I OSK 4405/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-25
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący skutecznie wykazał, że dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania w terminie miesięcznym od dnia jej ujawnienia, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że skarżący nie wykazał skutecznie dochowania miesięcznego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania. Sąd uznał, że dzień uzyskania zaświadczenia o wpisach do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (9 czerwca 2017 r.) należy uznać za datę, w której skarżący dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, a wniosek został złożony po terminie (5 września 2017 r.). Ponadto, sąd stwierdził, że zarzut dotyczący wznowienia postępowania z urzędu z uwagi na wadliwe naliczenie punktów karnych nie był uzasadniony, gdyż dotyczył on czynności materialno-technicznej organu policyjnego, a nie postępowania prowadzonego przez starostę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i p.p.s.a., w tym dotyczące terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania oraz braku rozważenia podstaw do wznowienia z urzędu. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 listopada 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 25 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2018 r., sygn. akt II SA/Po 504/18 w sprawie ze skargi R.Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 6 września 2018 r. (sygn. akt II SA/Po 504/18), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu – orzekając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę R. Ł. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] , a która to decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o skierowaniu R. Ł. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B, BE, C, CE i T.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, R. Ł. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. – poprzez oddalenie skargi, pomimo wykazania przez skarżącego dochowania jednomiesięcznego (cyt.): "terminu do wniesienia liczonego od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania",
2. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 147 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. - poprzez oddalenie skargi, pomimo braku rozważenia czy w przedmiotowej sytuacji, na podstawie zebranego materiału dowodowego nie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania z urzędu,
3. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z (cyt.): "art. 7, 77, 80" k.p.a. - poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez sąd wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skargi, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie dokonano wnikliwej analizy wszelkich aspektów sprawy.
Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania.
Ponadto skarżący wnosił również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.
Pismami z dnia 9 i 10 sierpnia 2021 r. strony wyraziły zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019, poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Zarzuty te w tym przypadku okazały się nieuzasadnione a ponadto nie zostały także – co do zasady – prawidłowo sformułowane.
Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w wyżej przedstawionej skardze kasacyjnej, mimo, że – stosownie do wymogu wynikającego z art. 175 § 1 p.p.s.a. - została ona sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika, nie sprecyzowano, na której podstawie kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. poszczególne zarzuty zostały oparte. Wprawdzie większość z nich miała charakter procesowy, ale przepisy art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (nota bene bez podania miejsca publikacji ustawy), jako przepisy ustrojowe, winny być traktowane jako przepisy prawa materialnego. Ponadto, opierając skargę kasacyjną na zarzutach procesowych, jej autor nie tylko nie wyjaśnił na czym w analizowanej sytuacji – jego zdaniem – wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale nawet w ogóle nie powołał się w tej skardze na powyższą przesłankę. Redagując zaś zarzut oparty na art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 77 k.p.a. nie sprecyzował również w sposób prawidłowy w/w zarzutu. Artykuł 77 k.p.a. dzieli się bowiem na cztery paragrafy a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej było w tym przypadku dokładne określenie właściwej jednostki redakcyjnej, na której oparł zarzut kasacyjny. Brak dopełnienia tego obowiązku czyni zaś tak określony zarzut – co do zasady – nieuprawnionym.
Jak wyżej wspomniano w skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie: art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5, art. 147 i art. 148 § 1 k.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.
W związku z powyższym wyjaśnić należy, że przepisy art. 1 § 1 i 2 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych mają jedynie charakter ustrojowy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być zaś utożsamiane z uchybieniem powołanym normom. Zważyć bowiem należy, że w/w przepisy zakreślają jedynie właściwość sądów administracyjnych, stanowiąc, że sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie ma zaś żadnych podstaw do przyjęcia, iż Sąd Wojewódzki nie dokonał takiej kontroli albo, że ocenę swoją oparł na innym kryterium niż zgodność zaskarżonego postanowienia z prawem.
Przepis natomiast art. 151 p.p.s.a. ma jedynie charakter wynikowy. Oparcie bowiem wyroku na tej podstawie jest tylko następstwem wyników kontroli sądowoadministracyjnej zaskarżonego aktu.
W rozpoznawanej sprawie Sąd Wojewódzki uznał, że wniesiona przez R. Ł. skarga na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego samego organu z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], a która to decyzja utrzymała w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] o skierowaniu R. Ł. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B, BE, C, CE i T nie była uzasadniona. Podstawą wniosku strony o wznowienia postępowania, który został wniesiony w dniu 5 września 2017 r. (data nadania przesyłki w placówce pocztowej), był przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. We wniosku R. Ł. twierdził bowiem, że podstawą wydania decyzji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy było przyznanie mu przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] ponad 24 punktów karnych za wykroczenia drogowe, w tym wykroczenie popełnione w dniu 13 sierpnia 2013 r. w miejscowości [...] a do którego to wykroczenia – zdaniem wnioskodawcy - faktycznie nie doszło. Strona wskazywała w tym miejscu na otrzymane w dniu 9 czerwca 2017 r. od Komendanta Powiatowego Policji w [...] zaświadczenie o wpisach do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Biorąc powyższe pod uwagę, organy oraz Sąd Wojewódzki uznały, że skoro R. Ł. podanie o wznowienie postępowania wniósł w dniu 5 września 2017 r. to tym samym uchybił miesięcznemu terminowi, określonemu w art. 148 § 1 k.p.a,. bo już w dniu 9 czerwca 2017 r. powziął wątpliwości co do prawidłowości objętej wnioskiem wznowieniowym decyzji.
Z tym poglądem nie zgodził się skarżący, który w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosił w szczególności, że dopiero uzyskanie od pracodawcy informacji na temat czasu pracy oraz trasy przejazdu w dniu 13 sierpnia 2017 r. pozwoliło mu na weryfikację informacji co do błędnego uznania przez organy popełnienia przez niego tego dnia wykroczenia drogowego w m. [...] i w konsekwencji przypisania mu punktów karnych. Informacje zaś taką uzyskał w dniu 18 sierpnia 2017 r.
Poza tym, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie zachodziła sytuacja, w której istniała podstawa do wznowienia postępowania z urzędu na zasadzie art. 147 k.p.a. (wobec istnienia przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), a z której to możliwości organ nie skorzystał.
W tej sytuacji, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że po myśli art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji. Na zasadzie zaś art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania.
Odnosząc powyższe do stanu rozpoznawanej sprawy, zgodzić się zatem trzeba z Sądem Wojewódzkim, iż skoro sam skarżący w podaniu o wznowienie postępowania, wniesionym w dniu 5 września 2017 r. podał, iż to w dniu 9 czerwca 2017 r. uzyskał od Komendanta Komendy Powiatowej Policji w [...] zaświadczenie o wpisach w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i w podaniu tym jednocześnie wyjaśnił, że to na podstawie tego zaświadczenia – po jego analizie – powziął wątpliwość co do prawidłowości wystawienia mandatu karnego oraz przypisania mu 4 punktów karnych w dniu 13 sierpnia 2013 r. za przekroczenie prędkości w miejscowości [...] to za dzień, w którym wyszły na jak nowe okoliczności należało uznać właśnie dzień 9 czerwca 2017 r. Fakt zaś późniejszej weryfikacji informacji, wynikających z tegoż zaświadczenia, oparty na: danych otrzymanych od pracodawcy strony (co do czasu pracy i trasy przejazdu skarżącego dnia 13 sierpnia 2013 r.) czy informacji wynikających ze strony internetowej google map były jedynie zdarzeniami, które służyły skarżącemu potwierdzeniu informacji uzyskanej na podstawie zaświadczenia otrzymanego w dniu 9 czerwca 2017 r.
Z tych powodów nie można było w analizowanym przypadku skutecznie zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu istotnego naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 i art. 148 § 1 k.p.a. oraz art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 7 i art. 80 k.p.a.
Niezasadny okazał się również zarzut oparty na art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 147 k.p.a.
W myśl art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony.(...). Zgodnie przy tym z utrwalonym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, "nowe okoliczności faktyczne" i "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć w niej znaczenie prawne (vide: Barbara Adamiak, Janusz Borkowski - Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wyd. 15, Wyd. C.H.Beck, str.777). Zatem jedynie samo sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie oznacza jeszcze, że skarga o wznowienie opiera się na jej ustawowej podstawie. Taka zaś sytuacja zachodzi w analizowanym przypadku. R. Ł. żądał bowiem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją Starosty [...] wydaną w przedmiocie kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. A, B1, B, BE, C, CE i T. Tymczasem we wniosku wznowieniowym wskazywał na wadliwość naliczenia mu w dniu 13 sierpnia 2013 r. przez organ policyjny punktów karnych z tytułu popełnienia wykroczenia drogowego a zatem na okoliczność mogącą mieć potencjalne znaczenie, ale w sprawie dotyczącej czynności materialno-technicznej Komendanta Komendy Powiatowej Policji w [...]. Przyznanie bowiem kierowcy punktów karnych przez organ policyjny ma charakter tego rodzaju czynności i jest ona dokonywana w odrębnym od postępowania prowadzonego przez starostę w sprawie skierowania na kontrolne sprawdzenie uprawnień kierowcy, postępowaniu administracyjnym. W takiej zatem sytuacji z całą pewnością wskazana we wniosku R. Ł. przesłanka wznowieniowa nie uzasadniała wszczynania przez organ z urzędu postępowania objętego wnioskiem.
W tych warunkach uznając, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło