I FSK 2222/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-09-22
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Ryszard Pęk, Alojzy Skrodzki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki ponoszone przez gminę na modernizację infrastruktury transportu publicznego, takie jak tablice informacyjne, system ITS, monitoring, portale internetowe, aplikacje mobilne, przystanki, wiaty, ławki, słupki przystankowe oraz biletomaty, służą wyłącznie działalności gospodarczej gminy w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, czy też mogą być traktowane jako realizacja zadań własnych gminy związanych z organizacją ruchu drogowego, co ma wpływ na prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wydatki na modernizację infrastruktury transportu publicznego, takie jak tablice informacyjne, system ITS, monitoring, portale internetowe, aplikacje mobilne, przystanki, wiaty, ławki, słupki przystankowe oraz biletomaty, służą przede wszystkim działalności gospodarczej gminy w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, a nie wyłącznie zadaniom własnym związanym z organizacją ruchu drogowego. W związku z tym, gmina ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od tych wydatków, a zastosowanie proporcji, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, nie jest w tym przypadku wymagane.Stan faktyczny
Gmina wystąpiła o interpretację indywidualną w sprawie podatku od towarów i usług, pytając, czy odliczenie VAT naliczonego od wydatków na modernizację transportu publicznego (m.in. tablice informacyjne, system ITS, monitoring, przystanki, biletomaty) będzie wymagało zastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT. Organ interpretacyjny uznał, że w części wydatków gmina nie będzie działać jako podatnik VAT i będzie zobowiązana do zastosowania proporcji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę interpretację, uznając, że wydatki te służą działalności gospodarczej gminy. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i zasądzono od niego na rzecz M. P. kwotę 360 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Alojzy Skrodzki, Protokolant Katarzyna Nowik, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 sierpnia 2018 r. sygn. akt I SA/Łd 370/18 w sprawie ze skargi M. P. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 22 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej na rzecz M. P. kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
1. Wyrok Sądu pierwszej instancji.
1.1. Wyrokiem z 9 sierpnia 2018 r., sygn. akt I SA/Łd 370/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu skargi Miasta P. (dalej Miasto) uchylił interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej także organ interpretacyjny) z 22 marca 2018 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz zasądził na rzecz Miasta zwrot kosztów postępowania sądowego.
2. Uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.
2.1. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną interpretację indywidualną ustalił w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Miasto wyjaśniło, że w celu realizacji zadania własnego, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 oraz pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U z 2018 poz. 994; dalej ustawa o samorządzie gminnym), w celu należytego świadczenia usług w zakresie lokalnego transportu zbiorowego, zawarło z [...] Z. K. [...] umowę wykonawczą o świadczenie usług w zakresie publicznego transportu zbiorowego.
2.3. Miasto wyjaśniło, że zgodnie z nowym modelem organizacji publicznego transportu zbiorowego Z. K., jako podwykonawca, działający w imieniu i na rzecz Miasta będzie w szczególności zobowiązany do wykonywania przewozów pasażerskich według rozkładów jazdy, sprzedaży biletów (w imieniu i na rzecz Miasta), stosowania cen biletów ustalonych przez Miasto oraz wykonywania innych czynności, które są niezbędne do należytego świadczenia usług transportowych.
Z. K., jak zaznaczono we wniosku o wydanie interpretacji, będzie jedynie technicznym podwykonawcą usług transportowych i będzie otrzymywać od Miasta wynagrodzenie za świadczenie w jego imieniu usług. Miasto będzie natomiast wykazywało te czynności dla celów VAT i rozliczało VAT należny zgodnie z ustawą z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011r., poz. 1054 ze zm., dalej ustawa o VAT).
2.4. W przyszłości Miasto – jak podano we wniosku o wydanie interpretacji – ponosić będzie wydatki na realizację zadania pn. "Modernizacja i rozwój komunikacji miejskiej w P.". Wydatki będą pochodziły ze środków własnych Miasta oraz ze środków pozyskanych w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego, przy czym VAT nie miał stanowić kosztu kwalifikowanego projektu. Zakończenie zadania zaplanowano w 2019 r.
2.5. Miasto, na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, zadało pytanie:
"Czy dokonując odliczenia VAT naliczonego od wydatków na nabycie towarów i usług wskazanych we wniosku będzie zobowiązane do zastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT".
2.6. Miasto w stanowisku własnym – jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji – przyjęło, że odliczając podatek naliczony od wydatków na nabycie towarów i usług wskazanych we wniosku nie będzie zobowiązane do zastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
2.7. Organ interpretacyjny wydając zaskarżoną interpretację stwierdził, że stanowisko własne Miasta co do niezastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w związku z odliczeniem podatku od wydatków poniesionych na: nabycie autobusów niskoemisyjnych, doposażenie stacji obsługi pojazdów w zajezdni autobusowej, budowę budynku technicznego oraz doprowadzenie przyłączy z kotłowni do budynku administracyjnego oraz na budowę budynku/kontenera zlokalizowanego przy końcowym przystanku autobusowym jest prawidłowe.
2.8. Nie było natomiast prawidłowe w ocenie organu interpretacyjnego stanowisko własne Miasta dotyczące niezastosowania art. 86 ust. 2a ustawy o VAT w związku z odliczeniem podatku od wydatków poniesionych na:
- nabycie i instalację tablic dynamicznej informacji pasażerskiej wraz z systemem ITS (Inteligentny System Transportu),
- nabycie i instalację systemu monitoringu wizyjnego,
- przebudowę pomieszczenia w zajezdni autobusowej na potrzeby dyspozytorni ITS wraz z budową pomieszczenia serwerowni ITS,
- stworzenie nowej wersji portalu internetowego wraz z aplikacją mobilną, dostosowanie wybranych peronów przystankowych do potrzeb osób niepełnosprawnych,
- pętle autobusowe,
- nabycie i montaż wiat przystankowych wraz z ławkami oraz
- słupków przystankowych,
- nabycie biletomatów.
W ocenie organu interpretacyjnego w tej części Miasto nie będzie miało prawa do pełnego odliczenia podatku, gdyż usługi i towary nabyte w ramach tych zadań inwestycyjnych nie będą służyły wyłącznie do działalności gospodarczej, ale też do innych celów, w szczególności do realizacji zadania własnego opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, polegającego na zapewnieniu bezpieczeństwa i prawidłowej organizacji ruchu drogowego.
W tym zakresie – jak zaznaczono w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji – Miasto nie będzie działało w charakterze podatnika podatku od towarów i usług i będzie zobowiązane do odliczenia podatku naliczonego przy zastosowaniu zasad określonych w art. 86 ust. 2a – 2h ustawy o VAT oraz w przepisach rozporządzenia.
2.9. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną interpretację, nawiązując do zadania własnego gminy, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, podkreślił, że w szczególności obejmuje ono sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego.
Po przedstawieniu treści tego przepisu oraz przepisów ustawy z 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 z późn. zm.), ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( tekst jednolity Dz.U z 2017 roku poz.1760) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 23 września 2003 roku w sprawie szczegółowych warunków zarządzania ruchem na drogach oraz wykonywania nadzoru nad tym zarządzaniem(tekst jednolity Dz.U z 2017 r., poz.784), Sąd pierwszej instancji przyjął, że z opisu zdarzenie przyszłego przedstawionego we wniosku interpretacyjnym wynikało, że perony przystankowe, poczekalnia dla pasażerów oraz ogólnodostępna toaleta na dworcu autobusowym będą związane ze świadczonymi przez Miasto usługami organizacji transportu zbiorowego. Dotyczyć to będzie także dostosowania wybranych peronów przystankowych dla osób niepełnosprawnych.
2.10. Jeżeli natomiast chodzi o Inteligentny System Transportowy (ITS), to – jak zaznaczył Sąd pierwszej instancji – ułatwi on planowanie podróży pasażerom p. komunikacji miejskiej, a jego powiązanie z monitoringiem przystanków poprawi bezpieczeństwo pasażerów. Zastosowanie tablic dynamicznej informacji pasażerskiej wpłynie na usprawnienie przepływu informacji o terminach odjazdu pojazdu komunikacji miejskiej dla pasażerów, tworzenie zoptymalizowanych potoków pasażerskich na poszczególnych liniach, stosownie do oczekiwań pasażerów i możliwości przewoźnika, przesyłanie istotnych komunikatów dla pasażerów.
Sąd pierwszej instancji zwrócił uwagę na to, że projekt ITS przewiduje w szczególności zainstalowanie na 23 przystankach autobusowych tablic dynamicznej informacji pasażerskiej, które będą informować pasażerów na bieżąco o faktycznych przewidywanych godzinach odjazdów autobusów p. komunikacji miejskiej (uwzględniających odchylenia w realizacji rozkładu jazdy), ponadto będą informować o występujących utrudnieniach (np. objazd autobusów z powodu wypadku samochodowego).
Ponadto, system ITS przewiduje zainstalowanie przy tablicach dynamicznej informacji pasażerskiej kamer monitoringu wizyjnego, co wpłynie na poprawę bezpieczeństwa pasażerów oraz na poprawę bezpieczeństwa mienia na przystankach (wiaty, tablice) zakupionego przez Miasto w ramach projektu. Tablice dynamicznej informacji pasażerskiej będą połączone z Centrum Zarządzania Ruchem, które będzie zlokalizowane w siedzibie MZK. Tam zostanie zlokalizowana serwerownia i dyspozytornia ITS.
W ramach projektu ITS zostanie wdrożona także nowa wersja portalu pasażera KomunikacjaP..pl wraz z aplikacją mobilną, które będą służyć ułatwieniu planowania podróży.
Monitoring ułatwi natomiast dynamiczne zarządzanie komunikacją miejską i bieżące reagowanie przez dyspozytora MZK na nieprzewidziane sytuacje (np. wypadek blokujący ruch drogowo-autobusowy, nagły zwiększony potok pasażerski np. w przypadku imprez masowych). Monitoring przystankowy zostanie zlokalizowany na przystankach autobusowych na magistralnych ciągach komunikacyjnych, na intensywniej wykorzystywanych przez komunikację miejską oraz w obrębie wybranych pętli i węzłów przesiadkowych.
2.11. Przyjęte rozwiązania – jak argumentował Sąd pierwszej instancji – mają wpłynąć na wzrost popytu na usługi komunikacji miejskiej (w związku ze zwiększonym poczuciem bezpieczeństwa pasażerów) i wzrost dochodów Miasta z biletów (świadczenia usług opodatkowanych podatkiem VAT). Wprawdzie Miasto nie planuje pobierania opłat za korzystanie z przystanku dworca autobusowego, pętli autobusowych i pozostałych przystanków, niemniej będą one związane z usługami świadczonymi przez Miasto, polegającymi na organizacji transportu zbiorowego.
Jeżeli natomiast chodzi o to, że Miasto nie planuje pobierania opłat za korzystanie z biletomatów przez podmioty trzecie nieświadczące usług transportowych w imieniu i na jego rzecz, to jednak sprzedaż biletów innych przewoźników ([...]) ma poprawić dostępność pasażerów do usług publicznych tych operatorów, również świadczących usługi użyteczności publicznej: publicznego transportu zbiorowego w P. (kolejowego, autobusowego i tramwajowego). Ponadto Miasto przewiduje, że zdecydowana większość biletów, które będą sprzedawane w biletomatach, będą biletami emitowanymi przez Miasto P.
2.12. W podsumowaniu Sąd pierwszej instancji przyjął, że wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, planowane przez Miasto działania w zakresie modernizacji transportu publicznego nie mieszczą się w zakresie zadań opisanych w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym i służą jedynie realizacji zadania opisanego w art. 7 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, tj. lokalnego transportu zbiorowego, który Miasta realizuje w warunkach art. 15 ust. 6 ustawy VAT, to jest na podstawie umów zawieranych z korzystającymi z komunikacji miejskiej pasażerami.
3. Skarga kasacyjna
3.1. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości wniósł o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez jej oddalenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania wg norm przepisanych.
3.2. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. naruszenie art. 15 ust. 1 i 2 i ust. 6 oraz art. 86 ust. 2a ustawy o VAT, przez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwą ocenę zastosowania, polegającą na bezpodstawnym przyjęciu, że wydatki związane z realizacją projektu "Modernizacja i rozwój komunikacji miejskiej w P." z wyjątkiem wydatków na budowę dworca autobusowego, nie mieszczą się w zakresie zadań własnych gmin nałożonych przez ustawę o samorządzie gminnym, a w szczególności zadań opisanych w art. 7 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, lecz służą do realizacji zadań gminnych na podstawie umów cywilnoprawnych w warunkach art. 15 ust. 6 i że w konsekwencji Miasto będzie miało prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony w całości i tym samym nie będzie zachodzić potrzeba zastosowania proporcji o której stanowi art. 86 ust. 2a ustawy o VAT.
3.3. Miasto nie złożyło odpowiedzi na skargę kasacyjną.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przyjęta przez Sąd pierwszej instancji ocena zgodności z prawem zaskarżonej interpretacji indywidualnej w tej części, w której wystąpił spór, nie narusza wskazanych w zarzucie przepisów prawa materialnego.
4.2. Sąd pierwszej instancji uchylając zaskarżoną interpretację zasadnie przyjął, że stanowisko organu interpretacyjnego kwestionujące prawo do pełnego odliczenia podatku naliczonego obejmującego wydatki na nabycie i instalację tablic dynamicznej informacji pasażerskiej wraz z systemem ITS (Inteligentny System Transportu), nabycie biletomatów, nabycie i instalacje systemu monitoringu wizyjnego, przebudowę pomieszczenia w zajezdni autobusowej na potrzeby dyspozytorni ITS wraz z budową pomieszczenia serwerowni ITS, stworzenie nowej wersji portalu internetowego wraz z aplikacją mobilną, dostosowanie wybranych peronów przystankowych dla potrzeb osób niepełnosprawnych, pętle autobusowe, nabycie i montaż wiat przystankowych wraz z ławkami oraz słupków przystankowych, nie miało uzasadnienia w treści mających w tej sprawie zastosowanie przepisów art. 15 ust. 6 oraz art. 86 ust. 1 ustawy po VAT.
4.3. Podkreślić należy, że Miasto, na wezwanie organu interpretacyjnego, szczegółowo opisało, jaki jest cel i czemu służy wdrożenie Inteligentnego Systemu Transportu (ITS) oraz zainstalowanie tablic dynamicznej informacji pasażerskiej i systemu monitoringu wizyjnego. Wyjaśniło, że ITS ten będzie powiązany z monitoringiem przystanków i ma ułatwić planowanie podróży pasażerom, natomiast zainstalowanie tablic dynamicznej informacji pasażerskiej wpłynie na usprawnienie przepływu informacji o terminach odjazdu pojazdu komunikacji miejskiej dla pasażerów, tworzenia zoptymalizowanie potoków pasażerskich na poszczególnych liniach, stosownie do oczekiwań pasażerów i możliwości przewoźnika i przesyłania istotnych informacji (k. 18 – 19 odpowiedzi Miasta na wezwanie organu interpretacyjnego).
4.4. W świetle stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej nie można zgodzić się zatem z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji, że usługi i towary nabyte w ramach przedstawionych wyżej zadań inwestycyjnych będą służyły do wykonania zadania własnego, o którym mowa w art. 7 ust 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, obejmującego sprawy gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a nie do prowadzonej przez Miasto działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług w zakresie lokalnego transportu zbiorowego.
Tego rodzaju wydatki mogą wprawdzie pośrednio realizować zadanie własne polegające na organizacji ruchu drogowego, jednakże ich celem bezpośrednim jest wykonanie zadania, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, tj. na organizowaniu i prowadzeniu lokalnego transportu zbiorowego, które to zadanie Miasta realizuje w warunkach art. 15 ust. 6 ustawy VAT, to jest na podstawie umów zawieranych z korzystającymi z komunikacji miejskiej pasażerami.
Podobna ocena dotyczy wydatków na wdrożenie nowej wersji portalu internetowego wraz z aplikacją mobilną. Mając na uwadze ich cel oraz przeznaczenie nie budziło wątpliwości to, że rozwiązania miały służyć ułatwienie planowanie podróży pasażerom p. komunikacji miejskiej i wpłynąć w ten sposób na wzrost popytu na usługi komunikacji miejskiej i wzrost dochodów Miasta ze sprzedaży biletów (k. 19/2 odpowiedzi Miasta na wezwanie organu interpretacyjnego).
4.5. Co się natomiast tyczy wydatków, które miały zostać poniesione na dostosowanie wybranych peronów przystankowych dla potrzeb osób niepełnosprawnych, na budowę pętli autobusowych oraz na nabycie i montaż wiat przystankowych wraz z ławkami oraz słupków przystankowych, to – jak wynikało z argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji – organ interpretacyjny przyjął, że ta infrastruktura nie będzie miała związku z działalnością gospodarczą i pozostaje poza zakresem VAT, gdyż będzie udostępniana nieodpłatnie innym przewoźnikom bądź osobom korzystającym z usług tych przewoźników (str. 22 uzasadnienia zaskarżonej interpretacji).
Ta okoliczność, tj. niepobieranie przez Miasto opłat za korzystanie przez innych przewoźników z pętli autobusowych, wiat przystankowych wraz z ławkami oraz słupków przystankowych a także z peronów przystankowych przystosowanych dla potrzeb osób niepełnosprawnych, nie mogła jednak mieć w rozpoznawanej sprawie znaczenia przesądzającego o tym, że w tym przypadku Miasto nie będzie działało, jako podatnik podatku od towarów i usług. Nie budziło bowiem wątpliwości to, że ta infrastruktura będzie przede wszystkim służyła prowadzonej przez Miasto działalności gospodarczej, gdyż będą z niej korzystały należące do Miasta środki komunikacji miejskiej, wykonujące odpłatnie zadanie własne, o którym stanowi art. 7 ust. 1 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym.
Odnotować przy tym należy, ze w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 1944; dalej ustawa), określono przykładowo zadania organizatora publicznego transportu zbiorowego. Do zadań tych należy między innymi określanie przystanków komunikacyjnych i dworców, których właścicielem lub zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego, udostępnionych dla operatorów i przewoźników oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów. Określenie przystanków komunikacyjnych i dworców oraz warunków i zasad korzystania z nich przez operatorów i przewoźników następuje w myśl art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy w związku z ust. 1 pkt 6 tego artykułu w drodze uchwały podjętej przez właściwy organ danej jednostki samorządu terytorialnego. Za korzystanie przez operatora i przewoźnika z przystanków i dworców, których właścicielem albo zarządzającym jest jednostka samorządu terytorialnego mogą być pobierane opłaty, co wynika z art. 16 ust. 1 ustawy.
Opłaty pobierane za korzystanie z przystanków i dworców stanowią dochód właściwej jednostki samorządu terytorialnego z przeznaczeniem na utrzymanie przystanków komunikacyjnych oraz realizację zadań własnych gminy w zakresie budowy, przebudowy i remontu przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub zarządzającym jest gmina, wiat przystankowych lub innych budynków służących pasażerom, posadowionych na miejscu przeznaczonym do wsiadania i wysiadania pasażerów lub przylegających do tego miejsca, usytuowanych w pasie drogowym dróg publicznych bez względu na kategorię tych dróg (art. 16 ust. 7 w związku z art. 18 ustawy).
Jak wynika z powołanych wyżej regulacji, sposób ustalenia opłat, a także sposób ustalenia zasad korzystania z przystanków przemawia za tym, że opłaty pobierane od firm transportowych za korzystanie z przystanków autobusowych nie mają charakteru cywilnoprawnego. Takie stanowisko odnośnie charakteru opłat za korzystanie z przystanków autobusowych zajęte zostało w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 687/12, z 27 listopada 2013 r., sygn. akt I FSK 1781/12 oraz 2 lipca 2015 r., I FSK 821/14 (wyroki te dostępne są w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
4.6. W świetle powyższego kluczowe było ustalenie czy w zakresie w jakim przystanki i dworzec są udostępniane nieodpłatnie lub za opłatą wynikającą z przepisu art. 16 ust. 4 ustawy o publicznym transporcie zbiorowym mogą być traktowane, jako działania towarzyszące opodatkowanej działalności gospodarczej polegającej na świadczeniu usług w zakresie transportu zbiorowego i związane z tą działalnością, czy też są odrębną sferą działalności gminy.
W rozpoznawanej sprawie organ interpretacyjny nie kwestionował, że budowa, utrzymanie i modernizowane przystanków, wiat, itp. mają związek z prowadzonym przez Miasto odpłatnym transportem zbiorowym, tj. że będą one związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Przewoźnicy mogli jedynie korzystać z tych przystanków, które zostały wybudowane w celu zapewnienia komunikacji miejskiej. Miasto nie budowało, nie utrzymywało oraz nie modernizowało przystanków w celu umożliwienia przewoźnikom korzystania z nich. Czynności te miały być wykonywane w związku z prowadzoną przez Miasto działalnością gospodarczą w postaci zapewnienia transportu publicznego. Nieodpłatne i – jak zaznaczono we wniosku o wydanie interpretacji – ograniczone korzystanie przez przewoźników innych niż "miejskie" nie stanowiło w tej sytuacji odrębnej sfery działalności Miasta i należało je traktować jako działania towarzyszące opodatkowanej działalności.
W tej mierze Naczelny Sąd Administracyjny, podzielając stanowisko zajęte w wyroku z 15 listopada 2018 r., sygn. akt I FSK 832/18 (CBOSA), zauważa, że w przypadku, gdy przy okazji wykonywanej przez gminę działalności gospodarczej, pobiera należności o charakterze publicznoprawnym, nie jest ona zobowiązana do stosowania tzw. prewspółczynnika, o którym mowa w art. 86 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT. Takiego obowiązku nie ma gmina (Miasto) także wówczas, gdy nie podejmie uchwały o pobieraniu tych, o której mowa w art. 15 ust. 2 w związku z ust. 1 pkt 6 ustawy.
Analogiczna ocena dotyczy kwestionowanych przez organ interpretacyjny wydatków poniesionych na nabycie i montaż biletomatów stacjonarnych i mobilnych, przy użyciu których miała być dokonywana sprzedaż biletów uprawniających do korzystania z usług transportowych zarówno Miasta, jak i podmiotów trzecich świadczących we własnym imieniu usługi transportowe, tj. przez [...].
Sprzedaż biletów przez te podmioty, które również świadczyły odpłatnie usługi publicznego transportu zbiorowego, mające na celu poprawę dostępności pasażerów także do usług świadczonych odpłatnie przez Miasto (k. 20 odpowiedzi Miasta na wezwanie organu interpretacyjnego), niewątpliwie mogła być traktowana, jako działalność towarzysząca opodatkowanej działalności prowadzonej przez Miasto. Także do tych wydatków Miasto nie było zobowiązane do stosowania tzw. prewspółczynnika, o którym stanowi art. 86 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
4.8. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się na zakończenie do przywołanych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 15 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Gl oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 30 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wr 1409/16, zauważa, że przyjęte w tych wyrokach stany faktyczne były odmienne niż stan faktyczny przedstawiony przez Miasto we wniosku o wydanie zaskarżonej interpretacji. Nie było w związku z tym uprawnione twierdzenie organu interpretacyjnego, że przedstawione w zaskarżonej interpretacji stanowisko znajdowało potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych.
4.9. Mając powyższe na uwadze, stwierdzając, że podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. błędnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwej oceny zastosowania art. 86 ust. 2a w związku z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT był pozbawiony uzasadnionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę kasacyjną.
4.10. O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika Miasta za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Alojzy Skrodzki Małgorzata Niezgódka – Medek Ryszard Pęk
(sędzia WSA – del.) (sędzia NSA) (sędzia NSA)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło