I SA/Sz 439/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-09-20
Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Anna Sokołowska, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka, która nabyła prawo własności nieruchomości, ale twierdzi, że nie stała się jej posiadaczem samoistnym w danym roku podatkowym, a posiadaczem samoistnym był inny podmiot, jest podatnikiem podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że spółka, która nabyła prawo własności nieruchomości i której wydanie nieruchomości nastąpiło zgodnie z aktem notarialnym, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Twierdzenia spółki o braku posiadania samoistnego oraz o posiadaniu przez inny podmiot nie zostały wystarczająco udowodnione, a organy podatkowe prawidłowo oparły się na zapisach w księgach wieczystych i ewidencji gruntów oraz na oświadczeniach stron w aktach notarialnych, które wskazywały na spółkę jako właściciela i posiadacza nieruchomości.Stan faktyczny
Spółka V. Sp. z o.o. nabyła nieruchomość w drodze aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r. W roku podatkowym 2017 nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości. Organy podatkowe określiły jej zobowiązanie podatkowe, uznając ją za właściciela i posiadacza samoistnego nieruchomości. Spółka w odwołaniu i skardze do sądu twierdziła, że nie była posiadaczem samoistnym nieruchomości w 2017 r., a posiadał ją inny podmiot ([...] S.A.). Organy podatkowe i sąd uznali, że spółka nie wykazała wystarczająco, iż nie była posiadaczem samoistnym, a dowody (akty notarialne, księgi wieczyste, ewidencja gruntów) potwierdzają jej status jako właściciela i posiadacza.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi V. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2017 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] określającą V. P. (dalej: "Spółka") wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2017 rok.
Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.
Umową z dnia 24 sierpnia 2015 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) [...] P. Spółka z o.o. sprzedała Spółce nieruchomość położoną
w S. S. obejmującą działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze [...] ha, pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzysta z przysługującego jej prawa pierwokupu na podstawie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
Następnie umową z dnia 17 grudnia 2015 r. (akt notarialny Rep.
A nr [...]) zawartą pomiędzy ww. stronami, przeniesiono własność ww. nieruchomości – Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzystała z prawa pierwokupu.
Prezes Spółki oświadczył, że Spółka utworzy na przedmiotowej nieruchomości gospodarstwo rolne (§2 umowy) oraz że wydanie nieruchomości Spółce już nastąpiło
(§ 4 umowy).
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z dnia 3 kwietnia 2017 r. do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości na 2016 i 2017 rok, Spółka wyjaśniła w piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r., że w związku z okresem świątecznym osoba zajmująca się tymi sprawami przebywa na planowanym urlopie wypoczynkowym, dlatego deklaracje w sprawie podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 rok dotyczące aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r. rep. A nr [...] złoży do końca kwietnia 2017 r.
Spółka nie złożyła deklaracji na podatek od nieruchomości na 2017 rok.
Postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r. (doręczonym w dniu 30 maja 2017 r.) organ podatkowy I instancji wszczął z urzędu wobec Spółki postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2017 rok.
W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, pełnomocnik Spółki wyjaśnił
w piśmie z dnia 15 grudnia 2017 r., że według jego wiedzy, działki o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], nie zostały zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Nadto przedłożył akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia 7 listopada 2017 r. - umowę przedwstępną przeniesienia własności oraz zgodę wierzycieli hipotecznych na wykreślenie hipotek umownych, zawartą pomiędzy Spółką oraz [...] [...] i [...] [...] Spółka z o.o. w P..
W piśmie z dnia 24 stycznia 2018 r. pełnomocnik Spółki oświadczył, że "Strona podtrzymuje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Strona nie jest właścicielem nieruchomości wobec których toczy się przedmiotowe postępowanie (...)".
Decyzją z dnia 30 stycznia 2018 r. nr [...] Prezydent Miasta [...] określił Spółce wysokość zobowiązania w podatku rolnym na 2017 r.
w wysokości [...] zł.
Organ wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że podstawą wymiaru podatków są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Odwołując się do aktu notarialnego Rep A nr 10.[...] z 17 grudnia 2015 r., zapisów w ewidencji gruntów i budynków oraz wypisu z działu II Księgi Wieczystej nr [...] sporządzonego w dniu 25 stycznia 2018 r., stwierdził, że Spółka jest od 17 grudnia 2015 r. właścicielem działek o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Według danych z ewidencji gruntów i budynków działki nr [...], [...], [...] położone w obrębie 0023 miasta [...] w całości sklasyfikowane są jako użytki rolne i podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym. P. działki nr [...], [...], [...], [...] to częściowo również grunty rolne, podlegające opodatkowaniu podatkiem rolnym oraz częściowo grunty o symbolu Bp, Bi oraz dr, będące podstawą opodatkowania podatkiem od nieruchomości.
Organ I instancji przyjął za podstawę opodatkowania następujące nieruchomości:
- działka nr [...] o powierzchni [...] m˛ o symbolu Bp ((zurbanizowane tereny niezabudowane lub w trakcie budowy),
- działka nr [...] o powierzchni [...] m˛ (Bp) i [...] m˛ (dr - drogi),
- działka nr [...] o powierzchni [...] m˛ (Bi – inne tereny zabudowane) i [...] m˛ (dr),
- działka [...] o powierzchni [...] m˛ (dr) i [...] m˛ (Bp).
Kwalifikując je jako grunty związane z działalnością gospodarczą, stosując stawkę podatku w wysokości [...] zł /1 m˛, określił zobowiązanie w wysokości
[...] zł.
W odniesieniu do części gruntów działek nr [...] oraz [...] oznaczonych symbolem użytku "N" o łącznej powierzchni [...] m˛ (nieużytki), organ I instancji zastosował zwolnienie z podatku od nieruchomości przewidziane w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1785 ze zm., dalej: "u.p.o.l.").
Odnosząc się do twierdzenia pełnomocnika z dnia 24 stycznia 2018 r., że Spółka nie jest właścicielem nieruchomości, organ podatkowy I instancji, wyjaśnił,
iż w postępowaniu podatkowym Spółka nie wskazywała dotychczas, że nie jest właścicielem nieruchomości położonych na terenie Gminy – Miasta [...]. Zwrócił uwagę, że twierdzenie Spółki jest sprzeczne z zapisami KW nr [...]
W odwołaniu od ww. decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
1) art. 3 ust. 3 w zw. z art. 3 ust. 1 u.p.o.l. w związku z art. 336 k.c., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż stroną postępowania podatkowego jest odwołująca się Spółka, podczas gdy w rzeczywistości podatnikiem jest [...]
2) art. 187 § 1, i § 3, art. 191 w związku z art. 120, art. 121 § 1, art. 122 oraz art. 210
§ 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2017 r. [...]. 201 ze zm., dalej: "O.p."), poprzez:
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych dowodów w sprawie,
- naruszenie zasady pełnego zgromadzenia materiału dowodowego przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym,
- dowolną, arbitralną, wybiórczą i błędną ocenę materiału dowodowego.
Spółka podała, że nigdy w okresie gdy przysługiwało jej prawo własności, nie stała się ich posiadaczem. W okresie od 1 stycznia do 31 grudnia 2017 r. posiadaczem samoistnym gruntów nieprzerwanie była [...] S.A. która zobowiązała się do zapłaty podatku rolnego z tytułu bycia posiadaczem samoistnym tych gruntów.
Zdaniem Spółki potwierdza to:
- przesłuchanie strony,
- dowód z wypisu aktu notarialnego z dnia 7 listopada 2015 r. rep. A nr [...] (kopię dołączono do odwołania),
- przesłuchanie świadków ([...], J. R., T. S., W. B.).
Zaskarżoną decyzją z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało opisaną wyżej decyzję w mocy.
Odnosząc się do zarzutów związanych z zaniechaniem ustalenia przez organ podatkowy wskazywanych przez Spółkę istotnych okoliczności dla sprawy oraz wybiórczą i błędną ocenę zgromadzonego przez organ materiału dowodowego, organ odwoławczy zwrócił uwagę, że akt notarialny z dnia 7 listopada 2017r. rep. A nr [...] został załączony dopiero do odwołania, natomiast Spółka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika w toku postępowania przed organem I instancji w ogóle nie składała wniosków dowodowych. Wbrew zarzutom, Spółka nie wskazywała w toku postepowania na jakiekolwiek okoliczności, które w jej ocenie były istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia, poza oświadczeniem z dnia 18 grudnia 2017r. złożonym na wezwanie organu podatkowego, o niezajęciu gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej. SKO stwierdziło, że "organ zatem nie mógł domyślać się, jakie intencje ma Strona składająca Umowę przedwstępną przeniesienia własności oraz zgodę wierzycieli na wykreślenie hipotek umownych (akt notarialny z dnia 7 listopada 2017. Rep. A nr [...])". Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że dopiero w ramach wypowiedzenia się do materiału zgromadzonego w sprawie pełnomocnik Spółki złożył oświadczenie, że strona nie jest właścicielem działek objętych postępowaniem podatkowym, co w ocenie pełnomocnika winno stronę uwolnić od ciężarów podatkowych.
Przywołując brzmienie art. 3 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 u.p.o.l. organ dokonał analizy treści dokumentów znajdujących się w aktach sprawy, w tym, m.in.:
1) zawiadomienie o zmianie w ewidencji gruntów i budynków obrębu M. [...]
nr [...] wprowadzonej na podstawie aktu notarialnego Rep. A nr 10.[...]
z dnia 17 grudnia 2017r. w zakresie właściciela działek : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] - wykreślenie [...] P. sp. z o.o., wpisanie [...] sp. z o. o.
2) KW nr [...] [...] w której wpisano jako właściciela [...] sp. z o. o.
3) akt notarialny z dnia 7 listopada 2017r. Rep. A nr [...] - Umowa przedwstępna przeniesienia własności oraz zgoda wierzycieli na wykreślenie hipotek umownych, w którym strony aktu oświadczyły m.in., że :
- w dniu 24 lipca 2010r. została zawarta umowa inwestycyjna , której stronami są; [...] S.A. z siedzibą P., [...] z siedzibą
[...] [...] S.A. z siedzibą w [...], [...] [...] [...] [...] [...] Sp. z o.o. Sp. kom-akcyjna z siedzibą w [...] w upadłości układowej oraz H. P.,
- na podstawie tej umowy strony zawarły szereg umów wykonawczych,
- w dniu 17 października 2014r. została zawarta ugoda, umowa odnowienia, umowa przeniesienia własności nieruchomości oraz prawa użytkowania wieczystego sporządzona formie aktu notarialnego Rep. A nr [...] której stronami byli: [...] S.A. z siedzibą w P., [...]
z siedziba w [...] ([...]), [...] S.A. z siedzibą P., oraz B. T. i Ł. N. wedle ich oświadczenia działający w imieniu [...]. z siedzibą w [...], przy czym przedmiotem sporu jest m.in. właściwa reprezentacja [...].A. (dokument nazwany "Ugodą z 2014r."),
- w dniu 23 grudnia 2014r. została zawarta umowa o odpłatne przejęcie długu
i umowa datio in solutum stwierdzona aktem notarialnym Rep. A. nr [...] (dokument nazwany " Datio in Solutum") na mocy której:
a) [...] przejęła dług [...] wobec [...],
b) [...] na zaspokojenie wynagrodzenia za ww. przejęcie długu przeniosła na rzecz [...] m.in. nieruchomość stanowiącą działki od [...] - [...] ujęte w KW nr [...],
- w dniu 24 sierpnia 2015r. aktem notarialnym Rep. A. nr [...] została sporządzona umowa sprzedaży, a następnie w jej wykonaniu 17 grudnia
2015 r. został sporządzony akt notarialny Rep. A. nr [...] przeniesienia własności nieruchomości wpisanej do KW nr [...] na rzecz Spółki ([...]),
- w dniu 31 sierpnia 2015r. została zawarta warunkowa umowa sprzedaży
a następnie w jej wykonaniu 17 grudnia 2015r. sporządzony został akt notarialny przeniesienia własności nieruchomości położonej w [...] na rzecz Spółki ([...]),
- na tle Umowy Inwestycyjnej, Umów Wykonawczych, Ugody z 2014r. Umowy Datio in Solutum, Umowy Sprzedaży 1 i 2 , a także uchwał Walnych Zgromadzeń [...].A. zaistniało między stronami wiele sporów , które strony chcą ugodowo zakończyć,
- w § 2 aktu z dnia 7 listopada 2017r. Rep. A. nr [...] wskazano na zawarcie w tym samym dniu Ugody, z treści której wynika, że Spółka ([...]) w wykonaniu zobowiązania opisanego w § 3 ust,5 Ugody - w ramach odrębnej umowy przeniesienia - zobowiązała się przenieść na rzecz [...] S.A. prawo własności działki [...] dla której jest prowadzona KW [...] W § 5 aktu wskazano, że wydanie działki nr [...] wraz z budynkami, w znaczeniu prawnym, nastąpi najpóźniej w dacie zawarcia przyrzeczonej umowy przeniesienia (tj. do dnia 30 października 2018r., nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia uzyskania informacji o wykreśleniu z KW zakazów zbywania i obciążania nieruchomości - § 4 aktu),
