III SA/Wa 3818/17
WyrokWSA w Warszawie2018-09-07
Skład orzekający: Sylwester Golec, Maciej Kurasz, Jarosław Trelka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki, złożony do czasu rozpoznania przez sąd administracyjny skarg na decyzje określające wysokość zobowiązań podatkowych spółki, stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, za zaległość z tytułu której ma zostać orzeczona odpowiedzialność osoby trzeciej, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Status decyzji wymiarowej w toku instancji, zarówno przed organem podatkowym, jak i przed sądem administracyjnym, nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Organ podatkowy jest obowiązany zawiesić postępowanie w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja określająca zobowiązanie podatkowe stanie się ostateczna (art. 201 § 1a Ordynacji podatkowej), co jest odrębną przesłanką od zagadnienia wstępnego.Stan faktyczny
Skarżący, były członek zarządu spółki, został wezwany do odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT. Złożył wniosek o zawieszenie postępowania podatkowego, argumentując, że decyzje określające zobowiązania podatkowe spółki są zaskarżone do sądu administracyjnego i oczekują na rozstrzygnięcie. Organy podatkowe odmówiły zawieszenia, uznając, że skarga na decyzję wymiarową nie stanowi zagadnienia wstępnego. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie o odmowie zawieszenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, domagając się uchylenia postanowienia.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Sylwester Golec (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz, sędzia WSA Jarosław Trelka, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 września 2018 r. sprawy ze skargi Z.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania oddala skargę
Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS) postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. wszczął postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności Z.L. (dalej: Skarżący) byłego członka zarządu, za zaległości podatkowe J. sp. z o.o. w likwidacji (dalej: Spółka) w podatku od towarów i usług za miesiące VIII 2011 r. i III-VIII 2012 r.
Skarżący pismem z 30 maja 2017 r. wniósł o wstrzymanie postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. poz. 201, ze zm., dalej: O.p.). W uzasadnieniu wskazał, że zobowiązania podatkowe Spółki, za które orzeczona ma być jego odpowiedzialność określone zostały decyzjami Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. (dalej: DUKS) z grudnia 2016 r. (za VIII 2011r.) oraz z 9 lutego 2017 r. (za III-VIII 2012 r.). Po rozpatrzeniu złożonych od tych decyzji odwołań, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: DIAS) decyzjami z [...] marca 2017 r. i z [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy ww. decyzje DUKS. Na pierwszą z decyzji ostatecznych Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaś na drugą zamierza taką skargę wnieść. W tej sytuacji, zdaniem Skarżącego zasadne jest zawieszenie postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego za zaległości Spółki w podatku od towarów i usług za miesiące VIII 2011 r. i III-VIII 2012 r. do czasu rozpoznana przez sąd administracyjny skarg wniesionych na decyzje wymiarowe, których przedmiotem są te zobowiązania.
Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. NUS odmówił zawieszenia postępowania podatkowego.
Skarżący złożył zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji wnosząc o jego uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Zarzucił wydanie postanowienia z rażącym naruszeniem art. 120, art. 121 § 1, art. 216 w zw. z art. 116 § 1 i § 2 w zw. z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. przez nieuprawioną odmowę wstrzymania postępowania podatkowego. Zdaniem Skarżącego, w przypadku uchylenia przez sąd decyzji, zobowiązania podatkowe Spółki nie będą istniały, a odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe nie będzie mogła być dochodzona. Skarżący podniósł, że jego wniosek z 9 maja 2016 r. o umorzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej nie został rozpatrzony przez organ podatkowy. Skarżący nie mógł zaskarżyć odmowy umorzenia postępowania z uwagi na brak rozstrzygnięcia w tym przedmiocie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że na wcześniejszych etapach postępowania decyzje wymiarowe dotyczące zobowiązań Spółki w podatku od towarów i usług za okresy 2011 r. i 2012 r., wskazane w postanowieniu NUS z 28 kwietnia 2016 r., którym wszczęto w stosunku do skarżącego postępowanie w sprawie jego odpowiedzialności za zaległości Spółki, były uchylane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Obecnie, decyzje DIAS wydane po ponownym przeprowadzeniu postępowania mogą zostać uchylone przez Sąd. Zdaniem Skarżącego oznacza to, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p.
W zażaleniu podniesiono, że w dniu 9 maja 2016 r. Skarżący złożył wniosek na podstawie art. 116 § 1 i § 2 i w związku z art. 208 § 1 O.p. o umorzenie postępowania. Postanowieniem z [...] maja 2016 r. NUS zawiesił postępowanie prowadzone wobec Skarżącego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki. Nie został rozpoznany wniosek Skarżącego o umorzenie postępowania w sprawie jego odpowiedzialności podatkowej.
NUS, 24 maja 2017 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie podatkowe, prowadzone wobec Skarżącego w zakresie określenia odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług Spółki za VIII 2011 r. oraz III-VIII 2012 r.
Postanowieniem z [...] września 2017 r. DIAS utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji z [...] czerwca 2017 r., którym odmówiono Skarżącemu zawieszenia postępowania prowadzonego w sprawie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że słusznie organ pierwszej instancji uznał, że wniesienie skarg do sądu administracyjnego na ostateczne decyzje organu podatkowego określające wysokość zobowiązań podatkowych Spółki, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 O.p., w postępowaniu podatkowym w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe z tytułu tych zobowiązań.
Odnosząc się do pozostałych poruszonych w zażaleniu kwestii, DIAS stwierdził, że żądanie Strony w zakresie umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego podlega rozpatrzeniu w decyzji kończącej to postępowanie, bowiem przepisy O.p. nie przewidują w tej sprawie odrębnego rozstrzygnięcia organu podatkowego. Postępowanie podatkowe w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej jest wszczynane z urzędu i jego dysponentem jest organ podatkowy, który rozstrzyga sprawę co do istoty (art. 207 O.p.) lub umarza postępowanie podatkowe jako bezprzedmiotowe (art. 208 O.p.).
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. prawa procesowego w postaci art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1 i art. 124 w zw. z art. 180 i art. 187 § 1 i art. 191 O.p. przez naruszenie przepisów oraz zasad postępowania w toku postępowania oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów;
2. prawa materialnego tj.
a) naruszenie art. 120, art. 121 § 1, art. 216 w zw. z art. 116 § 1 i § 2 i w zw. z art. 201 § 1 pkt. 2 O.p. przez nieuprawnioną odmowę wstrzymania postępowania podatkowego;
b) zarzut podnoszony z ostrożności procesowej: naruszenie art. 120 w zw. z art. 216 § 1 i § 2 w zw. z art. 118 § 1 O.p. przez podtrzymanie stanowiska organu pierwszej instancji wobec obiektywnej okoliczności braku możliwości po 1 stycznia 2017 r. wydania w stosunku do byłego członka Zarządu Spółki decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zobowiązania Spółki z tytułu podatku VAT za okresy rozliczeniowe roku 2011.
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r., poz. 1369, ze zm.; zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest według kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. zaskarżone postanowienie Sąd uchyla, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd rozpoznając skargę według wskazanych powyżej kryteriów stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Kwestią sporną w sprawie była ocena możliwości zawieszenia postępowania podatkowego na mocy art. 201 § 1 pkt 2 O.p., który to przepis odwołuje się do zagadnienia wstępnego. Zdaniem Skarżącego, konieczne było zawieszenie postępowania podatkowego w przedmiocie jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług za sierpień 2011 r. i marzec-sierpień 2012 r. do czasu wydania wyroków w postępowaniach sądowoadministracyjnych w sprawach ze skarg na ostateczne decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za ww. okresy.
Organy podatkowe obu instancji uznały, że wskazana przez Skarżącego przyczyna zawieszenia postępowania nie wypełnia przesłanki określonej w art. 201 § 1 pkt 2 O.p., gdyż złożenie skarg do sądu administracyjnego na ostateczne decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za wynikające z tych zobowiązań zaległości podatkowe. W ocenie Sądu, stanowisko organów podatkowych było prawidłowe.
Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 O.p. organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Zagadnienie wstępne to kwestia o charakterze otwartym, jeszcze nie przesądzona, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej przez inny organ lub sąd, związane z wystąpieniem przejściowej przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. Zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. dotyczy zatem jedynie takich sytuacji, w których z przepisów prawa wynika jednoznacznie, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd lub inny organ. Zagadnienie wstępne powstaje tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy będące przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialno-prawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu lub sądu. Organ podatkowy jest obowiązany zawiesić z urzędu postępowanie, gdy bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji nie będzie możliwe.
Z zagadnieniem wstępnym, prejudycjalnym, mamy do czynienia jedynie wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje ono w przypadku, gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd.
W postępowaniu o odpowiedzialności osób trzecich, o którym mowa w art. 116 § 1 i 2 O.p. nie można orzekać o wysokości zobowiązania podatkowego, za które dana osoba trzecia ponosi odpowiedzialność. Zasadę tę i zależność wyprowadzić należy z art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p., który wyraźnie wskazuje, że dopiero po wydaniu i doręczeniu decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego może dojść do wszczęcia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej (art. 108 § 1 O.p.). Przepis ten wskazuje decyzję określającą bez określenia, czy musi to być decyzja ostateczna czy też decyzja organu pierwszej instancji. Brak określenia tej cechy oznacza, że doręczenie wymiarowej decyzji pierwszoinstancyjnej określającej zobowiązanie podatkowe otwiera możliwość wszczęcia postępowania w celu wydania decyzji o odpowiedzialności podatkowej za zaległości wynikające z tej decyzji wymiarowej.
W Ordynacji podatkowej zawarty został przepis art. 201 § 1 pkt 5. O.p. Stosownie do tego przepisu organ podatkowy obowiązany był zawiesić postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej - do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 O.p. , stanie się ostateczna. Przepis ten z dniem 1 stycznia 2016 r. został zastąpiony przez art. 201 § 1a O.p., który został dodany przez art. 1 pkt 132 lit. b ustawy z dnia 10 września 2015 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2015 r. poz. 1649). Przepis 201 § 1a O.p. stanowi, że organ podatkowy zawiesza postępowanie w sprawie dotyczącej odpowiedzialności osoby trzeciej do dnia, w którym decyzja, o której mowa w art. 108 § 2 pkt 2, stanie się ostateczna, z zastrzeżeniem art. 108 § 3 oraz art. 115 § 4. Zastrzeżenia zawarte wskazane w tym przepisie nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Na podstawie tego przepisu postępowanie wszczęte w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej podlega zawieszenie do czasu zakończenia postępowania podatkowego prowadzonego w zakresie wymiaru zobowiązań podatkowych, za które ma być orzeczona odpowiedzialność osoby trzeciej.
W sprawie nie było kwestionowane to, że decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2011 r. i 2012 r., których dotyczy postępowanie prowadzone w stosunku do Skarżącego w niniejszej sprawie, zostały wydane i doręczone Spółce. Nie było w tej sytuacji przeszkód do wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej, stosownie do art. 108 § 2 pkt 2 lit. a O.p. Z akt sprawy wynika, że postępowanie to było zawieszone na podstawie art. 201 § 1a O.p. postanowieniem NUS z [...] maja 2016 r. ( postanowienie w aktach sprawy). Postępowanie to zostało podjęte postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. (postanowienie w aktach sprawy) po wydaniu przez DIAS decyzji z dnia [...] marca i [...] maja 2017 r., którymi utrzymano w mocy decyzje wymiarowe organu pierwszej instancji, określające zobowiązania podatkowe, których dotyczy postępowanie toczące się w niniejszej sprawie w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności podatkowej Skarżącego.
Wniesienie skargi do sądu administracyjnego na ostateczną decyzję określającą wysokość zobowiązania podatkowego, za zaległość z tytułu której ma zostać orzeczona odpowiedzialność osoby trzeciej, nie stanowi zagadnienia wstępnego w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie odpowiedzialności tej osoby. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiej sytuacji nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego. Dopóki taka decyzja pozostaje w obrocie prawnym, nie występują przeszkody w prowadzeniu postępowania wobec osoby trzeciej, która za zaległości wynikające z tej decyzji ma odpowiadać.
Podkreślić należy, że w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. użyto sformułowania "jest uzależnione". Jeśli coś zależy od danej sytuacji, to ona decyduje o tym lub ma na to decydujący wpływ ("Inny Słownik Języka Polskiego", praca zbiorowa pod red. M. Bańki, Wydawnictwo PWN, Warszawa 2000, Tom P-Ż, s. 1231). Nie chodzi przy tym o jakikolwiek wpływ, ale o wpływ przewidziany prawem. Związek pomiędzy sprawą rozpatrywaną w postępowaniu podatkowym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego polegać powinien na tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi obligatoryjną podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. Oznacza to, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy organ rozpatrujący i orzekający w sprawie nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania głównego. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania podatkowego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. W orzecznictwie wskazuje się, że jeżeli "zagadnienie wstępne" wykazuje jedynie pośredni związek z rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji, nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyroki NSA: z 22 grudnia 2011 r., sygn. akt II FSK 1891/11 i z dnia 21 lutego 2018 r. sygn. akt I FSK 571/17 CBOSA).
W tym miejscu należy wskazać, że gdyby po wydaniu decyzji ostatecznej w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich doszło do usunięcia przez sąd z obrotu decyzji wymiarowej dotyczącej zobowiązań podatkowych, których dotyczy odpowiedzialność tych osób trzecich to adresat decyzji w przedmiocie odpowiedzialności może domagać się wznowienia postępowania z tej przyczyny, że została wyeliminowana z obrotu decyzja na, której oparto decyzję w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowej (art. 240 § 1 pkt 7 O.p.). Zatem wydanie decyzji w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, opartej o decyzję wymiarową, która została zaskarżona do sądu, przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, nie pozbawia tej osoby trzeciej możliwości ochrony jej praw w przypadku, gdyby Sąd wyeliminował z obrotu prawnego decyzję wymiarową.
W rozpoznej sprawie kwestia wymiaru podatku w stosunku do Spółki została rozstrzygnięta przez właściwy organ, uprawniony do załatwienia tej sprawy. Zatem brak było podstaw do twierdzenia, że nie było znane stanowisko uprawnionego organu w przedmiocie wysokości zobowiązań podatkowych spółki, z których wynikały zaległości będące przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności Skarżącego jako osoby trzeciej.
Stosownie do art. 239e. O.p. decyzja ostateczna podlega wykonaniu, chyba że wstrzymano jej wykonanie. Z przepisu tego wynika, że wydanie decyzji ostatecznej w przedmiocie wymiaru podatku pozwala na stwierdzenie, czy po wydaniu tej decyzji istnieć będzie zaległość podatkowa. Zaległość ta będzie istnieć, jeżeli po wydaniu ostatecznej decyzji wymiarowej podatnik nie zapłaci wynikającego z niej zobowiązania podatkowego. W takiej sytuacji możliwe będzie wydanie decyzji o odpowiedzialności osób trzecich za tę zaległość, oczywiście jeżeli zostaną spełnione przesłanki tej odpowiedzialności wynikające z art. 108-118 O.p. Wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję wymiarową nie powoduje automatycznego wstrzymania wykonalności tej decyzji a także ustania zaległości podatkowej. Oznacza to, że zaległość podatkowa stanowiąca przedmiot decyzji w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, istnieje także po wniesieniu skargi do sądu na decyzję wymiarową. W tym stanie rzeczy brak jest podstaw do twierdzenia, że wyniesienie skargi na decyzję wymiarową stanowi przeszkodę w procedowaniu w celu orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zobowiązanie wynikające z tej decyzji wymiarowej.
Przeciwko stanowisku Skarżącego świadczy okoliczność, że treść przepisów art. 201 § 1 pkt 2 O.p. i art. 201 § 1 pkt 5 (obecnie art. 201 § 1a O.p.) wskazuje, że status decyzji wymiarowej w administracyjnym toku instancji został uznany przez ustawodawcę za przesłankę zawieszenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich, odrębną od zagadnienia wstępnego. Gdyby status decyzji wymiarowej tj. jej ostateczność lub nieostateczność, stanowiły zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 to brak byłoby podstaw do czynienia z tej okoliczności przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 5 O.p. Gdyby status decyzji wymiarowej w toku instancji mieścił się w zakresie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. to regulację zawartą w art. 201 § 1 pkt 5 O.p. (obecnie art. 201 § 1a O.p.) należałoby uznać za zbędną. Wniosek taki jest nie do zaakceptowania na gruncie reguł wykładni gramatycznej, której należy dokonywać w taki sposób żeby żadna część przepisu w wyniku wykładni gramatycznej nie okazała się zbędną. Skoro więc status decyzji wymiarowej w toku instancji nie jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania prowadzonego w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej za zaległości wynikające z decyzji wymiarowej, to tak samo należy oceniać status decyzji wymiarowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wniosek taki uzasadnia okoliczność, że w obydwu przypadkach tj. w toczącym się postępowaniu podatkowym w przedmiocie wymiaru zobowiązania podatkowego i w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest uzyskanie rozstrzygnięcia, z którego wynikać będzie, że zaległość podatkowa będąca przedmiotem postępowania w sprawie odpowiedzialności osób trzecich, nie powstała. Skoro zawisłość sprawy wymiaru podatku przed organem podatkowymdrugiej instancji nie stanowi zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 pkt 2 O.p. to tak samo należy traktować zawisłość wymiaru podatku przed sądem administracyjnym. Brak jest podstaw do tego ażeby te dwie podobne, ze względu na skutki dla wymiaru podatku sytuacje, na gruncie art. 201 § 1 pkt 2 O.p. traktować w sposób różny uznając jedną z nich za zagadnienie wstępne a drugą nie. W świetle tych konstatacji należy wnioskować, że wniesienie skargi sądu na decyzję wymiarową nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w postępowaniu w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe wynikające z tej decyzji wymiarowej. Z powołanych przepisów wynika, że wolą ustawodawcy było prowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich na podstawie decyzji wymiarowej, która jest ostateczna w administracyjnym toku instancji a nie na podstawie decyzji, której legalność potwierdzona została prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. Tak więc możliwość zawieszenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich z powodu wniesienia skargi do sądu na decyzję wymiarową możliwa byłaby jedynie wtedy, gdyby konkretny przepis prawa wprost przewidywał taką możliwość. W O.p. a także w innych aktach prawnych brak jest takiej regulacji.
Rację miały zatem organy podatkowe przyjmując, że wydanie przez sądy administracyjne wyroków w sprawach ze skarg na ostateczne decyzje określające Spółce wysokość zobowiązań podatkowych nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie dotyczącej odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, za wynikające z tych zobowiązań zaległości podatkowe. W sprawie prawidłowo stwierdzono, że podnoszona przez Skarżącego okoliczność nie stanowiła zagadnienia wstępnego, o którym mowa w art. 201 § 1 pkt 2 O.p. W związku z tym bezzasadny był zarzut naruszenia tego przepisu i przepisów art. 120, art. 121 § 1, art. 216 w zw. z art. 116 § 1 i 2 O.p., których naruszenia Skarżący dopatrywał się w odmowie zawieszenia postępowania pomimo tego, że w sprawie wystąpiło zagadnienia wstępne.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że wydane postanowienia są zgodne z prawem, nie naruszają bowiem ani przepisów materialnoprawnych, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznanej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów art. 180, art. 187 § 1 i 191, gdyż przepisy te mają zastosowanie przy gromadzeniu i ocenie materiału dowodowego. W rozpoznanej sprawie stan faktyczny sprawy był niekwestionowany przez Skarżącego i organy zatem do naruszenia tych przepisów nie mogło dojść, gdyż organy nie ustalały rzeczywistego stanu faktycznego, jaki wystąpił w sprawie. Dlatego też bezzasadny był zarzut naruszenia art. 120, art. 121 § 1 i 2, art. 122, art. 123 § 1 i art. 124 O.p., których naruszenie powiązano z naruszeniem ww. przepisów dotyczących postępowania dowodowego.
Bezzasadny był zarzut na ruszenia art. 120 w zw. z art. 216 § 1 i 2 i w zw. z art. 118 § 1 przez odmowę zawieszenia postępowania w sytuacji, gdy po 1 stycznia 2017 r. organ nie mógł wydać decyzji wymiarowej w stosunku do Spółki. Zarzut ten nie został uzasadniony w skardze. W związku z tym Sąd mógł jedynie wskazać, że przedawnienie prawa do wydania decyzji w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich świetle treści przepisów art. 201 O.p. nie jest okolicznością będącą przesłanką zawieszenia postępowania prowadzonego w tym przedmiocie.
Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło