II SA/Ke 384/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Asesor WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 sierpnia 2018r. sprawy ze skargi A. D. i B. D. na postanowienie Wojewody z dnia 28 marca 2018r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz A. D. i B. D. solidarnie kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 28 marca 2018 r., znak: [...], Wojewoda , po rozpatrzeniu zażalenia A. i B. małż. D., utrzymał w mocy postanowienie Starosty z dnia 9 lutego 2018 r., znak: [...], którym odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty nr [...] z dnia 18 marca 2015 r., którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono M. i S. małż. K. pozwolenia na budowę budynku warsztatu samochodowego wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na ścieki sanitarne V=9,9 m³ i infrastruktury przynależnej na działce nr ewid. 171/2 i 172/2 w O. W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy. Starosta w uzasadnieniu postanowienia z dnia 9 lutego 2018 r., wskazał, że z uwagi na niezachowanie terminu, o którym mowa w art. 148 Kpa, brak było podstaw do uwzględnienia złożonego przez małżonków D. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego opisaną wyżej decyzją Starosty z dnia 18 marca 2015r. W zażaleniu małżonkowie D. zarzucili wydanemu przez organ I instancji postanowieniu, naruszenie: art. 7, art. 77 § i art. 80 Kpa; art. 7 i art. 124 § 2 Kpa; art. 145 § 1 pkt 4 i 8 Kpa; art. 147 § 1 Kpa; art. 148 § 2 Kpa; art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipa 1994 r. Prawo budowlane ("Pb") w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ("upzp") oraz art. 140 i art. 144 Kodeksu cywilnego. Wojewoda ustalił, że małżonkowie D. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i 8 Kpa złożyli w dniu 24 stycznia 2018 r. do Starosty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty z dnia 18 marca 2015 r. Wnioskodawcy są właścicielami działki nr ewid. 173/2 w O., znajdującej się w odległości 7 m od działki, na której znajduje się warsztat samochodowy, usytuowany 3 m ścianą pełną od granicy z działką wnioskodawców, o wymiarach: 13,5 m x 18,55 m i wysokości 6,12 m (do kalenicy). Zdaniem organu odwoławczego nie zasługuje na akceptację stanowisko Starosty , zgodnie z którym wnioskodawcom nie przysługuje przymiot stron postępowania. Pomimo bowiem, że działka nr 173/2, nie graniczy z terenem inwestycji, to jednak znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co oznacza, że małżonkowie D. są stronami postępowania. Odmienna ocena tej kwestii nie wpływa jednak na prawidłowość ustalenia, że termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa nie został przez wnioskodawców dochowany. Małżonkowie D., jako pełnomocnicy M. D. (córki), w dniu 13 lutego 2017 r. zapoznali się w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, z decyzją Starosty z dnia 18 marca 2015 r. oraz projektem budowlanym stanowiącym załącznik do tej decyzji. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo M. D. (poprzedniej właścicielki działki nr 173/2) z dnia 19 czerwca 2015 r. upoważniające A. i B. małż. D. do dysponowania działką budowlaną nr ewid. 173/2 w O. i spraw związanych z budowa na niej domu jednorodzinnego. W dniu 17 lutego 2017 r. A. D. odebrała zaś ksero dokumentów, tj. projekt zagospodarowania działki, rzuty budynku oraz decyzję nr [...]. W oparciu o powyższe organ stwierdził, że termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania upłynął w dniu 13 marca 2017 r. Odnosząc się do zarzutu małżonków D., że w dniu 29 grudnia 2017 r. otrzymali dokumentację sprawy od M. D. i dopiero wtedy dowiedzieli się o podstawach do złożenia wniosku, organ wskazał treść art. 148 § 2 Kpa, zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji, a nie od dnia, w którym dowiedziała się, jakie są podstawy do złożenia wniosku oraz zapoznała się, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia, z decyzją wcześniej już znaną. Na koniec organ wskazał, że M. D. w dniu 11 września 2017 r. sprzedała działkę nr 173/2 małżonkom D. i stosownie do treści art. 30 § 4 Kpa w jej miejsce wstąpili następcy prawni. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach A. i B. małż. D. zarzucili powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie: • art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 § 2 Kpa polegające na niezbadaniu, czy zachodzi podnoszona we wniosku przesłanka wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, w szczególności, czy zachowany został termin do złożenia wniosku, stosownie do art. 148 § 1 Kpa; dodatkowo podniesiono, że skarżący w dniu 13 lutego 2017 r. nie mieli możliwości złożenia wniosku o wznowienie w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, ponieważ nie byli właścicielami nieruchomości sąsiadującej z realizowaną inwestycją; • art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 Kpa poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji; • art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 148 § 2 Kpa poprzez błędne przyjęcie, że skarżący uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie; termin do złożenia wniosku należy bowiem liczyć od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji w stopniu pozwalającym na sformułowanie wniosku o wznowienie. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu podniesiono, że w dniu 29 grudnia 2017 r. poprzednia właścicielka działki nr 173/2, M. D., córka skarżących, przekazała im dokumentację, z której wynika, że decyzją z dnia 31 lipca 2014 r., znak: [...], Burmistrz Miasta i Gminy ustalił na wniosek inwestorów warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego jednorodzinnego, warsztatu samochodowego wraz z infrastrukturą oraz szczelnego zbiornika bezodpływowego na ścieki sanitarne na działkach nr 171/2 i 172/2. W oparciu o te warunki zabudowy Starosta wydał omawianą decyzję z dnia 18 marca 2015 r. o pozwoleniu na budowę. Następnie, decyzją z dnia 17 lipca 2017 r., znak: [...] Burmistrz uchylił ww. decyzję własną z dnia 31 lipca 2014 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia 18 października 2017 r., znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję z dnia 17 lipca 2017 r. Zdaniem skarżących, w dniu 13 lutego 2017 r. z dokumentacją zapoznawała się wyłącznie A. D.. Ponadto, A. D. nie została zapoznana z decyzją o pozwoleniu na budowę, a tylko z projektem budowlanym, a wszystkie materiały były zanonimizowane. Na koniec Wojewodzie zarzucono nierozpatrzenie tej części zażalenia, w której wskazano nieprawidłowość odmowy wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 Kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302), dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miało lub mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Ppsa). Na wstępie należy wskazać, że Sąd zaakceptował stanowisko Wojewody odnośnie przysługującego skarżącym statusu stron w niniejszym postępowaniu. Skoro bowiem działka nr 173/2 stanowiąca własność skarżących znajduje się w odległości 7 m od działki, na której wybudowano warsztat samochodowy, usytuowany 3 m ścianą pełną od granicy z działką wnioskodawców, o wymiarach: 13,5 m x 18,55 m i wysokości 6,12 m (do kalenicy), to niewątpliwie lokalizacja i wymiary tego obiektu pozwalają na uznanie, że nieruchomość skarżących znajduje się w jego obszarze oddziaływania. Ustawowa definicja "obszaru odziaływania obiektu" zawarta w art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do zawężającego rozumienia tego określenia. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 17 maja 2013 r. w sprawie sygn. akt II OSK 176/12, z dnia 17 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1899/13, z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt II OSK 2178/14 (publ. Orzeczenia.nsa.gov.pl) i sąd rozpoznający niniejszą sprawę w pełni to stanowisko podziela. W orzecznictwie podkreśla się, że w definicji "obszaru oddziaływania obiektu" jest mowa o terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzającym związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Do przepisów odrębnych należą nie tylko przepisy rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, czy też rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2016 r. poz. 71). Takimi przepisami są także przepisy z zakresu prawa cywilnego o ochronie prawa własności. Przez ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej należy rozumieć także utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości zgodnie z jej przeznaczeniem (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2012 r. sygn. akt II OSK 1613/11). Przymiot strony właściciela nieruchomości sąsiedniej w stosunku do działki inwestora może więc wynikać z ochrony przysługującemu mu prawa własności i taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Organ II instancji, utrzymując w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z dnia 18 marca 2015 r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę, uzasadnił stanowisko treścią art. 148 § 2 Kpa, zgodnie z którym termin do złożenia podania o wznowienie postepowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organ przyjął, że skarżący już w dniu 13 lutego 2017 r. zapoznali się, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z ww. decyzją, w związku z tym ich wniosek z 24.01.2018 r. został wniesiony z uchybieniem określonego w art. 148 § 1 i 2 miesięcznego terminu, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 145 § 1 pkt 4 Kpa). Organowi umknęło jednak, że we wniosku o wznowienie postępowania skarżący wskazali dwie podstawy wznowieniowe, mianowicie art. 145 § 1 pkt 4 (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu) i pkt 8 (decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione) Kpa. Zgodnie z art. 148 § 1 Kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W przypadku podstawy wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa termin do wniesienia podania o wznowienie biegnie więc, zgodnie z ogólną regułą z art. 148 § 1, od dnia w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W niniejszej sprawie okolicznością tą, jak wynika z wniosku o wznowienie, jest uchylenie przez Burmistrza Miasta i Gminy , decyzją z dnia 17 lipca 2017 r., utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 18 października 2017 r., decyzji własnej z dnia 31 lipca 2014 r., w której ustalono warunki zabudowy dla inwestycji będącej przedmiotem kwestionowanej w postępowaniu wznowieniowym decyzji z dnia 18 marca 2015 r. Niewątpliwie decyzja ustalająca warunki zabudowy stanowiła decyzję, w oparciu o którą Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m.in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu. Bezspornie wspomniana decyzja uchylająca decyzję ustalającą warunki zabudowy została wydana już pod dacie, kiedy A. D., jako pełnomocnik córki M. D., zapoznała się z dokumentacją dotyczącą budowy przedmiotowej inwestycji (13 lutego 2017 r.). Ostateczną decyzję Kolegium wydało zaś już po darowiźnie działki nr 173/2 od M. D. na rzecz skarżących (11 września 2017 r.). Stwierdzenie zatem przez organ uchybienia terminu określonego w art. 148 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa wymagałoby w okolicznościach niniejszej sprawy ustalenia, że skarżący przed wskazaną przez nich datą tj. 29 grudnia 2017 r. dowiedzieli się o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 18.10.2017 r. znak: [...]. Tymczasem z akt wynika, że takich czynności organ nie podjął. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji uwzględni poczynione w uzasadnieniu przez Sąd rozważania. W szczególności w celu wyjaśnienia kiedy małżonkowie D. dowiedzieli się o decyzji SKO z dnia 18.10.2017 r. organ powinien zwrócić się o informację do tego organu, komu tą decyzję doręczono. Ma to istotne znaczenie zważywszy, że z okoliczności wynika, iż w toku postępowania o uchylenie decyzji ustalającej warunki zabudowy doszło do zmiany właściciela działki nr 173/2. Należy również podnieść, że do tej pory organ nie dysponuje materiałem dowodowym podważającym twierdzenie skarżących, iż z całością dokumentacji przekazanej przez córkę zapoznali się w dniu 29.12.2017 r. Zatem bez zbadania kwestii doręczenia nie jest możliwe prawidłowe rozstrzygnięcie w zakresie odmowy wznowienia postępowania, zaś zaskarżone postanowienie należy uznać za przedwczesne. Ujawnione naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy powoduje uchylenie zaskarżonego postanowienia organu II instancji i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji z mocy art. 145 § 1 ust. 1 pkt c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.