- w dalszej części aktu opisano wzmianki i ostrzeżenia wpisane do KW [...] wynikające m.in. z procesów o uznanie za bezskuteczne w stosunku do [...] S.A umowy przejęcia długu, umowy
datio in solutum, umowy sprzedaży i przeniesienia własności z dnia 17 grudnia 2015r. (rep. A nr [...]),
- wszystkie wnioski złożone do KW oznaczone wzmiankami opisanym w akcie notarialnym w świetle zawarcia Ugody, niniejszej umowy oraz umowy końcowej, staną się bezzasadne,
4) akt notarialny z dnia 7 listopada 2017r. Rep. A nr [...] – Porozumienie Wykonawcze do Ugody (załączony do odwołania), w którym strony Porozumienia oświadczyły, że zawarły ugodę (Ugoda z 2017 roku), z której m.in. wynika, że;
- Spółka ([...]) przeniesie na [...] [...] [...] prawo własności wskazanych w akcie działek,
- [...] przeniesie na [...] [...] [...] prawa własności oznaczonej w akcie działki,
- Spółka [...]) przeniesie na [...] [...] [...] prawo własności dz. nr [...] ujętej w KW nr [...],
- Spółka [...] pozostanie właścicielem dz. [...], [...], [...] objętych KW nr [...],
- Spółka [...] przeniesie na rzecz [...].A działki nr [...] i [...] ujęte KW nr [...],
- w § 1 ust.2 aktu oświadczono, że w okresie od dnia 17 października 2014 r. do dnia dzisiejszego, tj. 7 listopada 2017 r.:
a) nieruchomości wskazane w ust. 1 pkt 1-3 aktu oraz 5-6 znajdowały się
w samoistnym posiadaniu [...] S.A i nie znajdowały się we władaniu [...] , [...] oraz [...]; ponadto [...] , [...] oraz [...] nie korzystały z ww. nieruchomości ani nie pobierały z nich pożytków i dochodów,
b) nieruchomość opisana w ust. 1 pkt 4 aktu znajdowała się w posiadaniu samoistnym [...],
- w § 1 ust. 3 strony Porozumienia wykonawczego oświadczyły, że są świadome istnienia oraz wysokości należności podatkowych od nieruchomości wymienionych w Ugodzie 2017
- w § 2 strony Porozumienia uzgodniły sposób zapłaty zaległości podatkowych za poszczególne nieruchomości, wskazano podmioty które złożą deklarację podatkowe, oraz szczegółowo opisano system zabezpieczenia wykonania zobowiązań (weksle in blanco z poręczeniem wekslowym), utworzenie konta Escrow, z którego prawo przyszłej wypłaty środków będzie mieć odpowiednio [...] - za okazaniem dowodu zapłaty podatku od nieruchomości par. 1 ust. 1 pkt 1.3.5, [...] za oznaczone nieruchomości i odpowiednio [...] za wskazane działki, przy czym, prawo wypłaty tych środków z rachunku Escrow dotyczyć będzie mogło jedynie nieruchomości przeniesionych na rzecz [...].A oraz [...] [...] [...]. Strony przewidziały także, że w razie odmowy zapłaty podatków przez organy administracyjne w sposób uzgodniony miedzy stronami Ugody, [...].A zasili rachunki Escrow, zaś spółki [...] [...], [...] dokonają zapłaty podatków, opłat za użytkowanie wieczyste z własnych kont, a następnie zwrócą się do banku prowadzącego rachunku Escrow o wypłatę środków w kwocie równowartości wpłaconych kwot podatkowych. W sytuacji gdy [...], lub [...], [...] nie wypełnią obowiązku zapłaty podatków w terminie 30 dni od dnia skutecznego ich zawiadomienia, spółka ta ma prawo wycofać środki
z rachunków Escrow. Z kolei, jeśli [...].A nie dokona
w terminie 14 dni od pisemnego powiadomienia spółki (na podstawie załączonej decyzji o wymiarze podatku lub wezwania do zapłaty na jej podstawie)
o konieczności wpłaty właściwych kwot na rachunek Escrow w celu pokrycia kwot zapłaconego podatku przez [...] lub [...] lub [...], ale nie wcześniej niż po wpisaniu [...].A i [...] [...] [...] odpowiednio jako właściciela lub użytkownika wieczystego
w odpowiednich księgach wieczystych, [...], [...], [...] jeśli nie uzyskają zwrotu zapłaconych podatków od tych nieruchomości, uzyskają prawa do wypełnienia i wykorzystania weksli in blanco.
W ocenie organu odwoławczego, zgromadzony przez organ podatkowy materiał dowodowy [...] stwierdzić, że Spółka była w roku 2017 właścicielem wszystkich działek objętych zaskarżoną decyzją podatkową. Mimo, że oświadczenia podmiotów pozostających ze sobą w stosunkach gospodarczych składane przed notariuszem (akt notarialny Rep. A nr [...]) a także wzmianki i ostrzeżenia ujawnione w księdze wieczystej nr [...] [...], wskazują na powstałe spory sądowe także w związku z nabyciem przez Stronę własności działek [...] - [...], to jednak brak jest dowodów na obalenie materialnoprawnej podstawy wpisu prawa własności Spółki do księgi wieczystej.
Powołując się na treść art. 31 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2017 r. [...]. 1007 ze zm., dalej: "u.k.w.h."), zgodnie
z którym wpis potrzebny do usunięcia niezgodności między treścią księgi wieczystej
a rzeczywistym stanem prawnym może nastąpić, gdy niezgodność będzie wykazana orzeczeniem sądu lub innymi odpowiednimi dokumentami, organ odwoławczy stwierdził, że oświadczenie pełnomocnika strony zawarte w piśmie z dnia 24 stycznia 2018r., że Spółka nie jest właścicielem nieruchomości nie może skutkować "obaleniem" materialnoprawnej podstawy wpisu prawa własności.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że Spółka nie przedstawiła treści ugody
z 2017 r., która to ugoda jak można wywnioskować przewiduje szereg warunków zawieszających); wskazał dalej, że każde przeniesienie prawa własności do nieruchomości podlega ujawnieniu w księdze wieczystej. Dodał, że analiza zapisów księgi wieczystej [...] nie wskazuje, aby w związku z zawieranymi porozumieniami czy ugodami w 2017 roku doszło do zmiany stanu faktycznego
w zakresie praw właścicielskich w stosunku do którejkolwiek z działek objętych przedmiotem decyzji organu podatkowego.
Organ odwoławczy przywołując orzecznictwo NSA (wyrok z dnia 26 września 2014 r. II FSK 533/13, uchwała NSA z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13) stwierdził, że skoro Spółka jako właściciel działek [...] figuruje w ewidencji gruntów i budynków oraz w KW nr [...] [...], to organ podatkowy jest zatem związany zapisami ujawnionymi w rejestrach publicznych i nie ma podstaw do przyjęcia odmiennego stanu rzeczy.
Odnosząc się dalej do kwestii statusu podatnika wynikającego ze stanu samoistnego posiadania nieruchomości (art. 3 ust. 3 u.p.o.l.), odwołując się do art. 336 k.c. oraz uchwały pełnego składu Izby Cywilnej SN z dnia 26 października 2007,
III CZP 30/07, organ odwoławczy wyjaśnił ustawową definicje posiadania samoistnego i stwierdził, że z analizy opisanych wyżej dowodów w postaci aktów notarialnych, wynika, iż oświadczenia składane przez zainteresowane podmioty w tym także przez Spółkę, w zakresie odnoszącym się do władania przedmiotowymi gruntami, nie są ze sobą spójne.
Organ ten zwrócił uwagę, że oświadczenie zawarte w § 1 ust.2 ppkt. 1 aktu notarialnego z dnia 7 listopada 2017r. Rep. A nr [...] wskazujące, że w okresie od dnia 17 października 2014r. do dnia sporządzania aktu oznaczone grunty znajdowały się w posiadaniu samoistnym [...].A. i nie znajdowały się we władaniu Spółki, [...] w sprzeczności z oświadczeniem złożonym przez Spółkę w § 4 aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015r. Rep. A [...], wedle którego Strona w momencie przenoszenia na nią prawa własności przez [...] była już we władaniu nieruchomości.
W ocenie organu, zwarte w odwołaniu oświadczenie Spółki, zgodnie z którym,
w okresie gdy przysługiwało Stronie prawo własności działek objętych
KW [...] nie stała się ona ich posiadaczem, [...] w sprzeczności
z aktem notarialnym z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...]. Stwierdził dalej,
że bez znaczenia dla wysuwanej przez Spółkę tezy o samoistnym posiadaniu nieruchomości przez [...].A. jest oświadczenie zawarte w § 1
ust. 2 ppkt. 2 z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...] w zakresie gruntów
dz. [...], [...], [...], wskazujące na samoistne posiadanie tych gruntów właśnie przez Spółkę od roku 2014.
Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka podnosi taką argumentację
w odniesieniu do decyzji w zakresie podatku rolnego, w odniesieniu do działek rolnych, mimo, iż jeszcze w listopadzie 2017 roku oświadczała, że jest ich samoistnym posiadaczem (dz. [...], [...], [...]).
Organ odwoławczy stwierdził, zważając na opisywane przez spółki spory sądowe, a także treść porozumień zawieranych przez Spółkę z innymi podmiotami
w tym z [...] S.A, że twierdzenia Spółki o samoistnym posiadaniu przez [...].A działek objętych przedmiotem zaskarżonej decyzji podatkowej są całkowicie bezpodstawne.
Organ podkreślił, że Spółka zarówno w toku postępowania przed organem
I instancji, jak i w odwołaniu, nie przedstawiła żadnych okoliczności faktycznych, wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa spółki [...].A. nad przedmiotową nieruchomością. Dodał, że dowodzenia zaistnienia okoliczności faktycznych świadczących o władztwie nad gruntami nie można wyłącznie oprzeć na źródłach osobowych, zwłaszcza, że do akt sprawy włączono akty notarialne zawierające oświadczenia różnych osób, w tym także J. M. (działającego w imieniu [...].A) oraz Spółki - w zakresie władania nieruchomością i organ podatkowy zapoznał się z ich treścią.
Organ odwoławczy dodał nadto, że Spółka jeszcze w kwietniu 2017 r. zapowiadała złożenie deklaracji podatkowych za rok 2016 i 2017 dotyczących nieruchomości objętych aktem notarialnym z dnia 17 grudnia 2015 r. rep.
A. nr [...], natomiast [...].A, mimo przystąpienia do Porozumienia wykonawczego do Ugody, nie złożyła żadnych deklaracji podatkowych.
W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skardze na opisaną wyżej decyzję Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika, zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego:
1) art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. poprzez błędne uznanie,
że w niniejszej sprawie Skarżąca traktowana jest jako właściciel nieruchomości, jest podatnikiem podatku od nieruchomości, w przypadku gdy w niniejszej sprawie
w posiadaniu samoistnym jest inny podmiot niż jej właściciel;
2) art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 2 u.p.o.l., poprzez błędne uznanie,
że nieruchomością nie władał samoistny posiadacz inny niż właściciel nieruchomości i niewłaściwym uznaniem, że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości;
3) art. 4 ust. 1 pkt. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 6 ust. 9, art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., przez błędne uznanie , że Skarżąca jest podatnikiem podatku od nieruchomości
i określenie jej zobowiązania podatkowego;
II. przepisów prawa procesowego, mających wpływ na wynik sprawy, w postaci naruszenia:
1) art. 120 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 §1, art. 191 O.p. poprzez naruszenie zasady legalizmu (praworządności), z uwagi na: wydanie zaskarżonej decyzji
z naruszeniem O.p. oraz u.p.o.l.,
2) art. 121 §1 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 §1, art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady budzenia zaufania do organów podatkowych, z uwagi na: wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów O.p. oraz u.p.r., brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji wydanie decyzji Skarżącej, w przypadku kiedy nie jest ona podatnikiem podatku rolnego oraz nieodpowiednie uzasadnienie zaskarżonej decyzji;
3) art. 122 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady prawdy materialnej, a w konsekwencji niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz błędne przyjęcie, że podatnikiem podatku od nieruchomości była Skarżąca, podczas gdy nieruchomością faktycznie władał posiadacz samoistny inny niż Skarżąca;
4) art. 124 w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191 O.p., poprzez naruszenie zasady przekonywania, a w konsekwencji brak wykazania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, brak odpowiedniego wskazania zebranego materiału dowodowego oraz zbudowanie uzasadnienia w oparciu o okoliczności dotyczące innej sprawy;
5) art. 180 §1 O.p., poprzez brak uwzględnienia wszystkich materiałów dowodowych , niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego, a w konsekwencji niewłaściwe określenie strony postępowania – podatnika podatku od nieruchomości;
6) art. 187 §1 O.p., poprzez brak zebrania wszystkich dowodów w sprawie pozwalających na prawidłowe określenie stanu faktycznego sprawy,
a w konsekwencji określenie strony postępowania – podatnika podatku od nieruchomości;
7) art. 191 O.p., poprzez dowolną ocenę dowodów w sprawie, wykraczającą poza granicę swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji niewłaściwe określenie stanu faktycznego sprawy i strony postępowania – podatnika podatku od nieruchomości;
8) art. 210 § 1 pkt 6, art. 210 § 4 O.p., poprzez nieprawidłowe sporządzenie uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, z uwagi na brak wykazania wszystkich okoliczności sprawy oraz pełnej oceny dowodów zebranych w niniejszej sprawie oraz zbudowanie argumentacji w oparciu o okoliczności dotyczące innej sprawy;
9) art. 247 §1 pkt 5 O.p., poprzez wydanie decyzji podmiotowi, który nie jest podatnikiem podatku od nieruchomości, a w konsekwencji wydanie decyzji podmiotowi, który nie jest stroną postępowania podatkowego, a tym samym wydanie decyzji naruszające przepisy prawa w ten sposób, że została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji.
Mając na uwadze powyższe, Spółka zawnioskowała o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego
w S. z dnia 26 kwietnia 2018r. nr [...];
ewentualnie:
2) stwierdzenie nieważności ww. decyzji;
3) zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi Spółka wyjaśniła treść podniesionych zarzutów, przywołując na ich poparcie orzeczenia sądów administracyjnych.
Organ odwoławczy wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena, czy skarżąca Spółka w 2017 roku posiadała status podatnika podatku od nieruchomości.
Skarżąca na etapie odwołania i w skardze do Sądu podnosiła, że jakkolwiek przysługiwało jej prawo własności to nie stała się ich posiadaczem a w 2017 roku samoistnym posiadaczem przedmiotowych nieruchomości był innym podmiot ([...] Zarzuciła naruszenie szeregu przepisów postępowania podatkowego w zakresie ustalenia tej okoliczności.
Z kolei organ odwoławczy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że Spółka nie wykazała, iż posiadaczem samoistnym przedmiotowych nieruchomości był w 2017 roku inny podmiot ([...] S.A.).
Rozstrzygnięcie powstałego sporu wymaga na wstępie odwołania się do treści przepisów u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2017 r., znajdujących zastosowanie
w sprawie.
I tak, zgodnie z brzmieniem art. 3 ust. 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:
1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;
2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;
3) użytkownikami wieczystymi gruntów;
4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie:
a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Nieruchomości Rolnych lub
z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,
b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy dotyczący przedmiotów opodatkowania wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa lub będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe - ciąży odpowiednio na jednostkach organizacyjnych Agencji Nieruchomości Rolnych
i jednostkach organizacyjnych Lasów Państwowych, faktycznie władających nieruchomościami lub obiektami budowlanymi.
Z kolei stosownie do art. 3 ust. 3 u.p.o.l. jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym.
Stwierdzić należy, że ustawa o podatku o podatkach i opłatach lokalnych nie definiuje pojęć takich jak: właściciel, posiadacz samoistny. Dlatego zdaniem Sądu uzasadnione było, co też słusznie uczynił organ odwoławczy, sięgnięcie do definicji (czy też wykładni) tych pojęć funkcjonujących w prawie cywilnym. Przemawiają za tym względy wykładni systemowej zewnętrznej, uwzględniającej postulat spójności systemu prawa (por. uchwała NSA z dnia 2.04.2012 r. II FPS 3/11). Stosownie do art. 336 k.c. posiadaczem samoistnym jest ten, kto rzeczą faktycznie włada jak właściciel, co wymaga spełnienia elementu fizycznego władztwa nad rzeczą (corpus), jak i zamiaru władania rzeczą dla siebie (animus). W niniejszej sprawie sporne było ustalenie, czy [...] S.A. w 2017 roku władała rzeczą jak właściciel, a więc – czy było to posiadanie samoistne. Ta ostatnia okoliczność, jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium w ślad za przytoczonymi poglądami piśmiennictwa, musi być zawsze oceniana w konkretnych okolicznościach danej sprawy i na podstawie zamanifestowanych na zewnątrz przejawów posiadania, uwzględniających np. okoliczności nabycia posiadania rzeczy, wypowiedzi posiadacza wobec otoczenia, wystąpień wobec organów, itp.
Jak z powyższego wynika, badanie zamiaru posiadania rzeczy dla siebie musi być odnoszone do konkretnego okresu czasu i musi uwzględniać obiektywnie oceniane zachowanie władającego rzeczą w tym, a nie innym przedziale czasowym. Zamiar posiadania rzeczy przez posiadacza można wykazać przez analizę zewnętrznych zachowań posiadacza wobec znajdujących się w jego posiadaniu rzeczy, co wskazuje, że należy oceniać te zachowania w dacie ich realizacji. Istotny jest bowiem moment uzewnętrznienia przez posiadacza woli władania rzeczą w trakcie posiadania, a nie późniejsza deklaracja posiadacza i właściciela, którzy próbują nadać inne znaczenie władztwu faktycznie realizowanemu we wcześniejszych okresach czasu.
Wyjaśnić jeszcze w tym miejscu należy, że samo posiadanie (zarówno samoistne jak i zależne) może być posiadaniem bezprawnym. Jeśli nie wynika z prawa własności lub z innego stosunku prawnego, jest posiadaniem bezprawnym – co nie oznacza, że nie można mu przepisać charakteru posiadania samoistnego. Samoistne posiadanie może być bezprawne, może być w złej wierze – co oznacza, że samoistny posiadacz wie, że nie jest właścicielem. W wyroku z dnia 11.03.2009 r. I CSK 360/08 Sąd Najwyższy stwierdził, że przekonanie posiadacza o tym, czy jest, lub nie jest właścicielem rzeczy, ma znaczenie dla oceny posiadania w dobrej lub złej wierze. Jak to jednak wynika z art. 3 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l kwestia dobrej lub złej wiary posiadacza nie ma w zakresie powstania obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości żadnego znaczenia.
W tym zatem zakresie prawidłowo Kolegium ustaliło, że władanie nieruchomościami przez Spółkę przejawiające się w dokumentach wymienionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazywało, iż występowała ona na zewnątrz, wobec osób trzecich, jako właściciel i samoistny posiadacz.
Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (akt notarialny Rep. A nr 10.[...] z dnia 17 grudnia 2015 r.), umową z dnia 24 sierpnia 2015 r.(Rep. A [...]) [...] P. Spółka z o.o. sprzedała Spółce nieruchomość położoną w S. S. obejmującą działki o numerach [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznym obszarze [...] ha, pod warunkiem, że Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzysta z przysługującego jej prawa pierwokupu na podstawie ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, następnie umową z dnia 17 grudnia 2015 r. (akt notarialny Rep. A nr [...]) zawartą pomiędzy ww. stronami, przeniesiono własność ww. nieruchomości – Agencja Nieruchomości Rolnych nie skorzystała z prawa pierwokupu. Prezes Spółki oświadczył w dniu 17 grudnia 2015 r., że Spółka utworzy na przedmiotowej nieruchomości gospodarstwo rolne (§2 umowy), a przedstawiciele stron zgodnie oświadczyli, że wydanie nieruchomości Spółce już nastąpiło (§4 umowy). Z akt sprawy wynika nadto, że w odpowiedzi na kierowane do Spółki wezwanie organu podatkowego do złożenia deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 rok, prezes Spółki wyjaśnił w piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r., powołując się jedynie na braki kadrowe z uwagi na okres świąteczny, że deklaracje na podatek od nieruchomości na 2017 rok związany z aktem notarialnym Rep. A nr [...] z 17 grudnia 2015 r. zostaną dostarczone do Urzędu Miasta do końca kwietnia 2017 r. Jak wynika z dokumentów znajdujących się
w aktach sprawy, zmiana właściciela nieruchomości została wprowadzona do księgi wieczystej oraz do ewidencji gruntów i budynków.
Nie ulega wątpliwości, że akt notarialny stanowi dokument urzędowy, o którym stanowi art. 194 § 1 O.p. Status taki przyznaje mu art. 79 pkt 1 w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy z 1991 r. - Prawo o notariacie (Dz. U. z 2014, poz. 164 ze zm.).
W orzecznictwie podkreśla się jednak, że oczywisty wpływ notariusza na ostateczne brzmienie aktu notarialnego nakazuje wnikliwą ocenę, które zdania lub ich część odtwarza bezpośrednio oświadczenie strony, a które stanowią fragment opracowania eksponujący ocenę dokonywaną przez notariusza redagującego akt notarialny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lutego 2009 r., sygn. akt IV CSK 471/08, publ. LEX nr 583892). Akt notarialny, a zwłaszcza zawarte w nim stwierdzenia nie mogą być jednak traktowane jako niepodlegające jakiejkolwiek ocenie. W orzecznictwie podkreśla się, że art. 194 § 3 O.p. daje możliwość obalenia domniemania prawdziwości dokumentu urzędowego m.in. w zakresie treści. Organ podatkowy może odmówić wiarygodności dokumentowi urzędowemu jedynie w przypadku, gdy przeprowadzi postępowanie przeciwko jego autentyczności lub przeciwko zgodności z prawdą. Dopiero bowiem jeżeli postępowanie przeciwko dokumentowi urzędowemu doprowadzi do obalenia jednego z domniemań, dokument taki nie będzie stanowił dowodu w sprawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt II FSK3346/17, z 15 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1417/14, publ. CBOSA).
Podkreślenia wymaga, że moc dowodowa dokumentów urzędowych nie jest absolutna, w tym w tej ich części, która jedynie zawiera sprawozdanie, czy oświadczenie osób uczestniczących w jego sporządzaniu. Co więcej, bezkrytyczne przyjmowanie treści wszelkich dokumentów urzędowych, bez ich gruntownego zbadania, świadczy o naruszeniu zasady prawdy materialnej (por. pkt 3 w P. Pietrasz, Komentarz aktualizowany do art.194 ustawy - Ordynacja podatkowa, publ. LEX 2018). Pomimo, że akt notarialny ma charakter dokumentu urzędowego, sporządzonego przez osobę zaufania publicznego dysponującą odpowiednimi kwalifikacjami
i obowiązaną do kontroli zgodności z prawem dokonywanych czynności oraz do czuwania nad zabezpieczeniem praw i słusznych interesów stron i innych osób, organ podatkowy jest uprawniony do oceny, czy ujęte w akcie notarialnym oświadczenia stron w nim uczestniczących odpowiadają rzeczywistości. Tym bardziej jeżeli odpowiednie dane nie wynikają z ewidencji gruntów i budynków, która zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2016 r. poz. 1629 ze zm., zwanej dalej: "u.p.g.k."), stanowi m.in. podstawę wymiaru podatków i świadczeń.
W realiach rozpatrywanej sprawy zgodnie z zapisem zamieszczonym w §4 aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r., Rep. A nr [...] przedstawiciele stron zgodnie oświadczyli, że wydanie nieruchomości Spółce już nastąpiło.
Spółka zaś zakwestionowała w odwołaniu posiadanie przez nią w 2017 r. przedmiotowych nieruchomości. Twierdziła, że w 2017 roku była wpisana w Księdze Wieczystej nr [...] jako właściciel działek nr [...], [...], [...] oraz [...] położonych w obrębie 23 miasta [...], jednakże nigdy w okresie gdy przysługiwało jej prawo własności tych gruntów, nie stała się ich posiadaczem. Zdaniem Spółki, wskazane okoliczności znajdują potwierdzenie w następujących dowodach (przesłuchanie strony, wypis z aktu notarialnego z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...] dołączonego do odwołania; przesłuchanie wskazanych z imienia i nazwiska czterech świadków).
Zatem, w odniesieniu do samoistnego posiadania gruntów przez skarżącą Spółkę, na etapie odwołania istniały rozbieżności pomiędzy zapisami aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r. Rep. A nr [...] (przeniesienie własności przedmiotowych nieruchomości) a twierdzeniami Spółki o braku posiadania przedmiotowych nieruchomości przez Spółkę w 2017 roku oraz
o samoistnym posiadaniu tychże nieruchomości w tym okresie przez [...] S.A.
Stwierdzić na wstępie należy, że w ocenie Sądu, organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. S. odniósł się do aktu notarialnego z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...] oraz do przedłożonego wraz z odwołaniem aktu notarialnego z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...].
Organ zwrócił m.in. uwagę, że w § 2 aktu z dnia 7 listopada 2017r. Rep. A. nr [...] wskazano na zawarcie w tym samym dniu Ugody, z treści której wynika, że Spółka [...] w wykonaniu zobowiązania opisanego w § 3 ust. 5 Ugody - w ramach odrębnej umowy przeniesienia - zobowiązała się przenieść na rzecz [...] S.A. prawo własności działki [...] dla której jest prowadzona KW [...], a w § 5 tego aktu wskazano, że wydanie działki nr [...] wraz z budynkami, w znaczeniu prawnym, nastąpi najpóźniej w dacie zawarcia przyrzeczonej umowy przeniesienia (tj. do dnia 30 października 2018r., nie później niż w terminie 5 dni roboczych od dnia uzyskania informacji o wykreśleniu z KW zakazów zbywania i obciążania nieruchomości - § 4 aktu). W dalszej części aktu opisano wzmianki i ostrzeżenia wpisane do KW [...] wynikające m.in. z procesów o uznanie za bezskuteczne w stosunku do [...] S.A umowy przejęcia długu, umowy datio in solutum, umowy sprzedaży i przeniesienia własności z dnia 17 grudnia 2015r. ( rep. A nr [...]).
Z kolei w porozumieniu wykonawczym do ugody zawartym w dniu 7 listopada 2017r. Rep. A nr [...] przez Spółkę oraz [...] SA, [...] S.A. w P., [...], [...] SA z siedzibą w P., [...] [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. przewidziano m.in., że na mocy postanowień ugody, Spółka przeniesie na rzecz [...] [...] [...] prawo własności działki gruntu położonej w [...] nr [...] ( §1.1. pkt 3), pozostanie właścicielem działek nr [...], [...] i [...] (§1.1 pkt 4), przeniesie na rzecz [...] działki nr [...], [...]. Stawający zgodnie oświadczyli (§1.2 ust. 2), że w okresie od 17 października 2014 r. do dnia 7 listopada 2017 r. działki gruntu [...], [...], [...] znajdowały się w samoistnym posiadaniu [...] i nie znajdowały się we władaniu Spółki; z kolei działki gruntu [...], [...] i [...] znajdowały się w posiadaniu samoistnym Spółki.
W ocenie Sądu, organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Spółka nie przedstawiła w toku postępowania przed organem
I instancji, a także w odwołaniu, żadnych okoliczności faktycznych ani dokumentów wskazujących na samodzielny, rzeczywisty i niezależny od woli innej osoby stan władztwa spółki [...] SA nad przedmiotowymi nieruchomościami w 2017 roku (działki [...], [...], [...], [...]). Okoliczności tej nie potwierdza treść znajdującego się w aktach sprawy, zawartego m.in. przez Spółkę oraz [...] S.A. porozumienia wykonawczego do ugody w zakresie przeniesienia własności działek gruntu będących przedmiotem opodatkowania w sprawie (akt notarialny Rep. A [...] z dnia 7 listopada 2017 r.) ani umowy przedwstępnej przeniesienia własności oraz zgody wierzycieli hipotecznych na wykreślenie hipotek umownych (akt notarialny Rep. A [...] z dnia 7 listopada 2017 r.).
Sąd podzielił stanowisko organu co do tego, że Spółka nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że nie była w 2017 r. posiadaczem samoistnym przedmiotowych gruntów (działki nr [...], [...], [...], [...]). Domniemania prawdziwości zapisów w §4 aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r. rep. A [...].[...] ("przedstawiciele stron zgodnie oświadczają, że wydanie nieruchomości Spółce pod firmą [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością już nastąpiło") nie może bowiem obalić złożone w odwołaniu oświadczenie Spółki o tym, że "nigdy w okresie, gdy przysługiwało jej prawo własności do tych gruntów, nie stała się ich posiadaczem" ani treść postanowień zawartego przez Spółkę porozumienia (akt notarialny Rep. A [...]) ani umowy przedwstępnej przeniesienia własności oraz zgody wierzycieli hipotecznych na wykreślenie hipotek umownych (akt notarialny Rep. A [...] z dnia 7 listopada 2017 r.).
Mając na uwadze powyższe, stwierdzić trzeba, że znajdujące się w aktach sprawy dokumenty, oświadczenia i wyjaśnienia, potwierdzają, że Spółka była w 2017 roku właścicielem i posiadaczem przedmiotowych nieruchomości, brak jest dowodów na to, że posiadał samoistnie inny podmiot. Sąd zwraca przede wszystkim uwagę na oświadczenia stron umowy kupna sprzedaży przedmiotowych nieruchomości z dnia 17 grudnia 2015 r. Rep. A [...] co do tego, że wydanie nieruchomości Spółce już nastąpiło oraz na oświadczenie A. O. - prezesa zarządu Spółki w skierowanym do organu podatkowego I instancji piśmie z dnia 14 kwietnia 2017r., z którego wynika, że przyczyną niezłożenia przez tę Spółkę deklaracji na podatek od nieruchomości za 2017 rok, w odniesieniu do nieruchomości nabytych na podstawie aktu notarialnego z dnia 17 grudnia 2015 r. Rep. A [...], nie jest okoliczność samoistnego posiadania tychże nieruchomości w 2017 roku przez spółkę [...] S.A., a braki kadrowe z uwagi na okres świąteczny. Prezes Spółki zapewnił organ podatkowy w ww. piśmie z dnia 14 kwietnia 2017 r., że deklaracje Spółki na podatek od nieruchomości w zakresie tych działek za 2017 rok zostaną dostarczone do organu do końca kwietnia 2017 r.
Z akt sprawy wynika, że Spółka takich deklaracji nie złożyła. Zapoznając się przed organem I instancji w dniu 24 stycznia 2018 r. z aktami sprawy stwierdziła, że nie jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, a w odwołaniu, że nie jest ich posiadaczem. Podała, że posiadaczem samoistnym przedmiotowych nieruchomości była w 2017 roku Spółka [...] S.A. Organ podatkowy stwierdził jednak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że Spółka [...] S.A., mimo przystąpienia do porozumienia wykonawczego do ugody, nie złożyła żadnych deklaracji podatkowych za takim posiadaniem nie przemawia także rola [...] S.A. w zawieranych porozumieniach..
Należy także podzielić pogląd organu odwoławczego co do tego, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że spółki uwikłane wzajemnymi pretensjami, ażeby zakończyć prowadzone spory i uchylić ustanowione na nieruchomości zakazy, przystąpiły do negocjacji, które znalazły odzwierciedlenie
w aktach notarialnych dołączonych do akt sprawy. Z porozumień tych wynika, że podmioty gospodarcze dążą do wzajemnych rozliczeń wcześniej zawartych przez siebie umów gospodarczych, przy czym obwarowują składane względem siebie zobowiązania warunkami i zabezpieczeniami. Bezspornie skarżąca Spółka uczestniczy w nich jako nie tylko właściciel spornych działek ale także posiadacz i to samoistny, rozporządzający spornymi działkami, takiego przymiotu posiadania, nie można przypisać [...] S.A. Podmioty zawierające porozumienie z dnia 7 listopada 2017 r. wskazują na istnienie obowiązku zapłaty podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości "w zakresie prawa własności nieruchomości stanowiącej działki gruntu o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]" za okres od listopada 2014 r. do grudnia 2017 r. W efekcie tych porozumień żaden z podmiotów nie złożył jednak deklaracji podatkowych.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że wbrew zarzutom skargi - organy podatkowe prawidłowo ustaliły zaistniały w niniejszej sprawie stan faktyczny w ramach przeprowadzonego postępowania dowodowego. Wszechstronnie oceniając zgromadzony materiał dowodowy. Nie można zatem przyjąć, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy a tym bardziej organ I instancji wobec nie podnoszenia wcześniej zarzutów w związku z posiadaniem naruszył - jak twierdzi skarżąca Spółka- przepisy art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 188, art. 191 oraz art. 210 § 4 O.p.
Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zgodnie z art. 180 §1 O.p jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepis art. 187 §1 O.p. stanowi, że organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Z kolei zgodnie z art. 188 O.p. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem.
Do realizacji uprawnienia strony do żądania przeprowadzenia dowodu niezbędne jest zatem wystąpienie dwóch przesłanek. Przedmiotem dowodu musi być okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca znaczenie dla jej rozstrzygnięcia, a zarazem przedmiotem dowodu nie może być okoliczność stwierdzona wystarczająco innym dowodem. Organy podatkowe nie mają obowiązku dopuszczenia każdego dowodu proponowanego przez stronę, jeżeli dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego adekwatne i wystarczające są inne dowody zebrane w toku postępowania. Uprawnienie strony wynikające z art. 188 O.p., mające służyć zasadom z art. 122 i art. 187 § 1 O.p., nie ma charakteru bezwzględnego. Zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, że należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena zebranego materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, że
z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego. Samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia. Dopuścić bowiem należy tylko takie dowody, które mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy z punktu widzenia normy prawa materialnego.
Sąd podzielił twierdzenie organu odwoławczego co do tego, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Organ prawidłowo ocenił, że nie było potrzeby odbierania w drodze przesłuchań czy zeznań kolejnych oświadczeń w zakresie władania nieruchomością, okoliczności te zostały wyjaśnione innymi dowodami (dokumenty w tym akty notarialne, księgi wieczyste, ewidencja gruntów i budynków, pisma Spółki kierowane do organu).
Należy zwrócić uwagę, że wśród osób wskazanych we wniosku dowodowym był m.in J. M. oraz K. B., działający w imieniu i na rzecz, odpowiednio: [...] S.A. i Spółki oraz że osoby te złożyły oświadczenia odnośnie do posiadania przedmiotowych nieruchomości w ww. aktach notarialnych z dnia 7 grudnia 2015 r. i 7 listopada 2017 r., które to oświadczenia odwoławczy prawidłowo ocenił, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Stwierdzić przy tym jednak należało, że brak formalnego rozpoznania wniosku dowodowego przez organ odwoławczy w formie postanowienia jest naruszeniem art. 188 O.p. Z uwagi jednak na to, że organ odwoławczy odniósł się do zgłoszonych wniosków dowodowych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w wystarczającym,
w ocenie Sądu zakresie, naruszenie przepisu art. 188 O.p. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Zdaniem Sądu, organ przeprowadził w sprawie szczegółową ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, zgodnie z art. 191 O.p., a wyciągnięte wnioski mieściły się w ramach przyznanej organom swobody w ich ocenie. Wbrew twierdzeniom skargi, nie można zarzucić organom, że ta ocena była dowolna.
Poprawność przeprowadzonego postępowania, szczegółowa ocena zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w szczególności dołączonych do akt postępowania aktów notarialnych z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A nr [...] (porozumienie wykonawcze do ugody) oraz z dnia 7 listopada 2017 r. Rep. A
nr [...] (umowa przedwstępna przeniesienia własności oraz zgoda wierzycieli hipotecznych na wykreśleni hipotek umownych) prowadzi do wniosku, że nie doszło
w sprawie do naruszenia zasady legalizmu czy zaufania do organów podatkowych
(art. 120, 121 §1 i 122 O.p.). Organ podatkowy w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wyczerpująco rozpatrzył materiał dowody, wyjaśniając jednocześnie tok swojego rozumowania, jak i mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa, co znalazło odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu decyzji, zgodnie z art. 210 §1 pkt 6 O.p.
Podkreślenia przy tym wymaga, że uzasadnienie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia organu odwoławczego, tak w ich warstwie faktycznej, jak i prawnej, czynią zadość warunkom ich poprawności i prawidłowości określonym w art. 210 § 4 O.p.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać jeszcze należy, że Sąd dostrzega przywołanie przez organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji argumentacji odnoszącej się do opodatkowania podatkiem rolnym działek gruntu nr [...], [...], [...] będących przedmiotem własności Spółki, nie oznacza to jednak,
w ocenie Sądu, że organ zbudował argumentację w oparciu o okoliczności dotyczące innej sprawy. Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że organ wydał zaskarżoną decyzję po dokonaniu wszechstronnej oceny materiału zgromadzonego w sprawie, w tym opisanych wyżej aktów notarialnych, odnoszących się również do ww. działek.
Mając na uwadze wszystko powyższe, Sąd stwierdził, że zasadnie organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, nie podzielając twierdzeń Spółki co do tego, że organ podatkowy naruszył przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l. czy art. 3 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 3 ust. 3 u.p.o.l.
Podkreślić należy, że zgodnie z art. 194 § 1 i 2 O.p. postanowienia § 4 aktu notarialnego z dnia 15 grudnia 2017 r. Rep. A [...] objęte są domniemaniem zgodności z prawem, którego to domniemania strona skarżąca w toku postępowania nie obaliła.
W ocenie Sądu, ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie wynika
w sposób niebudzący wątpliwości, że Spółka będąc w 2017 roku właścicielem
i posiadaczem (samoistnym) działek nr [...], [...], [...], [...] posiadała w odniesieniu do tych nieruchomości w 2017 roku status podatnika podatku od nieruchomości za 2017 rok. Dlatego zarzut naruszenia art. 247 §1 pkt 5 O.p. należało uznać za nieuzasadniony, jako że decyzja została skierowana do podmiotu, który jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Wbrew zarzutom skargi, w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.
Za nieuzasadniony należało uznać zarzut naruszenia, mających zastosowanie do podatnika podatku od nieruchomości przepisów art. 4 ust. 1 pkt. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1 lit a, art. 6 ust. 9, art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l., regulujących podstawę opodatkowania
i wysokość podatku od nieruchomości. Organ określił zobowiązanie w podatku od nieruchomości w prawidłowej wysokości, zasadnie stosując do części gruntów
o symbolu "N" (nieużytek) zwolnienie od podatku od nieruchomości przewidziane
w art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l.
Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy podatkowe przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Z powyższych względów należało skargę oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r poz. 1302).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło