VII SA/Wa 20/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-18
Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Marta Kołtun – Kulik, Wojciech Sawczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z nieruchomością inwestycyjną, ale znajduje się w odległości około 28 metrów od niej, oddzielona ulicą o szerokości około 12 metrów, może być uznana za stronę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli twierdzi, że inwestycja powoduje uciążliwości takie jak hałas, drgania i zanieczyszczenie powietrza?Ratio decidendi
Skarżący nie może być uznany za stronę w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę ani w postępowaniu nadzwyczajnym dotyczącym stwierdzenia nieważności takiej decyzji, jeśli jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Obszar oddziaływania musi być określony na podstawie przepisów prawa, a subiektywne odczucie uciążliwości nie jest wystarczające. W przypadku braku interesu prawnego, postępowanie administracyjne podlega umorzeniu.Stan faktyczny
Skarżący W. D. wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na przebudowę budynku garażowo-gospodarczego na warsztat usługowy. Skarżący, właściciel sąsiedniej działki, twierdził, że inwestycja powoduje uciążliwości (hałas, drgania, zanieczyszczenie powietrza) i ogranicza jego prawo do zagospodarowania nieruchomości. Organy administracji (Wojewoda, GINB) umorzyły postępowanie, uznając, że nieruchomość skarżącego nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a tym samym skarżący nie posiada legitymacji strony. Skarżący zaskarżył decyzję GINB do WSA w Warszawie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę W. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Marta Kołtun – Kulik, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), Protokolant sekr. sąd. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2018 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2017 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...], Starosta Ł(1). [...]zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. i R. S. (dalej jako Inwestorzy) pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na przebudowie budynku garażowo-gospodarczego na budynek usługowy z przeznaczeniem na warsztat elektryki i elektroniki pojazdowej na działce o nr ewid. [...], obr. [...], m. K. przy ul. [...] w K.
Decyzja ta stała się ostateczna.
II.
Wnioskiem z dnia 22 marca 2017 r. doprecyzowanym na wezwanie organu pismem z dnia 20 kwietnia 2017 r., W. D.(dalej jako Skarżący) wniósł o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Starosty [...] [...] z powodu wydania jej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, rozstrzygnięcia tej sprawy inną decyzją ostateczną, nakazującą przywrócenie do poprzedniego stanu użytkowania.
Wyjaśnił, iż jest właścicielem działki ewid. [...], przy ul. [...], która usytuowana jest naprzeciwko działki inwestycyjnej, objętej kwestionowaną decyzją. Przedstawił dowody (płyta DVD ze zdjęciami i nagraniami) dokumentujące działalność Inwestorów od 2010 r. do chwili obecnej w szczególności obrazującą wyjątkowo uciążliwą dla niego działalność warsztatu samochodowego, zlokalizowanego na działce inwestycyjnej.
III.
Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania, Wojewoda Ł., decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], znak [...], na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. - dalej jako k.p.a.), umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem Skarżącego.
Jak wskazał, istotna jest w sprawie kwestia posiadania przez W. D. legitymacji do zainicjowania postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty.
Odwołując się zatem do treści art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1332, aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 - dalej jako P.b.) organ zauważył, iż zamierzenie budowlane (zatwierdzone decyzją Starosty) polega na przebudowie budynku garażowo-gospodarczego na budynek usługowy z przeznaczeniem na warsztat elektryki i elektroniki pojazdowej.
Działka inwestycyjna o nr ewid. [...] nie graniczy z działką W. D., a pomiędzy nimi znajduje się ulica o szerokości ok. 12 metrów, natomiast odległość od budynku zlokalizowanego na działce Skarżącego wynosi ok. 28 metrów. Biorąc pod uwagę rozmiary, usytuowanie inwestycji, jak również jej odległość od granic nieruchomości wnioskodawcy Wojewoda stwierdził, iż nie powoduje ona ograniczenia zabudowy na działce Skarżącego, w szczególności ze względu na konieczność zachowania warunków wynikających z § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r., poz. 1422), dotyczącego sytuowania budynków od granicy z sąsiednią działką budowlaną oraz warunków wynikających z § 13, § 57 oraz § 60 tego rozporządzenia, dotyczących nasłonecznienia i zacieniania, jak również z § 217 ust. 1, dotyczącego bezpieczeństwa pożarowego.
W ocenie Wojewody inwestycja nie oddziałuje na środowisko w sposób wymagający przeprowadzenia procedury postępowania w sprawie oddziaływania na środowisko, bowiem nie należy do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r., Nr 213, poz. 1397), nie jest objęta materią regulowaną ustawą z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) oraz ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.).
Brak zatem podstaw do wyznaczenia obszaru oddziaływania przedmiotowego obiektu w oparciu o inne akty prawne aniżeli rozporządzenie ws. warunków technicznych.
W ocenie organu wojewódzkiego, obszar oddziaływania projektowanej inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., nie obejmuje swym zakresem działki o nr ewid. [...]. Położenie wskazanej działki względem nieruchomości Inwestorów wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niosłaby ze sobą jakiekolwiek ograniczenia w możliwości zagospodarowania, w tym zabudowy, działki należącej do W. D., które to ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
Wnioskodawca nie wskazał żadnego przepisu, który ograniczałby możliwość zagospodarowania działki, której jest właścicielem, wskazując natomiast szereg uciążliwości wynikających z użytkowania przedmiotowego budynku jako warsztatu elektryki i elektroniki pojazdowej.
Sam fakt wystąpienia uciążliwości wynikających ze zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego budynku gospodarczego nie powoduje ograniczenia nieruchomości skarżącego w zakresie możliwości jej zagospodarowania, a to jest natomiast niezbędnym warunkiem uznania, iż określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b.
W tej sytuacji organ stwierdził, iż postępowanie, w myśl art. 105 § 2 k.p.a., stało się bezprzedmiotowe. Wobec nieposiadania przez W. D. przymiotu strony we wszczętym postępowaniu nieważnościowym, należało je umorzyć.
Na marginesie organ wskazał, iż inwestor jest zobowiązany do użytkowania przedmiotowego budynku zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym z którego wynika, iż świadczone usługi są usługami o uciążliwości nieprzekraczającej granic terenu do którego inwestor ma tytuł prawny.
III.
Po rozpatrzeniu odwołania W. D. od decyzji Wojewody Ł., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] października 2017 r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wskazując na art. 28 k.p.a. GINB zauważył, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 P.b. jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. Przepis ten ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do osób inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Definiując obszar oddziaływania obiektu budowlanego wskazano, iż musi być on określony na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia.
Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.
GINB wskazał również, iż zarówno w sprawie wydania pozwolenia na budowlę prowadzonego w trybie zwykłym, jak i do postępowań prowadzonych w trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien zostać identycznie ustalony tj. na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a.
W. D. wywodzi swój interes prawny z tytułu posiadania prawa własności działki o nr ewid. [...], położonej w K., przy ul. [...], której jest właścicielem.
Z projektu zagospodarowania działki (str. 5) wynika jednak, że ww. działka nr ewid. [...] nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną (działką nr ewid. [...]), ale jest oddzielona działką drogową o nr ewid. [...] (ul. [...]). Ponadto z projektu zagospodarowania działki wynika, że budynek gospodarczy będący przedmiotem adaptacji, usytuowany jest w głębi działki inwestycyjnej, w odległości ok. 29 m od nieruchomości W. D.
W ocenie GINB obszar oddziaływania inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b., nie obejmuje swym zakresem działki nr ewid. [...]. Położenie wskazanej działki względem nieruchomości inwestycyjnej oraz usytuowanie budynku będącego przedmiotem adaptacji wyklucza uznanie, iż sporna inwestycja niesie ze sobą jakiekolwiek uciążliwości lub ograniczenia w możliwości zagospodarowania bądź korzystania z działki należącej do Skarżącego, które to uciążliwości lub ograniczenia wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa.
Nieruchomość Wnioskodawcy nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym § 12 (odległość budynków na działce budowlanej od granicy z sąsiednią działką budowlana), § 13 (przesłanianie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi), § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi), § 36 (odległość pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe, dołów ustępów nieskanalizowanych i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m3), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych) rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
Dokumentacja projektowa nie przewiduje zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomość należącą do Skarżącego (§ 29 rozporządzenia ws. warunków technicznych), nie wpływa też na warunki ochrony przeciwpożarowej (§ 271 i n. ww. rozporządzenia) usytuowanych na niej obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższej nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Sporna inwestycja nie niesie za sobą również ponadnormatywnych uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych.
W tej sytuacji organ odwoławczy przyjął, iż Wojewoda Ł. słusznie uznał, iż postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe, zatem należało je umorzyć.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących hałasu płynącego z inwestycji GINB zauważył, iż przepisy Kodeksu cywilnego, aby mogły stanowić podstawę do uznania W. D. za stronę postępowania administracyjnego, muszą zostać powiązane z przepisem prawa budowlanego, który w związku z działaniem inwestora spowodował ograniczenie jego prawa do zagospodarowania nieruchomości zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem - na tym bowiem polega istota konstrukcji obszaru oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 P.b.). Przepisy prawa cywilnego same w sobie mogą być źródłem co najwyżej roszczeń o charakterze cywilnoprawnym.
Na legitymację procesową do udziału w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ww. decyzji Starosty [...] [...] nie ma również wpływu kwestia merytorycznej prawidłowości powyższego rozstrzygnięcia organu stopnia podstawowego. Tym samym bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostają merytoryczne zarzuty W. D. odnoszące się do poprawności pozwolenia na budowę spornej inwestycji tj. w zakresie zgodności spornej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czy też spadku wartości nieruchomości Skarżącego.
Odnosząc się do kwestii wszczęcia postępowania nieważnościowego "z urzędu" GINB wyjaśnił, że decyzja w tym zakresie leży w kompetencji organu wojewódzkiego. Brak jest przy tym środków procesowych pozwalających na zmuszenie organu wojewódzkiego do podjęcia takich działań.
IV.
Skargę na powyższą decyzję do tutejszego Sądu wniósł W. D., zaskarżając rozstrzygnięcie GINB w całości.
Wniósł o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości,
2) uznanie go za stronę w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 ust. 2 P.b. oraz art. 28 k.p.a. w zakresie wniosku M. i R. S. oraz decyzji Starosty [...] [...] w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na budynek usługowy z przeznaczeniem na warsztat elektryki i elektroniki pojazdowej na działce [...] przy ul [...] w K. Uznanie go za stronę w związku z tym, że jego nieruchomość położona na działce nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania art. 3 pkt 20 P.b., gdzie wykazał fizyczne oddziaływanie działalności zakładu na jego nieruchomość i mieszkańców domu w postaci hałasu, drgań i zanieczyszczenia powietrza;
3) uchylenie lub inne unieważnienie zaświadczenia Burmistrza Miasta K. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. o rzekomej zgodności planowanej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
4) uznanie naruszenia prawa dającego podstawę do roszczeń odszkodowawczych od sprawcy naruszenia oraz organów administracji uczestniczących w wydaniu wadliwej decyzji,
5) zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu administracji publicznej wg norm przepisanych,
6) uchylenie przez sąd zaskarżonej decyzji "z urzędu", gdyż organy administracji działając w interesie ogółu i przy szacunku do prawa powinny nie dopuścić do legalizacji w 2015 roku nielegalnego wykorzystania obiektu trwającego nieprzerwanie od 15 września 2006 roku mimo:
a. nie wykonania przez inwestora decyzji PINB dla powiatu [...] [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu,
b. złożenia wniosku z zamiarem łamania prawa i dla pozoru.
Starosta był zobowiązany wnioskować do PINB o przeprowadzenie co najwyżej postępowania legalizacyjnego samowoli budowlanej art. 48-49 bądź 49b P.b. W związku odmiennym przedmiotem decyzji zaskarżona decyzja jest nieważna.
Skarżący zarzucił decyzji GINB:
1. Nieuwzględnienie interesu prawnego wynikającego z naruszenia norm:
a) art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 P.b., gdzie Skarżący wykazał, że jego nieruchomość jest w obszarze fizycznego oddziaływania uciążliwości działalności warsztatu samochodowego na mieszkańców domu w postaci hałasu, drgań i zanieczyszczenia powietrza; gdzie z powodu bliskości spornej inwestycji warsztatu samochodowego i niewystarczającej powierzchni działki i charakteru zabudowy, Skarżący i jego rodzina z konieczności "żyją w warsztacie Państwa S.", gdyż w ich domu słychać nie tylko wszystkie odgłosy naprawiania pojazdów w warsztacie i na posesji (przed nim) ale także na ulicy przed domem, oraz słowa wypowiadane przez właścicieli, pracowników i klientów. Ponadto zanieczyszczone powietrze z długotrwale nagrzewanych i testowanych pojazdów dostaje się do mieszkania, co zmusza do zamykania okien nawet w upalne dni;
b) Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dziennik Urzędowy Województwa Ł. Nr [...], poz. [...]) zatwierdzonego uchwałą [...] Rady Miejskiej w K. z dnia [...] kwietnia 2007 r., przez naruszenie norm:
- § 11.3 - "Zakaz lokalizowania usług, których uciążliwość przekracza granice terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny,
- § 21.2.8 - w którym ustala się powierzchnię biologicznie czynną nie mniejszą niż 30% powierzchni działki lub nieruchomości,
- § 21.2.1 - w którym ustala się dopuszczenie zachowanie i adaptacja istniejących usług pod warunkiem ograniczenia uciążliwości do granic terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny,
- potrzeby parkingowe warsztatu niezabezpieczone w granicach działki, do której inwestor ma tytuł prawny,
które to naruszenia powodują przeniesienie uciążliwości działalności warsztatu na mieszkańców nieruchomości Skarżącego, w tym koncentrację hałasu i drgań oraz zanieczyszczenia powietrza, tym samym fizyczne oddziaływanie na mieszkańców domu, co wypełnia normę art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b.
c) § 11 ust. 2 pkt 1 i 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie ochrony przed hałasem i drganiami oraz zanieczyszczenia powietrza, gdzie przywołana norma bezpośrednio dotyczy wznoszenia budynku z pomieszczeniami na pobyt ludzi poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości, ale działa ona w obie strony tj. również dla przypadków lokalizacji inwestycji powodującej uciążliwości w pobliżu istniejących już budynków z pomieszczeniami na pobyt ludzi. Ponadto pozostaje ona w zgodzie z pozostałymi przytoczonymi normami w tym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz art. 144 k.c., art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 ze zm. - dalej jako u.p.z.p.),
d) art. 6 ust. 2 u.p.z.p., gdzie sporna inwestycja narusza chroniony prawem:
- interes osób trzecich w postaci przeniesienia uciążliwości na mieszkańców domu Skarżącego, co powoduje, że jest on stroną, oraz
- interes publiczny przez łamanie postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdzie stroną jest każdy,
e) art. 6 ust. 1 u.p.z.p., gdyż zagospodarowanie terenu warsztatu i wykorzystanie ulicy na miejsca postojowe i naprawę pojazdów narusza chroniony prawem interes publiczny i osób trzecich,
f) art. 144 k.c. gdyż działalność warsztatu przekracza przeciętną miarę wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych dla nieruchomości mieszkalnej z możliwością wykonywania działalności, ale tylko działalności nieuciążliwej - zgodnie z m.p.z.p. Ta uciążliwość działalności m.in. powoduje wejście Skarżącego w prawa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę z powodu znajdowania się jego nieruchomości z w obszarze oddziaływania spornej inwestycji,
g) art. 5 k.c. poprzez naruszenie zasad słuszności oraz współżycia społecznego, dopuszczając się nadużycia prawa przez organ administracyjny z zakresie narażenia Skarżącego i jego rodziny na immisje od działalności uciążliwej, bezprawnie zlokalizowanej i prowadzonej niezgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
2. Naruszenia art. 7 k.p.a. przez to, że:
a) decyzja nie stoi na straży praworządności, gdyż przed jej wydaniem inwestor:
- od 15 września 2006 roku nieprzerwanie łamał przepisy prawa użytkując budynek gospodarczy (a później gospodarczo-garażowy) na warsztat samochodowy,
- nie wykonał decyzji PINB dla powiatu [...] z nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania,
b) decyzja nie ma na względzie interesu społecznego ani słusznego interes obywateli, z powodu faktycznego łamania postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez:
- w zakresie problematyki ochrony środowiska łamany jest zakaz § 11.3 - Zakaz lokalizowania usług, których uciążliwość przekracza granice terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny,
- łamane jest ustalenie § 21.2.11 - dopuszczenie zachowanie i adaptacji istniejących usług pod warunkiem ograniczenia uciążliwości do granic terenu, do którego inwestor ma tytuł prawny,
- łamane jest ustalenie § 21.2.8 - ustala się powierzchnię biologicznie czynną nie mniejszą niż 30% powierzchni działki lub nieruchomości,
- brak możliwości zabezpieczenia potrzeb parkingowych w granicach działki, do której Inwestorzy mają tytuł prawny, gdzie pojazdy są parkowane na ulicy,
- faktyczną lokalizację znacznie większej liczby miejsc parkingowych kilkunastu pojazdów niż przewidziana w projekcie 2 pojazdy, gdzie okoliczność ta była wykazana organowi podejmującemu decyzje tj. Staroście oraz inspektorowi nadzoru budowlanego zarówno na szczeblu powiatowymi wojewódzkim oraz Burmistrzowi Miasta K.,
- lokalizacji usług uciążliwych polegających na naprawie pojazdów samochodowych, gdzie:
▪ zarówno deklarowany zakres działalności elektryki i elektroniki pojazdowej rodziłby uciążliwości przekraczające granice działki inwestora,
▪ zamierzony i faktyczny zakres działalności Inwestora, jest inny niż deklarowany, a organ podejmujący decyzję mógł o tym bez przeszkód przekonać się zarówno przed wydaniem decyzji jak i później.
3. Naruszenie art. 8 k.p.a. przez postępowanie niebudzące zaufania, gdyż organy wydające decyzje i pozostałe uczestniczące w postępowaniu skargowym jak również Burmistrz Miasta i Gminy K. wiedziały o nielegalnej działalności od 2006 roku, o naruszeniach przepisów prawa budowlanego i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, o uciążliwościach, które zakłócają użytkowanie nieruchomości Skarżącego. Żaden z tych organów nie podjął kroków przeciwdziałających naruszeniom, a przy wydawaniu zaświadczenia o zgodności z m.p.z.p. jego weryfikacji wydawaniu spornej decyzji pominięto Skarżącego, jako stronę postępowania i przedstawiane przeze niego dowody, jak również w ogóle nie informowano go o postępowaniu.
4. art. 75 § 1. k.p.a. gdyż organ wydający decyzję i rozpatrujący skargę nie dopuścili żadnych dowodów, które mogłyby wyjaśnić:
1. stan aktualny (na dzień wydania decyzji) wykorzystania nieruchomości inwestora,
2. faktyczny zamiar inwestora, jakim było kontynuowanie nielegalnej działalności warsztatu mechaniki pojazdowej,
3. poprawność zaświadczenia Burmistrza Miasta K. o zgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
4. uciążliwości działalności inwestora dla mieszkańców w obszarze oddziaływania.
5. naruszenie art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu w spornej sprawie (Starosty [...] [...]), całokształtu materiału dowodowego, co do już prowadzonej na działce inwestora nielegalnej działalności a tym samym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w niniejszej sprawie, a w konsekwencji pominięcie kwestii mających istotne znaczenie w sprawie,
6. Nie uwzględnienie fałszywego zamiaru inwestora, gdyż faktyczny rodzaj zamierzonej działalności to MECHANIKA POJAZDOWA nie zaś elektryka i elektronika pojazdowa, która w ogóle, jeżeli występuje do stanowi margines działalności.
W uzasadnieniu skargi W. D. obszernie przedstawił wszystkie istotne - jego zdaniem - aspekty działalności Inwestorów na spornej nieruchomości.
V.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
VI.
Skarga podlegała oddaleniu.
Rozpocząć należy od ogólnego wskazania, iż w niniejszej sprawie trzeba wyraźnie rozdzielać kwestie związane z możliwością eliminacji z obrotu prawnego decyzji budowlanej Starosty [...] [...] z dnia [...] października 2015 r. (i to w trybie nadzwyczajnym stwierdzenia nieważności) od kwestii związanych z prawidłowym wykonaniem (korzystaniem) z postanowień tej decyzji przez Inwestorów (chodzi o sposób użytkowania obiektu).
Skarżący obie te kwestie zdaje się utożsamiać i widzieć jako jedność, podczas gdy czym innym jest zatwierdzona przez organ decyzja zezwalająca na budowę (przebudowę), z której wynika określona możliwość korzystania z obiektu, a czym innym rzeczywiste jego wykorzystanie po przeprowadzonych na podstawie decyzji robotach budowlanych.
Sąd zwraca uwagę, iż sprawa niniejsza dotyczy - o czym już wspomniano - nadzwyczajnego trybu stwierdzenia nieważności, a więc postępowania, w którym badane jest to, czy decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych określonych enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a., nie zaś zwykłą wadą naruszenia prawa, możliwą do eliminacji w toku postępowania zwyczajnego.
Jak słusznie wskazały organy obu instancji, w postępowaniu dotyczącym czy to wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, czy też w postępowaniu nadzwyczajnym takiej decyzji dotyczącym, strona, aby możliwa była merytoryczna ocena formułowanych przez nią zarzutów, winna legitymować się interesem prawnym. Pojęcie to, przewidziane przede wszystkim w art. 28 k.p.a., wskazuje na potrzebę odnalezienia konkretnej normy prawa materialnego, na podstawie której można skutecznie żądać czynności organu w sprawie. Interes prawny musi zatem wynikać z przepisu prawa, być konkretny i aktualny w danym momencie.
W postępowaniu budowlanym (tak zwykłym jak i nadzwyczajnym) dla określenia kręgu stron postępowania stosuje się natomiast przepis art. 28 ust. 2 P.b. jako szczególny względem regulacji z art. 28 k.p.a. Przepis ten ogranicza pojęcie strony postępowania (w tych sprawach) do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Poza powyższym ograniczeniem podmiotowym istotne jest także, aby nieruchomość należąca do tych właśnie podmiotów znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji, o którym mowa w art. 3 pkt 20 P.b. Zgodnie z tym przepisem, pod pojęciem obszaru oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Przepisy odrębne, które należy uwzględnić przy ustalaniu obszaru oddziaływania planowanej inwestycji to przede wszystkim przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i na nich właśnie swoje rozważania głównie skoncentrował Wojewoda i GINB. Istotne są także przepisy dotyczące np. ochrony środowiska (m.in. dotyczące ochrony przed hałasem), a także przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego. Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu powinno zatem nastąpić konkretnie, na potrzeby każdej, indywidualnie ocenianej sprawy przy wzięciu pod uwagę funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanego zamierzenia. Jeżeli w efekcie analizy "założeń projektowych" organ dojdzie do wniosku, iż jakaś nieruchomość może znaleźć się w takim obszarze oddziaływania, jej właściciel lub zarządca winien zostać uznany za stronę postępowania. Podkreślić należy, iż organ w tym przypadku nie analizuje rzeczywistego sposobu wykorzystania obiektu, a sposób założony, o który wnioskuje strona.
Na tle tak widzianych przepisów regulujących cechę relewantną jaką winna legitymować się każda strona postępowania budowlanego (a także i nadzwyczajnego) Sąd zauważa, iż w jego ocenie Skarżący nie mógł zostać uznany za stronę. Organy prawidłowo wskazały bowiem, iż żaden przepis prawa - rozporządzenia ws. warunków technicznych i ustaw regulujących ochronę środowiska nie został przez inwestycję, na którą zgodę wyrażono decyzją Starosty z dnia [...] października 2015 r., naruszony. W szczególności nie uchybiono przepisom odnoszącym się do:
▪ odległości budynków od siebie nawzajem (§ 12),
▪ przesłaniania pomieszczeń (§ 13),
▪ odległości wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych (§ 19),
▪ odległości miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe (§ 23),
▪ spływu wód (§ 29),
▪ odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników bezodpływowych (§ 36),
▪ nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57),
▪ oraz nasłonecznienia pokoi mieszkalnych (§ 60 ust. 1).
W tych okolicznościach organy nie miały innej możliwości jak uznać, iż Skarżącemu przymiot strony w postępowaniu nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) nie przysługuje, zatem postępowanie wszczęte wnioskiem podlega umorzeniu na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Ocenę tę Sąd niniejszym w pełni podziela.
VII.
Wskazywane przez Stronę Skarżącą niedogodności, oddziałujące na jej nieruchomość, a płynące z działki Inwestycyjnej, nie wynikają z udzielonego pozwolenia na budowę i zmianę sposobu użytkowania, a z rzeczywistego, wadliwego wykorzystywania tak zaadaptowanego budynku, jak i terenu całej nieruchomości przez Inwestorów.
W tej sytuacji Sąd wskazuje, iż przekroczenie dopuszczalnych granic immisji może uzasadniać powstanie po stronie osób poszkodowanych odpowiednich roszczeń cywilnych, jednakże nie nadaje im to uprawnień strony postępowania budowlanego w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 P.b. (tak wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1771/17).
W sytuacji Skarżącego Sąd zwraca uwagę na podniesioną już wcześniej kwestię, iż czym innym jest analiza zatwierdzonego projektu budowlanego i tego jakie uprawnienia z niego wynikają, a czym innym rzeczywisty sposób korzystania z obiektu i jego otoczenia, które realizuje właściciel danej nieruchomości i które rodzą negatywne oddziaływania na nieruchomości znajdujące się w jego otoczeniu.
Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż decyzja Starosty z dnia [...] października 2015 r. zezwoliła Inwestorom na wykonanie określonych w niej prac budowlanych jak również prowadzenie ściśle określonej działalności gospodarczej. To właśnie sposób użytkowania obiektu wskazany w projekcie budowlanym był przedmiotem analizy organu architektoniczno-budowlanego. Jeżeli zatem Inwestorzy odstępują od sposobu użytkowania obiektu jaki wynika z zatwierdzonego decyzją projektu budowlanego, to kwestia ta podlega ocenie i ewentualnej naprawie w ramach postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu, o której mowa w art. 71 P.b. Jest to jednak odrębne postępowanie administracyjne, podlegające ocenie tak instancyjnej jak również i sądowej i nie może zostać ocenione w niniejszej sprawie. W ramach ewentualnego postępowania dotyczącego zmiany sposobu użytkowania obiektu Skarżący może dowodzić zarówno wystąpienia takiej zmiany, jak i tego, że winien być stroną takiego postępowania.
Niezależnie od powyższego, w kontekście materiałów przedstawionych w skardze i znajdujących się w aktach administracyjnych (zdjęć, nagrań), Sąd wskazuje, iż Skarżący dysponuje przede wszystkim uprawnieniem do zainicjowania postępowania cywilnego i żądania w jego ramach zaprzestania naruszeń prawa własności immisjami płynącymi z działki Inwestorów. W ramach takich czynności Skarżący może również żądać nakazania Inwestorom określonego zachowania się, zgodnego z normami sąsiedzkimi. Sąd zastrzega jednakowoż, iż kwestie te mogą zostać ocenione i uregulowane przez właściwy sąd powszechny. Ich ocena nie należy natomiast do sądu administracyjnego orzekającego w sprawie niniejszej.
Sąd informuje także, iż przejaw działania naruszającego przepisy prawa karnego (prawa wykroczeń), podlegają ściganiu przez uprawnione do tego organy (Prokuratura, Policja, ewentualnie Straż Miejska).
VIII.
W powyższej sytuacji, jako że Skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony postępowania, zarzuty i żądania skargi uznane zostały za bezzasadne, zaś umorzenie postępowania przez organy Sąd uznaje za prawidłowe. Jedynie bowiem podmiot mający uprawnienie do występowania w danej sprawie jako strona postępowania może zostać za taką uznany a formułowane przez niego uchybienia ocenione merytorycznie.
W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uznając za chybione zarzuty skargi zmierzające do wykazania przez Skarżącego przysługującego mu interesu prawnego w sprawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło