III SA/Wa 590/15
WyrokWSA w Warszawie2016-04-21
Skład orzekający: Agnieszka Krawczyk, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Aneta Trochim-Tuchorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na czynności egzekucyjne może obejmować zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, błędnego naliczania odsetek lub kosztów egzekucyjnych, które powinny być rozpatrywane w odrębnym trybie zarzutowym?Ratio decidendi
Skarga na czynności egzekucyjne, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), pozwala jedynie na zakwestionowanie sposobu dokonania czynności egzekucyjnej (technicznego zastosowania środka egzekucyjnego). Zarzuty dotyczące niedopuszczalności egzekucji, zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, błędnego naliczania odsetek czy kosztów egzekucyjnych stanowią podstawę do uruchomienia odrębnego postępowania zarzutowego (art. 33 u.p.e.a.) lub postępowania w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.) i nie mogą być przedmiotem oceny w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Sąd nie bada tych zarzutów w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym skargi na czynności egzekucyjne.Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec M. G. z tytułu podatku VAT, dokonując zajęcia rachunków bankowych. Skarżący złożył skargę na czynności egzekucyjne, kwestionując m.in. zajęcie środków pochodzących z dopłat ARiMR oraz wkładów oszczędnościowych, a także zarzucając błędy w naliczaniu odsetek i kosztów egzekucyjnych. Dyrektor Izby Skarbowej w B. oraz Minister Finansów oddalili skargę. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Krawczyk (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, Protokolant starszy referent Karol Kodym, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę
Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. prowadził wobec M. G. (dalej: Skarżący) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...]do [...], obejmujących należności z tytułu podatku od towarów i usług.
Organ egzekucyjny w celu wyegzekwowania należności zawiadomieniami z dnia 20 sierpnia 2013 r. dokonał zajęcia rachunku bankowego kolejno:
• zawiadomieniem nr [...]- w Banku [...]w I.,
• zawiadomieniem nr [...]- w [...]Bank w W.,
• zawiadomieniem nr [...]- w Banku [...] Oddział w I..
Wraz z zawiadomieniami o zajęciu w dniu 10 września 2013 r. doręczono Skarżącemu odpisy tytułów wykonawczych o numerach od [...]do [...]. Natomiast dłużnicy zajętych wierzytelności otrzymali zawiadomienia o zajęciach w dniu 27 sierpnia 2013 r.
Pismem z dnia 20 września 2013 r. Skarżący złożył, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, skargę na czynności egzekucyjne z żądaniem uchylenia przedmiotowych zajęć oraz umorzenia kosztów egzekucyjnych. Skarżący wskazał także, iż w związku ze złożeniem skarg na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w B. będzie musiał uiścić wpis sądowy w wysokości ponad 24.800.00 zł., zajęcie przedmiotowych rachunków bankowych uniemożliwi realizację prawa obrony.
Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...]października 2013 r. oddalił skargę jako niezasadną wskazując, iż zaskarżona czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Skarżący pismem z dnia 18 listopada 2013 r. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Ministra Finansów, żądając jego uchylenia oraz uchylenia czynności egzekucyjnych, w tym w szczególności w banku [...]S.A. oraz umorzenia kosztów. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: naruszenie art. 54 i art. 80 § 1 w związku z art. 8 § 1 pkt 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1619, dalej: u.p.e.a.) oraz naruszenie art. 32 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, naruszenie art. 8 § 1 pkt 7 u.p.e.a., naruszenie art. 54 i art. 64 i nast. u.p.e.a.; naruszenie art. 54 i art. 24 ust.5 i art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej, art. 54 § 1 pkt 2, pkt 3, pkt 7, pkt 7a, pkt 8 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej; naruszenie art. 107 § 3 w związku z art. 126 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Minister Finansów postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazał, iż w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał czynności egzekucyjnej, do której upoważniła go u.p.e.a. Zastosowany środek egzekucyjny jest wymieniony w katalogu środków określonych w art. 1a pkt 12 tj. egzekucja z rachunku bankowego. Środek ten został zastosowany w prawidłowy sposób, zgodnie z art. 80 u.p.e.a.
Organ stwierdził, iż wszystkie wymogi formalnoprawne wymienione w art. 80 u.p.e.a. zostały przez organ egzekucyjny spełnione. Zaznaczył, iż zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego z dnia 20.08.2013 r., o numerach: [...]- w Banku [...]w I., [...]- w [...] BANK w W., [...] w [...]Oddział w I., doręczono bankom w dniu 27 sierpnia 2013 r. Zobowiązanemu doręczono zawiadomienia o zajęciach w dniu 10 września 2013 r. wraz z odpisami tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] Wskazał, iż zawiadomienia o zajęciach w formie przewidzianej w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 137, poz. 1541 ze zm.) zostały podpisane przez uprawnionego pracownika. Organ uznał, iż zastosowanie środka egzekucyjnego było zgodne z przepisami prawa regulującymi tę kwestię. Wyjaśnił dalej, iż przy stosowaniu środków egzekucyjnych nie chodzi o wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu, lecz doprowadzenie do spełnienia ciążącego na nim obowiązku. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne musi być przede wszystkim skuteczne. Organ odnosząc się do uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego podkreślił, iż rozpatrywanie takiego zarzutu odbywa się w aspektach wszystkich możliwych do zastosowania środków egzekucyjnych w sprawie. W ocenie organu, skoro zobowiązany nie wskazał możliwości zastosowania innego środka egzekucyjnego, który jego zdaniem byłby mniej uciążliwy, to nie można mówić o uciążliwości. Zaznaczył, iż postępowanie egzekucyjne zmierza do bezpośredniego wykonania obowiązku. Ponadto wskazał, iż na każdym etapie realizacji zastosowanego środka egzekucyjnego zobowiązany może wystąpić do organu egzekucyjnego w trybie art. 13 u.p.e.a. z wnioskiem o zwolnienie np. części zajętego rachunku bankowego spod egzekucji.
Zauważył, że skarga na czynności egzekucyjne nie jest środkiem zaskarżenia konkurencyjnym w stosunku do innych środków prawnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a w szczególności zgłoszenia zarzutów, o których mowa w art. 33 u.p.e.a., rozpatrywanych w odrębnym trybie. Skarga na czynność egzekucyjną nie jest uniwersalnym środkiem zaskarżenia, przy pomocy którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego.
Odnosząc się do kwestii pominięcia w postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w B. zarzutów dotyczących obliczenia kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi zobowiązanego wskazał, iż wyjaśnienia w tym zakresie przedstawiono w postanowieniu organu egzekucyjnego z dnia [...] października 2013 r. Nr [...]
Organ zaznaczył, iż argumenty dotyczące błędnego określenia w zawiadomieniu o zajęciu odsetek i błędnego ich naliczania oraz nieuwzględnienie okresów, w których odsetki nie są naliczane, stanowią przedmiot odrębnego postępowania w przedmiocie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 10 ustawy.
W związku z powyższym uznał, iż organ nadzoru wydając zaskarżone rozstrzygnięcie właściwie ocenił stan faktyczny oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, nie naruszając zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdził, iż brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B..
W skardze na powyższe postanowienie Skarżący wniósł o jego uchylenie w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B.z dnia [...]października 2013 r., uchylenie czynności egzekucyjnych zajęcia rachunków bankowych, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:
1) art. 54 i art. 80 § 1 w zw. z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. oraz naruszenie art. 32 ustawy z dnia 9 maja 2008r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008, Nr 98, poz. 634 ze zm.) w zw. z art. 29 Rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.Urz. L z 2009.30.16 z póź.zm.) w zw. z art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddaleniu skargi, mimo zastosowania przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego, a mianowicie zajęcia środków stanowiących dopłaty wypłacone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znajdujących się na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. oraz zajęcie wyodrębnionego rachunku bankowego, na którym znajdują się wyłącznie środki pochodzące z dopłat wypłaconych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa;
2) art. 8 § 1 pkt 7 u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddaleniu skargi mimo zastosowania przez organ egzekucyjny niedopuszczalnego środka egzekucyjnego a mianowicie zajęcia wkładów oszczędnościowych złożonych w banku [...].
3) naruszenie art. 54 § 1 i art. 64 i nast. u.p.e.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddaleniu skargi mimo błędnego naliczenia przez organ egzekucyjny kosztów postępowania egzekucyjnego i niedopuszczalne prowadzenie w tym zakresie postępowania egzekucyjnego przez ten organ,
4) art. 54 § 1 i art. 24 ust. 5 i art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (tekst jedn.: Dz. U. 2011 r. Nr 41 poz. 214) w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 pkt pkt 2, pkt 3, pkt 7, pkt 7a, pkt 8 O.p., art. 24 ust. 5 i ust. 6 i art. 13 ust. 2 i art. 24 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej oraz z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (DZ.U. Nr 165, 1373) poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddaleniu skargi mimo błędnego określenia w zawiadomieniu odsetek i błędne ich naliczenie odsetek i nie uwzględnienie okresów, w których odsetki nie są naliczane. Proste przeliczenie kwot odsetek wskazuje bowiem, iż zostały one naliczone od dnia następującego po dniu zapłaty należności głównej za dany okres do dnia wystawienia tytułu wykonawczego;
5) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 64 i nast. tej ustawy poprzez pominięcie zarzutów dotyczących obliczenia kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi zobowiązanego;
W uzasadnieniu podniósł, iż zajęcia rachunków bankowych Skarżącego dokonano z naruszeniem wskazanych przepisów powołanych również w zażaleniu i w skardze, i w związku z tym na czynności te została złożona skarga. Oddalenie skargi i utrzymanie w mocy tego rozstrzygnięcia nastąpiło więc również z naruszeniem powołanych w petitum skargi przepisów.
W ocenie Skarżącego, w przypadku zajęcia rachunku bankowego w Banku [...]S.A. zastosowanie tego środka egzekucyjnego było niedopuszczalne, albowiem środki te (należności) zgromadzone na tym rachunku nie podlegają zajęciu. W[...]S.A. na rachunku bankowym zobowiązanego znajdują się (znajdowały się) wyłącznie dopłaty przekazywane przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które nie podlegają zajęciu a są wykorzystywane na cele prowadzonej działalności rolniczej, zajęcie więc tego rachunku jest nie tylko niezgodne z prawem, ale nadto uniemożliwi wykonanie - z uwagi na niemożliwość dokonania zapłaty za usługi -czynności agrotechnicznych, a nade wszystko uniemożliwi zapłatę raty kredytu preferencyjnego udzielonego przez Bank przy wsparciu ww. Agencji ze środków na dofinansowanie rolnictwa (wyciąg z rachunku na dzień 26.06.2013r., po tym dniu nie było żadnych działań na tym rachunku bankowym). Skarżący podniósł, iż treść załączonego wyciągu wskazuje, iż rachunek ten wykazywał saldo ujemne z uwagi na zapłacone raty kredytu tzw. preferencyjnego i został uznany w dniu 3 kwietnia 2013r. środkami przekazanymi z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z tytułu dopłat bezpośrednich w kwocie 55.035,39 zł. Po dniu 3 kwietnia 2013r. obciążenia tego rachunku dotyczyły wyłącznie kredytów preferencyjnych. Brak obrotów dalszych na rachunku związany jest z zajęciem zabezpieczającym, które także jest kwestionowane z przyczyn i zarzutów m.in. jak wskazane wyżej. Na podstawie art. 32 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, nie podlegają zajęciu należności z tytułu płatności z Unii Europejskiej dla rolników, w tym płatności obszarowe. Skarżący podniósł, iż zgodnie z art. 29 Rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, płatności powinny być przekazywane w całości na rzecz beneficjenta. Podkreślił należy, iż rozporządzenia organów Unii Europejskiej, w tym rozporządzenia Rady UE, są stosowane w państwach członkowskich wprost i nie wymagają transpozycji ani implementacji do przepisów krajowych państwa członkowskiego. A nadto regulacje zawarte w przepisach wspólnotowych zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP ma pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Nadto zgodnie z art. 8 § 1 pkt 15 u.p.e.a. nie podlegają egzekucji administracyjnej środki pochodzące z dotacji przyznanej z budżetu państwa na określone cele i znajdujące się na wyodrębnionym rachunku bankowym prowadzonym dla obsługi bankowej dotacji oraz środki pochodzące z płatności w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich otrzymanych w formie zaliczki. W związku z powyższym stwierdził, iż zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny gdyż środki te nie podlegają egzekucji administracyjnej i zastosowany środek egzekucyjny winien być uchylony.
Według Skarżącego zastosowany środek w postaci zajęcia tego rachunku jest zbyt uciążliwy, gdyż środki tam zgromadzone były wykorzystywane na spłatę kredytu związanego z działalnością rolniczą i na cele prowadzonej działalności rolniczej, zajęcie więc tego rachunku jest nie tylko niezgodne z prawem, ale nadto uniemożliwią wykonanie - z uwagi na niemożliwość dokonania zapłaty za usługi - czynności agrotechnicznych, oraz spłatę kredytu preferencyjnego na zakup nieruchomości rolnych.
W ocenie Skarżącego przedmiocie zajęcia rachunków w Banku [...]w zakresie, w jakim zajęcie obejmuje wkłady oszczędnościowe złożone w banku [...] S.A. jest niedopuszczalne. Oddalenie wobec tego skargi na te czynności egzekucyjne zajęcia nastąpiło również z naruszeniem wyżej powołanych przepisów wskazanych w petitum skargi w pkt 2 poprzez ich niezastosowanie. Wobec tego zaskarżone postanowienie winno zostać uchylone oraz uchylone powinny zostać czynności zajęcia zaskarżone skargą.
Zdaniem Skarżącego zaskarżone postanowienie jest również wydane z naruszeniem art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 64 i nast. tej ustawy poprzez pominięcie zarzutów dotyczących obliczenia kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi zobowiązanego. Przeliczenie kosztów egzekucyjnych wskazuje, iż koszty te błędnie zostały obliczone (mając na względzie błędne określenie obowiązku, w tym w szczególności co do naliczenia odsetek) oraz błędnie został nimi obciążony zobowiązany.
Zdaniem Skarżącego błędnie, bo z naruszeniem art. 24 ust. 5 i art. 31 ust. 1 ustawy o kontroli skarbowej w zw. z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 pkt pkt 2, pkt 3, pkt 7, pkt 7a, pkt 8 O.p. oraz z § 2 rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach, określono w zawiadomieniach o zajęciu odsetki i w szczególności błędnie naliczono odsetki i nie uwzględniono okresów, w których odsetki nie są naliczane. Proste przeliczenie kwot odsetek wskazuje bowiem, iż zostały one naliczone od dnia następującego po dniu zapłaty należności głównej za dany okres do dnia wystawienia tytułu wykonawczego.
W ocenie Skarżącego z uwagi na powołaną w skardze wadliwość i naruszenie prawa, które ma istotny wpływ na wynik sprawy, przy wydawaniu zarówno orzeczenia organu II-ej instancji, jak i organu I-ej instancji istnieją podstawy do zastosowania przez Sąd na podstawie art. 135 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidzianych tą ustawą środków w celu usunięcia naruszenia poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] października 2013r. w całości oraz o uchylenie czynności egzekucyjnych zajęcia rachunków bankowych, w tym w szczególności w Banku [...].
W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Skarga była niezasadna.
Kontroli Sądu poddano postanowienie Ministra Finansów utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. o oddaleniu skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych.
Postawę do wniesienia takiej skargi stwarza przepis art. 54 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego. W literaturze i orzecznictwie panuje zgoda co do tego, że skargę, o której mowa, zobowiązany może wnieść na czynności o charakterze faktycznym (zob. np. A. Skoczylas, w: System Prawa Administracyjnego, tom 9, Prawo procesowe administracyjne, pod. red. R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Warszawa 2014 r., s. 481) i to tylko takie, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia (wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2013 r., II FSK 2988/11, CBOSA). W szczególności, nie mogą być podnoszone w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] sierpnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. wystawił 3 tytuły wykonawcze o nr: [...],[...],[...] (k. 20-26 akt administracyjnych) na należności z tytułu podatku od towarów i usług za okresy – odpowiednio: 4, 6-8/2008; 9-11/2008 i 1-3, 6/2009 r. Podstawę wystawienia tych tytułów stanowiły ostateczne decyzje określające Skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za wskazane okresy (k. 10 i 19 akt administracyjnych). Decyzje te zostały wskazane w tytułach wykonawczych (rubryka nr 30).
Następnie organ egzekucyjny (będący jednocześnie wierzycielem) dokonał zajęcia rachunków bankowych, kierując do dłużników zajętych wierzytelności będących bankami zawiadomienia o zajęciu (zawiadomienie skierowane do [...]– k. 28, do [...] – k. 31 i do [...] – k. 33 akt administracyjnych). Zawiadomienia te zostały im doręczone 27 sierpnia i 28 sierpnia 2013 r. (k. 27, 30 i 32 akt administracyjnych). Natomiast zobowiązanemu tytuły wykonawcze zostały doręczone w dniu 10 września 2013 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru, k. 34), co zresztą Skarżący sam przyznał wnosząc zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (k. 47 akt administracyjnych).
W związku z tym Skarżący sformułował zarzut wadliwości zajęcia z powodu zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia środków stanowiących dopłaty wypłacone przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa znajdujących się na rachunku bankowym w Banku [...] S.A. oraz zajęcie wyodrębnionego rachunku bankowego, na którym znajdują się wyłącznie środki pochodzące z dopłat wypłaconych przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz zajęcia wkładów oszczędnościowych złożonych w banku [...]
Jak już wyżej zaznaczono, nie wszystkie zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym mogą być formułowane w ramach skargi na czynności egzekucyjne, która – jak wiadomo – pozwala tylko na zakwestionowanie sposobu dokonania czynności egzekucyjnej (techniczne zastosowanie środka egzekucyjnego). Zarzuty takie jak podniesiony w skardze zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, czy zarzut zastosowania niedopuszczalnego środka egzekucyjnego stanowią podstawę uruchomienia postępowania zarzutowego (art. 33 § 1 pkt 6 w związku z art. 34 u.p.e.a.). Skarżący uruchomił zresztą takie postępowanie, składając pismem z dnia 13 września 2013 r. zarzuty do organu egzekucyjnego (k. 47 akt administracyjnych). Zostały one rozpoznane i postępowanie w tym zakresie zakończyło się postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia[...]listopada 2013 r. (k. 92), utrzymującym w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. z dnia [...]października 2013 r. (k. 83) o odmowie uwzględnienia zarzutów.
Następnie Skarżący te same zarzuty sformułował w skardze na czynności egzekucyjne zajęcia rachunków bankowych (skarga, k. 61 akt administracyjnych), co dowodzi, że usiłował uczynić ze skargi na czynności egzekucyjne uniwersalny środek zaskarżenia. Był to jednak zabieg niedopuszczalny, nie wolno bowiem badać w ramach skargi na czynności egzekucyjne zarzutów, które mogą być zgłoszone na podstawie art. 33 u.p.e.a.
To samo dotyczy podniesionego w skardze na czynności egzekucyjne, a następnie w skardze do sądu zarzutu błędnego określenia w zawiadomieniu o zajęciu odsetek i błędne ich naliczenie oraz nieuwzględnienie okresów, w których odsetki nie są naliczane. Tego rodzaju zarzut dotyczy bowiem podstawy z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w postaci niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 ustawy – a konkretnie w art. 27 pkt 3, który wymaga wskazania w tytule terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek.
Podobnie wnioski płyną z analizy kolejnego zarzutu skargi, a mianowicie kwestii pominięcia zarzutów dotyczących obliczenia kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi zobowiązanego. Należy zauważyć, że kwestia ta była podnoszona przez zobowiązanego w zarzutach, które złożył on do organu. W istocie rzeczy natomiast prawidłowość obliczenia kosztów egzekucyjnych i obciążenia nimi określonego uczestnika postępowania egzekucyjnego podlega załatwieniu w odrębnym trybie, przewidzianym w art. 64c § 7 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na żądanie zobowiązanego albo z urzędu, jeżeli koszty te obciążają wierzyciela. Na postanowienie to przysługuje zażalenie.
Jak z tego wynika, skoro wysokość kosztów może być skarżona w osobnym trybie, zobowiązany nie może formułować w tym zakresie zarzutów w ramach skargi na czynności egzekucyjne. Podobnie więc jak zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, także i ten zarzut nie mógł być przedmiotem oceny Sądu, tak jak nie mogły się nim zająć organy orzekające w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne.
Dlatego Sąd uznał zarzuty skargi w tym zakresie za niezasadne.
Skarga nie zawierała natomiast zarzutów, które mogły być kierowane pod adresem zaskarżonych czynności egzekucyjnych. Dokonując w tym względzie ustaleń z urzędu Sąd nie dopatrzył się przy ich dokonaniu żadnych naruszeń prawa.
Sąd aprobuje wyniki ustaleń natury faktycznej i prawnej dokonanych przez organy obu instancji, które wskazują, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunków bankowych był zastosowany zgodnie z prawem. Jest on wymieniony w katalogu środków egzekucyjnych obowiązków pieniężnych (art. 1a pkt 12 u.p.e.a.), sama jego realizacja jest nieskomplikowana. Zgodnie z art. 80 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku, a jeżeli bank posiada oddziały - do właściwego oddziału, zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Organ egzekucyjny jednocześnie wzywa bank, aby bez zgody organu egzekucyjnego nie dokonywał wypłat z rachunku bankowego do wysokości zajętej wierzytelności, lecz bezzwłocznie przekazał zajętą kwotę organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności albo zawiadomił organ egzekucyjny, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, o przeszkodzie w dokonaniu wpłaty. Zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1, i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia (§ 2). Jednocześnie z przesłaniem zawiadomienia, o którym mowa w § 1, organ egzekucyjny zawiadamia zobowiązanego o zajęciu jego wierzytelności z rachunku bankowego, doręczając mu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, i odpis zawiadomienia skierowanego do banku o zakazie wypłaty zajętej kwoty z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego (§ 3).
Jak już wyżej zaznaczono, w aktach znajdują się zawiadomienia o zajęciu skierowane do banków. Zostały one sporządzone na drukach odpowiadających wymaganiom przewidzianym dla tego rodzaju druków w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów u.p.e.a., ich treść nie budzi żadnych zastrzeżeń. Zawiadomienia zostały doręczone bankom w dniach 27 i 28 sierpnia 2013 r. oraz w dniu 10 września 2013 r. zobowiązanemu (wraz z odpisami tytułów wykonawczych). Zajęcia dokonane zostały więc prawidłowo.
Z tych wszystkich względów Sąd nie dopatrzył się w zastosowanych czynnościach wad, które przesądzałyby o odmiennej ocenie czynności zajęcia, niż dokonana przez organy obu instancji.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło