VI SA/Wa 806/18
WyrokWSA w Warszawie2018-09-20
Skład orzekający: Małgorzata Grzelak, Joanna Kruszewska - Grońska, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację przyłącza elektroenergetycznego w pasie drogowym drogi krajowej, opierając się na potencjalnym zagrożeniu bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszeniu przepisów odrębnych oraz możliwości ograniczenia przebudowy drogi?Ratio decidendi
Sąd uznał, że GDDKiA prawidłowo odmówił wydania zezwolenia na lokalizację przyłącza elektroenergetycznego w pasie drogowym drogi krajowej. Odmowa była uzasadniona potencjalnym zagrożeniem bezpieczeństwa ruchu drogowego wynikającym z konieczności wykonywania prac konserwacyjnych i naprawczych, naruszeniem przepisów odrębnych (w tym rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne) oraz możliwością ograniczenia przyszłej przebudowy drogi. Sąd podkreślił, że interes społeczny w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego ma pierwszeństwo przed interesem strony, a GDDKiA jako zarządca drogi posiada wystarczającą wiedzę specjalistyczną do oceny takich zagrożeń.Stan faktyczny
Spółka T. S.A. wniosła o wydanie zezwolenia na lokalizację przyłącza elektroenergetycznego w pasie drogowym drogi krajowej. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmówił wydania zezwolenia, wskazując na potencjalne zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie przepisów odrębnych oraz możliwość ograniczenia przebudowy drogi. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego i brak dowodów na zagrożenie. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę jako nieuzasadnioną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Asesor WSA Joanna Kruszewska - Grońska Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi T. S.A. w K. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na lokalizację przyłącza elektroenergetycznego oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2018 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) utrzymał w mocy decyzję z [...] stycznia 2018 r. o odmowie wydania zezwolenia dla spółki T. S.A. z siedzibą w [...] na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przyłącza elektroenergetycznego do zasilania projektowanej na działce nr [...] przepompowni ścieków, zgodnie z przebiegiem naniesionym na przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie do celów projektowych w skali 1:1000.
Powyższa decyzja została wydana na podstawie art. 39 ust.3 w związku z art. 39 ust. 1a i art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r., o drogach publicznych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2222 ze zm. dalej: udp) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., dalej: kpa).
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z 13 grudnia 2017 r. T. S.A. z siedzibą w [...] (dalej: skarżąca, spółka, T.) wniosła o wydanie zezwolenia na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przyłącza elektroenergetycznego do zasilania projektowanej na działce nr [...] przepompowni ścieków, zgodnie z przebiegiem naniesionym na przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie do celów projektowych w skali 1:1000. Odmawiając wydania żądanego zezwolenia organ wskazał, że okoliczności sprawy uprawniają go do wydania decyzji tej treści. Na wstępie wyjaśnił, że przez "pas drogowy" należy rozumieć wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą art. 4 pkt 1 udp. Problematyka związana z ochroną pasa drogowego jest objęta uregulowaniami prawnymi zawartymi w rozdziale 4 ustawy o drogach publicznych. Następnie podniósł, że artykuł 39 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych zawiera generalną zasadę, zgodnie z którą zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego. W szczególności przepis ten zabrania lokalizacji w pasie drogowym obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Z kolei zgodnie z art, 39 ust 1a ww. ustawy cyt. "Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz, U. z 2017 r. poz. 1907) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają". Zarządca drogi, w myśl art. 39 ust. 3 pkt 1 powołanej ustawy, cyt. "{.") może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1 a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych-lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji lub rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu drogi".
GDDKiA podniósł, że przepisem odrębnym jest m.in. § 140 ust. 1 oraz ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124), będący przepisem techniczno - budowlanym wydanym na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, który w ust. 1 stanowi, że umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa mchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi (...). Natomiast ust. 9 ww. przepisu wskazuje, że infrastruktura powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych.
Mając na uwadze przywołany wyżej § 140 ust. 1 ww. rozporządzenia, należy również wskazać że umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą - jak w analizowanym przypadku - może przyczynić się do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Organ zwrócił uwagę, że droga krajowa nr [...] na omawianym odcinku obciążona jest znacznym ruchem tranzytowym pojazdów zarówno osobowych jak i ciężarowych, gdzie natężenie ruchu samochodów na analizowanym fragmencie drogi wynosi 5714 poj./dobę, w tym udział pojazdów ciężarowych wynosi 644 poj./dobę.
Zdaniem organu okoliczność ta może wpłynąć na poziom czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego na przedmiotowym odcinku drogi krajowej nr [...] w związku z ewentualną koniecznością wykonania napraw tych urządzeń. W przypadku bowiem awarii, konserwacji czy wymiany, omawianych urządzeń, zachodzi konieczność ingerencji w pas drogowy z uwagi na potrzebę wykonania określonych robót {np. wykopu), a to z kolei może powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego - z uwagi na przebywających w pasie drogowym pracowników wykonujących roboty, ustawione urządzenia techniczne lub pojazdy. Właśnie w celu wyeliminowania takich sytuacji zarządca drogi nakazuje lokalizację wszelkich urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego poza pasem drogowym. Zgodnie zaś § 140 ust, 6 ww. rozporządzenia cyt. "Budowla liniowa przecinająca poprzecznie drogę lub usytuowana wzdłuż drogi, powinna być wykonana w taki sposób, aby nie ograniczała możliwości przebudowy albo remontu drogi". Zarządca drogi jest zobowiązany do zabezpieczenia pasa drogowego tak, aby istniała możliwość rozbudowy drogi o dodatkową infrastrukturę, w szczególności wysięgniki, bramownice dla umieszczenia oznakowania lub urządzeń obserwacji i rejestracji obrazu zdarzeń na drogach itp. Umieszczenie zaś wnioskowanego przyłącza w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] ograniczałoby ponadto możliwość jej ewentualnej przebudowy.
Istotnym jest również, że projekt zagospodarowania terenu dowodzi, iż przebieg projektowanego urządzenia przechodzi również częściowo przez skarpę (między innymi na wysokości działki nr [...] oraz przez działkę nr [...]). Ponadto pas drogowy drogi krajowej nr [...] na odcinku wnioskowanej inwestycji jest wąski i jego granica przebiega bezpośrednio za chodnikiem u podnóża skarpy drogowej. Zgodnie zaś z art. 39. ust. 1 pkt 7 cyt, ustawy niedozwolone jest niszczenie rowów, skarp, nasypów i wykopów oraz samowolnego rozkopywania drogi. Tym samym projektowane urządzenie na ww. odcinku drogi powodowałoby ryzyko uszkodzenia skarpy oraz naruszałoby jej stateczność, co na gruncie ww. przepisu prawa jest zabronione. Ponadto w ocenie organu może zachodzić ryzyko wystąpienia niekontrolowanego osuwania, osiadania i uskoków skarpy, w rejonie drogi krajowej nr [...], na co zarządca drogi mając na uwadze bezpieczeństwo ruchu drogowego, nie może pozwolić.
Odnosząc się do ustalonego stanu faktycznego przedmiotowej sprawy organ wskazał na przepis § 140 ust. 9 ww. rozporządzenia, który zakazuje lokalizowanie urządzeń infrastruktury technicznej w odległościach od drogi innych niż określone w przepisach ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowa inwestycja powinna być umieszczona zgodnie z wymogami określonymi w art. 43 ust. 1 Ip. 3 lit. a tabeli ustawy o drogach publicznych. Zgodnie z wymogami określonymi w art. 43 ust. 1 Ip. 3 iit. a tabeli ustawy 0 drogach publicznych. Zgodnie z ww. przepisem obiekty budowlane, w terenie zabudowy powinny być usytuowane w odległości co najmniej 10 m od zewnętrznej krawędzi jezdni, natomiast poza terenem zabudowy, w odległości co najmniej 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni. GDDKiA podkreślił, że w stanie faktycznym niniejszej sprawy administracyjnej, ze względu na fakt, że działki inwestycyjne na których ma zostać zrealizowane wnioskowane przyłącze, znajdują się poza terenem zabudowy, to omawiana inwestycja winna być usytuowana poza pasem drogowym, w odległości co najmniej 25 m od zewnętrznej krawędzi jezdni drogi krajowej nr [...], zgodnie z przywołanym wyżej art. 43ust. 1 Ip. 3 lit, a kolumna 4 udp. W ocenie organu znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy (m.in, zdjęcia ze strony internetowej www.qeoportaI.gov.pl oraz załącznik mapowy,) wskazuje, że teren przyległy do pasa drogowego jest w znacznej mierze niezabudowany, co pozwala zatem na poprowadzenie projektowanej inwestycji poza pasem drogowym ww. drogi, po terenie działek prywatnych, w przepisowej odległości.
Odnosząc się natomiast do zarzutu strony zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczący braku zgód właścicieli sąsiednich działek na umieszczenie projektowanej sieci, iż dyspozycja art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm.), daje możliwości złożenia wniosku do Starosty, który może ograniczyć, w drodze ˜N decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie
1 przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesłania płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów I urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o * ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Udzielenie zezwolenia powinno być poprzedzone rokowaniami z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac, o których mowa w ust. 1. Rokowania przeprowadza osoba lub jednostka organizacyjna zamierzająca wystąpić z wnioskiem o zezwolenie. Do wniosku należy dołączyć dokumenty z przeprowadzonych rokowań. Starosta w razie braku zgody właściciela może zatem wydać decyzję ograniczającą korzystanie z nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne dla realizacji inwestycji (vide: wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 grudnia 2009 r., sygn. akt VI SA/Wa1865/09 oraz z dnia 17 maja 2012 r., VI SA/Wa 249/12).
Organ wyjaśnił ponadto, że nowelizacja art. 39 ustawy o drogach publicznych, wprowadzona ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnej (Dz. U. z 2010 r. Nr 106, poz. 675), zakładała uelastycznienie procedury wydawania zezwoleń na lokalizację w pasie drogowym urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, jednakże przy jednoczesnym zachowaniu wymogów określonych warunkami technicznymi. Należy mieć bowiem na uwadze, że droga krajowa jest przede wszystkim drogą publiczną, tranzytową, a dopiero w dalszej kolejności drogą "lokalną" zaspokajającą lokalne potrzeby mieszkańców. Zatem zadośćuczynienie żądaniu strony niniejszego postępowania jest niewspółmierne do zasady bezpieczeństwa ruchu, która dla Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jest sprawą priorytetową. Podkreślił również, że z faktu zapisania w ustawie o drogach publicznych kwestii dotyczącej możliwości lokalizowania urządzeń infrastruktury technicznej w pasach drogowych nie można wywodzić, że zarządca drogi krajowej jest do tego bezwarunkowo zobligowany.
Odwołując się natomiast do orzeczenia sądów administracyjnych, GDDKiA stwierdził, że wszystkie przetoczone argumenty organu znalazły w nim odzwierciedlenie i poparcie.
Wskazał także, iż celem działania administracji publicznej, jest działanie na podstawie i w granicach prawa, ukierunkowane na realizację interesu publicznego oraz słusznego interesu obywateli. O ile samo podejmowanie czynności w ramach realizacji określonego celu publicznego, zawsze wiąże się z zaspokajaniem interesu publicznego, o tyle działanie w interesie publicznym nie zawsze musi zmierzać do zaspokojenia roszczeń poszczególnych jednostek. GDDKiA zauważył, że ustawodawca nie zdefiniował pojęcia interesu społecznego i interesu obywateli, nie określił również hierarchii powyższych wartości oraz nie wytyczył reguł rozstrzygania konfliktów zachodzących między nimi. Tym samym organowi na mocy tzw. uznania, przyznano pewien zakres samodzielności, jednakże jedynie w ramach zakreślonych przepisami prawa. W rezultacie organ samodzielnie ustala kryteria, którymi się kieruje, a które to jednocześnie wypełniają normę prawną zgodnie z zasadą praworządności, a następnie kierując się tymi kryteriami, ustala treść rozstrzygnięcia. Uznanie administracyjne jest formą wykonywania przepisów prawa, która pozwala na uwzględnienie indywidualnych warunków każdego przypadku, tak by wydana została decyzja zgodna z obowiązującymi przepisami prawa. Relacja zachodząca między omawianym interesem społecznym a słusznym interesem obywatela wymaga wskazania, w jakim znaczeniu t używane jest to ostatnie sformułowanie. W orzecznictwie wyrażono pogląd, iż w odniesieniu do decyzji uznaniowych wskazówkę Interpretacyjną stanowi przepis art. 7 k.p.a., w myśl którego organy administracji uprawnione są do własnej oceny Interesu społecznego i słuszności interesu obywatela, zaś każdorazowo o treści podejmowanego rozstrzygnięcia decydują okoliczności konkretnego przypadku. Interes obywatela winien być przy tym słuszny w rozumieniu obiektywnym, me może być oparty jedynie na własnym przekonaniu subiektywnego poczucia nierównego, krzywdzącego czy niesprawiedliwego traktowania (vide: niepublikowany wyrok NSA z dnia 20 maja 1998 r., sygn. akt I SA/Ka 1744/96). W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sprzecznością interesów z tego względu, stosowanie zatem do powołania wyżej artykułu 7 k.p.a. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad dokonał wnikliwej i wszechstronnej analizy zebranego materiału dowodowego i ostatecznie, kierując się zasadą bezstronności, proporcjonalności i równego traktowania, dał prymat interesowi społecznemu rozumianemu tutaj jako bezpieczeństwo ruchu drogowego, przed którym interes strony winien ustąpić.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (WSA) spółka T., reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła zaskarżonej decyzji:
I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy:
1) tj. art. 84 §1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 w zw. z. art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:
- samodzielnie ustalenie przez organ administracji publicznej faktu, iż umieszczenie w pasie drogowym drogi krajowiej nr [...] w miejscowości [...] przyłącza elektroenergetycznego spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego – podczas gdy ustalenie tejże kwestii wymagałoby skorzystania z wiadomości specjalnych, których organ w niniejszym przypadku nie posiada, co potwierdza fakt, iż na poparcie swojej tezy przedstawia jedynie dane dotyczące natężenia ruchu drogowego odbywającego się na trasie co więcej nie wskazując nawet roku, z których ów dane pochodzą;
- samodzielnie ustalenie przez organ administracji publicznej faktu, iż wykonywane przez skarżącego prace mogłyby doprowadzić do zniszczenia skarpy położonej wzdłuż drogi krajowej nr [...] i wystąpienia ryzyka "niekontrolowanego osuwania, osiadania i uskoków f skarpy, w rejonie drogi krajowej nr [...] (.,.)■" - podczas gdy kwestia ta winna zostać ustalana przez podmiot posiadający wiadomości specjalne i mogący zweryfikować czy zaproponowana przez skarżącego technologia prac naraża skarpę posadowioną wzdłuż drogi krajowej na degradację;
2) tj. art. 7 w zw. z. art. 77 § 1 w zw, z art. 80 oraz art. 136 KPA poprzez:
- dokonanie błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i przyjęcie, że wykonanie przez skarżącego prac w pasie drogowym wypełniałoby znamiona czynu określonego w art. 39 ust. 1 pkt. 7 ustawy o drogach publicznych podczas gdy zaproponowana przez skarżącego technologia prac powoduje, iż skarpa położona wzdłuż drogi krajowej pomimo wykonania w jej obrębie prac nie zostałaby uszkodzona, a jej stan przywrócony do stanu z przed wykonania prac.
- uznanie, iż wyniku realizacji inwestycji skarżącego - doszłoby do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, które stanowi przesłankę odmowy wydania zezwolenia na umieszczenie urządzenia w pasie drogowym podczas gdy przesłanki takie nie zostały przez organ wykazane, a sama odmowa wydania zezwolenia na lokalizację inwestycji w pasie drogowym w oparciu o art, 39 ust. 1 a ustawy winna stanowić sytuację wyjątkową, a przesłanki odmowy winny zostać precyzyjnie określone przez organ administracji publicznej, albowiem sam fakt konieczności wykonania robót celem umiejscowienia takich urządzeń w pasie drogowym nie może stanowić V odmowy wydania decyzji pozytywnej - albowiem wszelkie prace prowadzone w pasie drogowym stanowią zagrożenie w bezpieczeństwie ruchu drogowego - nawet te prowadzone przez zarządcę drogi związane z infrastrukturą ściśle drogową.
W konsekwencji taka interpretacja prowadziłaby uczynienia reguły z wyjątku, gdyż interpretacja prowadziłaby do wniosku, że w każdym przypadku możliwa jest odmowa wyrażenia zgody na umieszczenie urządzeń w pasie drogowym, gdyż każde umieszczenie urządzeń w pasie drogowym poprzedzone musi być robotami w pasie drogowym mającymi na celu to ułożenie, a każde roboty w pasie drogowym prowadzą do zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym w czasie ich wykonywania.
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
1) tj. art, 39 ust. ia w zw. z art. 39 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez;
- nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji odmawiającej wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym Infrastruktury, o której mowa w art. 39 ust. la, pomimo, iż nie wypełnione zostały przesłanki do wydania takiej decyzji, a to umieszczenie infrastruktury technicznej nie spowodowałoby zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, naruszenia wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub nie doprowadziłoby do utraty uprawnień z tytułu rękojmi lub gwarancji.
2) naruszenie §140 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne w zw. z art. 39 ust. 3 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, iż brak było przesłanek jego zastosowania, a posadowienie
] rządzeń infrastruktur/ skarżącego w pasie drogowym nie wpływałoby na czasowe lub trwałe zagrożenie bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
3) naruszenie §140 ust. 6 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne w zw. z art. 39 ust. 3 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych poprzez jego zastosowanie w niniejszej sprawie pomimo, iż urządzenia skarżącego, które posadowione zostałyby wzdłuż drogi nie ograniczałyby możliwości przebudowy albo remontu drogi krajowej nr [...] w przyszłości.
4) naruszenie §140 ust, 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie w zw. z art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych w zw. z art. 39 ust. 3 pkt. 1 ustawy o drogach publicznych - poprzez nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że art. 43 ustawy o drogach publicznych obejmuje swoją wykładnią infrastrukturę liniową posadowioną w pasie drogowym w oparciu o art. 39 ust. la ustawy o drogach publicznych podczas gdy przepis ten nie dotyczy obiektów posadowionych w pasie drogowym, a sam wniosek skierowany do organu dotyczył jedynie takich obiektów liniowych.
5) tj. art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie, gdyby zgodnie ze stanowiskiem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad dla inwestycji skarżącego
zastosowanie winien znaleźć art. 43 ust. 1 ustawy - pomimo wystąpienia przesłanek warunkujących jego zastosowanie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz ewentualne uchylenie decyzji ją poprzedzającej a także o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi spółka przedstawiła argumenty w petitum wniesionego środka zaskarżenia. Skarżąca podkreśliła, że w sytuacji powołania się przez zarządcę drogi na przesłankę powstania zagrożenia w bezpieczeństwie ruchu drogowego – organ nie może poprzestać jedynie ogólnikowym sformułowaniu, iż umieszczenie obiektu liniowego w pasie drogowym doprowadzi lub może doprowadzić do pogorszenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Przepis art. 39 ust. 3 pkt. 1) ustawy o drogach publicznych przecież stanowi, że organ może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w ust. 1 a, wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego.....
Zatem organ musi wykazać, że umieszczenie urządzeń spowodowałoby zagrożenie, a nie, że jedynie mogłoby je spowodować.
Odnosząc się do pierwszej z powołanych przez organ przesłanek, a to powstania zagrożenia w bezpieczeństwie ruchu drogowego w związku z posadowieniem urządzeń elektroenergetycznych w pasie drogowym - należy wskazać, iż owe zagrożenie nie może być rozpatrywane przez pryzmat samego umieszczenia urządzenia liniowego w pasie drogowym. Gdyby tak faktycznie było - zarządca drogi każdorazowo winien odmówić lokalizacji jakichkolwiek obiektów w pasie drogowym, albowiem wykonywanie jakichkolwiek prac w granicach drogi, również przez samego zarządcę drogi powodowałoby zagrożenie w bezpieczeństwie ruchu drogowego.
Organ złożył, iż wykonywane przez skarżącego prace doprowadzą do uszkodzenia skarpy, a tym samym będą stanowić naruszenie art. 39 ust.1 pkt. 7 ustawy o drogach publicznych podczas gdy z treści uzasadnienia nie sposób wywnioskować w oparciu o jakie dowody Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad stawia ów zarzuty.
Tymczasem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad nie jest podmiotem posiadającym specjalistyczną wiedzę umożliwiającą ocenę, czy zaproponowana przez skarżącego technologia prac narażałaby skarpę posadowioną wzdłuż pasa drogowego na jakiekolwiek zniszczenie, a skoro tak- organ przed postawieniem takiej tezy winien zasięgnąć opinii podmiotu posiadającego wiedzę ekspercką w tym zakresie.
Gdy chodzi o drugą przesłankę odmowy wskazaną przez GDDKiA skarżąca podniosła, że § 140 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r., a to czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu - skarżący podnosi, iż dotychczasowe stanowisko skarżącego przedstawione powyżej zachowuje aktualność również w zakresie niniejszego przepisu, a wykonanie inwestycji skarżącego nie wpływa na trwałe lub czasowe pogorszenie bezpieczeństwo ruchu drogowego.
Zarazem Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad w zaskarżonej decyzji wskazuje, iż zgodnie z § 140 ust, 6 rozporządzenia jest zobowiązany do zabezpieczenia pasa drogowego tak aby istniała możliwość rozbudowy drogi o dodatkową infrastrukturę. Umieszczenie zaś wnioskowanego przyłącza w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] ograniczałoby ponadto możliwość jej ewentualnej przebudowy.
Z powyższym stanowiskiem organu nie sposób się jednak zgodzić. Po pierwsze należy wskazać, iż organ w zaskarżonej decyzji nie wykazał jakoby w najbliższym czasie planował przebudowę drogi lub jakiekolwiek inne inwestycje, które kolidowałyby z inwestycją skarżącego. Co więcej przyjęcie argumentacji organu de facto niweczyłoby instytucję art. 39 ust. 1a ustawy o drogach publicznych, albowiem w takiej sytuacji organ każdorazowo mógłby podnieść, że w bliżej nieokreślonej przyszłości 5, 10 lub 30 lat planowana jest przebudowa drogi.
Po drugie należy wskazać, iż posadowienie nowych urządzeń w pasie drogowym odbywa się w oparciu o decyzję wydaną przez zarządcę drogi. W sytuacji, w której zarządca drogi zdecydowałby się na przebudowę tejże drogi do obiektów niezwiązanych z infrastrukturą drogową, a takim obiektem byłoby również przyłącze skarżącego bezpośrednie zastosowanie znajdzie art, 39 ust. 5 ustawy o drogach publicznych "Jeżeli budowa, przebudowa lub remont drogi wymaga przełożenia urządzenia lub obiektu, o którym mowa w ust 3, koszt tego przełożenia ponosi jego właściciel." Tym samym posadowienie takowych urządzeń w pasie drogowym nie stanowi dla zarządcy drogi jakiegokolwiek problemu w zakresie przebudowy tejże drogi.
Skarżąca ponadto wskazała, że jeżeli urządzenia skarżącej miałyby hipotetycznie negatywnie wpływać na skarpą położoną wzdłuż drogi krajowej to na powyższą skarpę negatywnie wpływałyby również "wysięgniki, bramownice dla umieszczenia oznakowania lub urządzeń do obserwacji i rejestracji obrazu zdarzeń na drogach itp." które posadowione zostałyby jak rozumie skarżąca w miejscu przebiegu projektowanej przez skarżącego inwestycji.
Jednocześnie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wskazał podkreśla spółka, iż zgodnie §140 ust. 9 zakazuje się "lokalizowania urządzeń infrastruktury technicznej w odległościach od drogi innych niż określone w przepisach ustawy o drogach publicznych. Przedmiotowa inwestycja powinna być umieszczona zgodnie z wymogami określonymi w art. 43 ust. 1 lp. 3 lit. a tabeli ustawy o drogach publicznych."
W tym zakresie strona wskazuje, iż art. 43 ustawy o drogach publicznych nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Jak bowiem wskazano w treści art. 43 ust. 1: "Obiekty budowlane przy drogach oraz niebędące obiektami budowlanymi reklamy umieszczone przy drogach poza obszarami zabudowanymi, powinny być usytuowane w odległości od zewnętrznej krawędzi jezdni co najmniej (...)." Nie może przecież budzić wątpliwości, iż wniosek skarżącego dotyczył posadowienia urządzeń elektroenergetycznych w pasie drogowym, a nie przy drodze. Z kolei art 43 ustawy o drogach publicznych w swojej treści odnosi się do obiektów budowlanych posadowionych "przy drogach", a nie w pasie drogowym.
Należy bowiem wskazać, Iż inwestycja skarżącej mająca na celu zasilenie w energię elektryczna przepompowni ścieków cechuje się znamionami inwestycji celu publicznego, co warunkowałoby zastosowanie przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych - mając na uwadze fakt, iż mamy do czynienia z posadowieniem podziemnej linii kablowej niskiego napięcia, która po jej posadowieniu w żaden sposób nie wpływałaby na powstanie lub zwiększenie zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym.
Przecież oczywistym jest, że taka linia - jako podziemna - nie może np. brać udziału w kolizji z pojazdami poruszającymi się po drodze, a więc nad powierzchnią ziemi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podkreślając dotychczasowe stanowisko. Wniósł m. im. że zakresie natężania ruchu drogowego na omawianym odcinku drogi krajowej nr [...], wynikają z Generalnego Pomiaru Ruchu przeprowadzonego w 2015 r, i są znane organowi z urzędu. Generalne pomiary ruchu prowadzane są cyklicznie, w okresach co 5 lat wg ujednoliconego systemu pomiarów zalecanego przez Komitet Transportu Wewnętrznego Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ w Genewie. Generalny Pomiar Ruchu z 2015 r" został wykonany na istniejącej sieci dróg krajowych w 1952 punktach pomiarowych przez przeszkolonych obserwatorów sposobem ręcznym oraz przy wykorzystaniu technik automatycznych (video rejestracja oraz stacji ciągłych pomiarów ruchu).
Poza obliczeniem podstawowych parametrów ruchu wykonano obliczenia analityczne, tj. długości dróg w przedziałach obciążeń średnim dobowym ruchem pojazdów, rozwoju ruchu w latach 2010 - 2015, charakteru ruchu, wielkości ruchu w miesiącach letnich oraz w miesiącach zimowych. Ponadto szczegółowe informacje o ogólnodostępnym charakterze umieszczone są na stronie internetowej Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w zakładce pn. "Generalny Pomiar Ruchu". Kończąc te rozważania należy stwierdzić, iż zarządca drogi prawidłowo przyjął, że natężenie ruchu dla przedmiotowego odcinka drogi krajowej nr [...] czyli od km 3,488 do km 8,796, wynosi 5714 (w tym udział pojazdów ciężarowych wynosi 644 poj./dobę, wpływ zaś tej okoliczności na gruncie przedmiotowej sprawy został szczegółowy opisany zarówno w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: p.p.s.a.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego. Wobec podniesionych przez skarżącą spółkę T. zarzutów naruszenia przepisów procedury w procesie ustalania stanu faktycznego sprawy trzeba wskazać, że o skuteczności tego rodzaju zarzutów nie decyduje każde naruszenie przez organ administracji przepisów procesowych, ale jedynie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Zatem dla ich uwzględnienia wymagane jest uprawdopodobnienie istnienia związku przyczynowego między podnoszonym w skardze naruszeniem, a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W ocenie WSA, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca. W rozpatrywanym przypadku organ ustalił wszystkie fakty mające znaczenie prawne dla niniejszej sprawy, których określenia dokonał na podstawie przepisu będącego podstawą rozstrzygnięcia w tej sprawie, tj. art. 39 udp.
Ze względu na sposób sformułowania zarzutów oraz ich uzasadnienie WSA uznał, że należy je rozpoznać łącznie.
W niniejszej sprawie Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) odmówił spółce T. wydania zgody na lokalizację w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] w miejscowości [...] przyłącza elektroenergetycznego do zasilania projektowanej na działce nr [...] przepompowni ścieków, zgodnie z przebiegiem naniesionym na przedłożonym projekcie zagospodarowania terenu, sporządzonym na mapie do celów projektowych w skali 1:1000 (v. wniosek skarżącej o wydanie zezwolenia w aktach sprawy - k. 96-107 akt adm.). Projektowane przyłącze elektroenergetyczne stanowi nowe urządzenie niezwiązane z potrzebami ruchu drogowego.
Przechodząc do oceny podniesionych zarzutów należy w pierwszej kolejności wskazać, że przepisy ustawy o drogach publicznych regulując kwestie związane z korzystaniem z dróg publicznych różnych kategorii i zarządzaniem nimi, mają służyć ochronie samych dróg i urządzeń z drogą związanych oraz stworzeniu warunków optymalnie bezpiecznego i wygodnego ruchu drogowego. Ochronę drogi, rozumianą, jako opisane w art. 4 pkt 21 udp działania, mające na celu niedopuszczenie do przedwczesnego zniszczenia drogi, obniżenia klasy drogi, ograniczenia jej funkcji, niewłaściwego jej użytkowania oraz pogorszenia warunków bezpieczeństwa ruchu, sprawuje - zgodnie z art. 20 pkt 10 i 12 udp, zarządca drogi – w tym przypadku (droga krajowa) - Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Działania stanowiące ochronę drogi realizowane są w obrębie pasa drogowego. Pas drogowy w słowniku ustawowym udp definiowany jest, jako wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym zlokalizowane są droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą (v. art. 4 pkt 1 udp). Z kolei w pkt 2 tego przepisu wyjaśniono, że użyte w ustawie określenie "droga" oznacza budowlę wraz z drogowymi obiektami inżynierskimi, urządzeniami oraz instalacjami, stanowiącą całość techniczno - użytkową, przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowaną w pasie drogowym. Droga jest zatem elementem szerszego zakresowo pojęcia, jakim jest pas drogowy. Rozumienie pojęcia "pas drogowy", co do zasady, można więc sprowadzić do stwierdzenia, że jest to grunt, na którym zlokalizowana jest szczególna budowla w postaci drogi. Tym samym, za błędną należy uznać interpretację art. 43 ust.1 udp dokonaną przez skarżącą spółkę dopiero w skardze do WSA, że przepis ten nie powinien być zastosowany w niniejszej sprawie, gdyż według skarżącej cyt. wniosek strony dotyczył posadowienia urządzeń w pasie drogowym a nie przy drodze a art. 43 udp w swojej treści odnosi się do obiektów budowlanych posadowionych "przy drogach" a nie "w pasie drogowym" (v. zarzut z punktu II.5 skargi oraz jego uzasadnienie – str. 9 skargi).
Sąd nie zgadza się również ze stanowiskiem spółki, że gdyby nawet hipotetycznie założyć, iż art. 43 ust. 1 ustawy o drogach publicznych winien znaleźć zastosowanie w niniejszej sprawie - to skarżąca wskazuje, że w oparciu o art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego organ powinien rozważyć możliwość posadowienia przedmiotowego przyłącza elektroenergetycznego w odległości mniejszej, aniżeli wynika z art. 43 ust 1 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 43 ust. 2 ustawy o drogach publicznych. Odnosząc się do tych argumentów WSA zauważa, że ostatni z wymienionych przepisów stanowi : W szczególnie uzasadnionych przypadkach usytuowanie obiektu budowlanego przy drodze, o której mowa w ust. 1 lp. 3 tabeli, w odległości mniejszej niż określona w ust. 1, może nastąpić wyłącznie za zgodą zarządcy drogi, wydaną przed uzyskaniem przez inwestora obiektu pozwolenia na budowę lub zgłoszeniem budowy albo wykonywania robót budowlanych. Przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio. Sąd podkreśla, co zapewne umknęło skarżącej, że sformułowanie "przepis art. 38 ust. 3 stosuje się odpowiednio" odnosi się do odrębnego postępowania administracyjnego, kończącego się wydaniem decyzji, wymagającego od strony złożenia stosownego wniosku. Tymczasem skarżąca takiego wniosku nie złożyła o czym świadczy analiza akt sprawy a także argumentów podniesionych przez skarżącą spółkę.
Przechodząc do kwestii dotyczącej zasadności zastosowania przez organ art. 39 udp w pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że w przepisie art. 39 ust.1 i 1a udp sformułowana została zasada ochrony pasa drogowego od której ustawodawca wprowadził określone wyjątki. Do katalogu tych wyjątków, zgodnie z art. 39 ust. 3 u.d.p., zaliczyć należy także szczególnie uzasadnione przypadki, w których lokalizowanie w pasie drogowym obiektów budowlanych lub urządzeń niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego może nastąpić wyłącznie za zezwoleniem właściwego zarządcy drogi, wydawanym w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie nie jest jednak wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 39 ust. 7 lub w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c udp (takiej umowy w przedmiotowej sprawie brak).
W myśl natomiast art. 39 ust.1 pkt 1 udp właściwy zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na umieszczenie w pasie drogowym urządzeń i infrastruktury, o których mowa w art. 39 ust. 1a u.d.p., wyłącznie, jeżeli ich umieszczenie spowodowałoby zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego, naruszenie wymagań wynikających z przepisów odrębnych lub miałoby doprowadzić do utraty uprawnień z tytułu gwarancji bądź rękojmi w zakresie budowy, przebudowy lub remontu dróg.
Nie ulega przy tym wątpliwości, że przepisem odrębnym jest m.in. § 140 ust. 1 oraz ust. 9 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. z 2016 r. poz. 124 dalej: rozporządzenie), będący przepisem techniczno - budowlanym wydanym na podstawie art, 7 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten w ust. 1 stanowi, że umieszczenie w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanej z drogą nie może naruszać elementów technicznych drogi oraz nie może przyczyniać się do czasowego lub trwałego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu albo zmniejszenia wartości użytkowej drogi (...). Natomiast ust. 9 ww. przepisu wskazuje, że infrastruktura powinna być lokalizowana w odległościach od drogi określonych w przepisach o drogach publicznych.
Należy podzielić pogląd GDDiK, że w analizowanym przypadku umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z drogą może przyczynić się do czasowego zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego (w związku z ewentualną koniecznością wykonania określonych robót – przykładowo wykopu - podczas napraw tych urządzeń w sytuacji awarii, konserwacji lub wymiany) gdyż, jak argumentuje organ, droga krajowa nr [...] na omawianym odcinku obciążona jest znacznym ruchem tranzytowym pojazdów zarówno osobowych jak i ciężarowych, gdzie natężenie ruchu samochodów na analizowanym fragmencie drogi wynosi 5714 poj./dobę, w tym udział pojazdów ciężarowych wynosi 644 poj./dobę. Wyjaśnienie organu jest jasne i logiczne. Organ konkretnie wskazał na czym to niebezpieczeństwo miałoby rzeczywiście polegać. Przez to, zdaniem Sądu, pogląd organu nie wymaga wsparcia dodatkowymi argumentami. Prawdą jest, że GDDiK nie podał w decyzji skąd zaczerpnął dane w zakresie natężenia ruchu. Tym niemniej, uchybienie to nie miało wpływu na wynik sprawy. Informacje te są bowiem dostępne dla zainteresowanych podmiotów m.in na stronie internetowej GDDiK. Należy również podkreślić, że strona nie podała argumentów wskazujących na istnienie związku przyczynowego między podnoszonym w skardze naruszeniem, a treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia, co jest niezbędne do ewentualnego zastosowania przez Sąd art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Wbrew zarzutom skarżącej, nie było również konieczności zasięgania przez organ opinii biegłych odnośnie do działań zmierzających do eliminacji potencjalnych zagrożeń z użytkowaniem dróg. Niewątpliwie GDDKiA jest wyspecjalizowanym organem, który w zakresie swych kompetencji ma wiedzę na temat nie tylko zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego, ale i wszystkich aspektów z tym ruchem związanych. Jest to pogląd znajdujący odzwierciedlenie w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Okoliczność ta nie wyklucza oczywiście potrzeby rozważenia zasięgnięcia przez organ opinii biegłego, ale według WSA, na gruncie sprawy niniejszej skarżąca nie wykazała, że niepowołanie biegłego, który miałby zweryfikować czy technologia prac zaproponowana przez skarżącą naraża skarpę na degradację narusza art. art. 84 § 1 kpa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie decyzji z obrotu prawnego. Celne i przekonujące są argumenty organu odnoszące się do treści § 140 ust. 6 ww. rozporządzenia. To, że przebieg projektowanego urządzenia przechodzi również częściowo przez skarpę znajduje potwierdzenie w aktach sprawy. Zresztą strona tego nie kwestionuje. Podważa natomiast stanowisko organu wyrażone w decyzji odnośnie przedstawionych przez GDDKiA konkretnych argumentów przemawiających za odmową wydania przedmiotowego zezwolenia również z tego powodu. Organ podał, że pas drogowy w tym miejscu jest wąski i jego granica przebiega bezpośrednio za chodnikiem u podnóża skarpy drogowej, oprócz ryzyka uszkodzenia skarpy może zachodzić ryzyko wystąpienia niekontrolowanego osuwania, osiadania i uskoków skarpy mogące powodować zagrożenie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Skarżąca uznaje natomiast, że GDDKiA nie ma wiadomości specjalnych, aby takie ustalenia poczynić – w szczególności, gdy idzie o uszkodzenie skarpy. Odnosząc się do powyższej argumentacji spółki WSA stwierdza, że na gruncie tej sprawy organ nie naruszył art. 84 § 1 kpa nie powołując biegłego na powyższą okoliczność. Jak już powiedziano, powołanie biegłego nie było w tego rodzaju sprawie obligatoryjne a GDDKiA jest organem wyspecjalizowanym i sam może ocenić ewentualne zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Nie ulega wątpliwości, że wyjątkiem od reguły zawartej w ar. 39 ust.3 udp ciężaru udowodnienia, że w konkretnej sprawie umieszczenie obiektów w pasie drogowym jest szczególnie uzasadnione obciąża wnioskodawcę, jest umieszczanie w pasie drogowym m.in. urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją (art. 39 ust.1 a udp). Tym niemniej, w aktach sprawy znajduje się wyłącznie dokument pn Warunki przyłączenia do sieci (k. 105 akt adm) w którym wskazany opis techniczny robót. Stwierdzono w nim, w jaki sposób mają być wykonane prace wyłącznie w zakresie: zjazdów i poboczy oraz, że istnieje konieczność odtworzenia trawiastych poboczy poprzez założenie trawnika. Zważywszy natomiast na fakt, że przebieg projektowanego urządzenia przechodzi również częściowo przez skarpę (v. str. 3 zaskarżonej decyzji) to niewątpliwie ingerencja w skarpę i jej konsekwencje mogły zostać ocenione przez organ w ramach wiadomości specjalnych jakie posiada. Nie mniej istotną kwestią świadczącą o prawidłowości zaskarżonej decyzji jest ustalenie, że działki inwestycyjne na których ma zostać zrealizowane wnioskowane przyłącze znajdują się poza terenem zabudowy a teren przyległy do pasa drogowego jest w znacznej mierze niezabudowany, co pozwala na poprowadzenie projektowanej inwestycji poza pasem drogowym, w przepisowej odległości od tego pasa. Strona nie tylko nie zaprzecza tej informacji ale wręcz wskazuje we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji z [...] stycznia 2018 r., że trasa kabla podyktowana jest brakiem zgód właścicieli prywatnych działek nr [...] (na wysokości m.in. tej działki projektowane urządzenie ma przechodzić przez skarpę) oraz 468/6 z uwagi na postawione przez nich zbyt wygórowane żądania finansowe. Jednocześnie do dnia wydania zaskarżonej decyzji (jak również do dnia wydania niniejszego wyroku) spółka T. nie przedstawiła dowodu na to, że skorzystała z możliwości, jaką daje art. 124 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r. poz. 121, ze zm.) i wystąpiła do Starosty o wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z ww. nieruchomości przez ich właścicieli na potrzeby wymienionej inwestycji. Tym samym prawidłowy jest wniosek organu, że brak jest podstaw aby uznać, że umieszczenie spornej infrastruktury może się odbyć, zgodnie z prawem, wyłącznie w lokalizacji wskazanej we wniosku wszczynającym niniejsze postępowanie administracyjne. Z kolei argument skarżącej, że projektowana podziemna linia kablowa niskiego napięcia nie bierze udziału w kolizji z pojazdami poruszającymi się po drodze, na co spółka T. zwraca szczególną uwagę (v. str.10 skargi) nie podważa merytorycznej trafności zaskarżonej decyzji. Organ w żadnym miejscu zakwestionowanego rozstrzygnięcia nie stwierdził bowiem, że z tego względu wydaje decyzję negatywną.
Nie może także odnieść skutku pożądanego przez stronę skarżącą argumentacja, że sam fakt konieczności wykonania robót celem umiejscowienia takich urządzeń w pasie drogowym nie może stanowić podstawy do odmowy wydania decyzji pozytywnej. Choć do zasady należy zgodzić się z tym twierdzeniem, to strona wydaje się niedostatecznie dostrzegać, że na gruncie rozpatrywanej sprawy organ akcentował zagrożenia jakie niesie za sobą stan już po posadowieniu wzmiankowanych urządzeń a nie w chwili ich umieszczania w pasie drogowym. Ponadto za nietrafną należy uznać argumentację dotyczącą § 140 ust. 6 ww zarządzenia w zakresie w jakim strona zarzuca organowi, że błędnie przyjmuje, iż planowane urządzenia infrastruktury będą ograniczały możliwości przebudowy lub remontu drogi krajowej nr [...} w przyszłości. Strona zarzuca również, że organ nie wykazał, jakoby w najbliższym czasie planował przebudowę drogi lub jakiekolwiek inne inwestycje a ewentualne urządzenia np. wysięgniki, bramownice dla umieszczenia oznakowania lub urządzenia do obserwacji i rejestracji obrazu zdarzeń również negatywnie wpływałyby na skarpę. Odnosząc się do tych zarzutów WSA wskazuje, że ze względu na rolę i cel infrastruktury drogowej, zapewnienie jej pewnego poziomu uprzywilejowania w sferze publicznoprawnej niewątpliwie uznane być musi za uzasadnione. W tym też znaczeniu ustawodawca wprowadził, w art. 39 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zakaz podejmowania czynności, najogólniej mówiąc, szkodzących tej infrastrukturze. Zważywszy, że inaczej kształtuje się kwestia granic pasa drogowego w odniesieniu do gminnej drogi gruntowej, inaczej zaś w przypadku drogi krajowej, która wymaga z oczywistych względów wyposażenia w liczne urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także z potrzebami zarządzania tego rodzaju drogą. Tak więc to, czy określone urządzenia infrastruktury technicznej, niezwiązane z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego np. kabel energetyczny, znajdują się w pasie drogowym, podlega każdorazowemu badaniu, przy uwzględnieniu konkretnych okoliczności sprawy, rodzaju drogi, znajdujących się w pasie drogowym urządzeń technicznych, itp.( wyrok NSA z 27 maja 2008 r. , sygn.. akt II GSK 135/08, opubl. w LEX pod poz. 467113). Rozstrzyganie związanych z tym wątpliwości praktycznych nie może nie uwzględniać innych regulacji prawnych odnoszących się do powstania i funkcjonowania drogi. Na gruncie niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że organ wywiązał się z obowiązku uwzględnienia konkretnych okoliczności dotyczących drogi krajowej nr [...] na odcinku objętym wnioskiem spółki wykazując, że w sprawie zachodzą okoliczności wyłączające możliwość udzielenia zezwolenia, co wprost wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem WSA, organ wyważył słuszny interes spółki T. i zasadnie przyznał prymat interesowi społecznemu, którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego i obowiązek ograniczania liczby potencjalnych miejsc kolizji i zdarzeń drogowych.
Podsumowując, organ prawidlowo ustalił fakty mające znaczenie prawne dla podjęcia zaskarżonego rozstrzygnięcia o odmowie uwzględnienia wniosku skarżącej w sprawie wydania zezwolenia na zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia infrastruktury, o której mowa w art. 39 ust.1a udp. W ocenie WSA, motywy podjętego rozstrzygnięcia zostały dostatecznie wyjaśnione a przytoczona na ten temat argumentacja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad jest wyczerpująca. Organ prawidłowo też wyłożył przepisy zastosowane w sprawie i bezbłędnie je zastosował.Tym samym zarzuty podnoszone w skardze okazały się bezpodstawne.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło