I OSK 3068/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka po rozpoznaniu w dniu 9 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. C. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sz 592/18 odrzucającego skargę A. C. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Sa 592/18, w pkt 1) odrzucił skargę A. C. na postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji; w pkt 2) zwrócił skarżącej uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] Wojewoda Zachodniopomorski, na podstawie art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018 r., poz. 121 ze zm., dalej "u.g.n.") wstrzymał z urzędu wykonanie własnej decyzji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty Koszalińskiego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...], w której orzeczono o ustaleniu odszkodowania w kwocie 125 900 zł na rzecz A. C. za nieruchomość oznaczoną jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,4266 ha, obr. ewid. S., gmina S. oraz zobowiązano Burmistrza Gminy i Miasta S. do wypłaty odszkodowania. Pismem z dnia 21 maja 2018 r. A. C., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na w/w postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2018r., wnosząc o jego uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując, że postanowienie objęte skargą, nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Powołanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2108 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę stwierdzając, że kwestionowane postanowienie nie mieści się w katalogu postanowień, na które może zostać wniesiona skarga do sądu administracyjnego. Sąd wskazał, że zaskarżone postanowienie nie należy do kategorii postanowień kończących postępowanie, ani rozstrzygających sprawę co do istoty, skoro rozstrzyga wyłącznie w toku głównego postępowania administracyjnego kwestię wpadkową (tj. wstrzymania). Ponadto nie przysługuje na nie zażalenie, gdyż taką możliwość wyłącza art. 9 u.g.n. W ocenie Sądu I instancji zaskarżone orzeczenie nie należy zatem do postanowień wymienionych w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej "p.p.s.a."), a z oczywistych względów nie jest również objęte dyspozycją art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Możliwości zaskarżenia takiego orzeczenia do sądu administracyjnego nie przewidują także przepisy szczególne. Wobec tego Sąd uznał, że postanowienie objęte skargą nie podlega kognicji sądu administracyjnego. Od powyższego postanowienia skargę kasacyjną wniosła skarżąca, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie postanowienia Sądu I instancji, o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. zrzeczono się rozprawy. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 58 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 4 p.p.s.a. polegającym na uznaniu, że postanowienie Wojewody, wydane na zasadzie art. 9 u.g.n., nie podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego, a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania należy uznać za niezależne postępowanie, scharakteryzowane w art. 9 u.g.n. Podniesiono, że takie postanowienie nie tylko kończy postępowanie, ale również rozstrzyga sprawę co do jej istoty. Wskazano, że wobec braku środka zaskarżenia takiego postanowienia w ramach procedury administracyjnej, podlega ono zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Skarżąca kasacyjnie podniosła, że nie można zaakceptować sytuacji, w której wadliwe rozstrzygnięcie organu administracyjnego, które bezpośrednio ingeruje w uprawnienia wywłaszczonego podmiotu do odszkodowania, nie podlegałoby jakiejkolwiek ocenie przez inny niezależny organ. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., poza niewystępującymi w rozpatrywanej sprawie przypadkami nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany jej podstawami i wnioskami. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 4) p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 oraz z 2018 r. poz. 149 i 650), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 508, 650, 723, 1000 i 1039), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; Natomiast art. 9 u.g.n. stanowi, że w sprawach, o których mowa w przepisach działu III, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a, wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Mając na uwadze powyższe uznać należy, że zaskarżone postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie. Podkreślić także należy, że postanowienie wydane na podstawie art. 9 u.g.n. nie kończy postępowania w sprawie, ani nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do istoty, na co zasadnie wskazał Sąd I instancji. Tym samym nie może ono stanowić samodzielnej podstawy kontroli legalności działalności administracji publicznej prowadzonej przez sądy administracyjne. Skarga taka przysługiwałaby tylko na akt, który kończył to postępowanie. Wobec tego uznać należy, że w zaskarżonym postanowieniu odrzucającym skargę nie doszło do naruszenia art. 58 § 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 1, 2 i 4) p.p.s.a. To zaś oznacza, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie o odrzuceniu skargi odpowiada przepisom prawa. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.