I OSK 1143/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-04-24

Skład orzekający: Iwona Bogucka, Monika Nowicka, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego, zawierające oczywistą omyłkę w oznaczeniu strony lub przedmiotu postępowania, które nie zostało skutecznie zaskarżone lub sprostowane w terminie, może stanowić podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 98 § 2 k.p.a. po upływie trzech lat od daty jego wydania?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że postanowienie o zawieszeniu postępowania, nawet zawierające oczywistą omyłkę, które nie zostało skutecznie zaskarżone lub sprostowane, pozostaje w obrocie prawnym i może stanowić podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 98 § 2 k.p.a. po upływie trzech lat od jego wydania. Sprostowanie takiej omyłki nie wpływa na bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła umorzenia postępowania o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza granicami RP. Wojewoda umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe z powodu upływu trzech lat od daty wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, które zostało wydane na wniosek strony. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów proceduralnych, w tym art. 10 k.p.a. (czynny udział strony) i art. 98 § 2 k.p.a., wskazując na błąd organu w postanowieniu o zawieszeniu postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. G., B. P. i M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 639/18 w sprawie ze skargi J. G., B. P. i M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 9 października 2018 r., I SA/Wa 639/18, oddalił skargę J. G., B. P. i M. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z [...] stycznia 2018 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2017 r. nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Wyrok zapadał w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z [...] listopada 2017 r. Wojewoda [...] umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie o potwierdzenie prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez S. L. i M. L. nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w miejscowości P. i Ż., pow. s., woj. t. Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. G. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik B. P. i M. B. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2018 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2017 r. W uzasadnieniu Minister podniósł, że moment początkowy biegu trzyletniego terminu, o którym mowa w art. 98 § 2 kpa wyznacza data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania, a nie data doręczenia tego postanowienia stronie. Organ uznał umorzenie postępowania w niniejszej sprawie za prawidłowe podnosząc, że postanowienie o zawieszeniu zostało wydane [...] listopada 2013 r., a zatem trzyletni termin na jego podjęcie upłynął [...] listopada 2016 r. Ponadto, strona została prawidłowo pouczona o przysługujących jej prawach i obowiązkach i nie wykazała, że brak zawiadomienia jej o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych materiałów w sprawie uniemożliwił jej dokonanie czynności procesowych w sprawie. Zdaniem Ministra, w sprawie nie istnieje podstawa prawna obligująca organ do uprzedniego poinformowania strony o zamiarze umorzenia postępowania. Z art. 98 § 2 kpa jasno wynika, że jeżeli strona, w terminie 3 lat od zawieszenia postępowania nie zwróci się o jego podjęcie, to żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. W postanowieniu z [...] listopada 2013 r. organ prawidłowo pouczył stronę o skutkach zawieszenia postępowania na jej wniosek. Co więcej, wnioskodawczyni dopiero w lipcu 2017 r., a zatem już kilka miesięcy po przekroczeniu terminu na podjęcie postępowania, podjęła jakiekolwiek działania w sprawie, tj. skierowała do organu pismo o nieprawidłowościach zawartych w postanowieniu z [...] listopada 2013 r. określając błąd co do nazwiska osoby, która pozostawiła mienie, jako oczywistą pomyłkę. Jednakże w odwołaniu, już po dokonaniu sprostowania przez organ I instancji, wnioskodawczyni podniosła, że przedmiotem sprostowania nie może być niewłaściwe określenie strony i zarazem adresata decyzji. W ocenie organu, powyższe oznacza, że wnioskodawczyni zaprzecza sama sobie. Ponadto, oczywista omyłka nastąpiła w nazwisku byłego właściciela pozostawionej nieruchomości, a nie strony postępowania i adresata decyzji. W konsekwencji, mając świadomość znacznego przekroczenia terminu na podjęcie zawieszonego postępowania strona usiłuje przenieść odpowiedzialność za swoje zaniechanie na organ I instancji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję złożyła J. G. działająca w imieniu własnym oraz jako pełnomocnik B. P. i M. B. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wskazał, że w przypadku niezwrócenia się strony w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania o jego podjęcie, a więc zaistnienia sytuacji, w której żądanie wszczęcia postępowania uważa się za niebyłe (art. 98 § 2 kpa), należy, na podstawie art. 105 § 1 kpa, umorzyć postępowanie w formie decyzji. Sąd I instancji podkreślił również, że w postanowieniu o zawieszeniu postępowania prawidłowo pouczono strony o treści art. 98 § 2 kpa, tj. o skutkach niezłożenia w terminie trzech lat wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. Organ dopełnił zatem obowiązku należytego i wyczerpującego poinformowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego, jak wymaga tego art. 9 kpa. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 10 § 1 kpa, a istotne znaczenie dla oceny tego zarzutu ma okoliczność, że postępowanie w niniejszej sprawie było zawieszone. Zgodnie bowiem z art. 102 kpa, w czasie zawieszenia postępowania organ może podejmować tylko czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwu dla życia i zdrowia albo poważnym szkodom dla interesu społecznego. W tych okolicznościach nie można podzielić stanowiska skarżących, że organ miał obowiązek informowania stron, że zbliża się upływ trzyletniego terminu, o jakim mowa w art. 98 § 2 kpa. Ponadto, istotne znaczenie ma również wynikający z akt sprawy fakt, że pierwszą czynność po wydaniu postanowienia o zawieszeniu postępowania strony podjęły dopiero w lipcu 2017 r., a zatem już kilka miesięcy po przekroczeniu trzyletniego terminu na podjęcie zawieszonego postępowania określonego w art. 98 § 2 kpa. Przy tym, w skierowanym do Wojewody piśmie z 31 lipca 2017 r. strona skarżąca w sposób wyraźny określiła zawarty w postanowieniu o zawieszeniu postępowania błąd co do nazwiska właściciela nieruchomości pozostawionej jako "oczywistą pomyłkę". Z akt sprawy wynika również, że Wojewoda omyłkę tę usunął w drodze postanowienia z 6 października 2017 r. o sprostowaniu oczywistej omyłki, które to postanowienie zawierało pouczenie o przysługującym stronom środku jego zaskarżenia. W skardze kasacyjnej skarżące zaskarżyły wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżące kasacyjnie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy. Sądowi I Instancji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") polegające na nieuwzględnieniu skargi i przyjęciu, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, w sytuacji, w której organy nieprawidłowo prowadziły postępowanie i wydały rozstrzygnięcie niezgodne z prawem, naruszając reguły procesowe, co miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art 7a § 1 art. 8, art. 9 kpa, art. 10 kpa, art 28 kpa, art. 98 § 2 kpa, art 105 § 1 kpa w zw. z art 104 § 2 kpa a także art. 156 § 1 pkt 4 i art. 124 § 1 kpa, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 113 § 1 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że postanowienie o umorzeniu postępowania wydane zostało w sprawie z tytułu pozostawienia przez P. Ż. nieruchomości poza obecnymi granicami RP, a zatem z naruszeniem przepisów prawa, w tym art. 124 § 1 kpa, bowiem skarżąca nie jest osobą biorącą udział w postępowaniu w sprawie P. Ż. W ocenie skarżących kasacyjnie Sąd I instancji przy ustaleniu stanu faktycznego w całości pominął treść postanowienia z [...] listopada 2013 r., którą kwestionowała strona. Bez znaczenia jest w jaki sposób w piśmie z 31 lipca 2017 r. strona określiła błąd organu w postanowieniu o zawieszeniu postępowania, albowiem organ nie działa w oparciu o wskazania strony tylko w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i zasady prawne mające zastosowanie w danej sprawie. Ponadto, strona skarżąca wskazała, że uzasadniła zarzut naruszenia art. 10 kpa, jak też wskazała, że organ pozbawił ją możliwości obrony przed negatywnymi skutkami z art. 98 § 2 kpa, wykazując, że brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania spowodowany był błędem organu w postanowieniu z [...] listopada 2013 r., którego skutki nie mogą obciążać strony i dopiero wyeliminowanie tego błędu umożliwiło stronie podjęcie czynności w celu dalszego prowadzenia postępowania, które to czynności strona mogłaby podjąć przed jego umorzeniem. Podkreślono również, że art. 10 § 1 kpa nie różnicuje obowiązków organu w zależności od tego, czy w sprawie ma być wydana decyzja, co do istoty sprawy, czy też w inny sposób kończąca postępowanie w danej instancji (art. 104 § 2 w zw. z art. 105 § 1 kpa), wskazuje natomiast, że organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Jednocześnie § 3 ww. przepisu wskazuje, że organ administracji publicznej obowiązany jest utrwalić w aktach sprawy, w drodze adnotacji, przyczyny odstąpienia od zasady określonej w § 1. Skarżąca kasacyjnie wskazała, że organ dopiero postanowieniem z [...] października 2017 r. ustalił prawidłową treść postanowienia o zawieszeniu postępowania i dopiero od tego momentu obowiązuje ono stronę w postępowaniu dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Do czasu wydania tego postanowienia strona pozostawała w przekonaniu wywołanym błędem organu w wydanym postanowieniu, że nieprawidłowe postanowienie o zawieszeniu postępowania wydane w sprawie dotyczącej P. Ż. do czasu jego zmiany, której mógł dokonać tylko organ administracji, jest nieskuteczne (łącznie ze wskazanym pouczeniem) i nieobowiązujące wobec niej – jako niebędącej stroną tego postępowania. Takie działanie organu, w świetle późniejszego rozstrzygnięcia opartego o art. 98 § 2 kpa, stanowi rażące naruszenie zasad zawartych w naruszonych przepisach kpa i w konsekwencji prowadzi do obarczenia strony postępowania negatywnymi skutkami błędu organu prowadzącego postępowanie. W niniejszej sprawie brak działania należy traktować jako równoznaczny z działaniem strony, ponieważ u jego podstaw leżało zaufanie do dokumentów przekazanych przez organ prowadzący postępowanie. Strona nie będąc profesjonalistą oraz z uwagi na nieporadność i wiek nie analizowała w jakiej formie organ powinien dokonać zmiany błędnego postanowienia. W zaufaniu do działania organu na taką zmianę czekała, a zwracając się do organu pismem z 31 lipca 2017 r. używała potocznego znaczenia sprostowania bez jego analizy prawnej i znajomości jego prawnego znaczenia. Skarżąca kasacyjnie wskazała również, że organ nie wzywał jej do zapoznawania się z materiałem dowodowym oraz składania wyjaśnień. Działanie organu powinno zaś realizować ogólną zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Nie można wykluczyć sytuacji, że strona, po otrzymaniu pisma informującego o prawie do wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów i materiałów oraz złożenia wyjaśnień przed wydaniem decyzji, zapozna się z aktami sprawy. Wówczas strona przed wydaniem decyzji ma szansę wykazać, np. dlaczego w aktach sprawy brak wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania. W takim przypadku organ daje stronie możliwość obrony przed negatywnymi skutkami z art. 98 § 2 kpa. Zdaniem skarżących kasacyjnie postanowienie o zawieszeniu postępowania, jakkolwiek wydane najpewniej w wyniku pomyłki, ze względu na poważną wadę, nie może funkcjonować w obrocie prawnym. Błąd popełniony przy wydaniu postanowienia polegający na niewłaściwym określeniu kto jest faktycznie stroną w danym konkretnym postępowaniu i zarazem adresatem decyzji, powoduje nieważność postanowienia, i nie może być potraktowany jako oczywista pomyłka. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa można stosować tylko do kwalifikowanego naruszenia prawa przez skierowanie decyzji do jednostki, która w świetle przepisów prawa nie jest stroną postępowania w danej sprawie. Ze względu na istotę nieważności decyzji z przyczyny, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, należy stwierdzić, że zachodzi ona wówczas, gdy skierowano decyzję do osoby niebędącej stroną, ale mylnie traktowanej przez organ jako strona. Kwalifikowana wada prawna decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 4 kpa, przesądzająca o nieprawidłowym ukształtowaniu stosunku prawnego zachodzić będzie wówczas, gdy podmiot, do którego skierowano decyzję, nie miał przymiotu strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa, a mimo to został przez organ administracji publicznej potraktowany jako strona tegoż postępowania. Przepis ten obejmuje zatem takie przypadki, gdy decyzja administracyjna kształtuje sytuację prawną podmiotu, którego w świetle prawa materialnego nie powinna dotyczyć. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 4 kpa jedną z przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji jest jej wydanie w stosunku do osoby niebędącej stroną w sprawie. Oznacza to, że wydane w niniejszej sprawie postanowienie jest dotknięte wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 kpa i nie ma znaczenia kiedy oraz w jakiej formie skarżąca zwróciła się do organu informując o błędnej decyzji, gdyż jest to błąd organu, a nie strony i to organ zobowiązany swój błąd naprawić oraz ponieść konsekwencje swojego błędu. Nie można strony obarczać konsekwencjami błędu popełnionego przez organ. Sąd I instancji w ogóle nie zajmował się kwestią wprowadzenia skarżącej w błąd przez organ ani nie ustosunkował się do kwestii wpływu tego błędu na działania strony będącej w przekonaniu, że błędna decyzja jej nie dotyczy. Niezrozumiałe są rozważania Sądu I instancji dotyczące formy zawiadomienia organu o wadliwej decyzji a jednocześnie brak rozważań dotyczących prawidłowości i zgodności z prawem działań organu w zakresie zmiany wadliwej decyzji oraz skutków tych czynności dla strony, co szczegółowo przedstawiła skarżąca w zarzutach i uzasadnieniu apelacji, a do których de facto Sąd się nie odniósł. Ponadto, w sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania, gdyż wszystkie wymagane ówczesnymi przepisami dokumenty były zgromadzone. W tej sytuacji nawet w wypadku wniosku strony postępowanie należało prowadzić przez wydanie decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlegała uwzględnieniu. Skuteczność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., który jest przepisem regulującym samo rozstrzygnięcie Sądu I instancji, zależy od uprzedniej weryfikacji zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, albowiem tylko stwierdzenie, że w sprawie doszło do ich naruszenia w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy, uzasadniałoby uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Nie mogą uzasadniać uwzględnienia skargi zarzuty skierowane przeciwko postanowieniu o zawieszeniu postępowania, jak też przeciwko postanowieniu o jego sprostowaniu. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja o umorzeniu postępowania ze względu na upływ trzech lat od zawieszenia postępowania na wniosek strony, która zainicjowała postępowanie. Natomiast postanowienie o zawieszeniu podlegało odrębnemu zaskarżeniu, zgodnie z art. 101 § 3 kpa, w wyniku którego mogła być badana jego prawidłowość. Zarzuty przeciwko postanowieniu o zawieszeniu postępowania, podnoszone na obecnym etapie, nie mogły być analizowane i nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji o umorzeniu postępowania. Podobnie wygląda sprawa z postanowieniem o sprostowaniu postanowienia z [...] listopada 2013 r. o zawieszeniu postępowania. Postanowienie prostujące podlegało odrębnemu zażaleniu, zgodnie z art. 113 § 3 w zw. z art. 126 kpa. Nie zakwestionowano w skardze kasacyjnej, że oba wskazane postanowienia pozostają w obrocie prawnym. Nie jest zatem skuteczny zarzut naruszenia art. 124 § 1 kpa, określa ono elementy składowe postanowienia, zaś przedmiotem kontroli w sprawie nie jest postanowienie, ale decyzja, do której art. 124 kpa nie ma zastosowania. Nie jest też skuteczny zarzut naruszenia art. 113 § 1 kpa, bo przesłanki sprostowania nie wymagały w sprawie badania. Nie są także skuteczne zarzuty naruszenia art. 28 i art. 156 § 1 pkt 4 kpa, albowiem skierowane zostały wobec rozstrzygnięć, które nie są przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie. Sąd I instancji nie badał ani legalności postanowienia o zawieszeniu postępowania z [...] listopada 2013 r., ani legalności postanowienia o jego sprostowaniu z [...] października 2017 r. Nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 98 § 2 kpa, zgodnie z którym jeżeli w okresie trzech lat od daty zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie, żądanie wszczęcia postępowania uważa się za wycofane. Warunkiem rozpoczęcia biegu trzyletniego terminu do zgłoszenia wniosku o podjęcie postanowienia, jest jego uprzednie skuteczne zawieszenie. W sprawie zostało wydane postanowienie z [...] listopada 2013 r. Treść tego postanowienia wskazuje na związek z postępowaniem zainicjowanym wnioskiem skarżących i dotyczącym potwierdzenia prawa do rekompensaty. W postanowieniu tym wprost zostało stwierdzone, że podstawą jego wydania jest wniosek J. G. występującej w imieniu własnym i jako pełnomocnik dwóch pozostałych wnioskodawczyń. Na związek z postępowaniem w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty wskazuje też numer postanowienia [...], tożsamy z numerem sprawy. Błąd w oznaczeniu przedmiotu postępowania (nazwiska osoby, która pozostawiła mienie poza obecnymi granicami RP) został sprostowany postanowieniem z [...] października 2017 r., które – jak wyżej wskazano – pozostaje w obrocie prawnym. Sprostowanie postanowienia o zawieszeniu nie ma też żadnego wpływu na początek biegu terminu określonego w art. 98 § 2 kpa, skutek taki nie jest przewidziany w żadnym przepisie kodeksu. Twierdzenia formułowane w tym zakresie w skardze kasacyjnej nie znajdują oparcia w stanie prawnym, bieg terminu do złożenia wniosku o podjęcie postępowania nie rozpoczął się [...] października 2017 r. Okoliczności te pozwalają na przyjęcie, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił ustalenia faktyczne poczynione w tym zakresie przez organy administracji jako nie naruszające zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i adekwatne. Teza skargi kasacyjnej, jakoby zawieszenie postępowania orzeczone postanowieniem z [...] listopada 2013 r. dotyczyło innej sprawy, w której skarżące kasacyjnie nie są stronami, pozbawione jest w tej sytuacji podstaw. Nie można pomijać i deprecjonować faktu, że zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia rekompensaty nastąpiło z inicjatywy wnioskodawców tego postępowania, co znalazło odzwierciedlenie w treści postawienia o zawieszeniu. Ograniczając badanie sprawy do okoliczności stanowiących jej przesłanki organy nie naruszyły art. 7 kpa w zakresie zobowiązującym do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Natomiast kwestia działania w interesie społecznym i słusznym interesie strony nie może być w sprawie rozważana, albowiem zaskarżona decyzja nie została wydana w warunkach uznania administracyjnego, co wymagałoby ważenia wskazanych interesów. Postanowienie z [...] listopada 2013 r. zawiera też prawidłowe pouczenie o skutkach zawieszenia, określonych w art. 98 § 2 kpa. Nie doszło wobec tego do naruszenia art. 9 i 10 kpa. Organ podejmując decyzję o umorzeniu postępowania na skutek upływu trzech lat od zawieszenia i braku wniosku strony o podjęcie, nie był zobowiązany do uprzedzenia strony o tym skutku, skoro stosowne pouczenie zostało stronom udzielone. Organ nie był też zobowiązany do informowania o zamiarze wydania decyzji, albowiem umorzenie postępowania dotyczy sprawy zawieszonej, nie jest wydawane w odrębnym od niej postępowaniu, które wymagałoby odrębnego wszczęcia. Nie znajdują wobec powyższego uzasadnienia zarzuty naruszenia art. 8 kpa, przepis ten ma dwie jednostki redakcyjne odnoszące się do różnych zasad, naruszenie żadnej z nich nie zostało wykazane: nie wykazano, aby organ odstąpił w sprawie od utrwalonej praktyki, a powołane w skardze kasacyjnej orzeczenia sądów dotyczące prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej dotyczą stanów faktycznych pozbawionych zbieżności z okolicznościami sprawy, przez co nie mają dla niej znaczenia. Nie znajdują także potwierdzenia zarzuty naruszenia art. 104 § 2 i 105 § 1 kpa. W sprawie wydano decyzję o umorzeniu postępowania, co mieści się w zakresie art. 104 § 2 kpa, decyzja może również kończyć sprawę w danej instancji w sposób inny, niż poprzez rozstrzygnięcie co do istoty. Taką decyzją jest decyzja o umorzeniu postępowania, wydawana na podstawie art. 105 § 1 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania wszczynanego na wniosek ma miejsce w przypadku cofnięcia wniosku, za takie cofnięcie art. 98 § 2 kpa nakazuje uważać sytuację, w której w okresie trzech lat od zawieszenia postępowania żadna ze stron nie zwróci się o jego podjęcie. W tym kontekście nie można organom zarzucić naruszenia art. 6 kpa, wydane rozstrzygnięcie znajduje oparcie w przepisach prawa. Natomiast zarzut naruszenia art. 7a § 1 kpa jest niezrozumiały ze względu na przedmiot rozstrzygnięcia, którym niewątpliwie nie jest nałożenie obowiązku lub odebranie uprawnienia, nie stwierdzono także żadnych wątpliwości związanych z wykładnią prawa. Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło