I SA/Sz 752/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-11-29

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Jolanta Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, jeśli istnieją wątpliwości co do zasadności zwrotu, nawet jeśli nie udowodniono jeszcze, że zwrot jest bezzasadny?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo przedłużyć termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym, jeśli zasadność zwrotu wymaga dodatkowej weryfikacji. Wystarczające jest powzięcie przez organ wątpliwości co do zasadności zwrotu, a nie udowodnienie jego bezzasadności. Przedłużenie terminu musi być jednak konkretne i wskazane do określonej daty, zgodnie z uchwałą NSA I FPS 2/16.
Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za wrzesień 2016 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Organ I instancji wszczął kontrolę podatkową i przedłużył termin zwrotu do 30 czerwca 2017 r. z powodu nieprzedłożenia dokumentów i wątpliwości co do rzetelności transakcji. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienia, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT, w tym brak uzasadnienia wątpliwości i przedłużenia terminu zwrotu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 listopada 2017 r. sprawy ze skargi P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r. oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] r., nr: [...], przedłużające [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Strona", "Skarżąca") termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r. w kwocie [...]zł (zadeklarowanej) do 30 czerwca 2017 r. Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy: 25 października 2016 r. Strona złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w S. – dalej: "organ I instancji" deklarację podatkową dla podatku od towarów i usług VAT-7 za wrzesień 2016 r., w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy w terminie 60 dni, tj. do dnia 27 grudnia 2017 r. w wysokości [...] zł. Mając na uwadze wysokość zadeklarowanych przez Stronę dostaw towarów i usług poza terytorium kraju oraz na terytorium kraju, a w konsekwencji wykazaną nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy Strony, w dniu 14 listopada 2016 r. organ I instancji wszczął wobec niej kontrolę podatkową w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za wrzesień 2016 r., przed dokonaniem tego zwrotu. Organ I instancji w ramach podejmowanych czynności skutecznie doręczył Stronie wezwania z dnia 14 listopada 2016 r. oraz z dnia 5 grudnia 2016 r. Jednakże Strona nie przedłożyła dokumentów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą w kontrolowanym okresie, w tym m.in.: dokumentów przewozowych wystawionych przez spedytorów odpowiedzialnych za wykonanie usług wymienionych w fakturach dokumentujących zakup usług transportowych. W dalszej kolejności organ I instancji zwrócił się z wnioskami o przeprowadzenie kontroli podatkowej w zakresie transakcji zawartych we wrześniu 2016 r. pomiędzy Stroną, a [...] s.c. E. G., P. M. z siedzibą w M., Transport Krajowy M. R. T. z siedzibą w S., [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., [...] N. M. z siedzibą w I. oraz [...] S.A. z siedzibą w W.. Dodatkowo organ I instancji zwrócił się bezpośrednio do Firmy Transportowo - Usługowej K.-T. B. F. z siedzibą w N. o sporządzenie informacji dotyczących transakcji zawartych ze Spółką w okresie od 1 czerwca do 30 września 2016 r. W związku z nieprzedłożeniem przez Stronę wszystkich dokumentów oraz wyjaśnień, a także z uwagi na brak odpowiedzi na skierowane przez organ I instancji wnioski o przeprowadzenie kontroli oraz czynności sprawdzających, organ I instancji uznał, że weryfikacja nie zostanie zakończona w terminie do dnia 31 marca 2017 r. Organ I instancji postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] [...], przedłużył Stronie termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2016 r. do dnia 30 czerwca 2017 r. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że w niniejszej sprawie wystąpiły wątpliwości co do rzetelności transakcji. Pismem z dnia 14 marca 2017 r. Spółka złożyła zażalenie na ww. postanowienie organu I instancji, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu Strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 87 ust. 2 ustawy 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.) – dalej: "u.p.t.u." poprzez niewłaściwe zastosowanie wskutek błędnej wykładni, wyrażającej się w pominięciu, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku jest możliwe wyłącznie wówczas, gdy zachodzi potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, tj. wówczas gdy w drodze czynności przeprowadzonych w zasadniczym terminie zwrotu ujawniły się wątpliwości wymagające dodatkowej weryfikacji, która to błędna wykładnia doprowadziła do nieprawidłowego przedłużenia terminu zwrotu wyłącznie z powodu nieuzyskania oczekiwanych informacji od tych organów podatkowych, a nie z racji wątpliwości powziętych co do materiału dowodowego zebranego w terminie zasadniczym, 2) art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na przedłużeniu Stronie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2016 r. nie wskazując w zaskarżonym postanowieniu: a) wątpliwości organu I instancji względem wniosku podatnika o zwrot nadwyżki podatku wynikających z dotychczas zebranego materiału dowodowego, których normalnym następstwem byłaby konieczność dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu podatku, b) okoliczności wymagających dodatkowego zweryfikowania, c) uzasadnienia oznaczonego terminu, do jakiego przedłużony został zwrot, tj. aż do dnia 30 czerwca 2017 r., wobec czego w sprawie nie zachodziła podstawa faktyczna i prawna do przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za wrzesień 2016 r. 3) art. 210 § 1 i 4 w zw. z art. 219 ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201, dalej: "o.p.", 4) art. 121 w zw. z art. 125 o.p., poprzez prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organów podatkowych, a ponadto z naruszeniem zasady szybkości postępowania podatkowego, nieuzasadnionym przedmiotem oraz treścią zebranego materiału dowodowego, wyrażający się choćby w kierowaniu ogólnikowych wezwań, wymagających istotnego nakładu pracy celem ich wykonania oraz zakłócających normalne funkcjonowanie podatnika, a nie uzasadnionych przedmiotem postępowania, jak i treścią dotychczas zebranego materiału dowodowego, 5) art. 187 § 1 w zw. z art. 125 o.p. poprzez zaniechanie zebrania całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz odpowiednio szybki, 6) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i zastąpienie jej dowolnością wyrażającą się w uznaniu, że zebrany materiał dowodowy uzasadniał przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku, podczas gdy materiał ten, w świetle uzasadnienia postanowienia, nie wywoływał wątpliwości, które mogłyby uzasadnić takie przedłużenie. W uzasadnieniu Strona podkreśliła, że organ I instancji zmierza do weryfikacji całości działania podatnika, a nie tylko zasadności zwrotu zawnioskowanej kwoty podatku. Ponadto Strona odniosła się w piśmie do charakteru prowadzonej przez siebie działalności. Wskazała, że polega ona głownie na sprzedaży usług transportowych opodatkowanych zerową stawką podatku od towarów i usług, w związku z obsługą rynku skandynawskiego, w szczególności z przewozami pomiędzy [...], a [...]. W związku z tym Strona regularnie odnotowuje nadwyżki w rozliczeniu podatku od towarów i usług. Dodatkowo zwróciła uwagę, że wszyscy jej kontrahenci prowadzą działalność i odprowadzają podatki, w tym również podatki, które w cenie usług zapłaciła Strona i których zwrotu obecnie się domaga. Strona stwierdziła także, iż bezpodstawnie organ I instancji zwracał się o wyjaśnienia w zakresie użytkowania wózków widłowych (wezwanie z 15 grudnia 2016 r. oraz 5 stycznia 2017 r.) pomimo dokonania oględzin przedmiotowych wózków w miejscu prowadzenia przez Stronę działalności w C. . Dyrektor Izby Administracji Skarbowej – dalej: "organ odwoławczy" postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], po zapoznaniu się z materiałem dowodowym i rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Uznał, że skoro organ I instancji nie zakończył weryfikacji zwrotu podatku (w ramach czynności sprawdzających), to nie jest możliwe stwierdzenie zasadności tego zwrotu, a w związku z tym występuje konieczność przedłużenia terminu zadeklarowanego zwrotu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Skarżąca wniosła o uchylenie w całości postanowienia organu odwoławczego oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji z dnia [...] r. oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca, analogicznie jak w zażaleniu, zarzuciła naruszenie: 1) art. 121 § 1 o.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za wrzesień 2016 r. w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych na istnienie wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu, organ powinien korzystać z tego uprawnienia, 2) art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 217 § 2 o.p. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, co jednocześnie oznacza, że zostało ono wydanie na zasadzie dowolności. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżąca przywołała orzeczenia ETS z dnia 25 października 2001 r., sygn. akt C-78/00 w sprawie Komisja przeciwko [...] oraz sygn. akt C-286/94 w sprawie G. M., a także WSA w Krakowie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Kr 1415/16, WSA w Białymstoku z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt: I SA/Bk 539/15. Odnosząc się do ww. orzeczeń Skarżąca wskazała, że organ I instancji nie wskazał, jakie uzasadnione wątpliwości w zakresie rzetelności transakcji stanowią przesłankę do przedłużenia terminu zwrotu podatku. Organ podatkowy powołał się jedynie na dotychczasowe ustalenia kontroli podatkowych prowadzonych wobec Skarżącej, które jednak jej zdaniem nie uzasadniają przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki wykazanej w deklaracji VAT-7 za wrzesień 2016 r. Ponadto, Skarżąca zwróciła uwagę, że w uzasadnieniu przedmiotowych postanowień powinny się znaleźć jasne informacje, dotyczące powodów zakwestionowania zasadności zwrotu podatku. Tym samym, brak wystarczającego uzasadnienia narusza ogólne zasady postępowania, w tym zasadę zaufania obywatela do organów podatkowych. W ocenie Skarżącej, organ podatkowy był w posiadaniu wszystkich dokumentów niezbędnych do weryfikacji prawidłowości jej rozliczeń. Ponadto odpowiedzi kontrahentów Skarżącej na wezwania skierowane do nich w toku kontroli podatkowych prowadzonych za wrzesień 2016 r. oraz za okresy wcześniejsze i późniejsze potwierdzają rzetelność transakcji i dowodzą prawidłowości dokonywanych rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.). Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić, że zarzuty Skarżącej podniesione w skardze okazały się niezasadne, zaś wydane w sprawie rozstrzygnięcia organów obydwu instancji odpowiadają prawu. W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, postanowienie organu w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2016 r. Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u., w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2 u.p.t.u., jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy. Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b o.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty. Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku. W rozpatrywanej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w ramach czynności sprawdzających, stąd obok wskazanych powyżej przepisów u.p.t.u., zastosowanie znalazł przepis art. 274b § 1 o.p., który stanowi, że jeżeli zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających. Zdaniem Sądu, znaczenie dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 (dostępna na stronie www.nsa.orzeczenia.gov.pl) oraz stanowisko zajęte w jej uzasadnieniu, którym Sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a. Nie bez znaczenia będzie przypomnienie na wstępie, że zasadniczym przyczynkiem podjęcia ww. uchwały były problemy w orzecznictwie, jakie rodziły się na tle wątpliwości dotyczących zarówno zidentyfikowania procedury, w jakiej następuje przedłużenie terminu zwrotu podatku, jak i formy prawnej działania organu. Na tym tle w uchwale przyjęto stanowisko, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b o.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku – jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi. W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na unijny wymóg dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie podkreślił również, że akceptowane w pewnej grupie orzeczeń przez sądy administracyjne było przedłużanie terminu zwrotu "do zakończenia procedury weryfikacyjnej" (analogicznie: do zakończenia kontroli), a nie - jak powinno być prawidłowo - do określonej, konkretnej daty. W efekcie powodowało to, że tak sformułowane rozstrzygnięcie w praktyce organów było postrzegane jako stale aktualne. Nie zgadzając się z takim podejściem, krytycznie oceniono pogląd zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie. Według Naczelnego Sądu Administracyjnego tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), to jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony). Zdaniem Sądu, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale. W niniejszej sprawie deklaracja VAT-7 za wrzesień 2016 r. wpłynęła do [...] Urzędu Skarbowego w S. w dniu 25 października 2016 r. Termin 60 dni upływał zatem w dniu 27 grudnia 2016 r., zaś przedłużenie nastąpiło w dniu 7 marca 2017 r. po uprzednim wszczęciu w Spółce (w dniu 14 listopada 2016 r.) kontroli podatkowej w zakresie zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za ww. okres. Przedłużenie nastąpiło na mocy zaskarżalnego postanowienia, a w jego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika został wskazany w sposób konkretny, tj. do dnia 30 czerwca 2017 r. Zdaniem Sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z treści art. 274b § 1 o.p. i art. 87 ust. 2 zd.2 u.p.t.u. nie wynika, że do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, że zwrot podatku od towarów i usług jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość, co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem przepis art. 87 ust. 2 zd. trzecie u.p.t.u., który brzmi: "Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty." Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami, co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku. Sąd zauważa, że jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wyroku z dnia 17 maja 2017 r., sygn. akt I SAB/Łd 4/17 "...ustawodawca - przyznając organowi znaczne uprawnienia w zakresie kontroli zwrotu podatku, w tzw. otwartym terminie weryfikacji, stwarza jednocześnie podatnikowi gwarancję zabezpieczenia jego sytuacji finansowej, stanowiąc w art. 87 ust. 2 VAT, że jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu podatku, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami. Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a VAT, w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu..." (wyrok dostępny na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak zatem wynika z powyższego, na co słusznie i zasadnie wskazuje również organ, organ podatkowy posiada ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności zwrotu podatku. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien zatem wyjaśnić dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu. W nawiązaniu do powyższego w rozpoznawanej sprawie organy podatkowe, w ocenie Sądu, prawidłowo wskazały okoliczności uzasadniające wymóg dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji. W rozpoznawanej sprawie podstawą do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku od towarów i usług była konieczność zweryfikowania prawidłowości dotyczących sprzedaży usług transportowych we wrześniu 2016 r., co do których Skarżąca nie przedłożyła pełnej dokumentacji źródłowej, pomimo wystosowanego w trakcie czynności sprawdzających wezwania. Jak wskazał organ odwoławczy w sprawie nadal zbierane są dowody w zakresie zasadności zwrotu podatku. Brak jest odpowiedzi na skierowane wnioski do właściwych miejscowo organów podatkowych o przeprowadzenie kontroli podatkowych i czynności sprawdzających u kontrahentów Skarżącej w celu sprawdzenia prawidłowości i rzetelności transakcji zawartych pomiędzy nimi a kontrolowana spółka oraz brak odpowiedzi od firmy K.-T.. Sąd zwraca uwagę, że sam fakt przeświadczenia Skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez Skarżącą na jej podstawie. Zdaniem Sądu, gramatyczna wykładnia art. 87 ust. 2 u.p.t.u. wskazuje, że do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT wystarczą wątpliwości organu. W zaskarżonym postanowieniu przekonująco wskazano na te wątpliwości i konieczność podjęcia dalszych działań zmierzających do wyjaśnienia rzeczywistego celu przeprowadzonych przez Skarżącą transakcji i ustalenia, czy z tymi transakcjami nie są związane nieprawidłowości – tym samym czy zasadny jest zwrot na rzecz Skarżącej podatku od towarów i usług wskazanego w deklaracji podatkowej za wrzesień 2016 r. Ponadto, jak słusznie wskazał organ podatkowy, a co istotne w rozpoznawanej sprawie, na tym etapie nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku w kwocie [...]zł jest nienależny, ale o wykazanie, że istnieją okoliczności, które przemawiają za potrzebą weryfikacji zasadności tego zwrotu. W niniejszej sprawie wystarczające było ograniczenie się jedynie do sprawdzenia kompletności i formalnej poprawności przedłożonej przez Stronę dokumentacji dotyczącej jej rozliczeń podatkowych. W sytuacji stwierdzenia wadliwego wypełnienia listów przewozowych oraz przeprowadzania transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi, organ podatkowy zasadnie uznał, że koniecznym okazało się sprawdzenie, czy dokumentacja ta odzwierciedla faktyczny przebieg zdarzeń gospodarczych. Postępowanie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT nie wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu wykazać zasadność tego zwrotu. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co zostało w przedmiotowej sprawie spełnione. W przedmiotowej sprawie, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 2 u.p.t.u. Za niezasadną Sąd też uznał argumentację skargi, odwołującą się do orzecznictwa krajowego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności podatku VAT. Możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu zwrotu, znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym i unijnym. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania tych zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczy to wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu. Na uwzględnienie nie zasługują zatem również zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i 121 § 1 o.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z normami prawnymi. Sąd nie stwierdza również naruszenia art. 217 § 2 o.p. Zarówno zaskarżone postanowienie, jak i postanowienie organu I instancji, zawierają uzasadnienie faktyczne wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano też jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił również, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika oraz wskazał stosowne uzasadnienie prawne. Ze względu na powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło