II OZ 898/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1467/17 o umorzeniu postępowania zażaleniowego w sprawie ze skargi H. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Wyrokiem z dnia 19 marca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1467/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę H. K. (dalej jako skarżący) na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W ustawowym terminie skarżący wystąpił o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia powyższego wyroku (pismo z 31 marca 2018 r.). Zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. Przewodniczący Wydziału VII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał skarżącego do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem. Wezwanie doręczone zostało 22 kwietnia 2018 r. Z akt sprawy wynika, że opłata kancelaryjna za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem została uiszczona w dniu 5 kwietnia 2018 r. (k. 83 akt). Skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. stwierdzając, iż uiścił opłatę kancelaryjną, o którą został wezwany. Zarządzeniem z dnia 8 maja 2018 r. na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako P.p.s.a.), uchylono zaskarżone zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r.. Odpis tego zarządzenia doręczono skarżącemu 17 maja 2018 r. Postanowieniem z dnia 29 maja 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1467/17 WSA w Warszawie po rozpoznaniu zażalenia skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. umorzył postępowanie zażaleniowe. Sąd stwierdził, że postępowanie zażaleniowe w niniejszej sprawie należało umorzyć na mocy art. 195 § 3 P.p.s.a. Skoro zarządzeniem z dnia 8 maja 2018 r. zostało uchylone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, to wniesione przez skarżącego zażalenie na zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. należało uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć postępowanie wywołane tym zażaleniem. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie twierdząc, iż jest ono niezgodne z przepisami postępowania. Domaga się jego uchylenia w całości, zasądzenia na jego rzecz kwoty 100 zł, przeprowadzenia merytorycznej oceny postępowania zażaleniowego. Podnosi, że co prawda zarządzeniem z dnia 8 maja 2018 r. uchylone zostało zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. wzywające do uiszczenia opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem jednak nie zostało "sprostowane" ustalenie Sądu, że doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem nastąpiło w dniu 2 maja 2018 r. a nie w dniu 22 kwietnia 2018 r. W związku z tym jego zażalenie z dnia 18 maja 2018 r. na zarządzenie z dnia 8 maja 2018 r. powinno zostać przekazane do NSA i rozpoznane. Uważa, że Sąd I instancji nie miał kompetencji do uznania jego zażalenia na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. za bezprzedmiotowe, bowiem wyłączną kompetencję do rozpoznania zażalenia na zarządzenie ma NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie NSA, Sąd I instancji prawidłowo zastosował normę zawartą w art. 195 § 3 P.p.s.a. i zamiast przekazywać zażalenie skarżącego na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. umorzył postępowanie zażaleniowe. Przepis ten stanowi, że jeżeli postępowanie zażaleniowe stało się bezprzedmiotowe przed przedstawieniem zażalenia wraz z aktami sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, Wojewódzki Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym umarza to postępowanie. Na postanowienie przysługuje zażalenie. Z akt sprawy wynika, że skarżący wniósł zażalenie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 9 kwietnia 2018 r. wyzywające go do uiszczenia opłaty kancelaryjnej, twierdząc, ze opłaty takiej dokonał w kasie Sądu w dniu 5 kwietnia 2018 r. Okoliczność ta została potwierdzona poprzez wydruk z dnia 27 kwietnia 2018 r. z systemu księgowego WSA w Warszawie (k. 83 akt). Zatem zanim Sąd przekazał zażalenie skarżącego do NSA w celu jego rozpatrzenia ustalone zostało, że wzywanie skarżącego zarządzeniem z dnia 9 kwietnia 2018 r. do uiszczenia opłaty było niecelowe (już 5 kwietnia 2018 r. została uiszczona opłata kancelaryjna). W konsekwencji zarządzeniem z dnia 8 maja 2018 r. Przewodniczący Wydziału postąpił prawidłowo i uchylił swoje zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. wobec zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 w zw. z art. 167 P.p.s.a. Skoro zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. zostało uchylone przed przekazaniem dotyczącego go zażalenia do NSA, uznać należało, że przedmiot zażalenia przestał istnieć a zatem postępowanie stało się bezprzedmiotowe i stosownie do treści art. 195 § 3 P.p.s.a. należało umorzyć to postępowanie zażaleniowe jako bezprzedmiotowe. W ocenie NSA, wbrew twierdzeniom skarżącego o naruszeniu przepisów postępowania, Sąd I instancji mógł z racji art. 195 § 3 P.p.s.a. umorzyć postępowanie zażaleniowe we własnym zakresie zanim przekaże sprawę do NSA, bowiem zaistniała okoliczność wskazująca, że przestał istnieć przedmiot zażalenia (zarządzenie Przewodniczącego z dnia 8 maja 2018 r. uchyliło zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r.). Skoro ustawodawca w art. 195 § 3 P.p.s.a. dał możliwość Sądowi I instancji badania czy postępowanie zażaleniowe przed przekazaniem zażalenia do rozpoznania NSA nie stało się bezprzedmiotowe, a w razie pozytywnego ustalenia w tym zakresie, umorzenia postępowania zażaleniowego, to niezasadny jest zarzut skarżącego, że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych. Wniesienie zażalenia nie zawsze musi prowadzić do jego rozpoznania przez wyższą instancję. W określonych w P.p.s.a. przypadkach dopuszcza się kontrolę takiego zaskarżonego orzeczenia na wstępnym etapie np. przez wcześniejsze jego merytoryczne rozpatrzenie w ramach autokontroli (art. 195 § 2 P.p.s.a.) lub umorzenie postępowania gdy sąd ustali, że wystąpiły okoliczności świadczące o jego bezprzedmiotowości wywołanego zażaleniem postępowania. W niniejszej sprawie ewidentnie rozminęły się w czasie informacje o dokonaniu opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Przy wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący nie dołączył potwierdzenia tej opłaty, a Sąd przyjął, że opłata taka nie została dokonana. Wobec tego w zarządzeniu wezwał do jego uiszczenia. Dopiero wniesione zażalenie i podniesione w nim argumenty doprowadziły do ustalenia, iż faktycznie opłata taka została dokonana (k. 83). Należało uchylić zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. a wobec wniesienia zażalenia postępowanie to umorzyć jako bezprzedmiotowe. Podnoszona w zażaleniu kwestia daty doręczenia skarżącemu korespondencji zawierającej odpis wyroku z uzasadnieniem czy domaganie się rozpoznania zażalenia z 18 maja 2018 r. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 8 maja 2018 r. nie miały znaczenia dla prawidłowości zaskarżonego postanowienia i nie mogły stanowić podstawy do jego uchylenia. Zaskarżone postanowienie odnosiło się do zażalenia skarżącego z dnia 25 kwietnia 2018 r. na zarządzenie z dnia 9 kwietnia 2018 r. a nie do zażalenia na zarządzenie z dnia 8 maja 2018 r. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.