II SA/Gl 91/16

WyrokWSA w Gliwicach2016-05-16

Skład orzekający: Andrzej Matan, Maria Taniewska-Banacka, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest nieważna z powodu udziału w głosowaniu radnej, która pozostaje w związku małżeńskim z właścicielem nieruchomości objętej zmianą planu i dzierżawcą tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że uchwała rady gminy w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest nieważna z powodu udziału w głosowaniu radnej, której mąż jest właścicielem i dzierżawcą nieruchomości objętej zmianą. Sąd stwierdził, że potencjalna korzyść majątkowa wynikająca z umowy dzierżawy jest hipotetyczna i nie stanowi aktualnego interesu prawnego radnej w rozumieniu art. 25a ustawy o samorządzie gminnym, co wyklucza konieczność jej wyłączenia od głosowania i tym samym nie prowadzi do istotnego naruszenia trybu sporządzania planu.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy Wielowieś zmieniającej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie art. 25a ustawy o samorządzie gminnym. Skarżący wskazał, że radna, której mąż jest właścicielem i dzierżawcą nieruchomości objętej zmianą planu, brała udział w głosowaniu, mimo że dotyczyło to jej interesu prawnego. Organ gminy wniósł o oddalenie skargi, argumentując, że uchwała nie dotyczyła bezpośrednio interesu prawnego radnej, a potencjalna korzyść majątkowa jest hipotetyczna.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Gminy Wielowieś.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego Gliwice - Zachód w Gliwicach na uchwałę Rady Gminy Wielowieś z dnia 29 grudnia 2011 r. nr XII/101/2011 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Prokurator Rejonowy Gliwice-Zachód w Gliwicach wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały Rada Gminy Wielowieś z dnia 29 grudnia 2011 r.nr XII/101/2011 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wielowieś (dalej: Uchwała),przyjętego uchwałą nr VI1-46/2003 Rady Gminy Wielowieś z dnia 26 czerwca 2003 r. W uzasadnieniu wskazał, iż zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (dalej: mpzp) w zakresie objętego nią obszaru, dokonana Uchwałą, umożliwiła realizacje inwestycji w postaci budowy farmy elektrowni wiatrowych. Jednym z potencjalnych inwestorów na terenach objętych zmianami pozostawała Spółka "A" Sp. z o.o. z Siedzibą w S. Zgodnie z uzasadnieniem podjętej Uchwały, zmiana planu umożliwić miała efektywne i zagospodarowanie tych terenów oraz rozwój gminy, a także podnoszenie atrakcyjności dla potencjalnych inwestorów. Uchwała ta, zdaniem skarżącego, narusza w rażący sposób przepis art. 25a u.s.g. ze względu na udział radnego rady gminy w głosowaniu dotyczącym jego interesu prawnego. Powyższe stanowisko wynika z analizy podjętej uchwały wraz z protokołem nr [...] z Sesji Rady Gminy Wielowieś w dniu 29 grudnia 2011 r. W głosowaniu nad przyjęciem przedmiotowej Uchwały udział wzięła A. B., będąca radną Rady Gminy Wielowieś. Radna pozostaje w związku małżeńskim i we wspólności ustawowej majątkowej z H. B., będącym właścicielem nieruchomości gruntowej, niezabudowanej, położonej w S., gmina Wielowieś, powiat gliwicki, województwo śląskie składającej się działki ewidencyjnej o numerze 1, o powierzchni [...] ha, KW nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w G., która należy do jego majątku osobistego. Część zaś przedmiotowej nieruchomości o powierzchni ok. 180 metrów kwadratowych, na dzień głosowania, na mocy umowy z dnia [...] r. zawartej w S., w dzierżawie "A" Spółka z o.o. z siedzibą w S., przeznaczona była na infrastrukturę towarzyszącą elektrowni wiatrowej. Z tytułu umowy dzierżawy wydzierżawiający H. B., otrzymywać ma określony czynsz dzierżawny. Natomiast zgodnie z art. 31§2 pkt 2 k.r.i.o., do majątku wspólnego należą w szczególności dochody z majątku wspólnego, jak również z majątku osobistego każdego małżonków. Z tej więc racji także drugi małżonek jest współuprawniony do tych dochodów, a do majątku wspólnego wchodzą także skonkretyzowane już wierzytelności należne, ale niepobrane jeszcze dochody. A. B. nie wyłączyła się od udziału w głosowaniu nad przedmiotową Uchwałą, podczas gdy zgodnie z art. 25a u.s.g. radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Pod pojęciem zaś interesu prawnego rozumieć należy osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Celem przepisu art. 25a u.s.g. jest zapobieganie sytuacjom, w których mandat radnego może być wykorzystywany do celów prywatnych przez radnego, niezależnie od tego, czy wynikiem tego będzie osiągnięcie korzyści majątkowej, czy też będzie chodziło o korzyść innego rodzaju. Nie ma więc przy tym znaczenia, czy interes prawny radnego jest z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, karnego, gospodarczego czy np. prawa pracy. Każdy z nich uruchamia ten zakaz. Bez znaczenia pozostaje też okoliczność czy w niniejszej sprawie interes radnego pozostawał zbieżny lub też nie z interesem gminy. Samo jego wystąpienie wystarcza zdaniem skarżącego dla zastosowania normy zawartej w art. 25a u.s.g. Udział w głosowaniu radnego podlegającego wyłączeniu jest zaś istotnym naruszeniem prawa, a naruszenie tego zakazu skutkuje nieważnością podjętej uchwały. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] r. Wójt Gminy Wielowieś wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie, radna nie podlegała wyłączeniu od udziału w głosowaniu nad Uchwałą ze względu na postanowienia art. 25a u.s.g., bowiem Uchwała ta nie dotyczyła jej interesu prawnego. Przez interes prawny w rozumieniu art. 25a u.s.g. należy rozumieć interes wypływający z przepisów ustrojowych, przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, każdy bowiem z tych przepisów może kształtować uprawnienia i obowiązki jednostki (por. m.in. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 listopada 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 414/07). Chodzi w tym wypadku wyłącznie o osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie chronioną sytuacją strony (tak np. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013r., sygn. akt I OSK 125/13). Jak doprecyzował np. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 27 listopada 2015r., sygn. akt II SA/Kr 1001/15 "pojęcie interesu prawnego może być więc rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być osobisty; własny; indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny." Interes prawny istnieje więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialno-prawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy ma wpływ na sytuację tego podmiotu. Uchwały dotyczące miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego nie mogą dotyczyć tak rozumianego interesu prawnego, bowiem kreują one dopiero wizję sposobu zagospodarowania terenów położonych na obszarze gminy i nie rodzą konkretnych roszczeń, ani nakazów przeznaczenia terenu zgodnie z planem. Zdaniem Wójta, przyjęcie prezentowanego w skardze rozumienia pojęcia "interesu prawnego" prowadziłoby do zawężania i nadmiernego ograniczania uprawnień rady gminy i radnych. Taka interpretacja powodowałaby konieczność wyłączenia wielu radnych od głosowania, w szczególności w przypadku uchwał planistycznych. Plany zagospodarowania dotyczą wszystkich terenów gminy, w tym także nieruchomości należących do radnych. Oznaczałoby to także, że pewne kompetencje rady stałyby się de facto niewykonalne, a ponadto rada zostałby pozbawiona w sposób nieuzasadniony najważniejszego prawa, jakim jest wyrażanie woli wspólnoty samorządowej, do reprezentowania której została wybrana. Z tytułu sprawowania mandatu radni są zobowiązani do uczestnictwa w głosowaniu i przyjmowaniu uchwał. Uchylanie się od głosowania tylko dlatego, że może w nieokreślonej przyszłości zaistnieć jakiś interes prawny radnego byłoby nieuzasadnione. Za nieuzasadnione uznaje Wójt stanowisko, prezentowane w przedmiotowej skardze przez Prokuratora Rejonowego, zgodnie z którym radny głosujący nad uchwałą w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która mógłby przynieść mu potencjalną korzyść majątkową, posiada interes prawny (tym bardziej, gdy - jak w analizowanej sprawie - dotyczy to nawet nie radnego, lecz członka jego rodziny). Nie tylko bowiem nie istnieje żaden przepis prawa, który dawałby takiemu radnemu roszczenie w zakresie nakazu określonego zagospodarowania terenu, poprzez wybudowanie konkretnej inwestycji (por. art. 35 u.p.z.p.) np. farmy wiatrowej, drogi, zakładu przemysłowego, szkoły, itp., ale ponadto taki interes nie jest aktualny, nie istnieje w dacie, może co najwyżej wystąpić w przyszłości, przy zaistnieniu szeregu prawem określonych zdarzeń i sytuacji niezależnych od radnego. Co więcej, na etapie stanowienia planu dopuszczalna była wyłącznie możliwość prowadzenia pewnej działalności przez nieokreślony podmiot, brak więc przesłanek do dostrzegania jakiegokolwiek konfliktu interesu z tego tytułu, że nawet radny (a tym bardziej członek jego rodziny, co już w ogóle jest oderwane od treści przepisu) pozostawał w stosunku cywilnoprawnym z podmiotem, który potencjalnie mógł aspirować do skorzystania z ustaleń planu. Ocenianie tego faktu przez pryzmat wiedzy o uzyskaniu przez dany podmiot dalszych decyzji administracyjnych w kilka lat po przegłosowaniu uchwały nie może być uznane za poprawne. Wójt zwraca uwagę na to, że zmiana mpzp otwiera jedynie możliwość wybudowania elektrowni wiatrowej. Losy inwestycji nie są jednak przesądzone, zależy ona bowiem od wielu okoliczności, w tym uzyskania przez inwestora koniecznych decyzji. Ponadto, jak wyjaśnia, teren działki nr 1, należącej do H. B., nie zmienił swojego przeznaczenia na skutek przyjęcia zaskarżonej Uchwały. Zarówno przed jej uchwaleniem (na mocy postanowień uchwały nr N/II-46/2003 Rady Gminy Wielowieś z dnia 26 czerwca 2003r.), jak i po tym, była to i jest działka rolna, w której jako dopuszczalne (dodatkowe) przeznaczenie wskazywano także ciągi komunikacyjne. W zaskarżonej uchwale doszło więc wyłącznie do powtórzenia i doprecyzowania ustaleń w tym zakresie. Tym samym nie mamy bynajmniej do czynienia z przypadkiem "przekwalifikowania" tj. istotnej zmiany przeznaczenia danej działki, lecz wyłącznie uporządkowaniem i doprecyzowaniem jej przeznaczenia, co w zaskarżonej uchwale - uczyniono w odniesieniu do szeregu innych działek, również celem dopasowania jego postanowień do obecnych standardów planistycznych. Sytuacja prawna przedmiotowej działki (a tym samym H. B. jako jej właściciela) nie uległa więc zmianie. Pismem procesowym z dnia [...] r. Prokurator podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie i podniósł dodatkowe okoliczności wskazujące na to, że zaskarżona Uchwała narusza w rażący i istotny sposób przepis art. 25a ustawy u.s.g. przez udział radnej w głosowaniu dotyczącym jej interesu prawnego. W dacie bowiem głosowania nad przyjęciem Uchwały radna ta pozostawała także współwłaścicielem /wraz z mężem H. B./ nieruchomości gruntowej, niezabudowanej, położonej w R., gmina Wielowieś, powiat gliwicki, województwo śląskie składającej się z części działki ewidencyjnej o numerze 2 o powierzchni [...] ha, dla której prowadzona była i jest przez Sąd Rejonowy w G. księga wieczysta [...], objęta małżeńską wspólnością ustawową ww. osób. Część zaś przedmiotowej nieruchomości /obecnie o powierzchni nie przekraczającej [...] metrów kwadratowych/ na dzień głosowania pozostawała, na mocy umowy dzierżawy zawartej pomiędzy A. B. i H. B. jako wydzierżawiającymi a "A" Sp. z o.o. w S. jako dzierżawcą z dnia [...] r., w dzierżawie "A" Spółka z o.o. w S. Z tytułu dzierżawy wydzierżawiający otrzymywać ma określony czynsz dzierżawny, obecnie, tj. do czasu oddania zespołu elektrowni wiatrowych do eksploatacji, w postaci rocznej opłaty rezerwacyjnej, a następnie po tej dacie czynsz dzierżawny roczny. Dzierżawca ma zaś w zamian m.in. korzystać z przedmiotu dzierżawy w ten sposób, że śmigło elektrowni wiatrowej wybudowanej na sąsiedniej działce nr 3 będzie wkraczać w przestrzeń powietrzną znajdującą się nad przedmiotem dzierżawy. Prokurator odniósł się także do części argumentów, podnoszonych przez Gminę w odpowiedzi na skargę. Zaskarżona Uchwała wprost wskazuje, że przedmiotem ustaleń planu są m.in. tereny elektrowni wiatrowych oznaczone na rysunku planu konkretnymi symbolami. Z wnioskami o zmianę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wystąpiła m.in. spółka "A’ Sp. z o.o. wnosząc o określony sposób zagospodarowania poszczególnych działek objętych konkretnymi numerami ewidencyjnymi, a w dacie przystąpienia do głosowania nad zaskarżoną uchwałą /i wcześniej/ posiadała tytuły prawne do tych działek w postaci umów dzierżawy, tak aby móc zrealizować podjęte zamierzenie inwestycyjne. Bez znaczenia dla kwestii naruszenia przepisu art 25a u.s.g. pozostaje okoliczność czy podjęte zamierzenie inwestycyjne zostałoby finalnie później zrealizowane przez inwestora. Ponadto fakt dzierżawy już chociażby części działki nr 2 i korzystanie z przedmiotu dzierżawy w ten sposób, że śmigło elektrowni wiatrowej wybudowanej na sąsiedniej działce nr 3 będzie wkraczać w przestrzeń powietrzną znajdującą się nad przedmiotem dzierżawy wskazuje, iż odnosić to należy do lokalizacji elektrowni wiatrowej. Niezrozumiałym pozostaje stanowisko strony przeciwnej, że zarzut skargi nie odnosi się do terenów przeznaczonych pod lokalizację elektrowni wiatrowych, lecz do terenów o podstawowym przeznaczeniu rolnym i jedynie dopuszczalnej lokalizacji ciągów komunikacyjnych, tak jakby bez znaczenia pozostawał fakt, iż bez ww. ciągów elektrownia wiatrowa nie może w ogóle powstać i funkcjonować. Bez znaczenia pozostają też okoliczności podnoszone przez stronę przeciwną: czy i ile nieruchomości gruntowych posiada radna gminy i jej małżonek i że kwota 100,00 zł jest dla tych osób nic nie znaczącą, a to dlatego, że jest to punkt widzenia strony przeciwnej a nie radnej biorącej udział w głosowaniu, a przy tym nieistotna jest wysokość kwoty, a sama możliwość naruszenia interesu prawnego przez radną, a nadto może też chodzić o korzyść osobistą nie wymierną materialnie. Niezrozumiałe też pozostaje stanowisko strony przeciwnej, że radna A. B. głosując nad przyjęciem uchwały nie miała wiedzy, o tym, że część nieruchomości jej męża został wydzierżawiony przez przyszłego inwestora. Zaprzeczeniem takiego stanowiska jest już sam fakt podpisania umowy dzierżawy z przyszłym inwestorem, tj. w [...] r., a więc przed datą głosowania, a także stałe i aktywne branie udziału w sprawie lokalizacji elektrowni wiatrowych przed zmianą planu /w załączeniu skarżący przedkłada protokół przesłuchania świadka A. J. z dnia [...] r./. Radna miała więc świadomość, że zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczy działki jej i jej męża oraz tylko jej męża. Niezrozumiałym dla skarżącego jest też argument, że nie jest wiadomo czasem czy aby radna A. B. nie wstrzymała się od głosu i że ta okoliczność stanowiłaby o ewentualnym jej wyłączeniu od głosowania, skoro , wstrzymanie się od głosu jest także czynnością brania udziału w głosowaniu. Zeznania A.B., udokumentowane protokołem z dnia [...] r., nie były składane w ramach postępowania przygotowawczego karnego, a w ramach postępowania przed złożeniem skargi, tj. wyjaśniającego administracyjnego opartego o ówcześnie obowiązujący art. 43 ustawy o Prokuraturze. Bez znaczenia jest też okoliczność czy Prokuratura prowadziła odrębne postępowanie karne w sprawie o przestępstwo z art. 231 par. 1 kk w związku z prowadzeniem procedury zmiany mpzp. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) kontrola obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; Stosownie z kolei do art. 147 § 1 p.p.s.a sąd administracyjny uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a. stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przedmiotem kontroli Sądu jest uchwała Rada Gminy Wielowieś z dnia 29 grudnia 2011 r. nr XII/101/2011 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wielowieś (dalej: Uchwała), przyjętego uchwałą nr VI1-46/2003 Rady Gminy z dnia 26 czerwca 2003 r., będąca aktem prawa miejscowego. Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, iż stosownie do art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Skargę, co do zasady, można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (52 § 1 p.p.s.a.).Prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka mogą wnieść skargę w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie indywidualnej, a w pozostałych przypadkach w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie aktu lub podjęcia innej czynności uzasadniającej wniesienie skargi. Termin ten nie ma zastosowania do wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej (53 § 3 p.p.s.a.). Wobec powyższego uznać przyjdzie, iż skarga na Uchwałę stanowiącą akt prawa miejscowego została wniesiona przez legitymowany podmiot (prokuratora) z zachowaniem przewidzianych wyżej wymogów. Podstawą wniesienia skargi, wskazaną przez prokuratora, jest zarzut naruszenia art. 25a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 1515 ze zm., dalej: u.s.g.), stosownie do którego radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Prokurator, jak wynika z treści skargi, wywodzi z faktu braku wyłączenia się radnej od udziału w głosowaniu w radzie ze względu na to, że podejmowana Uchwała dotyczyła jej interesu prawnego, skutku w postaci nieważności takiej Uchwały. Skutek taki nie wynika z art. 25a u.s.g., ani też z innych przepisów tej ustawy oraz innych ustaw. Ewentualna wada proceduralna uchwały podejmowanej przez radę gminy może stanowić przesłankę (przyczynę) nieważności w przypadkach określonych w art. 91 u.s.g., ze względu na sprzeczność z prawem (istotne naruszenie prawa) bądź w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm., dalej: u.p.z.p.), ze względu na istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie. W rozpatrywanej sprawie, wobec przedmiotu zaskarżonej Uchwały, podstaw nieważności należy poszukiwać w przesłankach określonych w art. 28 ust. 1 u.p.z.p., traktowanych jako lex specjalis względem art. 91 u.s.g. Analiza art. 28 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z art. 25a u.s.g. prowadzi do wniosku, że brak wyłączenia radnego od udziału w głosowaniu nad uchwałą planistyczną podejmowaną przez radę gminy powoduje nieważność tego aktu jeśli stanowi to istotne naruszenie trybu jego sporządzania. Zatem stwierdzenie nieważności zaskarżonej Uchwały będzie uzasadnione po spełnieniu następujących przesłanek: po pierwsze – radna, ze względu na swój interes prawny podlegała wyłączeniu od udziału w głosowaniu nad Uchwałą i mimo tego nie wyłączyła się, naruszając tym samym zakaz wynikający z art. 25a u.s.g.; po drugie – brak wyłączenia powodował istotne naruszenie trybu sporządzania mpzp. Przesłanki te powinny został spełnione łącznie, przy czym w pierwszym rzędzie ocenie Sądu podlega ta, która jest sformułowana w art. 25a u.s.g., związana z interesem prawnym radnego. Logiczne rzecz ujmując, niewykazanie tej przesłanki wyklucza możliwość badania (oceny) przesłanki z art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Dopiero pozytywne ustalenie pierwszej z nich otwiera drogę do rozważań zmierzających do ustalenia czy tym samym doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania mpzp. Zgodnie z art. 25a u.s.g. radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani w komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Jeśli zatem hipoteza tego przepisu zostaje spełniona radny podlega bezwzględnemu wyłączeniu od udziału w głosowaniu. Kluczowym elementem hipotezy jest interes prawny radnego, a precyzyjniej rzecz ujmując przypadek polegający na tym, że uchwała "dotyczy" jego interesu prawnego. Konstrukcja prawna polegająca na "dotyczeniu interesu prawnego" pojawia się w art. 28 k.p.a., gdzie stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zważywszy na podobny, ogólnie rzecz biorąc, charakter kryterium wyznaczającego pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym i kryterium decydującym o wyłączeniu radnego na podstawie art. 25a u.s.g., można pewne ustalenia doktryny i orzecznictwa poczynione w stosunku do art. 28 k.p.a. wykorzystać przy analizie wskazanego przepisu ustawy samorządowej. W kwestii "dotyczenia" interesu prawnego charakterystyczne pozostaje stanowisko A.W., zdaniem którego "Związek normatywny między interesem prawnym lub obowiązkiem danego podmiotu a postępowaniem administracyjnym wyraża się w tym, że postępowanie "dotyczy" interesu prawnego lub obowiązku tego podmiotu. Postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku konkretnego podmiotu w tym sensie, że w wyniku takiego postępowania wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach lub obowiązkach tej osoby lub rozstrzygnięcie o prawach i obowiązkach jednego podmiotu wpływa na prawa i obowiązki innego podmiotu. W pierwszym wypadku postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku danego podmiotu w sposób bezpośredni w tym znaczeniu, że decyzja administracyjna rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach, w drugim - postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku innego podmiotu w sposób pośredni, bowiem decyzja nie rozstrzyga wprost o jego prawach i obowiązkach, lecz jedynie oddziaływa na jego prawa i obowiązki wskutek powiązania sytuacji prawnej adresata decyzji z tym podmiotem." Przenosząc to ustalenie na grunt art. 25a u.s.g. przyjąć trzeba, iż uchwała rady gminy będzie dotyczyła interesu prawnego radnego jeśli bezpośrednio rozstrzyga o jego prawach i obowiązkach bądź też pośrednio, nie rozstrzygając o jego interesie prawnym wprost, lecz jedynie oddziałując na ten intereswskutek powiązania sytuacji prawnej innego podmiotu z sytuacją radnego. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawiez dnia 9 kwietnia 2013 r., I OSK 115/13: "Radny nie może brać udziału w głosowaniu w radzie ani komisji, jeżeli dotyczy ono jego interesu prawnego. Przyjąć należy, że pod pojęciem tym rozumie się osobisty, konkretny i aktualny prawnie chroniony interes, który może być realizowany na podstawie określonego przepisu, bezpośrednio wiążący się z indywidualnie i prawnie chronioną sytuacją strony. Istnieje on więc wówczas, gdy istnieje związek o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu na gruncie administracyjnoprawnym."(LEX nr 1336304). Sytuacja prawna radnej, w kontekście ewentualnego wpływu na nią uchwały, została ukształtowana umową dzierżawy z dnia [...] r. zawartą między firmą "A" sp. z o.o. a mężem radnej – H. B.. Zmiana mpzp dokonana uchwałą z dnia 29 grudnia 2011 r. w żaden sposób tej sytuacji prawnej nie zmieniła. W szczególności zaś skutkiem tej zmiany nie jest możliwość pobierania czynszu dzierżawnego przez męża radnej, z czym ewentualnie można byłoby wiązać jej interes prawny wynikający z uprawnienia współmałżonka do dochodów płynących z czynszu dzierżawnego. Jak wynika z § 3 ust. 1 umowy dzierżawy czynsz taki będzie pobierany dopiero od momentu rozpoczęcia prac budowlano-montażowych związanych z budową drogi dojazdowej do projektowanej inwestycji, która ma przebiegać przez działkę nr 1. W tym stanie rzeczy, skoro Uchwała nie miała wpływu na interes prawny radnej, a tym samym tego interesu nie dotyczyła, w ocenie Sądu, brak jest podstaw do uznania, iż radna podlegała wyłączeniu od głosowania nad uchwałą na podstawie art. 25a u.s.g. Jeśli chodzi o drugi zarzut podnoszony przez skarżącego, mający jego zdaniem uzasadniać konieczność wyłączenia się radnej od głosowania nad przedmiotowa uchwałą na podstawie art. 25a u.s.g. ze względu na objęcie jej zakresem działki nr 2, pozostającej współwłasnością (wspólność ustawowa) małżonków A. i H. B., to konkluzja Sądu co do "dotyczenia" tego aktu interesu prawnego radnej jest podobna. Także i w tym przypadku sytuacja prawna radnej została ukształtowana umową zawartą w tej samej dacie z firmą "A" sp. z o.o., zaś przedmiotem umowy było wydzierżawienie części działki nr 2 ([...] m2) za opłatę rezerwacyjną do czasu oddania do eksploatacji elektrowni wiatrowej projektowanej na sąsiedniej działce nr 3 oraz określoną kwotę czynszu dzierżawnego, który będzie pobierany po oddaniu elektrowni do eksploatacji. Sytuacja ta nie uległa zmianie po przyjęciu Uchwały, w szczególności nie miała ona wpływu na wysokość opłaty rezerwacyjnej oraz na zasady dotyczące pobierania czynszu dzierżawnego. Skład orzekający ma świadomość tego, że w wyniku zmian w obowiązującym od 2003 r. mpzp dokonanych Uchwałą, zwłaszcza ze względu na otwarcie możliwości lokalizowania na sąsiednich działkach elektrowni wiatrowych, sytuacja prawna radnej uległa zmianie. Nie można jednak przyjąć, w świetle ustaleń odnoszących się do przesłanki wyłączenia radnego określonej w art. 25a u.s.g., że zmiany te dotyczyły interesu prawnego radnej A. B., a w szczególności jej aktualnego interesu prawnego. Najogólniej rzecz ujmując może ona odnieść korzyść bezpośrednio (w przypadku działki nr 2) bądź pośrednio (działka nr 1) dopiero po rozpoczęciu inwestycji w postaci drogi dojazdowej albo oddaniu elektrowni wiatrowej do eksploatacji. Jest to korzyść hipotetyczna i potencjalna, a nie aktualna i realna. Mając powyższe na uwadze uznać przyjdzie, że radna nie podlegała wyłączeniu od udziału w głosowaniu nad przyjęciem przedmiotowej Uchwały na podstawie art. 25a u.s.g. i tym samym nie doszło do istotnego naruszenia trybu sporządzania (zmiany) mpzp, co przesądza o braku podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy Wielowieś z dnia 29 grudnia 2011 r. nr XII/101/2011 w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Wielowieś. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach działając na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło