II OZ 1254/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Łuczaj po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia F. I. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 721/18 odmawiające przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie ze skargi F. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 14 września 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 721/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odmówił F. I. przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]kwietnia 2018r., nr [...]w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że skarżący należny wpis sądowy od skargi uiścił w dniu 25 lipca 2018 r., tj. dzień po upływie ustawowego terminu na dokonanie tej czynności. We wniosku o przywrócenie terminu podniósł z kolei, że 22 lipca 2018 r. wykonał za pomocą przelewu internetowego dyspozycję przelewu kwoty 600 zł, między innymi tytułem wpisu od skargi złożonej w niniejszej sprawie. Wskazał, że aby zrobić przelew otrzymał sms, w którym wskazany był kod nr [...], a następnie podał numer kodu na stronie banku, aby w ten sposób dokonać przelewu. Nie dostał żadnych informacji, że przelew nie powiódł się, bądź że transakcja została odrzucona. Skarżący podkreślił, że w dacie wydawania dyspozycji bankowi posiadał wystarczające środki na rachunku bankowym. W konsekwencji, zdaniem skarżącego, uznać należy, że jeszcze w dniu 22 lipca 2018 r. dokonał przelewu 600 zł, między innymi tytułem wpisu w niniejszej sprawie. Jako dowód w sprawie przedłożył sms otrzymany z systemu bankowego, mail wysłany przez jego żonę do pełnomocnika A. P., zeznania świadka D. I. oraz skarżącego na okoliczność wykonania przelewu w dniu 22 lipca 2018 r. W ocenie skarżącego ww. dowody świadczą o tym, że bez swojej winy uchybił terminowi do uiszczenia wpisu, wykonał bowiem wszystkie wymagane przez bank czynności, a mimo to bank nie zrealizował jego dyspozycji, choć posiadał wystarczające środki na koncie. Uzasadniając odmowę przywrócenia skarżącemu uchybionego terminu Sąd stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi spowodowane było okolicznościami niezawinionymi przez niego. Uzasadniając wniosek skarżący powołał się na złożenie dyspozycji przelewu w dniu 22 lipca 2018 r. W tej sytuacji skarżący obowiązany był przedstawić okoliczności, które potwierdziłyby brak jego winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu. Fakt niezrealizowania przez bank przelewu w dniu 22 lipca 2018 r. nie dowodzi przy tym winy banku - to od strony dbającej z należytą starannością o własne sprawy należy oczekiwać, że w przypadku elektronicznego zleceniu przelewu sprawdzi ona czy zlecenie skutecznie dotarło do banku, czy przelew został faktycznie przejęty lub wykonany. Powoływanie się na to, że skarżący nie otrzymał informacji, że przelew nie powiódł się nie dowodzi tego, że zadbał on w sposób należyty o wykonanie czynności procesowej w terminie i że nie mógł ryzyka związanego z niepowodzeniem złożonej dyspozycji do banku uniknąć, nie podejmując przy tym nadzwyczajnego w danych warunkach wysiłku. Nie jest bowiem okolicznością wymagającą nadzwyczajnego wysiłku sprawdzenie, czy złożona dyspozycja przelewu do banku dotarła i została przyjęta do realizacji. Nie można zatem zdaniem Sądu uznać, że skarżący przedsięwziął czynności, które uchroniłyby go od skutku braku przelewu do Sądu wpisu od skargi w okresie od dnia 18 do 24 lipca 2018r. Przedłożone dowody nie świadczą o tym, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Fotokopia smsa z godz. 19:37 nie zawiera daty. Podobnie, treści maila wysłanego przez małżonkę skarżącego do pełnomocnika nie dowodzi, że F.I. należny wpis sądowy uiścił w dniu 22 lipca 2018 r. Twierdzenia skarżącego nie zostały przy tym poparte np. wszczęciem procedury reklamacyjnej w banku, która potwierdziłaby, że dyspozycja przelewu skutecznie do banku dotarła lecz z winy banku nie została zrealizowana dnia 22 lipca 2018 r. Zażaleniem F.I. zaskarżył powyższe postanowienie zarzucając mu: 1) błąd w ustaleniach faktycznych poprzez błędne uznanie, że skarżący nie wykazał niezawinionych przyczyn uchybienia terminu do uiszczenia wpisu od skargi, podczas gdy zaoferowane przez skarżącego dowody nie tylko uprawdopodobniają ale wykazują, że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminowi do uiszczenia wpisu od skargi; 2) naruszenie art. 86 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne uznanie, że skarżący z własnej winy uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi; 3) naruszenie art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędne uznanie, że skarżący nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak swojej winy w uchybieniu terminu; 4) naruszenie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań świadka D.I. oraz skarżącego na okoliczność wykonania w dniu 22 lipca 2018 r. przelewu w sytuacji ustalania stanu faktycznego niezgodnie z twierdzeniami skarżącego. Z uwagi na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że zaoferowane przez skarżącego dowody świadczą o tym, że skarżący bez swojej winy uchybił terminowi do uiszczenia wpisu. Wykonał on bowiem wszystkie wymagane przez bank czynności aby dokonać przelewu kwoty 600 zł, a mimo to bank nie zrealizował złożonej dyspozycji przelewu, choć skarżący posiadał wystarczające środki na koncie. Skarżący wskazał, ze z zaskarżonego postanowienia nie wynika, dlaczego Sąd uznał, że nie uprawdopodobnił on braku swojej winy oraz wadliwości systemu bankowego czy też nieprawidłowości w funkcjonowaniu sieci internetowej w momencie składania dyspozycji przelewu. Podniósł także, że niezrozumiałe jest, że Sąd w tym względzie wymaga, aby skarżący przeprowadził procedurę reklamacyjną, która wykazałaby, że skarżący skutecznie złożył dyspozycję przelewu, która nie została wykonana przez bank. Podkreślono przy tym, ze Sąd nie przesłuchał na powyższą okoliczność ani skarżącego ani jego żony. Wskazano też, że sms z kodem potwierdzającym tożsamość osoby składającej dyspozycję przelewu może zostać wygenerowany dopiero po złożeniu dyspozycji na stronie banku. Nie można też, zdaniem skarżącego, czynić mu zarzutu, że nie sprawdził w czasie późniejszym, czy transakcja została zrealizowana, zwłaszcza, że korzystał on z gościnności gospodarzy będąc na wyjeździe, wielokrotnie w ten sam sposób wykonywał płatności internetowe a także został zapewniony przez bank otrzymanym komunikatem, że transakcja została przyjęta do realizacji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018, poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W świetle art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, zaś w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Ponadto, równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przy czym brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy oraz przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (por. postanowienie NSA z 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OZ 712/08). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego prawidłowo Sąd I instancji uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybił terminowi do uiszczenia wpisu od skargi bez swojej winy. Skarżący powołuje się na okoliczność złożenia dyspozycji przelewu na konto Sądu do uiszczenia wpisu od skargi w dniu 22 lipca 2018 r., który to przelew nie został zrealizowany przez bank. Takie twierdzenie powinno zostać poparte wszczęciem procedury reklamacyjnej w banku, która potwierdzi, że to bank - pomimo wprowadzenia przez skarżącego przy realizacji przelewu przesłanego mu kodu potwierdzającego jego tożsamość (jak twierdzi skarżący) - ponosi odpowiedzialność za niezrealizowanie przelewu z dnia 22 lipca 2018 r. Skarżący mógł też przedstawić potwierdzenie z banku, że przelew taki został odrzucony ze wskazaniem jakie były powody tego stanu rzeczy. Twierdzenia skarżącego uprawdopodobniłoby też przedstawienie historii niezrealizowanych a zleconych w banku transakcji na rachunku skarżącego z okresu od 22 czerwca 2018 r. do np. 25 czerwca 2018 r., w którym to dniu skarżący już skutecznie wykonał przelew, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wydruk z konta Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Należy przy tym zwrócić uwagę, że skarżący w żadnym skierowanym do Sądu piśmie nie wyjaśnił, dlaczego będąc pewnym skuteczności wykonania przez niego przelewu w dniu 22 lipca 2018 r., ponowił go - tym razem skutecznie - w dniu 25 lipca 2018 r. Mając na względzie okoliczności podane przez skarżącego wskazać ponadto należy, że od strony dbającej z należytą starannością o własne sprawy należy oczekiwać, że po zleceniu przelewu sprawdzi ona czy przelew został rzeczywiście wykonany (na rachunku były niezbędne środki, została pobrana kwota, nie został odrzucony). W razie negatywnych ustaleń w tym zakresie skarżącemu pozostawał jeszcze czas by ponowić przelew w terminie otwartym do uiszczenia przedmiotowego wpisu. W istocie skarżący nie wykazał zatem, że w okresie od 17 lipca 2018 r. do 24 lipca 2018 r. zaistniały niezależne od niego przeszkody uniemożliwiające uiszczenie wpisu od skargi. Jego twierdzenia co do zawinienia banku nie zostały bowiem w żaden sposób uprawdopodobnione. Także złożenie dodatkowych wyjaśnień przed sądem na tę okoliczność nie miałoby znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy bowiem zeznania te byłyby zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym we wniosku. Przy czym podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny może przeprowadzić dowód wyłącznie z dokumentu. W związku z powyższym stwierdzić należało, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w niedochowaniu terminu i nie uwiarygodnił, że zadbał w sposób należyty o własne interesy, co wyklucza możliwość przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.