II SA/Gl 302/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2019 r. sprawy ze skargi W. L. i E. L. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę Pismem z dnia 26 czerwca 2017 r. Pan W. L. poinformował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z., iż posiada zamiar postawienia w lipcu 2017 r. namiotu imprezowego na nieruchomości przy ul. [...] w Z. Jednocześnie inwestor wyraził opinię, iż namiot nie jest obiektem budowlanym, co jest związane ze zmianą definicji "obiektu budowlanego" w ustawie Prawo budowlane. Pismem z dnia 2 sierpnia 2017 r. zarządca nieruchomości Wspólnoty Lokalowej A zwrócił się do PINB w Z. z prośbą o sprawdzenie legalności budowy hali namiotowej, której inwestorem jest obecnie skarżący, wskazując jednocześnie, iż pozostali współwłaściciele działki nie wyrazili zgody na przedmiotową inwestycję. PINB w Z. przeprowadził w dniu 14 września 2017 r. czynności kontrolne, podczas których ustalono, iż na terenie kontrolowanych działek postawiony został namiot bankietowy o wymiarach w rzucie 35 x 10 m z dachem dwuspadowym o wysokości w kalenicy 4,5 m. Pokrycie namiotu wykonane z plandeki i tworzywa sztucznego rozpostarte jest na konstrukcji z profili aluminiowych. Konstrukcję tworzą ramy o rozpiętości 10 rn i rozstawie co 5 m. W przęsłach skrajnych oraz środkowych występują stężenia w formie lin stalowych. Konstrukcja została postawiona na istniejącym utwardzonym podłożu. Podstawy słupów przymocowane do podłoża śrubami. Konstrukcja ram jest skręcana. Pismem z dnia 14 września 2017 r. inwestor przedstawił swoje uwagi do toczącego się postępowania, akcentując, iż namiot został wykonany z gotowych elementów do wielokrotnego montażu i demontażu, który zajmuje do kilkudziesięciu minut. Pan L. podniósł, iż namiot bankietowy nie jest obiektem budowlanym oraz przywołał na poparcie swojego stanowiska wyrok WSA w Gliwicach sygn. akt II SA/Gl 672/15. Pismem z dnia 2 października 2017 r. PINB w Z. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie montażu przedmiotowego obiektu a postanowieniem nr [...] z dnia [...] 1) wstrzymał inwestorowi prowadzenie robót budowlanych związanych z montażem ww. namiotu bankietowego, 2) nałożył na inwestora obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 kwietnia 2018r.: • decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego obiektu budowlanego, • dwóch egzemplarzy projektu budowlanego wykonanego przez osobę/osoby posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności i sprawdzonego przez osobę/osoby posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, • opinii, uzgodnień, pozwoleń wraz z innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczenia o przynależności projektanta/projektantów do właściwej izby, aktualnego na dzień opracowywania projektu, • oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, • oświadczenia projektanta i sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Zażalenie na to postanowienie złożyli inwestor i E. L. zarzucając organowi I instancji naruszenie: - art. 3 pkt 3 prawa budowlanego poprzez uznanie, że namiot bankietowy stanowi budowlę w rozumieniu tego przepisu, - art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia z urzędu i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa, jeśli organ uważał, że okoliczności niniejszej sprawy wymagały wiadomości specjalnych, - art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uznanie, że namiot bankietowy postawiony na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Z. stanowi budowlę. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżonym postanowieniem utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że prawidłowo PINB w Z. za podstawę prawną zaskarżonego postanowienia wskazał art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, a tym samym uznał za zasadne prowadzenie postępowania w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wskazał, że kluczowym dla rozpatrywanej sprawy jest ustalenie, czy przedmiotowy obiekt jest obiektem budowlanym i czy na jego wzniesienie konieczne było uprzednie uzyskanie pozwolenia na budowę. Przytoczył definicję zawartą w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którą za obiekt budowlany należy uznać budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Budowla została została zdefiniowana w art, 3 pkt 3 przez zastosowanie definicji negatywnej i wyliczenia przykładowe. Jest to najbardziej zróżnicowana kategoria obiektów budowlanych, a jej definicja oparła jest na domniemaniu, że jeżeli określonego obiektu budowlanego nie można zaliczyć do pozostałych dwóch kategorii obiektów budowlanych (bo nie stanowi budynku, ani obiektu małej architektury), to obiekt ten stanowi budowlę. Dla łatwiejszego zdefiniowania cech budowli, w przepisie art, 3 pkt 3 Prawa budowlanego ustawodawca zawarł typowe przykłady obiektów stanowiących budowlę. Organ zauważył, że budowa tymczasowego obiektu budowlanego może wymagać zgłoszenia (w przypadku tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu - art. 30 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 12 ustawy) albo pozwolenia na budowę. W przypadku więc, gdy taki obiekt został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę organy nadzoru budowlanego mają obowiązek przywrócenia stanu zgodnego z prawem poprzez zastosowanie procedury określonej w art. 48 i 49 ustawy - Prawo budowlane. Odniósł się także do kwestii zastosowania przy realizacji przedsięwzięcia wyrobów budowlanych. Jego definicja została zawarta w art. 2 pkt 1 Rozporządzania Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzające do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG. Zgodnie z przywołanym aktem prawnym przez wyrób budowlany należy rozumieć każdy wyrób lub zestaw wyprodukowany i wprowadzony do obrotu w celu trwałego wbudowania w obiektach budowlanych lub ich częściach, którego właściwości wpływają na właściwości użytkowe obiektów budowlanych w stosunku do podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych. Kolejno należy zwrócić uwagę, iż załącznik nr 1 do przywołanego rozporządzenia określa podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych. W załączniku wskazano, iż obiekty budowlane jako całość oraz ich poszczególne części muszą nadawać się do użycia zgodnie z ich zamierzonym zastosowaniem, przy czym należy w szczególności wziąć pod uwagę zdrowie i bezpieczeństwo osób mających z nimi kontakt przez cały cykl życia tych obiektów. Przy normalnej konserwacji obiekty budowlane muszą spełniać następujące podstawowe wymagania dotyczące obiektów budowlanych przez gospodarczo uzasadniony okres użytkowania. Obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby nie stwarzały niedopuszczalnego ryzyka wypadków lub szkód w użytkowaniu lub w eksploatacji, takich jak poślizgnięcia, upadki, zderzenia, oparzenia, porażenia prądem elektrycznym i obrażenia w wyniku eksplozji lub włamania. W szczególności obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane z uwzględnieniem ich dostępności dla osób niepełnosprawnych i ich użytkowania przez takie osoby. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie budzi wątpliwości, iż w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z obiektem tymczasowym, do którego wzniesienia użyto wyrobów budowlanych takich chociażby jak aluminiowe profile wraz z łącznikami, czy też linki stalowe, a które to mają wpływ na podstawowe wymagania dotyczące budynków, takie jak nośność i stateczność, czy bezpieczeństwo pożarowe. Tut. organ mając na uwadze argumenty Skarżących, zwraca uwagę, iż czym innym jest składany namiot ogrodowy, bankietowy, czy też namiot nad straganem na targowisku, a czym innym jest tak duża konstrukcja (10 m x 35 m i wysokości 4,5m), która, jak wynika z dokumentacji fotograficznej zgromadzonej w aktach sprawy, przeznaczona jest na pobyt znacznej liczby osób. Skargę na to postanowienie do tutejszego Sądu złożyli W. L. i E. L. Domagając się jego uchylenia oraz wstrzymania jego wykonania zarzucili organowi odwoławczemu naruszenie: 1) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] roku, 2) art. 3 pkt 3 prawa budowlanego poprzez uznanie, że namiot bankietowy stanowi budowlę w rozumieniu tego przepisu, 3) Naruszenie przepisów postępowania - art. 7 i 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 w zw. z art. 84 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie dopuszczenia z urzędu i przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budownictwa; 4) art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uznanie, że namiot bankietowy postawiony na terenie nieruchomości przy ul. [...] w Z. stanowi budowlę; 5) art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz uznanie, że w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] roku (Znak[...]), nie dopuścił się naruszenia prawa oraz przez niewystarczające zebranie i rozważenie materiału dowodowego. W swej skardze skarżący podtrzymali stanowisko, że namiot nie może zostać uznany za obiekt budowlany. Przywołali przy tym między innymi wyrok tutejszego Sądu o sygnaturze II SA/Gl 672/15. Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.),), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sad dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną. Rozstrzygana sprawa dotyczy postanowienia zobowiązującego inwestora do przedłożenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji obiektu budowlanego. Podstawą rozstrzygnięć w tym zakresie jest art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Znajduje on zastosowanie w przypadku zaistnienia samowoli budowlanej i w istocie przesądza dalszy tryb postępowania. Istotą sporu jest to, czy namiot (czy jak twierdzą skarżący – hala namiotowa) może zostać uznany za obiekt budowlany. Stanowiska organów nadzoru budowlanego i skarżących są tu przeciwne. Na początku Sąd stwierdza, iż powoływanie się w niniejszej sprawie na poglądy wyrażone przez tutejszy Sąd w wyroku o sygnaturze II SA/Gl 672/15 jest niezasadne. Sprawa ta dotyczyła bowiem tzw. "namiotu piwnego" o wymiarach 5x5 m zrealizowanego bez wykonywania jakichkolwiek robót budowlanych. W żadnym przypadku nie można porównywać go do konstrukcji, której dotyczy postępowanie, czyli hali o wymiarach 35 x 10 m z dachem dwuspadowym o wysokości w kalenicy 4,5 m. Pokrycie konstrukcji jest wykonane z plandeki i tworzywa sztucznego rozpostarte jest na konstrukcji z profili aluminiowych. Konstrukcję tworzą ramy o rozpiętości 10 rn i rozstawie co 5 m. W przęsłach skrajnych oraz środkowych występują stężenia w formie lin stalowych. Podstawy słupów przymocowane do podłoża śrubami. Konstrukcja ram jest skręcana. W żadnym przypadku obiekt taki nie może zostać rozłożony, czy też złożony w ciągu kilkudziesięciu minut. W ocenie Sądu ocena, co do charakteru prawnego będącego przedmiotem postępowania obiektu wyrażona przez organy nadzoru budowlanego jest prawidłowa i uzasadniona w świetle obowiązującego prawa. Obiekt wzniesiony przez inwestorów nie może zostać uznany za namiot. W najmniejszym stopniu nie przesądza o tym nazwa handlowa tego produktu (namiot bankietowy). Stanowi on konstrukcję całoroczną, wzniesioną w wyniku przeprowadzonych robót budowlanych. Konieczne tu jest przede wszystkim rozstrzygnięcie, czy przedmiotowy obiekt może zostać uznany za budowlany, w rozumieniu przepisów ustawy z 1994 r. Skarżący zwracają uwagę na literalne brzmienie definicji tego ostatniego podkreślając, że nie został on wzniesiony z wykorzystaniem wyrobów budowlanych. W ocenie Sądu takie stanowisko nie jest zasadne. Dokładnie uzasadnił to w swoim rozstrzygnięciu Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Skład orzekający może dodatkowo zwrócić uwagę, iż część elementów wykorzystana do wzniesienia obiektu może zostać za wyroby budowlane (jak choćby elementy kotwienia konstrukcji wsporczej). Kluczowe jest tu jednak nawiązanie do funkcji owej sali bankietowej i zagrożeń jakie może powodować jej użytkowanie. W istocie są one takie same, jak budynku. Konstrukcja posiada powiem powierzchnię "użytkową" 350 m2. Przeznaczona jest do organizowania imprez, w których może brać udział znaczna ilość ludzi. Jej sposób oddziaływania jest porównywalny (a nawet większy - ze względu na materiał pokrycia) od porównywalnych wielkościowo budynków. Dlatego też zasadne jest przyjęcie, iż jest obiekt budowlany, którego prawidłowość wzniesienia podlega właściwości organów nadzoru budowlanego. W konsekwencji należy uznać, iż prawidłowo organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie legalizacyjne zobowiązując do przedłożenia odpowiedniej dokumentacji. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.