I OSK 1211/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-09-20

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Czesława Nowak-Kolczyńska, Zygmunt Zgierski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, w tym w przypadku wadliwej decyzji kasatoryjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., może być podstawą do uwzględnienia skargi na przewlekłość i zasądzenia sumy pieniężnej?
Ratio decidendi
Przewlekłość postępowania polega na nieefektywnym prowadzeniu sprawy przez organ, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych. Wadliwość decyzji organu odwoławczego, w tym wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., nie może być utożsamiana z pozornością czynności organu, a tym samym nie stanowi podstawy do stwierdzenia przewlekłości postępowania. Skutkiem tego nie ma podstaw do zasądzenia sumy pieniężnej od organu na rzecz strony.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów PPSA i k.p.a. dotyczących przewlekłości postępowania oraz brak zasądzenia sumy pieniężnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski, Sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.), Sędzia NSA Zygmunt Zgierski, po rozpoznaniu w dniu 20 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K., J. K., K. M. i M. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 sierpnia 2017 r. sygn. akt IV SAB/Wa 95/17 w sprawie ze skargi T. K., J. K., K. M. i M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania Wojewody [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 30 sierpnia 2017r. oddalił skargę T. K., J. K., K. M. i M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę [...] w sprawie wywołanej odwołaniem Zarządu Województwa [...] od decyzji Prezydenta [...] z [...] 2016 r. ustalającej na rzecz skarżących odszkodowanie za grunt położony w [...][...] stanowiący obecnie własność Miasta [...]. Skarżący, reprezentowani przez radcę prawnego, wnieśli skargę kasacyjną wnioskując o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, albowiem istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona. Ewentualnie wnieśli o uwzględnienie skargi kasacyjnej, uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje. Oświadczyli również o zrzeczeniu się rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili naruszenie następujących przepisów postępowania: 1) art. 149 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 k.p.a., a także w zw. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Pozostałych (powinno być Podstawowych) Wolności, oraz w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r. poz. 2147, dalej: u.g.n.) - poprzez brak uznania, iż prowadzonemu przez Wojewodę [...], jako organ II instancji, postępowaniu w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania za nieruchomość przejętą pod poszerzenie drogi publicznej - nie można zarzucić przewlekłości; 2) art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 35 § 1 i 2 i art. 36 § 1 k.p.a., a także w zw. z art. 6 "Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Pozostałych Wolności" oraz art. 64 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP i w zw. z art. 98 ust. 3 u.g.n. - poprzez brak uznania, iż prowadzonemu przez Wojewodę [...], jako organ II instancji postępowaniu nie można zarzucić przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa; 3) art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., a także art. 98 ust. 3 u.g.n. w zw. z postanowieniem NSA z 26 września 2012 r., sygn. akt I OW 111/12 - poprzez brak uznania, że prowadzonemu przez Wojewodę [...] postępowaniu w przedmiocie ustalenia na rzecz skarżących odszkodowania za nieruchomość przejętą pod poszerzenie drogi publicznej - nie można zarzucić przewlekłości z rażącym naruszeniem prawa, tj. zasadą zaufania obywateli do organów administracji publicznej; 4) art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 2 i art. 36 § 1 k.p.a. - poprzez nie przyznanie na rzecz skarżących od Wojewody [...] sumy pieniężnej w kwocie 2.000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przez będącą przedmiotem rozpoznawanej sprawy "przewlekłość prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację prowadzenia postępowania w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywaniu czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. J. P. Tarno - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 5. Warszawa 2012, str. 44; J. Drachal, J. Jagielski, R. Stankiewicz - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, str. 69-70; Z. Kmieciak, Przewlekłość postępowania administracyjnego, Państwo i Prawo z 2011, z. 6, s. 33; A. Kabat, B. Dauter, B. Gruszczyński, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2013, s. 51), ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (J. Borkowski [w]: B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2011, str. 238). Uwzględniając stan faktyczny sprawy Sąd I instancji stwierdził, że postępowaniu Wojewody [...] prowadzonemu na skutek odwołania wniesionego przez Zarząd Województwa [...] od decyzji Prezydenta [...] z [...] 2016 r. ustalającej odszkodowanie za przejęty na własność Miasta grunt, nie sposób zarzucić przewlekłości. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie zdołały skutecznie podważyć powyższego stwierdzenia. Przede wszystkim zauważyć należy, że przywołana w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja w zasadniczej części skupia się na analizie dostrzeżonej przez organ odwoławczy wadliwości jaka legła u podstaw wydanej przez Wojewodę [...] decyzji kasatoryjnej z [...]2017 r. Przywołane więc w tym względzie postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2012 r., sygn. akt I OW 111/12, jako podyktowane ustaleniem właściwości organów nie mogło zaważyć na prawidłowości wyroku wydanego w przedmiocie przewlekłości postępowania przed tym organem. Błąd w ustaleniach właściwości organów nie może być poczytany jako czynność pozorna skutkująca nieefektywnością wykonywanych działań w ramach prowadzonego przez Wojewodę [...] postępowania. Motywy wydanej decyzji stanowić mogą odrębny przedmiot postępowania przed sądem administracyjnym, pozostają więc poza zakresem sprawy wywołanej skargą na przewlekłość postępowania. Tym samym podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 149 § 1a p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a., a także art. 98 ust. 3 u.g.n. w zw. z postanowieniem NSA z 26 września 2012 r., sygn. akt I OW 111/12 należało uznać za nieadekwatny do przedmiotu kontroli dokonanej przez Sąd I instancji w tej sprawie. Przedstawione argumenty nie mogły również stać się podstawą do uznania za usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. i w zw. z art. 35 § 1 i 2 oraz art. 36 § 1 k.p.a., a także w zw. z art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, oraz w zw. z art. 64 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 98 ust. 3 u.g.n. Pozorność ochrony słusznych interesów ekonomicznych strony wywodzona z wadliwości decyzji organu odwoławczego wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie może być rozpatrywana jako pozorność wykonywanych przez organ czynności, które mogą być podstawą do wyprowadzenia wniosku o zaistnieniu przewlekłości postępowania. Tym bardziej więc ocenianemu postępowaniu nie sposób przypisać przymiotu rażącej przewlekłości. Wobec powyższego brak jest podstaw do uznania za uzasadniony zarzut naruszenia art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 9 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a także art. 12 k.p.a. w zw. z art. 35 § 1 i 2 i art. 36 § 1 k.p.a. wywodzony wobec niewymierzenia przez Sąd I instancji grzywny od Wojewody [...] na rzecz skarżących. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło