VI SA/Wa 563/18
WyrokWSA w Warszawie2018-08-03
Skład orzekający: Zdzisław Romanowski, Pamela Kuraś-Dębecka, Grzegorz Nowecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy oznaczenie asortymentu apteki wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny (stara i nowa), stanowi niedozwoloną reklamę apteki w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, a w konsekwencji czy uzasadnia nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że oznaczenie asortymentu apteki wywieszkami z dwiema cenami (przekreśloną starą i nową niższą) stanowi reklamę apteki, ponieważ ma na celu zachęcenie klientów do zakupu produktów w tej aptece, co jest sprzeczne z art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. W związku z tym, organy prawidłowo nałożyły karę pieniężną na podstawie art. 129b ust. 1 i 2 Prawa farmaceutycznego, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Farmaceutycznego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego nakazującą spółce D. Sp. z o.o. Sp. k. zaprzestanie prowadzenia reklamy apteki poprzez oznaczanie asortymentu dwiema cenami (starą i nową) oraz nałożenie kary pieniężnej. Organy uznały takie działanie za niedozwoloną reklamę apteki w świetle art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Spółka argumentowała, że jest to realizacja obowiązku informowania o cenach zgodnie z ustawą o informowaniu o cenach towarów i usług.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy apteki i nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Zaskarżoną w tej sprawie ww. decyzją z [...] stycznia 2018 r. Główny Inspektor Farmaceutyczny (dalej GIF, organ odwoławczy), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy – T. Spółka jawna z siedzibą w [...] (obecnie po przekształceniu [...] grudnia 2016 r. D. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w [...] – dalej skarżąca spółka), utrzymał w mocy, stanowiącą przedmiot tego odwołania, decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (dalej organ I instancji) z [...] marca 2016 r., którą organ ten, działając na podstawie art. 94a ust. 1, 2 – 4 oraz art. 129b ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r., Nr 45, poz. 271 ze zm.), dalej Pfarm., nakazał skarżącej Spółce (wówczas T. Spółka jawna z siedzibą w [...]) zaprzestania prowadzenia niedozwolonej reklamy apteki o nazwie > Apteka [...]<, położonej w [...], ul. [...] (dalej Apteka) i jej działalności, poprzez oznaczanie asortymentu znajdującego się w izbie ekspedycyjnej apteki wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny: przekreślona "stara cena" i zapisana dużo większą czcionką "nowa cena" organ I instancji nadał decyzji w tym punkcie rygor natychmiastowej wykonalności, jak również nałożył na Spółkę karę pieniężną w kwocie 1000 zł płatną w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.
U podstaw powyższego rozstrzygnięcia legło, oparte na wynikach kontroli sprawdzającej w Aptece, objętych protokołem z [...] grudnia 2015 r., ustalenie nieprawidłowości dotyczące naruszenia art. 94a ust. 1 Pfarm. Mianowicie kontrolujący ujawnili, ze część asortymentu znajdującego się w izbie ekspedycyjnej Apteki oznaczona jest wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny. Jedna z nich określona jako "stara cena" jest przekreślona, natomiast druga – "nowa cena" zapisana jest dużo większą czcionką.
W toku sprawy skarżąca spółka argumentowała, że oznaczenie części asortymentu cenami stanowi dbałość Apteki o klienta, który na bieżąco jest informowany o zmianach cen asortymentu sprzedawanego przez Aptekę, dokonanych w ostatnim czasie, a informowanie to wynika z dobrej praktyki; porównanie cen wynika z dbałości o rzetelne informowanie o cenach produktów sprzedawanych w Aptece, a odpowiednie opracowanie graficzne ma na celu wskazanie aktualnej ceny produktu.
Według organu I instancji natomiast Apteka bierze udział w działalności reklamowej, mającej na celu zwiększenie dostarczania, sprzedaży lub konsumpcji produktów leczniczych, mimo "niemal całkowitego zakazu reklamy aptek i ich działalności". Informacje umieszczone w izbie ekspedycyjnej stanowią taką reklamę, gdyż zachęcają pacjentów do dokonywania zakupu produktów w tej Aptece. Tymczasem istotą reklamy jest zachęcanie; wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru, wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamami towaru i firmy, która ich dokonuje. Nadto wywieszka z cenami porównawczymi leków wprowadza w błąd, ponieważ odwołuje się do uczuć zdrowotnych i ekonomicznych pacjentów, przez co zniekształca zachowania rynkowe. Nawiązując do treści podnoszonego przez Spółkę art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2014 r. o informowaniu o cenach towarów i usług (Dz. U. z 2014 r. poz. 915 ze zm.), dalej ustawa o cenach – w brzmieniu tego przepisu na dzień podejmowania decyzji, organ podkreślił obowiązek uwidaczniania w przypadku obniżki ceny informacji o przyczynie obniżki; informacji takiej w kontrolowanej Aptece nie podano w sytuacji dwóch cen, "z których wyższa jest przekreślona, a obok jest nowa, rzekomo niższa od poprzedniej".
Organ I instancji uzasadnił też – podkreślając, że "podwójne ceny w istocie swej zachęcają pacjentów do dokonywania zakupów w (...) Aptece" i stanowią niedozwoloną reklamę jej działalności – wysokość nałożonej na Spółkę kary (1000 zł), jako adekwatną do okoliczności i czasu prowadzenia reklamy Apteki i jej działalności (por. argumentację organu na stronie 11-12 decyzji pierwszoinstancyjnej).
Organ odwoławczy, który zaakceptował/utrzymał w mocy decyzję organu I instancji i objętą tą decyzją argumentację merytoryczną, odmówił racji zapatrywaniom odwołania skarżącej akcentującego m.in. naruszenie art. 94a ust. 1 Pfarm. przez błędną (w tym rozszerzającą) wykładnię, skutkiem uznania ww. oznaczenia asortymentu Apteki wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny, za niedozwoloną reklamę, podczas gdy działanie to powinno zostać uznane za realizację obowiązku wynikającego z ww. ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług.
Zdaniem organu odwoławczego, który powołał się na liczne orzeczenia sądowe (por. str. 5 i nast. zaskarżonej decyzji), podanie cen przy towarach znajdujących się w izbie ekspedycyjnej apteki, z jednoczesnym podaniem przekreślonej ceny wyższej, miało na celu zachęcenie do ich zakupu w konkretnej aptece; takie działanie odpowiada definicji reklamy aptek i ich działalności (art. 94a ust. 1 Pfarm.).
Zakres informacji podany na wywieszkach jest inny niż wskazany w art. 52 ust. 3 pkt 4 Pfarm., dlatego nie mogą one być uznane za listy cenowe.
Art. 94a ust. 1 Pfarm. w obecnym brzmieniu nie wprowadza przesłanki publicznego charakteru reklamy. Nie ma znaczenia, czy reklama była prowadzona wewnątrz apteki czy poza jej lokalem; każdy bowiem ma prawo wstępu do apteki.
Konsekwencje prowadzenia zakazanej reklamy, tj. nakazanie zaprzestania (art. 94a ust. 3 Pfarm.) oraz nałożenie kary pieniężnej (art. 129b ust. 1 i 2 Pfarm.), są od siebie niezależne. Do nałożenia kary z art.129b ust. 1 Pfarm. nie jest potrzebne osobne rozstrzygnięcie w przedmiocie nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy, czy w ogóle stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 Pfarm.
Nałożenie kary pieniężnej na podstawie art 129b ust. 1 i 2 Pfarm. w decyzji zawierającej nakaz zaprzestania reklamy jest dopuszczalne; jest bowiem ściśle uzależnione od ustaleń faktycznych leżących u podstaw nakazania zaprzestania prowadzenia reklamy w oparciu o art. 94a ust. 3 Pfarm.
Według organu odwoławczego strona nie kwestionuje ustaleń faktycznych, tylko ich ocenę w świetle art. 94a ust. 1 Pfarm. w zw. z art. 20 i 22 Konstytucji RP. Jednakże organ I instancji dokonując tej oceny wydał decyzję znajdującą oparcie w przepisach Pfarm. GIF stwierdził też brak podstaw do zmiany wysokości kary pieniężnej, która jest sankcją za nieprzestrzeganie przepisów prawa oraz ma zniechęcić do ich naruszenia w przyszłości.
W skardze do Sądu skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania w tym zakresie oraz zobowiązanie organu do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w tym zakresie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 80 i art. 77 § 1 K.p.a., tj. rażące naruszenie prawdy obiektywnej przez dowolną, a nie swobodną oceną materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz bierność organu w gromadzeniu materiału dowodowego poprzez przyjęcie za udowodnienia fakty, na które brak jest dowodów w sprawie;
2. art. 8 § 1 K.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębienia zaufania Skarżącej do władzy publicznej poprzez wydanie decyzji opartej na błędnej interpretacji stanu faktycznego oraz zakwalifikowaniu go jako spełniającego przesłanki wskazane w art. 94a Pfarm. oraz zastosowanie sankcji administracyjnoprawnej w stosunku do działań skarżącej Spółki, stanowiących realizację przez nią ustawowego obowiązku;
3. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 94a ust. 1 Pfarm. poprzez błędną wykładnię tego przepisu i uznanie, ze oznaczenie asortymentu znajdującego się w izbie ekspedycyjnej apteki w [...] wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny: "stara cena" oraz "nowa cena" stanowi niedozwoloną reklamę apteki ogólnodostępnej, podczas gdy organ winien uznać takie działania za realizację obowiązku na podstawie ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka rozwinęła argumentację merytoryczną na temat tych zarzutów, akcentując m.in. bezkrytyczność tezy organu, jakoby korzystanie przez aptekę z wywieszek cenowych stanowiło naruszenie zakazu reklamy. Według skarżącej nie ma w sprawie dowodu przesądzającego działania Spółki, jako wykraczające poza zakres obowiązku do uwidaczniania cen towarów, a zarazem stanowiące reklamę apteki; postępowanie zgodnie z ustawą o informowaniu o cenach towarów i usług skutkowało nałożeniem sankcji administracyjnej. Skarżąca podkreśla też brak charakteru publicznego jej działań, gdyż wywieszki cenowe znajdowały się wewnątrz izby ekspedycyjnej apteki i nie były udostępnione szerszej ilości odbiorców. Celem wywieszek było dostarczenie klientom rzetelnej informacji na temat cen poszczególnych produktów z uwzględnieniem zmian, jakie nastąpiły w ich wysokości. Organ błędnie zakwalifikował zatem działania skarżącej jako prowadzenie reklamy, zamiast uprawnionego informowania o cenach. Z tego powodu też organ niezasadnie użył art. 129b Pfarm. przez nałożenie ww. kary pieniężnej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.
Zgodnie z art. 94a ust. 1 Pfarm., w brzemieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2012 r., zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. W cytowanym przepisie ustawodawca wprowadził całkowity zakaz reklamy aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności, wyłączając jednocześnie z zakresu reklamy informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki oraz punktu aptecznego. Ustawa Pfarm. nie zawiera definicji reklamy, jednak mając na uwadze treść art. 94a ust. 1 Pfarm. należy dojść do wniosku, że pojęcie reklamy ustawodawca potraktował szeroko.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym reklamę definiuje się jako każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. Wyrok NSA z 11 października 2016 r., sygn. akt. li GSK 521/15, Wyrok NSA z 11 października 2016 r., sygn. akt. II GSK 1156/15). Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.
Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje (por. Wyrok SN z 2 października 2007 r. sygn. akt II CSK 289/07, OSNC 2008/12/140). Warto nadmienić, że pewne formy działalności promocyjnej mogą stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w powołanym wyżej wyroku z dnia 2 października 2007 r, stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie.
Reasumując, na gruncie art. 94a ust. 1 Pfarm. zabroniona jest każda reklama aptek/punktów aptecznych i ich działalności, jeżeli nie jest informacją o ich lokalizacji i godzinach otwarcia, oraz nie może być równocześnie uznana za dopuszczalną na podstawie odrębnych przepisów, niezależnie od sposobu w jaki zostaje skierowana do adresatów, przy czym bez znaczenia jest czy są oni potencjalnymi czy faktycznymi klientami, o ile wiąże się z zachęcaniem do nabywania oferowanych przez aptekę produktów (por. Wyrok NSA z 13 października 2016 r. sygn. akt II GSK 1393/15).
Nie ulega zatem wątpliwości, że reklama apteki/punktu aptecznego może przyjmować różne formy takiego zachęcania ( w tym sugerujące, że ceny produktów w niej oferowanych są inne niż ceny produktów w innych aptekach): poprzez ulotki, foldery, wywieszki, promocje cenowe, i temu podobne działania, które mają na celu przyciągnięcie potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu lub wyrobu leczniczego w konkretnej aptece, zwiększenia konsumpcji tych produktów, a przez to informowanie potencjalnych klientów o preferencjach obowiązujących w aptece, co z kolei ma zachęcać ich do korzystania z tej właśnie apteki. Innymi słowy reklamą apteki jest każde działanie zachęcające klientów do zakupu towarów sprzedawanych w aptece, niezależnie od form i metod tego działania oraz użytych środków (por. Wyroki NSA: z 28 września 2017 r. sygn. akt II GSK 3345/15 i z 18 października 2017 r. sygn. akt II GSK 3688/15). Jak już wzmiankowano wypowiedz jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana, przy czym reklamą są również takie formy przekazu, które wprost nie zawierają elementu zachęty, mogą jednak zostać przyjęte przez odbiorców jako zachęta do kupna. Wszelkie promocje, w tym zwłaszcza cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje, w odróżnieniu od list cenowych publikowanych wyłącznie po to, aby podać do wiadomości cenę towarów (por. Wyrok NSA z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1737/16).
Stan faktyczny nie jest przedmiotem sporu w tej sprawie. Sporna jest jedynie prawna jego ocena w procesie subsumpcji poczynionych ustaleń pod mające zastosowanie w sprawie przepisy ustawy Pfarm. Strona skarżąca uważa bowiem, że oznaczenia asortymentu apteki ww. wywieszkami cenowymi, na których znajdują się dwie ceny, jest realizacją ustawowego obowiązku informowania o cenach. Organ natomiast zajmuje stanowisko, według którego takie działanie odpowiada definicji reklamy apteki i jej działalności, gdyż podanie cen przy towarach z jedoczesnym podaniem przekreślonej ceny wyższej, miało na celu zachęcenie do ich zakupu w konkretnej aptece, a zakres informacji podany na wywieszkach (por. też w tym miejscu dokumentację zdjęciową tych wywieszek w aktach administracyjnych sprawy) jest inny niż wskazany w art. 52 ust. 3 pkt 4 Pfarm. (w świetle tego przepisu za reklamę produktów leczniczych nie uważa się katalogów handlowych lub list cenowych, zawierających wyłącznie nazwę własną, nazwę powszechnie stosowaną, dawkę, postać i cenę produktu), dlatego wywieszki te nie mogą być uznane za listy cenowe, czy informację o cenach stosownie do przepisów ww. ustawy o informowaniu o cenach towarów i usług (stosownie do art. 4 ust. 1 tej ustawy w miejscu sprzedaży detalicznej i świadczenia usług uwidacznia się cenę /.../ w sposób jednoznaczny, niebudzący wątpliwości oraz umożliwiający porównanie cen, przy czym w dacie ww. kontroli apteki i wydania decyzji pierwszoinstancyjnej w sprawie przepis ten przewidywał, że w przypadku obniżki ceny uwidacznia się także informację o przyczynie wprowadzenia obniżki).
W świetle poczynionych wyżej uwag na temat istoty/ charakteru reklamy brak podstaw, żeby to stanowisko kwestionować; w każdym bądź razie argumentacja skargi go nie podważa.
Wskazywanie na atrakcyjne ceny produktów leczniczych (a tak odbierana jest wywieszka z przekreśloną ceną wyższą i aktualną ceną niższą towaru) jest formą zachęcania do nabywania tych produktów w aptece i wpływa na poziom obrotu handlowego w aptece, czego konsekwencją jest zwiększony poziom konsumpcji leków. Takie działanie, akceptujące skojarzenie treści przekazu zawartego na ww. wywieszkach, należy postrzegać w kategorii działań obliczonych na zainteresowanie klienta ofertą apteki, a nie neutralnej informacji o ofercie i cenach produktów. Samo odzwierciedlenie cen obowiązujących w aptece nie przesądza o reklamowym charakterze przekazu. Istotne jest natomiast, czy w takim działaniu występuje element zachęcający do zakupu w aptece. W ocenie Sądu organy wydające decyzje w tej sprawie zasadnie dopatrzyły się takiego elementu w ww. wywieszkach cenowych przedstawiających cenę aktualną produktu i przekreśloną cenę wyższą. Takie zestawienie sugeruje nabywcy atrakcyjną - bo obniżoną - cenę produktu i zachęca do jego nabycia, będąc tym samym wyrazem zamiaru przyciągnięcia potencjalnych klientów do dokonania zakupu produktu/wyrobu leczniczego w tej akurat aptece, a w konsekwencji stanowi naruszenie zakazu prowadzenia reklamy apteki i jej działalności, w rozumieniu art 94a ust.1 Pfarm., skoro - w myśl powyższego - reklamą apteki jest każdego rodzaju informacja obliczona na zachęcenie do nabywania oferowanych przez aptekę towarów, i która w taki sposób jest odbierana przez klientów, stanowiąc działanie zmierzające do zwiększenia sprzedaży.
W ocenie Sądu kontekst sytuacyjny, w jakim przekaz wynikający z treści ww. wywieszek dociera do odbiorcy, jest oczywisty w sensie przyciągnięcia go do dokonania zakupu produktu/wyrobu leczniczego w kontrolowanej aptece. Przepisy ustawy nie wyłączają prawa do informacji na temat produktów/wyrobów leczniczych oferowanych w aptece, w tym o ich cenach. Przeciwnie zawierają szereg regulacji by do odbiorców docierały obiektywne informacje w tym względzie. Obowiązki informacyjne powinny być jednak realizowane w taki sposób by nie został naruszony zakaz prowadzenia reklamy, tj. w szczególności by nad warstwą informacyjną nie przeważał element zachęty do zakupu. W tej sprawie z podanych wyżej powodów do tego naruszenia doszło, co organy wydające ww. decyzje w I i II instancji prawidłowo zinterpretowały.
Podmiot prowadzący aptekę, będąc profesjonalnym uczestnikiem obrotu, posiada wiedzę na temat zasad regulujących tę działalność, a więc również na temat zakazu reklamy aptek. Do niego należy zatem przestrzeganie prawa, przy jednoczesnym dochowaniu dbałości, by z jednej strony zapewnić odbiorcom dostęp do informacji służących dokonaniu świadomego wyboru korzystnych warunków nabywania leków niezbędnych do terapii, z drugiej zaś - by nie naruszyć swoim działaniem zakazu reklamy, ustanowionego jako bariera dla zachęcania do nadmiernej konsumpcji leków (por. Wyrok NSA z 20 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 2583/15). Leki nie są zwykłym towarem rynkowym, dlatego obrót lekami musi być - i jest - reglamentowany, a prowadzący taką działalność nie mogą z tego powodu cieszyć się pełną wolnością gospodarczą, bo to od nich zależy w znacznej mierze sytuacja na rynku farmaceutyków. Ingerencja w tę wolność jest więc uzasadniona chronionym w ten sposób dobrem prawnym. W prawidłowo funkcjonującym systemie ochrony zdrowia uzasadnione są mechanizmy, które pozwalają na zakup leków wtedy, gdy są one rzeczywiście niezbędne, a nie wtedy gdy pojawia się taka pokusa wywołana reklamą (por. Wyroki NSA: z 18 października 2017 r. sygn.. akt II GSK 3688/15 i z 12 kwietnia 2018 r. sygn. akt II GSK 1737/16).
Zakaz reklamy działalności aptek obowiązuje bez względu na to czy reklama jest skierowana do publicznej wiadomości i do jakich produktów się odnosi (por. Wyrok NSA z 27 sierpnia 2014 r. sygn. akt II GSK 1000/13); poza tym każdy kto wchodzi do apteki może zapoznać się/zapoznaje się z reklamą, przez co jest ona ogólnodostępna.
Zgodnie z art. 129b ust. 1 Pfarm.. Karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności. Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w drodze decyzji. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów (ust. 2 ww. przepisu). Wobec takiej konstrukcji przepisu art. 129b Pfarm. Organ, w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu z art. 94a Pfarm., zobligowany jest do nałożenia kary pieniężnej, ma jedynie możliwość jej miarkowania w oparciu o przesłanki wymienione w art. 129b ust. 2 Pfarm. Nałożona w tej sprawie przez organ kara pieniężna mieści się w granicach wyznaczonych ustawą oraz znajduje uzasadnienie w przedstawionych przez organ ustaleniach.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 7 w zw. z art. 80 K.p.a. i art. 77 § 1 K.p.a. Sąd stwierdza, że przepisy te nie zostały naruszone. Organy administracji (I i II instancji) obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa; podejmując rozstrzygnięcie prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i procesowego. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego. Nie można też organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 K.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 K p a.). Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają dyspozycji art. 107 § 3 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd, nie dopatrując się naruszenia w sprawie norm prawa materialnego ani przepisów postępowania, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło