I OZ 1264/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt: II SA/Łd 495/18 odrzucające zażalenie S.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2018 r., sygn. akt: II SA/Łd 495/18 o odrzuceniu skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi S.N. na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [..] kwietnia 2018 r., znak: [..] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania pisma z dnia [..] lutego 2018 r. postanawia: oddalić zażalenie. 1 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2018r., sygn. akt: II SA/Łd 495/18, odrzucił skargę kasacyjną S.N. od postanowienia z dnia 27 czerwca 2018 r. o odrzuceniu skargi na pismo Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia [..] kwietnia 2018 r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania pisma z dnia [..] lutego 2018 roku. Pismem z dnia 30 sierpnia 2018 r. S.N. wniósł zażalenie od postanowienia z dnia 7 sierpnia 2018 roku o odrzuceniu skargi kasacyjnej. Pismo zostało sporządzone przez skarżącego osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt: II SA/Łd 495/18, odrzucił zażalenie wskazując, że zostało sporządzone z naruszeniem art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), które to naruszenie jest brakiem, który uzasadnia jego odrzucenie jako niedopuszczalnego. Na powyższe postanowienie skarżący złożył zażalenie podnosząc, że nie został jeszcze rozpoznany jego wniosek o wyłączenie sędziego WSA Sławomira Wojciechowskiego, który orzekał w w/w postanowieniu z dnia 6 listopada 2018 r. Wskazał, że sędziowie objęci wnioskiem mogą wykonywać tylko czynności niezbędne, co już samo w sobie uzasadnia uchylenie tego postanowienia. Ponadto skarżący wskazał, że w art. 194 § 4 p.p.s.a. jest mowa o powinności, a nie obowiązku. Podkreślił, że nie ma prawa, które może go przymusić do korzystania z usług adwokata lub radcy prawnego. Dodał, że Sąd nie sprawdził, czy w sprawie nie zostały naruszone prawa człowieka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 18 § 1 pkt 6 i 6a p.p.s.a. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, tj. w dniu 6 września 2018 r., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (pkt 6); w sprawach dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (pkt 6a). Wskazać należy, że odrzucenie przez Sąd I instancji skargi kasacyjnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie jest równoznaczne z jej rozpoznaniem w znaczeniu, o jakim stanowi art. 18 § 1 pkt 6 powołanej ustawy. Przedmiotem postępowania Sądu I instancji nie była bowiem sprawa sądowoadministracyjna w rozumieniu materialnoprawnym, lecz kwestia dopuszczalności skargi kasacyjnej, a więc zagadnienie procesowe. Przepis ten dotyczy przede wszystkim sytuacji, w której sędzia wydał orzeczenie w pierwszej instancji, a następnie miałby je kontrolować w II instancji (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2013 r., sygn. akt: I OZ 1/13). Skarżący błędnie utożsamia kontrolę zachowania wymagań formalnych skargi kasacyjnej z jej oceną merytoryczną. Odrzucenie skargi kasacyjnej wyklucza badanie jej zasadności, jest jedynie formalnym skutkiem badania dopuszczalności skargi kasacyjnej. W toku oceny dopuszczalności skargi kasacyjnej (zażalenia), a więc też zastosowania właściwej formy zaskarżenia, może wziąć udział sędzia, który wcześniej zasiadał w składzie sądu wydającego inne orzeczenie w tej sprawie, nawet kończące. Należy w tym miejscu wskazać na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego składu siedmiu sędziów z dnia 23 maja 2005 r., sygn. akt: I OPS 3/05, gdzie NSA wyraził pogląd, że sędzia, który w wojewódzkim sądzie administracyjnym brał udział w wydaniu wyroku, zaskarżonego następnie skargą kasacyjną, nie jest wyłączony na podstawie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. od badania w trybie art. 178 tej ustawy, czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne, w tym także od udziału w wydaniu postanowienia odrzucającego skargę kasacyjną. Stanowisko to odnosi się także do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Powyższe oznacza, że w wydaniu zaskarżonego postanowienia mógł brać udział sędzia WSA Sławomir Wojciechowski. Przechodząc do oceny zasadności odrzucenia zażalenia, wskazać należy, że art. 194 § 4 p.p.s.a. w sposób jednoznaczny określa, iż zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno zostać sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, wskazując jednocześnie, iż odpowiednie zastosowane znajduje art. 175 § 2 i § 3 p.p.s.a., w którym określony został katalog podmiotów zwolnionych od obowiązku zachowania przymusu adwokacko-radcowskiego. Z akt niniejszej sprawy wynika, że skarżący przy doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 7 sierpnia 2018 r. o odrzuceniu skargi kasacyjnej został prawidłowo pouczony o sposobie i trybie zaskarżenia tego orzeczenia (pkt 5 pouczenia). Pomimo tego jednak skarżący sporządził osobiście zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 sierpnia 2018 r., którym odrzucona została jego skarga kasacyjna. Podkreślić natomiast należy, że sporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez podmiot do tego nieuprawniony jest brakiem nieusuwalnym, co znaczy, że nie podlega konwalidacji w trybie art. 49 p.p.s.a. Skoro zatem w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej zostało sporządzone przez nieuprawniony do tego podmiot, to za prawidłowe należy uznać stanowisko Sądu I instancji o jego odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji. ----------------------- 2