II FSK 240/19

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-10-14

Skład orzekający: Małgorzata Wolf-Kalamala, Jan Grzęda, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy należności otrzymywane przez spółkę od leasingobiorców, ubezpieczycieli oraz podmiotów trzecich, związane z umowami leasingu operacyjnego, mogą być traktowane jako "wydatek zwrócony" w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co pozwoliłoby na ich wyłączenie z przychodów podatkowych?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że należności otrzymywane przez spółkę od leasingobiorców nie stanowią "wydatku zwróconego" w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. "Wydatek zwrócony" musi być tym samym wydatkiem, który został wcześniej poniesiony przez podatnika i zwrócony, a nie jedynie kwotą odpowiadającą wartości poniesionego wydatku. Otrzymane kwoty stanowią wynagrodzenie z tytułu umowy leasingu lub zapłatę za świadczenie usługi, a nie zwrot poniesionych wydatków.
Stan faktyczny
Spółka E. [...] S.A. złożyła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który oddalił jej skargę na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Spór dotyczył możliwości wyłączenia z przychodów podatkowych należności otrzymywanych od leasingobiorców, ubezpieczycieli i podmiotów trzecich, które spółka uważała za "wydatek zwrócony" w rozumieniu art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Spółka zarzuciła błędną wykładnię tego przepisu przez sąd pierwszej instancji i organy podatkowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną. Zasądzono od E. [...] S.A. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Kalamala (sprawozdawca), Sędzia NSA Jan Grzęda, Sędzia WSA del. Małgorzata Bejgerowska, Protokolant Konrad Kapiński, po rozpoznaniu w dniu 14 października 2021 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 października 2018 r. sygn. akt I SA/Wr 762/18 w sprawie ze skargi E. [...] S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 15 maja 2018 r. nr 0111-KDIB1-3.4010.110.2018.1.APO w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od E. [...] S.A. z siedzibą w W. na rzecz Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 19 października 2018 r., sygn. akt I SA/Wr 762/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę E. [...] S.A. z/s w W. (dalej jako "Skarżąca", "Spółka") na interpretację indywidualną Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 15 maja 2018 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych. Wyrok jest dostępny, podobnie jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej w skrócie "CBOSA"). Pełnomocnik Skarżącej na podstawie art. 173 § 1, art. 174 pkt 1 oraz art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.") wywiódł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, w której zaskarżył ten wyrok w całości. Jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 174 pkt 1 P.p.s.a.), a mianowicie naruszenie art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 1036 ze zm., dalej jako "u.p.d.o.p."), poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że nie znajduje on zastosowania do uzyskiwanych przez Spółkę należności opisanych we wniosku o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, w szczególności poprzez błędne przyjęcie, że świadczenia te otrzymane przez Skarżącą od leasingobiorców, ubezpieczycieli oraz podmiotów trzecich nie mogą być traktowane jako "wydatek zwrócony", o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi albo ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącej od organu podatkowego kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie od Strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Wymaga podkreślenia, że analogiczne zagadnienie prawne było przedmiotem orzekania przez Naczelny Sąd Administracyjny (zob. np. wyroki: z 18 stycznia 2019 r., sygn. akt II FSK 3612/16; z 11 marca 2020 r., sygn.. akt II FSK 829/18; publik. CBOSA). W rozpatrywanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela zawartą tam argumentację, a ocenę prawną wyrażoną w powołanych orzeczeniach w pełni aprobuje, stąd też w dalszej części uzasadnienia będzie posługiwał się argumentacją zbieżną z tą, która została przedstawiona w tych wyrokach. Istotą sporu w niniejszej sprawie dotyczyła wykładni art. 12 ust. 4 pkt 6a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych i zasadności uznania, że będzie miał on zastosowanie w odniesieniu do opisanych przez Skarżącą należności wynikających z umów leasingu operacyjnego lub z tymi umowami związanych. W ocenie Strony skarżącej, Spółka będzie uprawniona do wyłączenia z przychodów podatkowych zwrotu części wydatków na nabycie przedmiotu leasingu (środka trwałego lub wartości niematerialnej i prawnej), które nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w jakiejkolwiek formie. W świetle wywodów zaprezentowanych przez autora skargi kasacyjnej – wadliwy jest pogląd Sądu pierwszej instancji aprobujący stanowisko organów podatkowych, że art. 12 ust. 4 pkt 6a cyt. ustawy wyklucza przyjęcie, że świadczenia otrzymywane przez Skarżącą od leasingobiorców, ubezpieczycieli oraz podmiotów trzecich nie mogą być traktowane jako "wydatek zwrócony", o którym mowa w tym przepisie. Wbrew zapatrywaniu Strony skarżącej, słusznie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, iż "wydatek zwrócony" to ten sam, a nie taki sam wydatek jak ten, który został poniesiony. Zwróconym innym wydatkiem nie jest bowiem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku, lecz nie stanowi jego zwrotu (str. 13 uzasadnienia wyroku). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie wyraża przekonanie, że niedopuszczalnym zabiegiem była próba wywodzenia, iż art. 12 ust. 4 pkt 6a cyt. ustawy pozwala na przyjęcie, że również wymienione przez Skarżącą należności od leasingobiorców, tj. wynagrodzenia z tytułu korzystania z przedmiotu leasingu, ostatecznego rozliczenie umowy związane z wykupem przedmiotu leasingu, odszkodowania za utracony przedmiot leasingu, skoro nie stanowią one zwrotu tych samych kwot lub są zwrotem wydatków w sensie prawnym. Przywołany już wcześniej przepis art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p stanowi bowiem, iż do przychodów nie zalicza się zwróconych innych wydatków nie zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów. Regulacja ta odnosi się wyłącznie do poniesionych i zwróconych podatnikowi wydatków niezaliczonych z mocy art. 16 u.p.d.o.p. do kosztów uzyskania przychodów. Aby dany wydatek mógł być zaliczony do kategorii "innych wydatków", o których mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a cytowanej ustawy konieczne jest, by "wydatek ten nie został zaliczony do kosztów uzyskania przychodów" w rozumieniu przepisu art. 16 tej ustawy, oraz by wydatek został wcześniej przez podatnika poniesiony, a następnie zwrócony podatnikowi, przy czym wydatek poniesiony był odpowiednikiem wydatku zwróconego. Zwróconym innym wydatkiem nie jest bowiem uzyskana przez podatnika kwota, która tylko odpowiada wartości poniesionego wydatku, lecz nie stanowi jego zwrotu. Prawidłowo zatem Sąd pierwszej instancji ocenił, że kwoty pieniężne otrzymane przez Skarżącą od leasingobiorców nie mogły zostać uznane za zwrot wydatków, o którym mowa w art. 12 ust. 4 pkt 6a u.p.d.o.p. Stanowią one bowiem wynagrodzenie z tytułu umowy leasingu, będące przysporzeniem wynikającym z prowadzonej przez Stronę działalności gospodarczej. Otrzymane przez Spółkę kwoty, choć pokrywają jej straty (wydatki) związane z zakupem przedmiotu leasingu – nie stanowią zwrotu tych kwot. Innymi słowy, nie jest to ten sam wydatek lecz zapłata za świadczenie usługi, zapłata ceny za przedmiot leasingu lub naprawienie szkody wynikłej z poniesienia odpowiedzialności z tytułu niewykonania lub niewłaściwego wykonania umowy. Oznacza to, że Strona skarżąca nie będzie uprawniona do wyłączenia ich wartości z przychodów podatkowych. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło