VII SAB/Wa 34/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędziowie sędzia WSA Bogusław Cieśla, sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 października 2018 r. sprawy ze skargi T. Z., A. Z. i małoletniego K. Z. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych T. Z. i A. Z. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że przewlekłość Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz skarżących T. Z., A. Z. i małoletniego K. Z. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych T. Z. i A. Z. po 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu sądowego oraz solidarnie kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrot kosztów zastępstwa procesowego. [...] i małoletni [...], reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych [...] wnieśli 25 kwietnia 2018 r. do tutejszego Sądu, skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania w związku ze złożonym wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], stwierdzającą naruszenie przez przewoźnika lotniczego art. 7 ust. 1 lit. a rozporządzenia (WE) nr 261/2004 polegające na niewypłaceniu każdej ze stron skarżących odszkodowania w wysokości po 250 euro (słownie: dwieście pięćdziesiąt euro), ustalającą obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w terminie czternastu dni, liczonym od dnia doręczenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] decyzji ostatecznej oraz nakładającą na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] karę pieniężną za naruszenie przepisów rozporządzenia w łącznej wysokości 3.000 zł. Z akt sprawy wynika, że 19 czerwca 2017 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w [...] wpłynął wniosek [...] i małoletniego [...], reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych [...], o stwierdzenie naruszenia przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004 dotyczący lotu z [...] sierpnia 2015 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie [...]. Wobec wydania decyzji administracyjnej z [...] sierpnia 2017 r. przewoźnik lotniczy oraz [...] oraz małoletni [...], reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych [...] wnieśli o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...]. Pismem z 6 lutego 2018 r. skarżący wnieśli ponaglenie w związku z przewlekłością postępowania prowadzonego administracyjnego na podstawie art. 37 § 1 k.p.a. - ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257). Skarżący domagali się wyznaczenia organowi 30-dniowego terminu na załatwienie sprawy oraz ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że skarga zawiera braki formalne, które uniemożliwiają nadanie jej dalszego biegu. Ponadto stwierdził, że działanie organu nie jest nacechowane złą wolą, a wynika z przyczyny obiektywnej. Wyjątkowo dużego napływu spraw ze skarg na przewoźników lotniczych - wzrost o 213 % w porównaniu z rokiem ubiegłym, przy czym organ systematycznie czyni starania w kierunku zwiększenia zatrudnienia pracowników. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: I tak, wobec uzupełnienia w terminie braków formalnych skargi nie zaistniały, podnoszone w odpowiedzi na skargę, okoliczności uzasadniające jej odrzucenie. Kontrola sądu administracyjnego, w myśl z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprowadza się do badania zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na badaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponadto sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a. przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego może być także brak działań administracji publicznej w sytuacji, gdy obowiązujące przepisy nakładają na jej organy obowiązek załatwienia sprawy administracyjnej w określonym czasie i w określonej formie. Z treści przywołanych przepisów ustawy procesowej wynika, że zaskarżalna do sądu opieszałość organu administracji w procedowaniu może przybrać dwie postaci – bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Z treści art. 53 § 2b p.p.s.a. wynika, że wymogiem skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego omawianej skargi jest to, aby została ona poprzedzona ponagleniem skierowanym do właściwego organu. W niniejszej sprawie ponaglenie do Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego w związku z nierozpatrzeniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], zostało wniesione pismem z 6 lutego 2018 r. W postępowaniu sądowym wszczętym skargą na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Kognicja sądu administracyjnego ogranicza się zatem do badania, czy organ miał wynikający z przepisów prawa obowiązek wydania aktu lub podjęcia czynności i czy dokonał tego w terminie ustawowym, określonym zgodnie z art. 35 k.p.a., ewentualnie przedłużonym przez organ na zasadach określonych w art. 36 k.p.a. lub w innym, wynikającym z przepisów prawa materialnego, terminie. Przechodząc do rozważań, czy w rozpatrywanej sprawie doszło do zarzuconej w skardze przewlekłości w załatwieniu sprawy dotyczącej rozpatrzenia wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] sierpnia 2017 r., należy wskazać, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia – o czym stanowi art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Z kolei w myśl art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Zgodnie z treścią art. 149 § 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1- 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Konstrukcja tego przepisu wyróżnia dwie odrębne od siebie instytucje, a mianowicie skargę na bezczynność organu oraz przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania. W okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy nie budzi wątpliwości Sądu, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego, nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki. W niniejszej sprawie termin na wydanie decyzji wynosił 30 dni licząc od daty wpływu do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przy czym wniosek skarżących nosi datę 14 sierpnia 2017 r., zaś wniosek przewoźnika lotniczego [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] - 11 sierpnia 2017 r. Do dnia wydawania niniejszego wyroku nie zapadła decyzja w wyniku rozpoznania wniosków. Sąd stwierdzając zaistniałą przewlekłość postępowania uznał, że choć naganna to jednak nie nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Kwalifikacja naruszenia jako rażącego musi wynikać z dodatkowych cech w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. W orzecznictwie podkreśla się, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Sąd przyjął argumentację organu - niedochowanie terminu wyznaczonego ustawowo na załatwienie wniosku skarżących było wynikiem obiektywnej przeszkody. Podawane przez organ przyczyny, które spowodowały powyższą zwłokę, związane były przede wszystkim ze znacznym wpływem spraw do organu i nie było nacechowane "złą wolą" organu. Podkreślmy - rażące naruszenie prawa musi wiązać się z ową "złą wolą" i lekceważeniem zasad ogólnych postępowania administracyjnego i uprawnień wnioskodawcy do załatwienia sprawy w jak najszybszym terminie. Takie okoliczności w niniejszej sprawie nie miały miejsca. Kierując się powyższą argumentacją, Sąd – na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. – zobowiązał Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego do rozpoznania wniosku skarżących o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją tego organu z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], w terminie jednego miesiąca od dnia otrzymania przez organ wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie, stosownie do art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że organ dopuścił się zarzucanej mu przewlekłości. Z kolei oceniając charakter zaistniałej przewlekłości, jak tego wymaga art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził, że nie miała ona miejsca z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.