II SA/Po 546/18

WyrokWSA w Poznaniu2018-10-17

Skład orzekający: Izabela Paluszyńska, Barbara Drzazga, Wiesława Batorowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione przez zobowiązanego przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, mogą zostać uznane za zasadne lub podlegają merytorycznemu rozpoznaniu?
Ratio decidendi
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, wniesione przed doręczeniem zobowiązanemu tytułu wykonawczego, są wniesione przedwcześnie i nie wywołują skutków prawnych. Organ egzekucyjny nie powinien przystępować do ich merytorycznego rozpoznania, a jedynie pozostawić je bez rozpoznania. Wniesienie zarzutów przed terminem nie może być interpretowane w sposób skracający lub wydłużający ustawowe terminy, a przestrzeganie tych terminów stanowi gwarancję pewności prawa.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K. A. i N. A. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) i pozostawiło bez rozpoznania zarzuty N. A. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz uznało za nieuzasadnione zarzuty K. A. Zarzuty dotyczyły egzekucji obowiązku rozbiórki budynków nałożonego ostateczną decyzją. Skarżący zarzucali m.in. naruszenie przepisów dotyczących terminu wniesienia zarzutów, nieprecyzyjne określenie obowiązku oraz zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędziowie Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 października 2018 roku sprawy ze skargi K. A., N. A. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. (dalej jako: "WINB"), działając na podstawie art. 123 § 1 i art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej jako: "K.p.a.") w związku z art. 16 ustawy z dnia 07 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017r. poz. 935) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 1201 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia K. A. i N. A. (zobowiązanych) na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu poznańskiego (dalej jako: "PINB" z dnia [...] sierpnia 2015 r., sygn. [...]), którym uznano za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, uchylił zaskarżone postanowienie w całości i orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy: na podstawie art. 34 § 4 oraz art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 123 § 1 K.p.a. 1) pozostawił bez rozpoznania zarzuty zgłoszone przez N. A. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oraz 2) uznał za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez K. A. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie wskazano, że ostateczną decyzją WINB z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. [...], nakazano K. A. i N. A. rozbiórkę - wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę - budynku magazynu wyrobów gotowych oraz budynku gospodarczego posadowionych na działkach nr [...] położonych przy ul. [...] w S. w częściach posadowionych na działce [...] Z uwagi na niewykonanie nałożonego obowiązku przez zobowiązanych PINB (jako wierzyciel) wystosowywał w dniu 05 czerwca 2013 r. do nich pisemne upomnienie, a następnie w dniu [...] lipca 2015 r. wystawił tytuły wykonawcze (nr [...] i [...]) oraz wydał postanowienie (o zastosowaniu środka egzekucyjnego (grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł nałożonej na obydwu zobowiązanych). Podaniem z dnia [...] lipca 2015 r. K. A. i N. A. wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie oraz zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej określone w: art. 33 § 1 pkt 6 oraz art. 33 § 1 pkt 1 i art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r. PINB uznał powyższe zarzuty za nieuzasadnione. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia tego środka prawnego wnieśli K. A. i N. A., reprezentowani przez radcę prawnego K. S.. Zobowiązani wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W ich ocenie naruszone zostały: 1) art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdyż PINB z urzędu nie zbadał dopuszczalności egzekucji administracyjnej; 2) art. 33 § 1 pkt 1 tej ustawy poprzez jego niezastosowanie, ponieważ postępowanie egzekucyjne, w którym wystawiono kwestionowany obecnie tytuł wykonawczy odnosi się do obowiązku, którego zakres nie został precyzyjnie wskazany. Nie określono bowiem w decyzji z 25 kwietnia 2006 r. wielkości obiektu podlegającego rozbiórce, a zobowiązani nie są w stanie ustalić jaka część budynku jest poza granicą danej nieruchomości; 3) art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewyjaśnienie, który z dostępnych prawem środków egzekucyjnych był właściwy przy realizacji obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej budowy budynku gospodarczego i uznanie bez uzasadnienia i bez wskazania argumentów potwierdzających tezę, że wykonanie zastępcze generuje większe koszty. Ostatecznym postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. WINB odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia (art. 59 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, jednakże postanowienie to zostało w całości uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2016 r., sygn. II SA/Po 325/16, gdzie wskazano, że w niniejszej sprawie nie zachodziła potrzeba do orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu, gdyż nie doszło do jego uchylenia. Wyrok powyższy został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK [...]. WINB rozpoznając zażalenia na postanowienie PINB z dnia [...] sierpnia 2015 r., którym uznano za nieuzasadnione zarzuty zgłoszone przez zobowiązanych w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, wskazał w pierwszej kolejności, że zażalenie wnieśli obydwaj zobowiązani: K. A. i N. A. (podanie z dnia [...] lipca 2015 r.), a tytuły wykonawcze z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...] i [...]) zostały doręczone zobowiązanym w różnych terminach. Mianowicie K. A. tytuł wykonawczy został doręczony w dniu 09 lipca 2015 r., zaś N. A. dopiero w dniu [...] lipca 2015 r. (art. 44 § 4 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Jeśli zaś zarzuty zostały nadane przez zobowiązanych w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2015 r., to z prostego porównania przytoczonych dat wynika, że o ile K. A. wniósł zarzuty w terminie, o jakim mowa w art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, o tyle N. A. wniósł je jeszcze przed rozpoczęciem biegu terminu do wniesienia tego środka prawnego. Jeśli zaś wniesienie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego przed rozpoczęciem biegu terminu do ich wniesienia jest przedwczesne i nie może wywoływać skutków prawnych, to w tym przypadku PINB nieprawidłowo pominął badanie zachowania terminu przez zobowiązanych do wniesienia tego środka prawnego oraz nieprawidłowo przystąpił do merytorycznego rozpatrywania zarzutów wniesionych przez N. A.. Z tego też powodu zaskarżone postanowienie wymagało uchylenia w tej części przez WINB. Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w oparciu o art. 33 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazano, że jak wprost wynika z powszechnie dostępnych zdjęć lotniczych (Google Earth Pro) nałożony ostateczną decyzją WINB obowiązek nie został wykonany przez zobowiązanych nawet w części, ani w dniu wniesienia zarzutów, ani w dacie rozpatrywania tych zarzutów. Przechodząc do zarzutu nieprecyzyjnego wskazania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją o nakazie rozbiórki WINB wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne nie służy badaniu prawidłowości ostatecznej decyzji administracyjnej, lecz przymusowemu wykonania obowiązku nią nałożonego. Kwestia była już badana i rozstrzygnięta ostateczną decyzją – Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r., sygn. [...], utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności egzekwowanej decyzji Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2007 r. Skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1171/16. Choć orzeczenie to jest nieprawomocne (przed Naczelnym Sądem Administracyjnym zawisła sprawa ze skargi kasacyjnej), to WINB zwrócił uwagę na fragment uzasadnienia, w którym wskazano, że skarżący niezadowoleni z pozostawienia części obiektu, przez brak nakazu jego rozbiórki, mogą oczywiście dokonać jej na zasadach właściwych dla tej procedury budowlanej. W decyzji rozbiórkowej zasadnie jednak nakaz ograniczono do tej części obiektu, która nie mogła podlegać procedurze legalizacyjnej. Zarzuty wniesione przez na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać zatem należało są nieuzasadnione. Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego wyjaśniono w pierwszej kolejności, że kwestia wysokości (wielkości) nałożonej grzywny w celu przymuszenia - jak wskazuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w ogóle nie zawiera się w art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie chodzi o ocenę samego środka egzekucyjnego i możliwości zastosowania innego z ogółu środków egzekucyjnych, a prawidłowość wysokości nałożonej grzywny będzie przedmiotem analizy w ramach postępowania odwoławczego dotyczącego postanowienia o jej zastosowaniu. WINB zwrócił uwagę, że wybór środka egzekucyjnego w tej sprawie został dokonany przez organ egzekucyjny w sposób uwzględniający zasadę określoną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ egzekucyjny miał do wyboru dwa środki egzekucyjne. Poza grzywną nałożoną w celu przymuszenia, mógł zastosować przewidziane w art. 127 ustawy wykonanie zastępcze. Środek ten polega na zleceniu innej osobie wykonania za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt. W ocenie organu ten drugi środek egzekucyjny jest bardziej dolegliwy, pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. Natomiast, zgodnie z art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części. Tym samym, w ocenie WINB prawidłowo organ egzekucyjnym ocenił, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym jest grzywna w celu przymuszenia (a nie wykonanie zastępcze), a wobec tego zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać należało za nieuzasadniony. Mając powyższe na względzie WINB uznał, że zaskarżone postanowienie PINB w części dotyczącej rozpatrzenia zarzutów zgłoszonych przez K. A. jest w pełni prawidłowe. Jednakże wykazana wadliwość tego postanowienia w części, w jakiej merytorycznie rozpatrzone zostały zarzuty N. A. zgłoszone z naruszeniem ustawowego terminu, wyklucza jego utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy (art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Odwołując się do braku jednolitości orzeczeń sądów administracyjnych w sytuacji rozstrzygania zarzutów wniesionych po terminie (lub, co ma miejsce w niniejszej sprawie przed terminem) WINB uznał, że w niniejszej sprawie konieczne było uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i w wyniku orzeczenia co do istoty tej sprawy (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) i pozostawienie bez rozpoznania (z przyczyn formalnych) zarzutów zgłoszonych przez N. A. oraz uznanie za nieuzasadnione (z przyczyn merytorycznych) zarzutów zgłoszonych przez drugiego z zobowiązanych K. A.. Skargę na powyższe postanowienie wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. A. i N. A., reprezentowani przez zawodowego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 141 § 2 K.p.a. w zw. z art. 144 K.p.a. poprzez bezzasadne uznanie, iż wniesienie przez skarżącego – N. A. zarzutów nastąpiło z uchybieniem terminu; art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie i brak zbadania dopuszczalności egzekucji administracyjnej; art. 33 § 1 pkt ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez jego niezastosowanie; postępowanie egzekucyjne, w którym wystawiono kwestionowany obecnie tytuł wykonawczy odnosi się do obowiązku, którego zakres nie został precyzyjnie wskazany; art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie, bowiem organ pominął zasadę, że stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku; nie wyjaśnił też przekonująco dlaczego wybrał taki środek, a nie inny. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w przypadku doręczenia postanowienia jednej ze stron postępowania nie można przyjmować, że postanowienie nie weszło do porządku prawnego w odniesieniu do pozostałych stron i wobec nich jest postanowieniem, nieistniejącym, a organ nie jest nim związany. Był prawny decyzji (postanowienia) jest pojęciem uniwersalnym. Decyzja administracyjna (postanowienie), jako przejaw woli organu administracji albo istnieje w porządku prawnym, albo nie. Dzień, w którym postanowienie zostało wprowadzone do porządku prawnego, tj. w którym nastąpiło jego doręczenie przynajmniej jednej ze stron postępowania, otwiera termin do wniesienia środka zaskarżenia przez każdą z pozostałych stron postępowania. Rozważając możliwość wniesienia zażalenia przez te strony postępowania, którym postanowienie nie zostało jeszcze doręczone, należy mieć na względzie treść art. 141 § 2 K.p.a., który stanowi, że zażalenia wnosi się w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia postanowienia stronie, a gdy postanowienie zostało ogłoszone ustnie - od dnia jego ogłoszenia stronie. Powyższy przepis należy wykładać w ten sposób, że zakreśla on jedynie końcowy termin do wniesienia środka odwoławczego. Wskazany w tym przepisie początek biegu terminu, jakim jest dzień "doręczenia postanowienia stronie" oznaczany jest zasadniczo po to, aby możliwe było ustalenie daty, w której termin ten upłynął, przy czym stosownie do art. 57 § 1 K.p.a., przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym nastąpiło doręczenie. Precyzyjne oznaczenie upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego umożliwia ustalenie, w jakiej dacie decyzja nabywa cechę ostateczności w rozumieniu art. 16 § 1 K.p.a., stanowiącą istotę zasady trwałości decyzji administracyjnych, a ponadto pozwala wyznaczyć moment, do którego decyzja nie ulega wykonaniu (art. 130 § 1 K.p.a.). Brak jest natomiast przepisu określającego datę początkową biegu terminu do wniesienia odwołania. Podsumowująco trzeba podkreślić, że wniesienie środka zaskarżenia przed terminem, o ile postanowienie zostało już wydane (w tej sprawie było wydane), nie powinno zatem stanowić przeszkody formalnej do jego rozpoznania, tym bardziej, że skarżący zobowiązani są solidarnie, a treść rozstrzygnięcia jest identyczna dla każdego z nich. Jak podkreślono, przed formalnym doręczeniem postanowienia skarżący N. A. miał świadomość, iż postanowienie jest dla skarżącego negatywne. Skoro więc skarżący miał możliwość ustalenia, iż postanowienie jest negatywne, to przyjąć należy, iż skarżący złożył zarzuty w prawem przepisanym terminie. Ponadto, nawet, jeśli uznać, że powyższe rozważania są nietrafne, to i tak rozstrzygniecie organu w punkcie 1 zaskarżonego postanowienia jest błędne, bowiem organ powinien w takim przypadku stwierdzić niedopuszczalność zarzutów. W dalszej kolejności wskazano, że wbrew dyspozycji art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie zbadał w niniejszej spawie z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. W ocenie skarżących o tym czy egzekucja jest dopuszczalna przesądza przepis prawa materialnego. Tymczasem właśnie już samo formalne zbadanie decyzji, na podstawie której wystawiono tytuł wykonawczy, pozwalało na ustalenie, że tytuł wykonawczy dotyczy obowiązków nałożonych na zobowiązanych w 2006 r. i brak jest odniesienia do obecnego stanu faktycznego, który nie został przez organ zbadany. Nadto trzeba podkreślić, że środki egzekucyjne powinny być stosowane wyłącznie w zakresie niezbędnym do osiągnięcia celu postępowania egzekucyjnego i gdy jest to zasadne. Niedopuszczalne jest stosowanie środka egzekucyjnego, gdy celu tego nie da się osiągnąć lub cel ten został już osiągnięty. Zdaniem skarżących nałożona przez organ grzywna w celu przymuszenia nie doprowadzi do osiągnięcia celu postępowania egzekucyjnego, a organ nie zbadał nawet wartości obiektów przeznaczonych do rozbiórki w stosunku do wysokości grzywny. Skarżący wskazali również na naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest wskazali na fakt nieistnienia obowiązku. Postępowanie egzekucyjne, w którym wystawiono kwestionowany tytuł wykonawczy odnosi się do obowiązku, którego zakres nie został precyzyjnie wskazany, w szczególności nie określono wielkości obiektu podlegającego rozbiórce. W uzasadnieniu skargi zakwestionowano wreszcie prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego wyjaśniając, że w ramach postępowania nie wyjaśniono, czy koszt wykonania przez odpowiednią firmę rozbiórki byłby wyższy, czy też niższy od wymierzonej grzywny. W odpowiedzi na skargę WINB podtrzymało swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się bezzasadna. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest kwestia prawidłowości uznania zarzutów wniesionych w toku postępowania egzekucyjnego za bezzasadne. Okolicznością bezsporną nie kwestionowaną przez strony pozostaje, iż w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja WINB z dnia [...] lipca 2007 r., sygn. [...], mocą której nakazano skarżącym rozbiórkę - wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę – budynku magazynu wyrobów gotowych oraz budynku gospodarczego posadowionych na działkach nr [...] położonych przy ul. [...] w S. w częściach posadowionych na działce [...] Równocześnie skarżący kwestionują prawidłowość powyższej decyzji, wskazując m.in. na niewykonalność nałożonego obowiązku, w trybie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzja z dnia [...] kwietnia 2016 r., utrzymał jednakże w mocy swoją decyzję z dnia [...] lutego 2016 r., którą odmówił stwierdzenia nieważności egzekwowanej decyzji WINB z dnia 18 lipca 2007 r. Skargę na tę decyzję oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1171/16 – orzeczenie powyższe jest jednak nieprawomocne i zostało zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W toku postępowania, w tym na etapie skargi, nie zakwestionowano również okoliczność, że obowiązek wynikający z decyzji z dnia [...] lipca 2007 r. nie został do dnia dzisiejszego wykonany. Rozpoznając przedmiotową sprawę należy w pierwszej kolejności rozważyć prawidłowość pozostawienia bez rozpoznania zarzutów wniesionych przez N. A.. Niewątpliwie tytuł wykonawczy został doręczony N. A. w dniu [...] lipca 2015 r., natomiast wniesione przez niego zarzuty zostały nadane w polskiej placówce pocztowej w dniu [...] lipca 2015 r. Oznacza to, że N. A. wniósł zarzuty jeszcze przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego. Sąd zauważa, że zarzuty, o których mowa w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, są środkiem zaskarżenia, który służy na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego wyłącznie zobowiązanemu. Jest to dla strony podstawowy środek obrony przed niezgodnym z prawem wszczęciem egzekucji do jej majątku. Zarzuty wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Wynika to z treści art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, który stanowi, że tytuł wykonawczy zawiera m.in. pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uchybienie terminu do złożenia zarzutów czyni więc czynność zobowiązanego prawnie nieskuteczną. Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku wniesienia zarzutów przed terminem. Skutek prawny w postaci początku biegu terminu do wniesienia zarzutów otwiera się nie wcześniej niż w momencie doręczenia tytułu wykonawczego, a kończy swój bieg w terminie 7 dni od dnia jego doręczenia. Bez znaczenia pozostają przy tym okoliczności podnoszone przez skarżących, dotyczące wiedzy N. A. o tytule wykonawczym. Przestrzeganie ustawowego terminu do wniesienia środka zaskarżenia stanowi bowiem gwarancję realizacji zasady pewności prawa i nie może być interpretowane w taki sposób, który skracałby lub wydłużał ustawowe terminy do dokonania czynności procesowej. Za prawidłowe Sąd uznaje również stanowisko WINB, iż wobec braku jednoznacznego przepisu rozstrzygającego kwestią rozpoznania zarzutów wniesionych z naruszeniem terminu za dopuszczalne uznać należało pozostawienie zarzutów N. A. bez rozpoznania. Co więcej, powyższe rozstrzygnięcie nie narusza możliwości ochrony skarżącego w toku postępowania egzekucyjnego gdyż może on sprzeciwiać się prowadzeniu egzekucji, zgłaszając żądanie umorzenia postępowania (art. 59 § 4 stawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) oraz przedstawiając dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych (art. 45 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Przechodząc do poszczególnych zarzutów wniesionych w toku postępowania Sąd podziela stanowisko WINB, że w decyzji rozbiórkowej zasadnie ograniczono nakaz rozbiórki do tej części obiektu, która nie mogła podlegać procedurze legalizacyjnej, wskazując, że jest to część budowli znajdującej się na działce nr [...], co powoduje, że zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać należało są nieuzasadnione. W ocenie Sądu organy dochowały tym samym warunkowi, o jakim mowa w art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i zbadały dopuszczalność prowadzenia egzekucji administracyjnej. Odnosząc się z kolei do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego WINB zasadnie wyjaśnił, że kwestia wysokości (wielkości) nałożonej grzywny w celu przymuszenia w ogóle nie zawiera się w art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie chodzi o ocenę samego środka egzekucyjnego i możliwości zastosowania innego z ogółu środków egzekucyjnych. Tym samym prawidłowość wysokości nałożonej grzywny będzie przedmiotem analizy w ramach postępowania odwoławczego dotyczącego postanowienia o jej zastosowaniu. Sam wybór środka egzekucyjnego został w ocenie Sądu dokonany przez w sposób prawidłowy, uwzględniający zasadę określoną w art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ egzekucyjny miał do wyboru dwa środki egzekucyjne. Poza grzywną nałożoną w celu przymuszenia, mógł zastosować przewidziane w art. 127 ustawy wykonanie zastępcze. Środek ten polega na zleceniu innej osobie wykonania za zobowiązanego egzekwowanego obowiązku na jego koszt. Podzielić należy ocenę, że wykonanie zastępcze jest bardziej dolegliwe, pociąga bowiem za sobą nieodwracalne dla zobowiązanego skutki natury finansowej. Natomiast, zgodnie z art. 125 i 126 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w razie wykonania obowiązku przez zobowiązanego nałożone nań grzywny, o ile nie zostały uiszczone lub ściągnięte podlegają umorzeniu w drodze postanowienia wydanego na wniosek zobowiązanego. Natomiast grzywny uiszczone lub ściągnięte mogą mu być zwrócone w całości lub w części. Tym samym prawidłowo WINB ocenił, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy mniej uciążliwym środkiem egzekucyjnym jest grzywna w celu przymuszenia (a nie wykonanie zastępcze), a wobec tego zarzut zgłoszony w oparciu o art. 33 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji uznać należało za nieuzasadniony. Mając powyższe na względzie uznać należało, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Stąd też Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło