie art. 124 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. [...] czerwca 2017 r. do organu powiatowego wpłynęło pismo skarżącego z [...] czerwca 2017 r., zatytułowane Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego w trybie art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W piśmie wskazano, że zaskarża się czynność PINB [...] polegającą na poleceniu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego [...] zajecie wierzytelności z rachunku bankowego Skarżącego w banku [...] S A. Argumentacja zawarta w skardze kwestionuje zasadność zastosowania środka egzekucyjnego podjętego w trybie art. 119 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez PINB [...], a nie czynności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego z uwagi na wymagalność obowiązku pieniężnego. Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2017 r. PINB [...] oddalił skargę na czynności egzekucyjnej podejmowane w stosunku do [...][...] S.A. w [...] na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. celem wyegzekwowania obowiązku nałożonego decyzją PINB [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2015 r. Zażalenie na rozstrzygnięcie PINB z [...] czerwca 2017 r. w ustawowym terminie złożył skarżący. Postanowieniem nr [...] z [...] września 2017 r. [...] WINB utrzymał w mocy postanowienie PINB [...] nr [...] z [...] czerwca 2017 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że celem postępowania egzekucyjnego jest przymusowe ściągnięcie wymagalnej należności obciążającej zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną służy kontroli prawidłowości stosowania w tym postępowaniu środków egzekucyjnych, które zmierzają do bezpośredniego wyegzekwowania należności. Ocenie w ramach skargi na czynność egzekucyjną podlegają więc działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. WINB wskazał, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora w oparciu o przepisy regulujące sposób i formę dokonania tych czynności. W środku tym nie jest zatem możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego. Skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. Organ II instancji podniósł, że kwestia nałożenia na skarżącą spółkę obowiązku wpłacenia zaliczki na poczet wykonania zastępczego obowiązku wynikającego z decyzji jest przedmiotem odrębnego postępowania drugoinstancyjnego, prowadzonego przez [...] WINB w związku z przywróceniem terminu spółce na wniesienie zażalenia na postanowienie PINB [...] nr [...] z [...] lutego 2017 r. Wobec powyższego kwestia podnoszona w skardze jak również w zażaleniu w tym zakresie w ocenie organu nie mogła zostać rozpatrzona w ramach postępowania skargowego. WINB zwrócił także uwagę, że w postanowieniu [...] WINB nr [...] z [...] grudnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie skierowania obowiązku do wykonania zastępczego, organ odniósł się do kwestii zmiany po stronie właściciela nośnika reklamowego wskazując, że do realizacji rozbiórki nie zobowiązano jego właściciela ale inwestora czyli podmiot odpowiedzialny za faktyczne wykonanie robót polegających na posadowieniu niniejszego nośnika reklamowego na wynajętej części nieruchomości gruntowej. Zdaniem [...]WINB dokonanie sprzedaży w/w wolnostojącego nośnika reklamowego ma na celu jedynie udaremnienie przeprowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego. Egzekwowaną decyzją zobowiązano do wykonania określonego w niej obowiązku inwestora - [...][...] S.A. a nie właściciela nośnika lub też nieruchomości, na której został posadowiony. [...] WINB w ramach postępowania skargowego podtrzymał stanowisko w tym zakresie. Organ II instancji wskazał, że z akt sprawy wynika, że zobowiązany wielokrotnie informował organ powiatowy o demontażu urządzenia reklamowego. Powyższe weryfikowano czynnościami kontrolnymi PINB [...] m. in. [...] listopada 2016 r. oraz [...] lutego 2017 r., które ujawniły, że sporny nośnik w tych dniach istniał. Czynności kontrolne przeprowadzone [...] listopada 2016 r. wskazały, że na działce były prowadzone roboty rozbiórkowe tablicy z ekranem LED. Natomiast kolejne czynności kontrolne przeprowadzone [...] lutego 2017 r. wykazały, że nośnik nie został rozebrany. WINB wskazał, że kontrole organu powiatowego, przeprowadzone w ramach postępowania egzekucyjnego, nie odbywały się w trybie przepisów zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego tylko w oparciu o przepisy zawarte w Prawie budowlanym. W takiej sytuacji organ egzekucyjny nie ma obowiązku informowania zobowiązanego o terminie czynności kontrolnych ani zapewnienia mu czynnego udziału w tych czynnościach. Czynności podejmowane przez organ egzekucyjny w ramach art. 84a ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego są działaniami technicznymi podejmowanymi przez organy nadzoru budowlanego w zakresie dotyczącym stwierdzenia wykonania obowiązków wynikających z decyzji lub postanowienia, wydanego na podstawie przepisów Prawa budowlanego (por. wyrok WSA w [...] z dnia [...] października 2011 r., sygn. akt II SA/Ke 509/11). [...] WINB w konkluzji stwierdził, że organ powiatowy zasadnie odmówił uwzględnienia skargi na czynności egzekucyjne. Organ II instancji wskazał, że złożenie zażalenia na postanowienie organu powiatowego, nakładającego na zobowiązanego wpłacenie zaliczki na poczet wykonania zastępczego, nie wstrzymuje postępowania egzekucyjnego (art. 17 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wobec powyższego organ powiatowy był zobowiązany do podjęcia czynności celem wyegzekwowania obowiązku pieniężnego. Tym samym zasadnie wystawił tytuły wykonawcze o charakterze pieniężnym, które następnie przekazał do właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zajęcie wierzytelności na rachunku bankowym stanowi przejaw działalności organu egzekucyjnego - Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], a nie czynności PINB [...], który jest organem egzekucyjnym w stosunku do obowiązku o charakterze niepieniężnym. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na postanowienie [...] WINB z [...] września 2017 r. nr [...], skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozważenie zasadności uchylenia poprzedzającego go postanowienia PINB [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...] oraz o zasądzenie od [...] WINB na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz 17 zł tytułem poniesionej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 54 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie w sprawie przez organy I i lI instancji, i oddalenie skargi na czynności egzekucyjne podczas gdy istniały przesłanki do uchylenia zakwestionowanej czynności egzekucyjnej; 2. art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i uporczywe stosowanie przez organy środka egzekucyjnego w sytuacji, gdy obowiązek rozbiórki nośnika reklamowego został przez skarżącą wykonany, o czym wielokrotnie informowano organ egzekucyjny, a więc egzekwowanie nieuiszczonej zaliczki na poczet wykonania zastępczego nie znajdowało i nie znajduje uzasadnienia; 3. art. 129 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezasadne stosowanie zaliczek na wykonanie zastępcze i doprowadzenie do egzekucji tychże należności przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...]; 4. art. 7, art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego, polegające na uznaniu przez organy obu instancji, iż obowiązek ciążący na skarżącej nie został wykonany, a zatem zasadne jest egzekwowanie zaliczki na wykonanie zastępcze i polecenie Naczelnikowi Urzędu Skarbowego jako organowi egzekucyjnemu podjęcia odpowiednich czynności w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz.718.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. Realizując powyższe uprawnienia sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd uznał za prawidłowo ustalony przez organ odwoławczy stan faktyczny zaistniały w sprawie i opisany we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia, i w konsekwencji przyjął ustalenia stanu faktycznego dokonane w zaskarżonym rozstrzygnięciu [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] września 2017 r. (zob.: uchwała NSA z 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09). Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo opisanych w zaskarżonym postanowieniu, a które sąd uznaje za prawidłowe, należy zwrócić uwagę, iż strona kwestionowała na etapie tego postępowania fakt istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, ponosząc wykonanie zobowiązania przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Organy administracyjne obu instancji słusznie uznały powyższe zarzuty za niedopuszczalne w postępowaniu ze skargi na czynności egzekucyjne. Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej "ustawa egzekucyjna") przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne są konkretne czynności egzekucyjne, czyli w myśl art. 1 a pkt 2 ustawy egzekucyjnej wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Skarga nie jest jednak środkiem zaskarżenia pozwalającym na skuteczne kwestionowanie wszystkich działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego, a w szczególności skarga ta nie może dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zarzutów na podstawie art. 33 § 1 ustawy egzekucyjnej, gdyż prowadziłoby to do naruszenia zasady niekonkurencyjności środków prawnych w ramach jednego postępowania. Skarga na czynności egzekucyjne służy wyłącznie na czynności charakterze faktycznym, które nie mogą być zaskarżone poprzez inny środek prawny przewidziany w ustawie egzekucyjnej. Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne nie może być więc zasadność wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani prawidłowość jego prowadzenia. W ramach skargi na czynności egzekucyjne nie mogą być badane zarzuty materialnoprawne związane z nieistnieniem egzekwowanego obowiązku, prowadzące do umorzenia postępowania egzekucyjnego. W świetle powyższego nie mogą być przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu zarzuty skarżącego dotyczące nieistnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Reasumując uznać należy, że nie doszło do naruszeń przepisów wymienionych w skardze, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy podjął wszystkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia sprawy i dysponował materiałem wystarczającym do podjęcia rozstrzygnięcia. Sąd nie dopatrzył się również naruszeń przepisów prawa procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Wydane w sprawie postanowienia zawierają wszelkie określone prawem elementy. Organy w sposób wystarczający wyjaśniły również motywy zaskarżonych rozstrzygnięć, a uzasadnienia orzeczeń spełniają wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło