III SA/Gd 97/18
WyrokWSA w Gdańsku2018-03-22
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy wprowadzająca możliwość uznania kandydata na sołtysa za wybranego bez przeprowadzenia głosowania, w przypadku zgłoszenia tylko jednego kandydata, jest sprzeczna z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy wprowadzająca możliwość uznania kandydata na sołtysa za wybranego bez przeprowadzenia głosowania, w przypadku zgłoszenia tylko jednego kandydata i braku dalszych zgłoszeń, jest sprzeczna z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, który nakazuje obsadzanie organów wykonawczych jednostek pomocniczych w trybie wyborczym (głosowania). Ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje analogicznego wyłączenia głosowania dla wyborów sołtysa, jak ma to miejsce w przypadku wyborów do rad gmin.Stan faktyczny
Rada Gminy podjęła uchwałę zmieniającą statuty sołectw, wprowadzając przepis stanowiący, że w przypadku zgłoszenia tylko jednego kandydata na sołtysa, po przedłużeniu terminu zgłoszeń, kandydat ten jest uważany za wybranego bez przeprowadzenia głosowania. Wojewoda stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za sprzeczną z art. 36 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Gmina zaskarżyła rozstrzygnięcie nadzorcze, zarzucając organowi naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię art. 36 ust. 2 u.s.g.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2018 r. sprawy ze skargi G. K. na rozstrzygnięcie nadzorcze [...] z dnia 5 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nieważności uchwały nr [...] Rady Gminy K. z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...] oddala skargę.
W dniu 26 października 2017 r. Rada Gminy [...] działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 7 oraz art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1875, dalej powoływana również jako: "ustawa" albo "u.s.g.") podjęła uchwałę nr [...] w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...], stanowiących załączniki do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia statutów sołectw Gminy [...].
W § 1 przedmiotowej uchwały zapisano, że po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami wprowadza się zmiany w art. 20 pkt 5 statutów sołectw Gminy [...] [...], który otrzymuje treść:
"5. Powołana przez Wójta Gminna Komisja Wyborcza dokonuje przyjęć zgłoszeń, weryfikuje listy poparcia kandydatów i sprawuje nadzór nad pracami Sołeckich Komisji Wyborczych.
Jeżeli został zgłoszony tylko jeden kandydat, Gminna Komisja Wyborcza niezwłocznie w obwieszczeniu zawiadamia o tym mieszkańców danego sołectwa i przedłuża termin przyjmowania zgłoszeń kandydatów na sołtysa o pięć dni.
W przypadku braku dalszych zgłoszeń, zarejestrowanego kandydata uważa się za wybranego i wyborów nie przeprowadza się.
Gminna Komisja Wyborcza sporządza protokół z obsadzenia mandatu sołtysa bez głosowania i niezwłocznie w formie obwieszczenia informuje o tym mieszkańców danego sołectwa.".
Przedmiotowa uchwała nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...] wpłynęła do Wojewody [...] w dniu 6 listopada 2017 r.
Pismem z dnia 1 grudnia 2017 r. Wojewoda [...] zawiadomił Radę Gminy [...] o wszczęciu postępowania nadzorczego w stosunku do przedmiotowej uchwały.
Rozstrzygnięciem nadzorczym wydanym w dniu 5 grudnia 2017 r. (znak: [...]) Wojewoda [....] działając na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...] stanowiących załączniki do uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 30 czerwca 2005 r. w sprawie zatwierdzenia statutów sołectw Gminy [...] w całości.
W ocenie organu nadzoru, uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 36 ust. 2 u.s.g. polegającym na przekroczeniu umocowania zawartego w ustawie poprzez uregulowanie w uchwale niezgodnych z tym przepisem zasad wyboru na sołtysa, co zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w całości. Zgodnie bowiem z treścią art. 36 ust. 2 u.s.g. sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania.
Zdaniem organu nadzoru, niedopuszczalny jest wybór sołtysa w sposób inny, niż poprzez przeprowadzenie wyborów, bowiem akt prawa miejscowego nie może być sprzeczny z aktem rangi ustawowej. Ustawodawca przyznał radom gmin swobodę w kształtowaniu statutów jednostek pomocniczych, jednakże określił również zasady wyboru sołtysa zawarte w art. 36 ust. 2 u.s.g. Zgodnie z zasadami zawartymi w powołanym przepisie sołtys jest wybierany w głosowaniu. Niedopuszczalne jest uregulowanie, w którym wyborów sołtysa nie przeprowadza się, nawet w przypadku zgłoszenia się jednego kandydata. Niewątpliwie, zdaniem organu nadzoru, Rada Gminy [...] wykroczyła poza kompetencje przyznane jej przez ustawodawcę, co stanowi istotne naruszenie prawa.
Mając powyższe na uwadze Wojewoda [...] stwierdził nieważność uchwały w całości.
Gmina [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wyżej opisane rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] wnosząc o jego uchylenie w całości.
Zaskarżonemu aktowi nadzoru strona skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 10 k.p.a. w zw. z art. 79 § 2 k.p.a. poprzez pozbawienie strony możności czynnego udziału w postępowaniu oraz złożenia jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie polegającej na orzeczeniu w przedmiocie nieważności wskazanej uchwały dwa dni robocze po terminie zawiadomienia Rady Gminy [...] o wszczęciu postępowania;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
- art. 36 ust. 2 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe uznanie, że przewidziane w nowym brzmieniu art. 20 pkt 5 załącznika do uchwały nr [...] zasady wybory sołtysa w przypadku zgłoszenia tylko jednego kandydata są sprzeczne z art. 36 ust. 2 u.s.g.;
- art. 91 u.s.g. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że uchwała Rady Gminy [...] nr [...] z dnia 26 października 2017 r. jest sprzeczna z prawem.
Skarżąca stanęła na stanowisku, że uregulowanie zasad wyboru sołtysa w przypadku zgłoszenia tylko jednego kandydata, w ten sposób, że w przypadku braku dalszych zgłoszeń uważa się go za wybranego, nie jest jednoznaczne z naruszeniem przepisów prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności art. 36 ust. 2 u.s.g., ani tym bardziej nie pozostaje sprzeczne ze standardami demokratycznego państwa prawnego. Przywołując treść art. 35 ust. 1 u.s.g. strona skarżąca podniosła, iż statut powinien określać w szczególności zasady i tryb przeprowadzenia wyborów do organów jednostki pomocniczej a ustawodawca pozostawił w tym względzie organowi gminy ustanawiającemu statut daleko idącą swobodę, regulując w treści art. 36 ust. 2 u.s.g. jedynie podstawowe zasady prawa wyborczego organów sołectwa, zaś szczegółowe zasady przeprowadzania wyborów sołtysa i rady sołeckiej pozostawiając do unormowania odpowiedniej radzie gminy w statucie sołectwa.
Skarżąca podniosła, iż zmieniony art. 20 pkt 5 załącznika do uchwały nr [...] z dnia 30 czerwca 2005 r. reguluje wyłącznie sytuacje, w których został zgłoszony tylko jeden kandydat na sołtysa, a tym samym sytuacje, w których prawo mieszkańców do "wyboru" osób pełniących funkcję organu wykonawczego i członków organu kolegialnego spośród nieograniczonej liczby kandydatów, doznaje faktycznego ograniczenia spowodowanego brakiem alternatywy dla zgłoszonej kandydatury. Okoliczności te powodują, że ustawowe prawo wyboru sprowadza się w rzeczywistości do opowiedzenia się za lub przeciw jedynemu kandydatowi, którego niewybranie spowoduje braki w organach jednostki pomocniczej gminy oraz związane z tym dalsze problemy z jej prawidłowym funkcjonowaniem. Głównym celem kwestionowanego przez organ nadzoru uregulowania było zapewnienie sprawnego działania demokratycznego mechanizmu wyborczego poprzez przedłużenie terminu zgłoszeń kandydatów na sołtysa, umożliwiając tym samym społeczności lokalnej pełną realizację ustawowo przyznanego im prawa wyboru swoich przedstawicieli spośród dwóch lub więcej kandydatów. Dopiero w sytuacji, gdy mechanizm ten doznaje faktycznego ograniczenia, a przewidziane w ustawie prawo wyboru staje się iluzoryczne, zastosowanie znajdują zasady wybierania sołtysa przewidziane w kwestionowanym postanowieniu statutu. W tym kontekście nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, że Rada Gminy [...] przekroczyła umocowanie zawarte w ustawie poprzez uregulowanie w uchwale niezgodnych z przepisem art. 36 ust. 2 u.s.g. zasad wyboru sołtysa. Zasady te - jak wyjaśniono powyżej - pozostają w zgodzie z tym przepisem albowiem przewidują wybór sołtysa w głosowaniu tajnym, bezpośrednim i spośród nieograniczonej liczby kandydatów oraz przewidują zasady postępowania w sytuacji, gdy dokonanie wyboru jest niemożliwe z uwagi na brak odpowiedniej liczny kandydatów.
Skarżąca wskazała dodatkowo, że uregulowania zawarte w uchwale poddała pod rozwagę mieszkańców w formie szerokich konsultacji społecznych. Tym samym sposób rozwiązania powyższej sytuacji spotyka się z akceptacją społeczności lokalnej. Ponadto skarżąca wskazała, że zakwestionowana uchwała została w dniu 29 listopada 2017 r. opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...]. Nie bez znaczenia jest to, że Wojewoda [...] nie zgłaszał żadnych zastrzeżeń w stosunku do uchwały o przeprowadzeniu konsultacji we wskazanym przedmiocie.
Niezależnie od powyższego strona skarżąca podniosła, że organ nadzoru uniemożliwił Gminie [...] złożenie jakichkolwiek wyjaśnień w sprawie z uwagi na zbyt krótki okres od dnia zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania nadzorczego do dnia wydania rozstrzygnięcia w sprawie (2 dni robocze).
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in., stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej w skrócie jako "p.p.s.a."), orzekanie w sprawach skarg na akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego.
W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddano rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia 5 grudnia 2017 r. (znak: [...]) stwierdzające nieważność w całości uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...].
Na wstępie należy wskazać, że spełnione zostały wymogi formalne i zachowany został termin do wniesienia skargi do sądu.
Rozstrzygnięcia organu nadzoru podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Do złożenia skargi uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienie albo kompetencja zostały naruszone, a podstawą do wniesienia skargi jest uchwala lub zarządzenie organu, który podjął uchwałę lub zarządzenie albo którego dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze (art. 98 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym).
W rozpatrywanej sprawie rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody z dnia 5 grudnia 2017 r. zostało doręczone w dniu 8 grudnia 2017 r. (vide: urzędowe poświadczenie przedłożenia – k. 23 akt sądowych), a skarga Gminy [...] została nadana do Sądu za pośrednictwem Wojewody w dniu 5 stycznia 2018 r. (vide: data nadania w urzędzie pocztowym – pieczątka na kopercie znajdującej się w aktach sądowych – k. 8).
Stwierdzić ponadto należy, że Wojewoda zachował 30 - dniowy termin do wydania rozstrzygnięcia liczony, zgodnie z art. 91 ust. 1 zdanie 2 u.s.g, od dnia doręczenia mu uchwały. Uchwała Rada Gminy [...] została doręczona organowi nadzoru w dniu 6 listopada 2017 r., a rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w dniu 5 grudnia 2017 r.
Przechodząc do oceny merytorycznej zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego w świetle zarzutów zawartych w skardze jak i rozstrzygając w granicach sprawy (zob. art. 134 § 1 p.p.s.a.) wskazać należy, że zaskarżony akt nadzory jest zgodny z prawem.
Zgodnie z art. 171 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.) działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności. Ustawa o samorządzie gminnym stanowi z kolei, że nadzór nad działalnością gminną sprawowany jest na podstawie kryterium zgodności z prawem (art. 85 u.s.g.). Organami nadzoru są Prezes Rady Ministrów i wojewoda, a w zakresie spraw finansowych – regionalna izba obrachunkowa (art. 86 u.s.g.). Ponadto, jak określa art. 87 u.s.g., organy nadzoru mogą wkraczać w działalność gminną tylko w przypadkach określonych ustawami.
Z brzmienia przytoczonego wyżej przepisu art. 85 u.s.g. wynika, że ocena działalności jednostki samorządu terytorialnego jest dokonywana przez wojewodę wyłącznie w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Organ nadzoru nie może więc dokonywać tej oceny z innych punktów widzenia, to jest sprawności, celowości działania czy gospodarności. Pomimo tego, że nadzór sprawowany nad działalnością gminną przez wojewodę obejmuje wszystkie aspekty funkcjonowania samorządu terytorialnego, organ nadzoru może wkraczać w działalność gminy tylko w przypadkach określonych w ustawie.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia. Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 3 u.s.g. rozstrzygnięcie nadzorcze powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne oraz pouczenie o dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
W rozstrzygnięciu nadzorczym będącym przedmiotem skargi, wydanym na podstawie art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g., Wojewoda stwierdzając nieważność uchwały nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmian w statutach sołectw Gminy [...] podniósł, iż uchwała została podjęta z istotnym naruszeniem art. 36 ust. 2 u.s.g. polegającym na przekroczeniu umocowania zawartego w ustawie poprzez uregulowanie w uchwale zasad wyboru sołtysa niezgodnie z prawem. Niezgodność ta polega na uregulowaniu szczególnych zasad wyboru sołtysa, w przypadku gdy zgłosi się tylko jeden kandydat.
Należy w tym miejscu podkreślić, że w art. 35 ust. 3 pkt 2 u.s.g. ustawodawca zawarł upoważnienie dla rady gminy do określenia w statucie zasad i trybu przeprowadzenia wyborów organów jednostki pomocniczej.
Tryb wyborów sołtysa i rady sołeckiej został określony w art. 36 ust. 2 u.s.g. Zgodnie z tym przepisem sołtys oraz członkowie rady sołeckiej wybierani są w głosowaniu tajnym, bezpośrednim, spośród nieograniczonej liczby kandydatów, przez stałych mieszkańców sołectwa uprawnionych do głosowania. Przepis ten reguluje zatem podstawowe zasady prawa wyborczego organów sołectwa. Co oczywiste, statuty jednostek samorządu terytorialnego nie mogą naruszać przepisów ustawy, a jedynie w ich granicach określać szczegółowo organizację i tryb pracy organów. W tym względzie ustawodawca pozostawił bowiem organowi gminy ustanawiającemu statut pewną swobodę. Jednakże oceniając treść zapisów § 1 zaskarżonej uchwały nie sposób przyjąć, iż nie wykraczają one poza granice upoważnienia wynikającego z art. 36 ust. 2 u.s.g.. Przypomnieć należy, iż zakwestionowany art. 20 pkt 5 zdanie trzecie załączników do uchwały nr [...] z dnia 30 czerwca 2005 r. w brzmieniu nadanym mu przez uchwałę nr [...] z dnia 26 października 2016 r. stanowi, że "jeżeli został zgłoszony tylko jeden kandydat, Gminna Komisja Wyborcza niezwłocznie w obwieszczeniu zawiadamia o tym mieszkańców gminy danego sołectwa i przedłuża termin przyjmowania zgłoszeń kandydatów na sołtysa o piąć dni. W przypadku braku dalszych zgłoszeń, zarejestrowanego kandydata uważa się za wybranego i wyborów nie przeprowadza się". Zdanie czwarte art. 20 pkt 5 załączników do uchwały stanowi z kolei, że Gminna Komisja Wyborcza sporządza protokół z obsadzenia mandatu sołtysa bez głosowania i niezwłocznie w formie obwieszczenia informuje o tym mieszkańców danego sołectwa.
Powyżej przedstawiony zapis art. 20 pkt 5 zdanie trzecie załączników do uchwały nr [...] ewidentnie narusza obowiązek przeprowadzania wyborów wynikający z przepisu art. 36 ust. 2 u.s.g., w świetle którego sołtys jest wybierany w głosowaniu [...]. Oznacza to, że rada gminy uchwalając statuty sołectw związana była regulacją ustawową i nie była uprawniona do określenia w statucie odmiennego niż przewidziany w powołanych przepisach trybu powoływania sołtysa. Z tych względów, Rada Gminy [...] niezasadnie wprowadziła do statutów sołectw przez nią utworzonych zakwestionowane przepisy, zgodnie z którymi, w przypadku zgłoszenia jednego kandydata na sołtysa i braku dalszych zgłoszeń, zarejestrowanego kandydata uważa się za wybranego i wyborów nie przeprowadza się.
Wyłączenie trybu wyborczego (głosowania) dopuszczalne jest wyłącznie wtedy, gdy wynika to wprost z przepisów ustawy. Takie wyłączenie ma miejsce w odniesieniu do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego: rad gmin, rad powiatów i sejmików województw w art. 380 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 15 ze zm..), który stanowi, że jeżeli w okręgu wyborczym w wyborach do rady zarejestrowana liczba kandydatów jest równa liczbie radnych wybieranych w danym okręgu wyborczym lub od niej mniejsza, głosowania nie przeprowadza się, a za wybranych na radnych terytorialna komisja wyborcza uznaje zarejestrowanych kandydatów, a odpowiednio pozostałe mandaty pozostają nieobsadzone. Analogicznego wyłączenia głosowania u.s.g. nie przewiduje natomiast w stosunku do wyborów organu wykonawczego jakim w sołectwie jest sołtys. Mając zatem na uwadze, że u.s.g. w art. 36 ust. 2 nakazuje obsadzanie organów wykonawczych jednostek pomocniczych gminy w trybie wyborczym (głosowaniu), niedopuszczalnym było przyjęcie unormowania statutów sołectw, w świetle których, w przypadku zgłoszenia jednego kandydata i braku dalszych zgłoszeń, zarejestrowanego kandydata uważa się za wybranego i wyborów nie przeprowadza się.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że zarzut naruszenia przez Wojewodę [...] art. 91 u.s.g. jest niezasadny. Podjęta uchwała jest bowiem sprzeczna z prawem.
W ocenie Sądu na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut strony skarżącej dotyczący zbyt krótkiego terminu od zawiadomienia o wszczęciu postępowania do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego (dwa dni robocze), co spowodowało pozbawienie czynnego udziału strony skarżącej w prowadzonym postępowaniu.
Jak zasadnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 czerwca 2017 r. (sygn. akt II GSK 654/17; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl) postępowanie nadzorcze nie jest klasycznym postępowaniem administracyjnym. Zgodnie z treścią art. 91 ust. 5 u.s.g., w postępowaniu nadzorczym przepisy ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Celem rozstrzygnięcia nadzorczego jest z kolei ocena uchwały lub zarządzenia organu gminy pod względem zgodności z prawem. Słusznie wywodzi zatem organ nadzoru (zob.: s. 11 odpowiedzi na skargę), że postępowanie nadzorcze ma specyficzną naturę. Przedmiotem tego postępowania nie jest bowiem orzekanie w sprawie indywidualnej z zakresu administracji publicznej Postępowanie to ma za przedmiot kontrolę prawidłowości stosowania prawa przez jednostki samorządu terytorialnego (tzw. kryterium legalności). Należy też podkreślić, że akt nadzoru rozstrzyga spór prawny w interesie publicznym. Dlatego odpowiednie stosowanie przepisów ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego winno uwzględniać nie tylko istotę administracyjnego postępowania ogólnego, ale przede wszystkim charakter postępowania nadzorczego.
Oceniając czy po wszczęciu postępowania nadzorczego nie doszło do nadmiernego ograniczenia uprawnień jednostki samorządu terytorialnego do udziału w tym postępowaniu należy mieć na uwadze fakt, że organ nadzoru związany jest relatywnie krótkim terminem na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego (30 dni od dnia doręczenia mu kwestionowanej uchwały lub zarządzenia).
W realiach rozpatrywanej sprawy uchwała Rady Gminy [...] została przedłożona organowi nadzoru w dniu 6 listopada 2017 r. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania nadzorczego z dnia 1 grudnia 2017 r. organ nadzoru wskazał, ze Rada Gminy [...] ma prawo złożenia wyjaśnień w sprawie.
Nie można tym samym uznać, że w rozpatrywanej sprawie organ nadzoru definitywnie pozbawił stronę skarżącą czynnego udziału w postępowaniu nadzorczym jak i możliwości ustosunkowania się do argumentacji przedstawionej w wydanym zawiadomieniu. Stosowne zawiadomienie o wszczęciu postępowania nadzorczego doręczono bowiem stronie skarżącej niezwłocznie, to jest w dniu jego wydania. Z kolei zakwestionowane rozstrzygnięcie nadzorcze zostało wydane w dniu 5 grudnia 2017 r. Brak jest zatem w ocenianym postępowaniu nadzorczym jakichkolwiek naruszeń, które mogłyby mieć istotny wpływ na jego wynik.
Wobec poczynionych rozważań Sąd orzekający nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi.
Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że zaskarżony akt nadzoru narusza prawo (zob.: art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło