II OSK 2475/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2018 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 194/16 w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od J.S. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 194/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną do celów łowieckich. Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] września 2015 r. Małopolski Komendant Wojewódzki Policji cofnął J.S. pozwolenie na broń palną do celów łowieckich. W uzasadnieniu podniesiono, że wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] wyżej wskazany został uznany winnym przestępstwa z art. 286 k.k. w zw. z art. 294 k.k., za co skazano go m.in. na karę 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności warunkowo zawieszając wykonanie kary na okres próby wynoszący 3 lata, karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 50 złotych oraz zobowiązując do naprawienia szkody na rzecz pokrzywdzonego. Wyrok ten jest prawomocny – został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w K. z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...]. Jako podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. W myśl wskazanych przepisów, pozwolenie na broń cofa się osobom skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła ww. strona, kwestionując zasadność podjętego rozstrzygnięcia. Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. Komendant Główny Policji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu zauważył, iż prawomocne skazanie strony za umyślne przestępstwo z art. 286 k.k. w zw. z art. 294 k.k. stanowi podstawę do cofnięcia posiadanego pozwolenia na broń, stosownie do normy art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji (Dz.U. z 2012 r., poz. 576 ze zm.). Skargę od powyższej decyzji wywiódł J.S., zarzucając jej naruszenie: art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ppkt a ustawy o broni i amunicji oraz art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w sprawie. W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jej oddalenie nastąpiło na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.". Zdaniem Sądu w sprawie została spełniona przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej ustawy. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo czy też umyślne przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: pozytywna opinia środowiskowa z miejsca zamieszkania czy okoliczności świadczące na korzyść strony. Dalej Sąd przypomniał, że sytuacja wystąpienia przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy o broni i amunicji nakłada na organy Policji obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń. Istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Popełnienie wskazanego czynu świadczy o tym, że dana osoba nie daje rękojmi zachowania postawy, jaką dochowywać powinien posiadacz broni. Broń oraz amunicja ze względu na potencjalnie możliwe wywołanie nimi zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego, musi podlegać reglamentacji, zaś dostęp do nich mogą mieć tylko osoby opanowane, praworządne, zrównoważone, dojrzałe. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący, kwestionując wydany wyrok w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: I. prawa materialnego, poprzez jego błędną wykładnię, tj.: - art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ppkt a ustawy o broni i amunicji poprzez błędne przyjęcie przez Sąd, że organ po stwierdzeniu, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, a to w sytuacji kiedy organ nie jest zobligowany do wydania takiej decyzji; - art. 30 w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji poprzez naruszenie prawa skarżącego do równego traktowania przez władze publiczne, a tym samym spowodowanie uszczerbku w jego przyrodzonej i niezbywalnej godności jako człowieka, a to w sytuacji gdy nie zachodzą ustawowe przesłanki do pozbawienia skarżącego pozwolenia na posiadanie broni; II. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść wydanej w sprawie decyzji, tj.: - art. 7 w związku z art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną i wybiórczą ocenę, wyrażającą się w szczególności niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego poprzez przyjęcie, że skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu w sposób jednoznaczny determinuje ocenę, że stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego; - art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, gdyż Sąd nie wyjaśnił w sposób wyczerpujący stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy podejmowaniu załatwienia sprawy poprzez niewyczerpujące i selektywne uzasadnienie dla podjętego wyroku w zakresie oddalenia skargi w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich; Pismem z dnia 6 września 2016 r. skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie jako nieposiadającej usprawiedliwionych podstaw, przeprowadzenie rozprawy i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania. W przedmiotowej sprawie żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, zatem niniejszą sprawę należało rozpoznać w granicach zakreślonych podniesionymi w złożonej skardze kasacyjnej zarzutami. Natomiast tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie. Przystępując do wyjaśnienia przesłanek nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego zauważyć należy, iż całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ppkt a ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd, że organ po stwierdzeniu, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń, a to w sytuacji kiedy organ nie jest zobligowany do wydania takiej decyzji. W tej sprawie podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a znowelizowanej ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, dokonanej ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195), która weszła w życie w dniu 10 marca 2011 r. Stosownie do treści art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Natomiast w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ww. ustawy, chodzi tu o osoby stanowiące zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Nie jest sporne, iż podstawą cofnięcia pozwolenia na posiadanie przez J.S. broni palnej do celów łowieckich był prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w K. Wydział III Karny z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...] którym uznano go winnym popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. tj. o to, że w okresie od lipca 2009 r. do października 2009 r. włącznie w K., działając w krótkich odstępstwach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu osiągniecia korzyści majątkowej doprowadził J.D. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci materiałów i robót budowlanych o wartości 468.122,28 zł wprowadzając go w błąd co do zamiaru i możliwości zapłaty za wykonane pracę, za co wymierzono mu karę jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, przy czym wykonanie kary pozbawienia wolności warunkowo zawieszono na okres trzech lat próby. Popełniony przez skarżącego czyn z art. 286 § 1 k.k. (przestępstwo oszustwa) jest przestępstwem umyślnym. W sprawie została zatem spełniona przesłanka cofnięcia pozwolenia na broń określona w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, gdyż skarżący stał się osobą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a powołanej wyżej ustawy. Należy w pełni podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż obecna konstrukcja art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji nie pozostawia żadnych wątpliwości, że organ stosujący te przepisy, po stwierdzeniu zaistnienia przesłanki określonej w pierwszym z nich, obligatoryjnie musi wydać decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni. Każda z osób, która została skazana za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, niejako automatycznie stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Bez znaczenia są wówczas takie okoliczności, jak: nienaganna opinia, czy okoliczności dotyczące charakteru i wagi przestępstwa, którego skarżący się dopuścił. Skazanie za przestępstwo umyślne sankcjonowane jest orzeczeniem o cofnięciu pozwolenia na broń (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt II OSK 2862/12, publ. LEX nr 1575603; z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II OSK 3052/14, publ. LEX nr 2143536; publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym samym, wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, w takiej sytuacji jaka zaistniała w tej sprawie, a to skazania skarżącego za umyślne przestępstwo oszustwa, organy Policji zobligowane były do cofnięcia stronie pozwolenia na broń. Odmienne postępowanie prowadziłoby wprost do obejścia prawa. Sprawy cofnięcia pozwolenia na broń nie pozostawiono uznaniu organu. Użyte przez ustawodawcę sformułowanie przepisu art. 18 ust. 1 ustawy o broni i amunicji: "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego, lecz ma charakter decyzji związanej. Przepis ten nakłada na organ Policji obowiązek wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń w przypadku zaistnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 15 ust. 1 pkt 2 - 6 tej ustawy. Zatem to ustawodawca uznał, że sam fakt skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe jest samoistną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń. Tym samym prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał, iż przedmiotem niniejszego postępowania jest jedynie ustalenie, czy zachodzą określone w ustawie o broni i amunicji przesłanki do cofnięcia pozwolenia na broń, a zatem czy fakt skazania za przestępstwo spełnia przesłanki określone w art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Stwierdzenie, że skarżący został skazany za przestępstwo umyślne prawomocnym wyrokiem sądu karnego stanowiło podstawę do wydania decyzji o cofnięciu pozwolenia na broń. Stąd też zasadnie wskazano, w motywach zaskarżonego wyroku, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy. Z powyższych względów całkowicie nieusprawiedliwione są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym reguł postępowania dowodowego, tj. art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz jego dowolną i wybiórczą ocenę, wyrażającą się w szczególności niedostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego poprzez przyjęcie, że skazanie skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu w sposób jednoznaczny determinuje ocenę, że stanowi on zagrożenie dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego. Nie jest bowiem sporne w tej sprawie, iż w sytuacji gdy zebrany materiał dowodowy potwierdził fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu karnego za przestępstwo umyślne (oszustwo), przeprowadzanie dodatkowych dowodów na okoliczność, że skarżący nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku i bezpieczeństwa publicznego jest zbędne. Już tylko samo skazanie posiadacza broni za przestępstwo umyślne skutkuje wydaniem orzeczenia o cofnięciu pozwolenia na broń. Jak wynika z treści wyroku NSA z dnia 8 marca 2016 r. sygn. akt II OSK 1659/14, LEX nr 2037425 – przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z 1999 r. o broni i amunicji w sposób jednoznaczny wskazuje, że zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego stwarza osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe. Związek ten wynika zatem bezpośrednio z przepisu prawa. Całkowicie nieusprawiedliwiony jest zarzut naruszenia art. 30 w zw. z art. 32 pkt 1 Konstytucji związany z twierdzeniem, iż naruszono godność skarżącego i jego prawo do równego traktowania przez władze publiczne. Z takim naruszeniem nie mamy do czynienia w okolicznościach tej sprawy. Decyzja pozbawiająca prawa do posiadania broni nie stanowi dodatkowego ukarania sprawcy przestępstwa, który został już skazany wyrokiem właściwego sądu karnego, a skarżący został uznany przecież winnym oszustwa a więc przestępstwa umyślnego, ale jest zgodną z prawem reakcją na jego zachowanie. Przecież to na osobie posiadającej pozwolenie na broń ciąży powinność takiego zachowania, by nie stwarzać podstaw do cofnięcia posiadanego pozwolenia. Nieusprawiedliwiony jest również zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie. Sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a. tylko przepisy p.p.s.a., stąd też nie można skutecznie zarzucić Sądowi pierwszej instancji, iż go nie zastosował. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, iż organy Policji w żadnym wypadku nie naruszyły art. 11 k.p.a., skoro w sposób prawidłowy wyjaśniły zasadność przesłanek, którymi kierowały się podejmując decyzję o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni palnej do celów łowieckich. Reasumując, żaden z zarzutów skargi kasacyjnej nie zasługiwał na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. Orzeczenie o kosztach zapadło w oparciu o przepis art. 204 pkt 1 p.p.s.a.