I SA/Sz 1013/17
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-07
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Bolesław Stachura, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, wydane w ramach czynności sprawdzających, jest zgodne z prawem, jeśli organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu z powodu nieprzedłożenia przez podatnika kompletnej dokumentacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedłużenie terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest zasadne, gdy organ podatkowy powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu z powodu nieprzedłożenia przez podatnika kompletnej dokumentacji niezbędnej do weryfikacji. Wystarczające jest istnienie uprawdopodobnionej konieczności weryfikacji zwrotu, a nie udowodnienie jego bezzasadności na tym etapie postępowania. Organ ma prawo do weryfikacji zwrotu, a zasada zaufania nie oznacza prowadzenia postępowania według oczekiwań podatnika.Stan faktyczny
Spółka złożyła deklarację VAT za listopad 2016 r. z nadwyżką podatku naliczonego do zwrotu. Organ I instancji, weryfikując zasadność zwrotu, ustalił brak złożenia deklaracji przez jednego z kontrahentów spółki i przedłużył termin zwrotu. W toku kontroli celno-skarbowej spółka nie przedłożyła kompletnej dokumentacji. Naczelnik urzędu skarbowego ponownie przedłużył termin zwrotu. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie organu odwoławczego, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i ustawy o VAT.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 lutego 2018 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] r. nr [....] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
UZASADNIENIE
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z dnia 25 września 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 30 czerwca 2017 r. nr [...], przedłużające termin zwrotu [...] Spółce z o.o. z siedzibą w S. (obecnie z siedzibą w C. ) (dalej: "spółka", "skarżąca") nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r. w kwocie [...]zł do dnia 30 października 2017 r.
Powyższe postanowienia wydano w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu 22 grudnia 2016 r. do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") wpłynęła deklaracja podatkowa dla podatku od towarów i usług [...] za listopad 2016 r., w której spółka zadeklarowała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym w kwocie [...]zł, z tego do zwrotu na rachunek bankowy kwotę [...]zł, w terminie 60 dni, tj. do dnia 20 lutego 2017 r.
W celu weryfikacji zasadności zadeklarowanego przez spółkę zwrotu, organ I instancji podjął czynności sprawdzające, w toku których ustalił, że spółka odliczyła podatek naliczony wynikający m.in. z faktury wystawionej przez [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W., co do której organ uzyskał informację, że nie złożyła ona we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym deklaracji za listopad 2016 r., zatem nie rozliczyła podatku należnego.
W związku z powyższym, organ I instancji uznał, że konieczne jest szczegółowe zbadanie transakcji zawieranych przez spółkę z innymi podmiotami biorącymi udział w obrocie usługami, będącymi przedmiotem rozliczeń spółki, oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji i - z uwagi na zbliżający się termin realizacji zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. w kwocie [...]zł - postanowieniem z dnia 15 lutego 2017 r. przedłużył termin zwrotu wskazanej nadwyżki do dnia 30 czerwca 2017 r. Postanowienie to nie zostało zaskarżone.
Następnie, w dniu 25 kwietnia 2017 r., na podstawie upoważnienia nr [...] z dnia 20 kwietnia 2017 r., Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. wszczął wobec spółki kontrolę celno-skarbową w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od listopada 2016 r. do lutego 2017 r.
W toku prowadzonej kontroli Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego wezwał spółkę do okazania dokumentów źródłowych, w tym:
1. Pismem z 25 kwietnia 2017 r. - do okazania dokumentów źródłowych, w tym m.in. rejestrów sprzedaży VAT oraz rejestrów zakupów VAT wraz dokumentami stanowiącymi podstawę zapisów w tych ewidencjach. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z 4 maja 2017 r. spółka wniosła o przedłużenie wyznaczonego terminu do dnia 15 maja 2017 r. We wskazanym dniu spółka przedłożyła część dokumentacji źródłowej.
2. Pismem z dnia 16 maja 2017 r. - do złożenia m.in. wydruków analitycznych z konta rachunkowego, rozrachunków z dostawcami i odbiorcami dla 9 enumeratywnie wskazanych podmiotów. W odpowiedzi na to wezwanie, pismem z 22 maja 2017 r. spółka wniosła o przedłużenie terminu wyznaczonego w ww. piśmie do dnia 26 maja 2017 r.
3. Pismem z 12 czerwca 2017 r., w celu uzupełnienia dokumentacji, ww. wezwanie ponowiono. Wezwania tego spółka nie zrealizowała (vide: pismo Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia 28 czerwca 2017 r. przesłane w odpowiedzi na pismo organu I instancji z dnia 26 czerwca 2017 r.).
Wobec tego, że spółka przedstawiła jedynie część żądanych przez kontrolujących dokumentów, zostały także wystosowane wezwania do kontrahentów spółki, w tym m.in. do R. T., R. T. (wezwania z dnia 12 czerwca 2017 r.) i N. M. (wezwanie z dnia 19 czerwca 2017 r.). Ponadto ww. organ zwrócił się z prośbą o udzielenie niezbędnych informacji i wydanie dokumentacji do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz do Ministerstwa Cyfryzacji o udostępnienie danych z Centralnej Ewidencji Pojazdów (pisma z dnia 13 czerwca 2017 r.).
Z uwagi na brak pełnej dokumentacji spółki, będący konsekwencją braku odpowiedzi na wystosowane przez ww. organ wezwania, w dniu 30 czerwca 2017 r. organ I instancji ponownie wydał postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. w wysokości [...] zł - do dnia 30 października 2017 r.
Spółka wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w którym, żądając uchylenia tego aktu oraz umorzenia postępowania w sprawie, podniosła zarzut naruszenia:
- art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek;
- art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa, tj. manipulowanie faktami w celu uzasadnienia postanowienia i przedstawianie w uzasadnieniu nieprawdziwych informacji;
- art. 217 § 2 O.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości dotyczących zasadności wykazanego zwrotu podatku.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 25 września 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na brzmienie art. 87 ust. 1, ust. 2 i ust. 4a u.p.t.u. oraz na art. 274b § 1 i § 2 oraz art. 277 O.p.
Odwołując się do stanu faktycznego zaistniałego w sprawie, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji wykazał, iż zaistniały okoliczności, które uzasadniały przedłużenie terminu zwrotu podatku. Skoro brak było pełnej dokumentacji niezbędnej do potwierdzenia prawidłowości i rzetelności sporządzonego rozliczenia, a tym samym potwierdzenia zasadności zadeklarowanego zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za listopad 2016 r., to niemożliwe było zakończenie weryfikacji zasadności zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r. do dnia 20 lutego 2017 r. W konsekwencji organ odwoławczy za bezpodstawny uznał zarzut zażalenia co do naruszenia art. 274b O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia argumentacji i zarzutów spółki, w tym w kwestii naruszenia art. 121 § 1 i art. 217 § 2 O.p.
Wyjaśnił, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie potwierdza twierdzenia spółki, co do tego, że wszystkie dokumenty źródłowe wraz z dokumentami potwierdzającymi rzetelność transakcji mających miejsce w listopadzie 2016 r. przedłożyła w organie celno-skarbowym w dniu 15 maja 2017 r. i odpowiada na wszystkie wezwania tego organu, w tym na wezwanie z dnia 12 czerwca 2017 r. Dokonując zaś analizy zarzutu naruszenia art. 217 § 2 O.p., organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji podano powody, dla których uznano, że wystąpiły okoliczności wskazujące na wątpliwość co do zasadności zwrotu, w postaci trwających czynności kontrolnych, w toku których nie pozyskano kompletu dokumentów potwierdzających prawidłowość rozliczenia za wskazany okres. W związku z powyższym niemożliwe było dokonanie zwrotu bez wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za listopad 2016 r. w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane, mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych istnienia wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia;
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 217 § 2 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, jednocześnie oznacza, że zostało ono wydane na zasadzie dowolności;
- art. 187 O.p., poprzez niezweryfikowanie rzetelności informacji zawartych w uzasadnieniu organu I instancji (np. przez wystosowanie do Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. stosownego zapytania w tym zakresie), pomimo że skarżąca w zażaleniu wskazywała, że informacje te są nieprawdziwe.
W uzasadnieniu, odwołując się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów administracyjnych, spółka przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, postanowienie organu podatkowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za listopad 2016 r.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b O.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku.
W rozpatrywanej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w ramach czynności sprawdzających, stąd obok wskazanych powyżej przepisów u.p.t.u., zastosowanie znalazł przepis art. 274b § 1 O.p., który stanowi, że jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających.
Zdaniem sądu, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS 2/16 (dostępna na stronie: www.nsa.orzeczenia.gov.pl) oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu, którym sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
W uchwale tej przyjęto, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi.
W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny krytycznie ocenił pogląd, zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.
Według NSA, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie
upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale: deklaracja [...] za listopad 2017 r. wpłynęła do urzędu skarbowego 22 grudnia 2017 r., [...] przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpiło na mocy postanowienia z dnia 15 lutego 2017 r. - do dnia 30 czerwca 2017 r. (skarżąca na to postanowienie nie wniosła zażalenia), a kolejne postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpiło 30 czerwca 2017 r. (po uprzednim wszczęciu w dniu 25 kwietnia 2017 r. kontroli celno-skarbowej wobec spółki). Przedłużenie nastąpiło na mocy zaskarżalnego postanowienia, a w jego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika został wskazany w sposób konkretny, tj. do dnia 30 października 2017 r.
Zdaniem sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z art. 274b § 1 O.p. i art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, iż do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., które gwarantuje podatnikowi wypłatę odsetek (we wskazanej wysokości). Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku.
Organ podatkowy posiada zatem ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności tego zwrotu. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien więc wyjaśnić, dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu.
W ocenie sądu, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wskazały szereg okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług i zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji. Niewątpliwe bowiem w sprawie jest, że w ramach czynności sprawdzających ustalono, że kontrahent skarżącej - [...] sp. z o.o. sp. komandytowa nie złożyła deklaracji podatkowej za listopad 2016 r. we właściwym miejscowo urzędzie skarbowym, nie rozliczając tym samym podatku należnego wynikającego z wystawionej dla skarżącej faktury VAT, co uzasadniało konieczność zbadania transakcji zawieranych przez spółkę z innymi podmiotami biorącymi udział w obrocie usługami, będącymi przedmiotem rozliczeń podatnika oraz sprawdzenie zgodności tych rozliczeń z faktycznym przebiegiem transakcji. Skarżąca zaś nie przedstawiła w stosownym terminie żądanej kompletnej dokumentacji źródłowej (m.in. faktur) za okres objęty zaskarżonym postanowieniem, co niewątpliwie opóźnia proces weryfikacji zasadności zwrotu podatku. Również kontrahenci spółki, do których skierowano stosowne wezwania, do dnia wydania postanowienia z dnia 30 czerwca 2017 r. nie przedłożyli stosownych dokumentów, pozwalających na ustalenie stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności złożonej deklaracji z dokumentami, na podstawie których została sporządzona i do weryfikacji rozliczenia spółki. Organ oczekiwał także na dokumenty dotyczące spółki, a znajdujące się w posiadaniu innych organów administracji, tj. Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad oraz Ministerstwa Cyfryzacji. Wypada też zauważyć, na co wskazuje sama skarżąca, że wobec
spółki prowadzone są kontrole podatkowe oraz celno-skarbowe w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym m.in. za okres od listopada 2016 r. do lutego 2017 r.
Podkreślić należy, że sam fakt przeświadczenia skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez spółkę na jej podstawie. Właśnie te wątpliwości, w świetle gramatycznej wykładni art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ma prymat na gruncie prawa podatkowego, są wystarczające do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, o czym świadczy użyty zwrot "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Nie zasługuje na aprobatę wykładnia tego przepisu, która w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jego ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK [...] oraz z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I FSK [...]).
Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że na tym etapie postępowania nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku jest nienależny. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co – zdaniem sądu – zostało w przedmiotowej sprawie dostatecznie wykazane.
Za niezasadną sąd uznał też argumentację skargi, odwołującą się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności podatku VAT. Możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu zwrotu znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym i unijnym. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania tych zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczyło wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu.
Na uwzględnienie nie zasługują też zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, a zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność prowadzenia postępowania według oczekiwań podatnika.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 217 § 2 O.p., albowiem zaskarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne, wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano, jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika.
W sprawie brak było także podstaw do uwzględnienia podnoszonego przez skarżącą zarzutu naruszenia art. 187 O.p., co - w ocenie spółki - miało nastąpić poprzez niezweryfikowanie rzetelności informacji zawartych w uzasadnieniu postanowienia organu I instancji, odnośnie do wskazywanego przez ten organ sposobu reagowania spółki na wezwania do przedłożenia dokumentacji źródłowej (tj. częściowego przedstawienia dokumentów bądź braku jakiejkolwiek reakcji) i nieuwzględnienie, że spółka w dniu 15 maja 2017 r. przedłożyła wszystkie dokumenty, a 19 czerwca 2017 r. udzieliła odpowiedzi na wezwanie z dnia 12 czerwca 2017 r. Według skarżacej, stwierdzenia przyjęte przez organ nie tylko nie polegają na prawdzie, ale i są podnoszone w celu zdyskredytowania samej spółki.
Zdaniem sądu, poprzez wskazanie powyższych okoliczności w żaden sposób nie oceniono spółki negatywnie. Organy podatkowe, uzasadniając rozstrzygnięcia, wskazały na obiektywny fakt, tj. brak dokumentów niezbędnych do oceny, czy kwoty wykazane przez spółkę w deklaracji [...] są prawidłowe, a przedstawiona przez nie sekwencja zdarzeń obrazuje nie tylko czasokresy, ale i zasadność działań podejmowanych przez organ celno-skarbowy. W tym miejscu należy także podkreślić, że w odpowiedzi na wezwanie organu celno-skarbowego z dnia 25 kwietnia 2017 r., w piśmie przewodnim z 15 maja 2017 r., w którym spółka oświadczyła, że przedkłada organowi ewidencje zakupu i sprzedaży prowadzone na potrzeby podatku VAT, wyciągi z rachunków bankowych za okresy rozliczeniowe od listopada 2016 r. do lutego 2017 r. oraz 8 segregatorów dokumentów źródłowych, jednocześnie wyraźnie podała, że: "Z uwagi na fakt, iż żądane dokumenty są niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej, spółka nie może przekazać całej dokumentacji za wszystkie okresy rozliczeniowe jednocześnie. W związku z powyższym wnosi o umożliwienie stopniowego przedkładania dokumentacji oraz o jej szybki zwrot, tak aby prowadzona kontrola nie miała negatywnego wpływu na bieżącą działalności [...] sp. z o.o.". Wobec tego, nie można zgodzić się z twierdzeniem skarżącej, że spółka w dniu 15 maja 2017 r. przedłożyła w organie celno-skarbowym wszystkie dokumenty źródłowe wraz z dokumentami potwierdzającymi rzetelność transakcji mających miejsce w listopadzie 2016 r.
Ponadto zważyć należy, że z treści pisma Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia 28 czerwca 2017 r. wynika, iż nie zostały zrealizowane wezwania wystosowane przez organ celno-skarbowy w toku kontroli, w tym kierowane do spółki ostatnie wezwanie z dnia 12 czerwca 2017 r. W związku z powyższym, skoro na dwa dni przed wydaniem postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, organ I instancji nie dysponował kompletnym materiałem dowodowym, zasadne było wydanie postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu do dnia 30 października 2017 r. Przy czym organ odwoławczy nie uczynił z okoliczności zrealizowania bądź niezrealizowania przez stronę wezwania z dnia 12 czerwca 2017 r. zasadniczej przesłanki do przedłużenia terminu zwrotu, natomiast wywiódł, że na dzień wydania postanowienia organu I instancji, organ ten nie był w posiadaniu materiału dowodowego, który pozwalałby na dokonanie weryfikacji zwrotu podatku. W konsekwencji zarzut spółki, że nie zweryfikowano rzetelności informacji zawartych w postanowieniu organu I instancji, czym naruszono art. 187 O.p., uznać należało za bezzasadny.
Podsumowując, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło