I SA/Wa 414/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent – stażysta Katarzyna Matecka - Caban po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. i I. G. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 457/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. i I. G. sumę pieniężną w kwocie po 500 (pięćset) złotych dla każdego z nich; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. i I. G. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego; 5. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika; 6. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz I. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu wynagrodzenia pełnomocnika. A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. i I. G. (Skarżący) pismem z 20 stycznia 2018 r. (data wpływu do Sądu 5 marca 2018 r.) wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi [...] (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 457/12. Skarżący wyjaśnili, że 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 457/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]" - w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazali także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 11 lipca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 345/17 ukarał już Prezydenta grzywną w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych za niewykonanie ww. wyroku. Wyjaśnili również, że pismem z 15 listopada 2017 r. wezwali organ do wykonania ww. wyroku. Wobec powyższego wnieśli o wymierzenie Prezydentowi grzywny w wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej w kwocie po 3000 (trzy tysiące) złotych. Jednocześnie wnieśli o stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie, wskazując, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw spowodowane są między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Na rozprawie 21 sierpnia 2018 r., pełnomocnik skarżących wyjaśnił dodatkowo, że wniosek o zasądzenie sumy pieniężnej ma na celu zdyscyplinowanie organu, bowiem nakładanie grzywien okazuje się bezskuteczne. Podkreślił, że w razie terminowego rozpoznania wniosku i przyznania odszkodowania Skarżący mogliby zainwestować otrzymaną kwotę i osiągać z tego tytułu zysk. Nierozpoznanie wniosku prowadzi do sytuacji, w której Skarżący ponoszą szkodę na skutek opieszałości organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 457/12 zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]" – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 4 lutego 2013 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 4 kwietnia 2013 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już grzywnę tj. wyrokiem z 11 lipca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 345/17 w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych. Pomimo powyższego wyroku wymierzającego grzywnę Prezydent nadal nie załatwił wniosku Skarżących. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 22 listopada 2012 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszym wyrokiem wymierzono już Prezydentowi grzywnę w wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie, w ocenie Sądu, obecna bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 22 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 457/12, ma już charakter rażącego naruszenia prawa. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz Skarżących sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie Skarżącym kwoty po 500 (pięćset) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął 4 kwietnia 2013 r. Tymczasem, organ przez ponad pięć lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroku wymierzającego grzywnę, nadal nie rozpoznał wniosku. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżących o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz A. P., J. P., M. K., J. F., W. F., A. F., B. P., M. S., J. K., M. P. i I. G. kwotę po 500 (pięćset) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4, 5 i 6 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 p.p.s.a.