IV SA/Po 622/18
WyrokWSA w Poznaniu2018-10-03
Skład orzekający: Józef Maleszewski, Izabela Bąk-Marciniak, Maria Grzymisławska-Cybulska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla zabudowy zagrodowej może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie udowodnił, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie, a planowana zabudowa nie jest funkcjonalnie powiązana z istniejącym gospodarstwem rolnym?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo odmówiły zastosowania przepisu art. 61 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.), który wyłącza stosowanie zasady dobrego sąsiedztwa do zabudowy zagrodowej, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią w gminie, a planowana zabudowa nie była funkcjonalnie powiązana z gospodarstwem rolnym. W związku z tym, że nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p., organy prawidłowo przystąpiły do analizy warunków z art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym zasady dobrego sąsiedztwa, i zasadnie odmówiły ustalenia warunków zabudowy z powodu braku zabudowy sąsiedniej pozwalającej na określenie wymagań dla nowej zabudowy.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył wniosek o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkami gospodarczymi i inwentarskimi (gęsiarniami) w zabudowie zagrodowej. Prezydent Miasta odmówił ustalenia warunków zabudowy, stwierdzając, że nie spełniono warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. (zasada dobrego sąsiedztwa) z powodu braku zabudowy w sąsiedztwie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że wnioskodawca nie wykazał spełnienia przesłanek do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p. (wyłączenie zasady dobrego sąsiedztwa dla zabudowy zagrodowej). Wnioskodawca zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym bezzasadne zastosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i rozporządzenia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski (spr.) Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska-Cybulska Protokolant sekretarz sądowy Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 03 października 2018 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy oddala skargę
Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] (znak [...]), działając na podstawie art. 59 ust. 1 i 2, art. 60 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 778 ze zm. – dalej u.p.z.p.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016r., poz. 23, obecnie j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - dalej: k.p.a.), po rozpoznaniu wniosku J. S., odmówił ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym, garażowym, dwoma budynkami inwentarskimi - gęsiarniami o łącznej maksymalnej obsadzie 57 DJP oraz silosem na paszę, tymczasowym zbiornikiem bezodpływowym w zabudowie zagrodowej na działce nr [...] ark. [...] obr. M. w P..
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że wnioskodawca nie dowiódł, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni przekraczającej średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie tj. [...] ha, w związku z czym brak jest podstaw do zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p.
W związku z powyższym przeprowadzono analizę urbanistyczną w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p. Jak wskazano w decyzji w przedmiotowej sprawie wjazd na działkę realizowany ma być z ul. [...], przez drogę wewnętrzną (działkę nr [...]). Zgodnie § 2 pkt. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164, poz. 1588 – dalej rozporządzenie) frontem wnioskowanej działki jest jej część przylegająca do tejże drogi wewnętrznej. Ponieważ obydwie działki stykają się ze sobą na odcinku ok. 4 m, granice obszaru analizowanego wyznaczono w promieniu 50 m zgodnie z § 3 ust. 2 rozporządzenia. Jak wynika z analizy działka objęta wnioskiem znajduje się na terenach zieleni otwartej, w otoczeniu terenów wykorzystywanych rolniczo. W jej najbliższym sąsiedztwie brak jest jakiejkolwiek zabudowy, a jej odległość do drogi publicznej (ul. Jaśkowiaka) wynosi około 400 m. Odległość wnioskowanej działki od najbliższego budynku przekracza 500 m.
Przeprowadzona analiza urbanistyczna wykazała zatem, że w obszarze analizowanym nie istnieje żadna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, która byłaby zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. Tym samym organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie jest spełniony warunek określony w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., a zatem wydanie wnioskowanej decyzji o warunkach zabudowy nie jest możliwe.
W zakresie wymagań art. 61 ust. 1 pkt 2-5 u.p.z.p. stwierdzono, że teren, na którym planowana jest inwestycja posiada dostęp do drogi publicznej - na zasadach określonych przez Zarząd Dróg Miejskich; istniejące (lub projektowane) uzbrojenie jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego - na zasadach określonych przez gestorów sieci; teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych; w sprawie mają zastosowanie przepisy odrębne.
Oceniono, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania § 3 ust. 1 pkt 103 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 71) - w odległości mniejszej niż 100 m od inwestycji nie występują tereny wymienione w ppkt a) oraz w ppkt b) ww. przepisu.
J. S. złożył odwołanie od powyższej decyzji wskazując na naruszenie przepisu art. 61 ust. 4 oraz 63 ust. 2 u.p.z.p.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i przywołał treść art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz § 1, § 3 ust. 1 i 2 oraz § 9 rozporządzenia. Dalej organ odwoławczy wskazał, że wynikającego z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. wymogu kontynuacji przez nową zabudowę funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych zabudowy już istniejącej wokół terenu objętego wnioskiem (zwanego zasadą dobrego sąsiedztwa) zgodnie z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej w przypadku, gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie.
Mając na powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że wnioskodawca w trakcie postępowania przed organem I instancji wskazał, że oprócz działki nr [...] w skład gospodarstwa wejdzie działka nr [...] o pow. [...] ha; działka nr [...] o pow. [...] ha; działki nr [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha; działka nr [...] o pow. [...]; działka nr [...] o pow. [...] ha; działka nr [...] o pow. [...] ha. Na podstawie danych z systemu internetowego ewidencji gruntów i budynków organ I instancji ustalił, że działka nr [...] nie istnieje w obrębie M. a w obrębie R. i jest oddalona o 2 km od działki objętej wnioskiem i ma powierzchnie ok. [...] ha, działka nr [...] nie istnieje w obrębie M., działki nr [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha nie istnieją w obrębie M., a w obrębie P. i są oddalone o ok. 3 km od działki objętej wnioskiem, działka nr [...] uległa podziałowi na działki budowlane, które w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczone są pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, działka nr [...] przeznaczona jest w obowiązującym m.p.z.p. pod drogi wewnętrzne i budownictwo mieszkaniowe jednorodzinne, działka nr [...] uległa podziałowi na działki budowlane pod budynki mieszkalne jednorodzinne, zgodnie z ustaleniami obowiązującego m.p.z.p. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że inwestor nie potwierdził, że wskazane działki stanowią gospodarstwo rolne. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zostało również wykazane, że wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne, które przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa w gminie P..
Zdaniem Kolegium niezasadny jest zarzut naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., albowiem organ I instancji słusznie uznał, że skoro skarżący nie spełnia warunku określonego w art. 61 ust. 4 u.p.z.p., to zbadać należało wszystkie warunki określone w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., w tym zasadę dobrego sąsiedztwa. Dalej wskazano, że obszar analizowany wyznaczono w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem (50 m), w analizowanym obszarze brak jakiejkolwiek zabudowy, a co za tym idzie nie ma możliwości określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu, co stanowi podstawową barierę w możliwości wydania decyzji o warunkach zabudowy.
J. S. kwestionując powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając wydanym w sprawie decyzjom, że zostały wydane z naruszeniem art. 7 k.p.a. polegającym na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy; art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. poprzez bezzasadne, niezgodne z wnioskiem o wydanie tej decyzji jego zastosowanie w sprawie; rozporządzenia poprzez bezzasadne, niezgodne z wnioskiem jego zastosowanie; art. 61 ust. 4 u.p.z.p. poprzez bezzasadną odmowę jego zastosowania w niniejszej sprawie, pomimo wyraźnego wskazania we wniosku o ustalenie warunków zabudowy, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy inwestycji, o jakiem mowa w tym przepisie oraz art. 52 ust. 3 u.p.z.p. poprzez sformułowania żądań nie przewidzianych przepisami prawa i uzależnienie wydania wnioskowanej decyzji od spełnienia tych żądań. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji; udzielenie organom lokalizacyjnym obu instancji stosownych wytycznych co do dalszego postępowania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczył zabudowy zagrodowej, o której mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Natomiast organy lokalizacyjne nie wzięły powyższej istotnej okoliczności faktycznej pod uwagę tak w trakcie prowadzenia postępowania wyjaśniającego, jak i w treści wydanych decyzji. Zdaniem skarżącego oznacza to, że organy administracyjne wydały swe decyzje w sprawie innej, niż ta, której dotyczył wniosek. Nieuwzględnienie powyższej okoliczności faktycznej, a w istocie zignorowanie jej przez organy lokalizacyjne obydwu instancji, że projektowana zabudowa, scharakteryzowana we wniosku o ustalenie warunków zabudowy oraz w odwołaniu od decyzji organu I instancji, ma być związana z gospodarstwem, którego powierzchnia przekraczać będzie średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie P., wyraziło się w bezzasadnym zastosowaniu w sprawie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. oraz przepisów rozporządzenia pomimo tego, że przepis art. 61 ust. 4 u.p.z.p. wyraźnie wyłącza stosowanie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 1, co w dalszej konsekwencji oznacza automatyczne wyłączenie stosowania wspomnianego rozporządzenia.
W ocenie skarżącego organy lokalizacyjne miały prawo dokonać oceny legalności zamierzenia jedynie przez pryzmat warunków prawnych określonych w art. 61 ust. 1 pkt 2 - 5, z wyłączeniem pkt 1. Skarżący podkreślił, że w przypadku przedmiotowej inwestycji, organy lokalizacyjne nie mają prawa żądać od wnioskodawcy podania sposobu wyliczania DJP, albowiem kwestie te zostały uregulowane ustawowo i nie jest w tym zakresie wymagana żadna wiedza specjalistyczna. Obowiązujące przepisy prawa nie upoważniają też do żądania od wnioskodawcy podawania danych dotyczących numerów ewidencyjnych działek, czy innych danych pozwalających na zidentyfikowanie nieruchomości, które miałyby wejść w skład gospodarstwa, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. Mogą jedynie, określając rodzaj inwestycji, określić - stosownie do treści art. 61 ust. 4 u.p.z.p. - parametr dotyczący powierzchni gospodarstwa, z którym planowana zabudowa ma być związana. Zdaniem skarżącego organy lokalizacyjne nie mają ponadto prawa żądania okazaniem się tytułem prawnym do gruntów wchodzących w skład takiego gospodarstwa, albowiem wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla jakiejkolwiek, każdej inwestycji, w tym także dla inwestycji, o jakiej mowa w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie jest uzależnione od posiadania przez wnioskodawcę prawa do nieruchomości, na której miałaby powstać planowana inwestycja ani do gospodarstwa, z którym taka inwestycja ma zostać w przyszłości związana (art. 63 ust. 2 u.p.z.p.) oraz nie jest uzależnione od istnienia gospodarstwa, o jakim mowa w tym przepisie. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem sądów administracyjnych, decyzję o warunkach zabudowy wydaje się co do zasady zawsze przed, i co do zasady nigdy po realizacji inwestycji. Oznacza to, że gospodarstwo, o jakim mowa w art. 61 ust. 4 u.p..p. nie musi powstać przed wydaniem wnioskowanej decyzji o warunkach zabudowy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.
Kontroli legalności w niniejszej sprawie poddano decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z budynkiem gospodarczym, garażowym, dwoma budynkami inwentarskimi – gęsiarniami o obsadzie 57 DJP oraz silosem na paszę i tymczasowym zbiornikiem bezodpływowym w zabudowie zagrodowej na działce [...] ar. [...] obr. [...]. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w sprawie stanowiły przepisy u.p.z.p. z której wynika, że każdy ma prawo, w granicach określonych tą ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 u.p.z.p.). Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co do zasady, wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków określonych w art. 61 ust. 1 u.p.z.p., czyli gdy:
1. co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2. teren ma dostęp do drogi publicznej;
3. istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4. teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. poz. 139, ze zm.), o której mowa w art. 88 ust. 1;
5. decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Niespełnienie jednej ze wskazanych przesłanek czyni wydanie decyzji o warunkach zabudowy niedopuszczalnym. Natomiast jeśli planowana inwestycja czyni zadość wszystkim przesłankom i brak jest innych przepisów sprzeciwiających się danej inwestycji, organ jest obowiązany do ustalenia warunków zabudowy w drodze decyzji.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, organy prawidłowo zweryfikowały przesłanki ustalenia warunków zabudowy i zasadnie odmówiły zastosowania art. 61 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym przepisów art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. nie stosuje się do zabudowy zagrodowej, w przypadku gdy powierzchnia gospodarstwa rolnego związanego z tą zabudową przekracza średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w danej gminie. Z treści tegoż przepisu bezspornie wynika, że warunkiem do jego zastosowania jest jednoznaczne ustalenie, że - po pierwsze - inwestor planuje zabudowę zagrodową i - po drugie - istnieje gospodarstwo rolne, które - po trzecie - ma określoną powierzchnię, tj. jest większe niż średnia powierzchnia gospodarstwa w gminie. W związku z powyższym, w niniejszej sprawie konieczne było ustalenie czy inwestor jest uprawniony do skorzystania z ww. przepisu na tej podstawie, że planując przedmiotową inwestycję czyni to w ramach budowy lub rozbudowy istniejącej zabudowy zagrodowej oraz czy zabudowa ta związana jest z prowadzonym gospodarstwem rolnym, które ma wielkość przekraczającą średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie.
W tym miejscu wyjaśnić należy, że przepisy prawa nie zawierają definicji legalnej pojęcia "zabudowy zagrodowej". W orzecznictwie i judykaturze wskazuje się, że przy dokonywaniu wykładni przepisu art. 61 ust. 4 u.p.z.p. za taką definicję nie może być uznane pojęcie "zabudowy zagrodowej" w rozumieniu § 3 pkt 3 rozporządzenia z dnia 12 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2007 r., sygn. akt II OSK 118/06, Baza Orzeczeń LEX nr 352065; z dnia 21 października 2016 r., sygn. akt II OSK 101/15, Baza Orzeczeń LEX nr 2177577). W rezultacie, pojęcie to jest rozumiane - przy zastosowaniu wykładni językowej - jako zespół budynków obejmujących wiejski dom mieszkalny i zabudowania gospodarskie, położony w obrębie jednego podwórza. Rzeczona zabudowa to w szczególności budynki mieszkalne, gospodarcze lub inwentarskie w rodzinnych gospodarstwach rolnych, hodowlanych bądź w gospodarstwach leśnych. Zabudowa zagrodowa to inaczej siedlisko, czyli funkcjonalnie zorganizowane w ramach jednego podwórka zabudowania o charakterze gospodarczym (produkcyjnym) oraz mieszkaniowym służące prowadzeniu gospodarstwa rolnego (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2333/12, Baza Orzeczeń LEX nr 1495267; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 554/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 września 2013 r., sygn. akt IV SA/Po 396/13; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 września 2016 r., sygn. akt II SA/Gd 297/16 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej CBOSA).
Z kolei związanie gospodarstwa rolnego z zabudową zagrodową należy rozumieć funkcjonalnie, przyjmując cywilistyczne rozumienie gospodarstwa, jako pewnej całości produkcyjnej. Zgodnie z art. 553 Kodeksu cywilnego za gospodarstwo rolne uważa się grunty rolne wraz z gruntami leśnymi, budynkami lub ich częściami, urządzeniami i inwentarzem, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, oraz prawami związanymi z prowadzeniem gospodarstwa rolnego (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1632/08; z dnia 4 grudnia 2008 r.; sygn. akt II OSK 1536/07; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 sierpnia 2014 r. sygn. akt II SA/Łd 554/14 – CBOSA).
Należy także dodać, że gospodarstwo rolne w ujęciu Kodeksu cywilnego to pewna zorganizowana całość gospodarcza, rozumiana jako zespół składników stanowiących pewien zorganizowany, spójny system gospodarczy zdolny do osiągania założonych celów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2009 roku, sygn. II OSK 1632/08 - CBOSA; S. Rudnicki w: S. Dmowski, S. Rudnicki "Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga pierwsza. Część ogólna". wyd. 8, Warszawa 2007, s. 230). Niewątpliwie gospodarstwo rolne winno tworzyć pewną zorganizowaną funkcjonalnie całość, zatem dla przyjęcia, że poszczególne grunty stanowią jedno gospodarstwo rolne, nie ma decydującego znaczenia ich wzajemne położenie, a więc to czy tworzą one zwarty kompleks, czy też są rozproszone, czy znajdują się w granicach administracyjnych jednej lub kilku gmin. Istotne jest bowiem ich funkcjonalne powiązanie, które pozwala na stwierdzenie, że stanowią one zorganizowaną całość gospodarczą. Należy wreszcie zauważyć, że uregulowanie zawarte w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. ma charakter wyjątkowy, a jako takie wymaga wykładni ścieśniającej (por. wyrok NSA z dnia 23 lipca 2015 r. sygn. II OSK 3066/13 - CBOSA).
Przyjmując takie rozumienie pojęć "zabudowa zagrodowa" i "gospodarstwo rolne" należy w ocenie Sądu zaakceptować stanowisko organów, że w tej sprawie powyższy wyjątek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. nie znajduje zastosowania. Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy i wyjaśnień samego skarżącego nie wynika, że na wskazanych we wniosku nieruchomościach prowadzona jest działalność rolnicza. Wskazać należy, że wnioskodawca w piśmie z dnia 12 czerwca 2017 r. wskazał, że zabudowa zagrodowa związana będzie z gospodarstwem rolnym, w skład którego wejdzie oprócz działki nr [...] (pow. [...] ha.) działki nr [...] (pow. we wniosku [...] ha. – w ewidencji [...] ha.); nr [...] o pow. [...] ha.; nr [...], [...], [...], [...] o łącznej pow. [...] ha.; nr [...] o pow. [...] ha. (która uległa podziałowi na działki budowlane zgodnie z m.p.z.p.); nr [...] pow. [...] ha. (zgodnie z m.p.z.p. przeznaczona pod zabudowę jednorodzinną i drogi wewn.); nr [...] pow. [...] ha. (która uległa podziałowi na działki budowlane przeznaczone pod zabudowę jednorodzinną zgodnie z m.p.z.p.). Po zliczeniu powierzchni działek ustalonej zgodnie z ewidencją gruntów stwierdzić należy, że działki spełniają wymóg określony w art. 61 ust. 4 u.p.z.p. i przekraczają średnią powierzchnię gospodarstwa rolnego w gminie P. (zgodnie z pismem Urzędu Statystycznego w P. średnia powierzchnia gospodarstw rolnych dla m. P. wynosi [...] ha.). Zwrócić należy jednak uwagę na fakt, że część nieruchomości, które zgodnie z pismem skarżącego z dnia 12 maja 2017 r. mają wejść w skład przyszłego gospodarstwa rolnego (k. 71 akt), na skutek przeprowadzonych podziałów na działki budowlane i przeznaczenie w m.p.z.p. pod budownictwo mieszkaniowe nie już ma przeznaczenia rolniczego i nie jest na nich prowadzona działalność rolnicza (vide znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie działki nr [...] obrazujące brak prowadzenia działalności rolniczej k. 82 akt administracyjnych). Skarżący obecnie nie prowadzi również gospodarstwa rolnego. Ma to o tyle istotne znaczenie, że, jak wskazuje się orzecznictwie (zob. wyrok NSA z dnia 8 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 2860/16 i powołany w nim wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2007 r., II OSK 1723/06 – CBOSA), w każdym przypadku konieczne jest dokonanie indywidualnej oceny, jakie gospodarstwo rolne związane jest z planowaną zabudową, czy ta zabudowa pełni funkcję zabudowy zagrodowej dla tego gospodarstwa rolnego oraz jaki jest związek poszczególnych części gospodarstwa rolnego położonych w różnych gminach. Dla tej oceny istotne znaczenie ma nie tylko rodzaj prowadzonej produkcji rolnej, ale także odległości między poszczególnymi częściami gospodarstwa rolnego. Na podstawie oceny przeprowadzonej zgodnie z powyższymi wytycznymi nie można przyjąć, aby warunek z art. 61 ust. 4 u.p.z.p. został w przedmiotowej sprawie spełniony. Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu organy orzekające w niniejszej sprawie zasadnie uznały, że planowana zabudowa nie ma charakteru zabudowy zagrodowej pomimo tego, że skarżący planował jej zlokalizowanie na terenie działki rolnej, albowiem nie jest funkcjonalnie powiązana z dotychczasowym gospodarstwem rolnym.
W konsekwencji organy, wbrew argumentacji skarżącego, prawidłowo przystąpiły do analizy uwarunkowań nowej zabudowy w świetle art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. i po jej przeprowadzeniu trafnie przyjęły, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanego przedsięwzięcia, z uwagi na brak zabudowy pozwalającej na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu. W sprawie brak jest bowiem podstaw do kwestionowania prawidłowości wyznaczenia obszaru analizowanego. Front przedmiotowej działki wynosi 4 m jako część przylegająca do drogi wewnętrznej (dz. nr [...]), zatem minimalna granica tego obszaru wynosi 50 m. Ustalenia co do braku możliwości określenia wymagań dotyczących nowej zabudowy zostały poczynione przez organy w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę urbanistyczno-architektoniczną wykonaną przez uprawnionego architekta R. K. – S. , celem ustalenia czy wnioskowana inwestycja spełnia kryterium dobrego sąsiedztwa.
Ze wskazanych wyżej powodów Sąd uznał zarzuty skargi za niezasadne. W ocenie Sądu bowiem organy rozpoznające niniejszą sprawę procedowały w zgodzie z przepisami k.p.a., w sposób kompleksowy gromadząc materiał dowodowy niezbędny do jej rozstrzygnięcia i dokonując jego wszechstronnej oceny z poszanowaniem reguł określonych w art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. Tak zgromadzony i oceniony materiał dowodowy stał się podstawą do prawidłowego zastosowania przepisów u.p.z.p. i podjęcia decyzji na podstawie art. 60 ust. 1 i art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p., której uzasadnienie spełnia wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie dostrzegł również takich uchybień w zakresie realizacji zasady prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.), zasady pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.) oraz zasady informowania stron (art. 9 k.p.a.), które miałyby wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło