III SA/Łd 652/18
WyrokWSA w Łodzi2018-10-18
Skład orzekający: Irena Krzemieniewska, Monika Krzyżaniak, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działki rolnej kwalifikującą się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, wyłączając z niej obszar, na którym stwierdzono występowanie roślinności wskazującej na brak użytkowania rolniczego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo ustalił powierzchnię działki rolnej kwalifikującą się do przyznania jednolitej płatności obszarowej, wyłączając z niej obszar, na którym stwierdzono występowanie roślinności wskazującej na brak użytkowania rolniczego. Ustalenia te oparto na wynikach kontroli terenowej i dokumentacji fotograficznej, które wykazały, że część działki nie była użytkowana rolniczo zgodnie z normami, co skutkowało jej wykluczeniem z płatności. Ciężar udowodnienia faktu użytkowania rolniczego spoczywał na stronie skarżącej, która nie przedstawiła wystarczających dowodów podważających ustalenia organu.Stan faktyczny
Skarżąca O. G. wniosła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014. Organy administracji, po przeprowadzeniu kontroli, zakwestionowały część powierzchni działki rolnej JX, wskazując na brak jej użytkowania rolniczego zgodnie z normami. Skarżąca kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że cała powierzchnia działki jest użytkowana rolniczo. Po wielokrotnych postępowaniach i odwołaniach, Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, odmawiając przyznania płatności za sporny obszar. Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organom błędne ustalenia i wnioskowanie.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę O. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 października 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: , Przewodnicząca Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), , , Protokolant Specjalista Dominika Janicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 roku sprawy ze skargi O. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w Ł., po rozpoznaniu odwołania O. G. od decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jak wynika z akt sprawy, w dniu 14 maja 2014 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S., strona złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok, w którym wystąpiła o przyznanie jednolitej płatności obszarowej. Do wniosku dołączyła materiał graficzny, na którym zostało wskazane położenie zadeklarowanych działek rolnych.
W dniu 15 maja 2014 r. strona złożyła zmianę do wniosku dotyczącą zwiększenia powierzchni działki rolnej K o 0,20 ha oraz dodania nowej działki rolnej LX o powierzchni 0,30 ha w ramach działki ewidencyjnych 288/6, gdzie powierzchnia gruntów zgłoszona do płatności w ramach tej działki została zwiększona o 0,50 ha z powierzchni 2,90 ha do powierzchni 3,40 ha.
W dniu 01.10.2014 r. strona przesłała do wiadomości pismo skierowane do Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w W., w którym wskazała, że w wyniku działalności bobrów w dolinie rzeki R. i jej dopływu K., użytkowanie części wykorzystywanych gruntów rolnych jest w znacznej mierze ograniczone w związku z zalewaniem lub wręcz uniemożliwieniem dojazdu (. . .) dotyczy to działek 1142/5, 1196, 1195, 1188, 1187.
W dniu 21.10.2014 r. w gospodarstwie strony została przeprowadzona kontrola w zakresie wzajemnej zgodności oraz kwalifikowalności powierzchni, o której strona została powiadomiona telefonicznie w dniu 20.10.2014 r. Z przeprowadzonych kontroli została sporządzona dokumentacja fotograficzna, a jej wyniki zostały zawarte w raportach:
- nr [...] - raport z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności,
- nr [...] - raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni.
Raporty zostały przekazane stronie pismem z dnia 27.01.2015 r.
W dniu 09.02.2015 r. strona złożyła zastrzeżenia od ustaleń z czynności kontrolnych w ramach kwalifikowalności powierzchni, zarzucając błędne pomiary i ustalenia na działkach rolnych B, JX, K, L oraz AX, wskazując między innymi, że działka rolna JX położona na działce ewidencyjnej o nr 362 jest cała użytkowana rolniczo (tj. koszona od miedzy do miedzy i od drogi do drogi). Jej powierzchnia użytków rolnych wynosi wg. ewidencji 0,70 ha, a w protokole z czynności kontrolnych zmierzono 0,50 ha.
W wyniku rozpatrzenia zastrzeżeń złożonych przez stronę, Kierownik Biura Kontroli na Miejscu, pismami z dnia 11.03.2015 r. przekazał, że: w zakresie kwalifikowalności powierzchni, zostały uwzględnione zastrzeżenia dotyczące działki rolnej L, uznając uprawę JPO _TUZ, natomiast w zakresie działki rolnej JX, wskazał, że pomiaru dokonano GPS, działka rolna składała się z dwóch części. Jedna z części działki rolnej JX nie spełnia wymogu powierzchni 0,10 ha, gdyż powierzchnia zmierzona wynosi 0,05 ha. Niespójność działki powoduje obszar nieużytkowany rolniczo o czym świadczą wykonane fotografie nr 67 i 68, które zostały przekazane stronie. Uzupełniając raport w zakresie wymogów wzajemnej zgodności, o brakujące zapisy dotyczące nieprawidłowości na działkach rolnych M, O, P poprzez dodanie kodu N.04.l stwierdzono, że rolnik nie przeprowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta.
Pismem Kierownika Biura Kontroli na Miejscu, z dnia 29.05.2015 r., strona została poinformowana o poprawieniu oczywistych błędów w raporcie, w zakresie zmiany błędnie wpisanego kodu N.03.1 na prawidłowy kod N.04.1 w zakresie działek rolnych O i P.
W dniu [...].06.2015 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, przyznając płatność w łącznej kwocie 16229,52 zł.
W wyniku rozpoznania odwołania strony, w dniu [...].01.2016 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję nr [...] z dnia [...].06.2015 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, organ I instancji, pismem z dnia 31.03.2016 r. wezwał stronę do dostarczenia dowodów potwierdzających wystąpienie siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności przedstawionych w złożonym piśmie z dnia 29.09.2014 r.
W odpowiedzi na w/w wezwanie, strona w dniu 26.04.2016 r. dostarczyła dokumenty dotyczące działalności bobrów w okolicy działek ewidencyjnych 1195, 1196, 1167 oraz 1188 w postaci:
- notatki służbowej pracowników Oddziału Terenowego [...] z przeprowadzonej w dniu 22.10.2015 r.
- lustracji łąk na prawym brzegu rzeki K., wraz z dokumentacją kartograficzną oraz fotograficzną,
- pismo z Urzędu Gminy w P., z dnia 16.1 0.2015 r., adresowane do K. G. potwierdzającego zanikanie koryta rzeki na granicy działek 1188, 1187, 1195 i 1196 oraz działalności bobrów.
W dniu [...].05.2016 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, przyznając jednolitą płatność obszarową w kwocie 18 754,25 zł, kwotę 173,67 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, oraz umarzając w części postępowanie w zakresie zwrotu dyscypliny finansowej.
W odwołaniu skarżąca zaznaczyła, że składa odwołanie w części dotyczącej błędnego uznania, że powierzchnia działki rolnej JX położonej na działce ewidencyjnej 362 wynosi 0,50 ha, a nie jak ma to miejsce w rzeczywistości 0,70 ha. Podniosła, że błąd nastąpił w wyniku błędnej interpretacji danych z kontroli na miejscu przeprowadzonej w 2014 r.
W dniu [...].02.2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji Modernizacji Rolnictwa w Ł., uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...].05.2016 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji .
W toku ponownego rozpatrywania sprawy, organ l instancji, zgodnie z żądaniem strony, postanowieniem z dnia [...].05.2017 r. dołączył do materiału dowodowego w sprawie raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie skarżącej w okresie od 08.12 - 10.12.2015 r. w sprawie o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na 2015 r.
W dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S. wydał decyzję w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2014 rok, poprzez przyznanie jednolitej płatności obszarowej w kwocie 18 754,25 zł, przyznania kwoty 173,67 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej, uznania działania siły wyższej w zakresie działek rolnych M. N, O i P oraz umorzył w części postępowanie w zakresie zwrotu dyscypliny finansowej w kwocie 48,59 zł.
Strona odwołała się od powyższej decyzji organu I instancji w zakresie dotyczącym błędnego uznania, że powierzchnia działki rolnej JX stwierdzona jako kwalifikująca się do płatności w 2014 r. położona na działce ewidencyjnej 362 wynosi 0,50 ha, co zostało zapisane w protokole z czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach 21-28 października 2014 r.
W uzasadnieniu odwołania podała, że działka rolna JX położona na działce ewidencyjnej 362 była poddawana zabiegom agrotechnicznym w latach 2013,2014, 2015, 2016 polegającym na skoszeniu oraz usuwaniu siewek krzewów i drzewna całek powierzchni działki wynoszącej 0,70 ha. W 2013 r. pozostawiono jedynie 2 miejsca, w których zostały zachowane rośliny o pędach drewniejących i przezimowujących (wyłącznie ze względów estetycznych, które powinny być uznane za elementy proekologiczne). Ich łączna powierzchnia to co najwyżej 1m².
O. G. stwierdziła, że pojawianie się siewek różnych gatunków krzewów i drzew, takich np. jak siewka sosny, jest zjawiskiem naturalnym, szczególnie łatwo widocznym na słabych glebach o słabym zagęszczeniu roślin . W jej ocenie na materiałach fotograficznych można zidentyfikować co najwyżej 2 miejsca zakrzaczone i zadrzewione o łącznej powierzchni co najwyżej 1 m². Dlatego wyłączenie 2000 m² powierzchni działki rolnej JX z płatności uważa za bezpodstawne.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. utrzymał powyższe rozstrzygnięcie w mocy. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotem prowadzonego postępowania odwoławczego jest odwołanie O. G. od decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2014 rok, w zakresie wskazanym przez skarżącą, tj. "błędnego uznania, że powierzchni działki rolnej JX stwierdzona jako kwalifikująca się do płatności w 2014 położona na działce ewidencyjnej 362 wynosi 0,50 ha".
Organ wyjaśnił, że w sprawie zastosowanie mają zasady i tryb przyznawania rolnikom płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego uregulowane w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). Organ odwołał się do treści art. 7 pkt 1 ustawy o płatnościach, wskazując, że "Rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr Vll do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
1a. Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. "
Organ wskazał, że z uwagi na charakter niniejszej sprawy zwrócić uwagę należy, na wynikający z powyższego przepisu warunek, zgodnie z którym do objęcia jednolitą płatnością obszarową kwalifikują się grunty, o których mowa w art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009. Zgodnie ze wskazanym przepisem "Do celów przyznania pomocy w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej kwalifikują się wszystkie działki rolne spełniające kryteria przewidziane w ust. 1 oraz działki rolne obsadzone zagajnikami o krótkiej rotacji (kod eN ex 0602 90 41), które były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w dniu 30 czerwca 2003 r. , przy czym w myśl ust. 1 tego przepisu: "Powierzchnia użytków rolnych nowego państwa członkowskiego objętego systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część jego wykorzystywanej powierzchni użytków rolnych utrzymaną w dobrej kulturze rolnej bez względu na to, czy są one wykorzystywane do produkcji, oraz, w stosownych przypadkach, dostosowaną zgodnie z obiektywnymi i niedyskryminacyjnymi kryteriami ustanowionymi przez to nowe państwo członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję.
Organ wskazał, że w świetle wyżej wymienionych przepisów nie ulega wątpliwości, że warunkiem przyznania jednolitej płatności obszarowej jest prowadzenie działalności rolniczej na zgłoszonych do płatności gruntach. Dodać należy, iż sposób użytkowania zgłoszonych do płatności gruntów wyznaczają wymogi oraz normy dobrej kultury rolnej, których przestrzeganie przez cały rok kalendarzowy ustawy jest jednym z podstawowych warunków przyznania wsparcia, zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Dyrektor ARiMR wyjaśnił, że kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z normami reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1372) oraz obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. z 2009 r. Nr 17 poz. 224 ze zm.)
W myśl § 1 ust 1 pkt 5 w/w rozporządzenia grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli: w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw, gdzie, zgodnie z § 2 tego rozporządzenia, uznaje się że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Tak więc, niezależnie od powyższego, czy grunt użytkowany jest jako trwały użytek zielony czy też ugorowany to do 31 lipca należy wykonać odpowiednio koszenie i usuwanie trawy lub w przypadku ugoru wykonywanie zabiegów zapobiegających rozprzestrzenianiu się chwastów.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z treścią wniosku z dnia 14.05.2014 r. i dalszych zmian, skarżąca zadeklarowała do jednolitej płatności obszarowej (JPO) działki rolne o łącznej powierzchni 23,02 ha w tym użytkowane jako "TUZ" (Trwały użytek zielony) na powierzchni 22,26 ha, między innymi na spornej działce JX zadeklarowanej na działce ewidencyjnej nr 362. Skarżąca, wraz z wnioskiem spersonalizowanym otrzymała między innymi instrukcję wypełniania wniosku na 2014 rok, w której zostało wyjaśnione jak należy interpretować pojęcie trwały użytek zielony (TUZ), tj. jako "grunt wykorzystywany w sposób ciągły (przez przynajmniej pięć lat wstecz) do uprawy bylin paszowych, zarówno uprawnych (sianych), jak również zasianych naturalnie, niewłączony do systemu płodozmianu w gospodarstwie. Takie grunty można wykorzystywać jako tereny do wypasu lub kosić porastającą je roślinność na kiszonki lub siano lub wykorzystywać ją do produkcji energii odnawialnej.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 18 ustawy płatności obszarowe oraz płatność do krów i owiec są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast ich wysokość w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 pkt 1 ustawy i jest to iloczyn powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń lub wykluczeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości oraz niezgodności, i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni, przy czym w myśl art. 7 ust. 1a ustawy jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Organ zauważył, że składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok oraz zobowiązuje się do przestrzegania norm i wymogów, przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek. Natomiast rolą organu administracji jest przyznanie płatności, przy czym przyznanie płatności jest poprzedzone weryfikacją spełnienia przez rolnika przesłanek przyznania żądanych płatności tj. w toku prowadzonego postępowania organ administracji ustala powierzchnię działek rolnych kwalifikującą się do objęcia płatnością oraz bada czy w gospodarstwie rolnym wnioskodawcy przestrzegane są normy i wymogi. Narzędziem służącym ustaleniu istnienia uprawnień do płatności są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Celem kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej zgodnie z art. 26 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 jest skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.
Organ odwoławczy podkreślił, że podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Powołując się na wyrok WSA w Łodzi w sprawie III SA/Łd 845/14 wskazał, że obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Podane przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. O ile kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, to przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest już regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych.
Organ wyjaśnił, że przepisy wspólnotowe nakładają na państwa członkowskie obowiązek weryfikacji spełnienia przesłanek przyznania płatności określając jednocześnie kryteria i procedury tej kontroli. Zgodnie z art. 20 Rozporządzenia nr 73/2009 weryfikacja warunków kwalifikowalności następuje w trybie kontroli administracyjnych, które są uzupełniane systemem kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu są realizowane metodą inspekcji terenowej lub metodą FOTO. Kontrola metodą inspekcji terenowej polega na przeprowadzeniu wywiadu terenowego i pomiarów terenowych, w odniesieniu do co najmniej 50% ogólnej liczby działek rolnych zadeklarowanych przez rolnika we wniosku. Pomiar granic działek rolnych jest wykonywany przy zastosowaniu różnego sprzętu pomiarowego np. tachimetru, odbiornika pomiarów satelitarnych GPS, taśmy mierniczej itp., w przedmiotowej sprawie wykonany za pomocą urządzenia GPS. Wybór metody pomiaru i sprzętu pomiarowego jest uzależniony od uwarunkowań występujących w terminie, tj. kształtu i wielkości mierzonej działki rolnej oraz rzeźby terenu. Wybór w tym zakresie należy do osoby realizującej czynności kontrolne.
Organ podkreślił, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji obok kontroli na miejscu są kontrole administracyjne. W toku kontroli administracyjnej powierzchnia którą deklaruje jako użytkowaną rolniczo jest weryfikowana przy pomocy systemu informacji geograficznej, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Nr 73/2009. Maksymalną powierzchnię referencyjną (PEG) określoną w systemie LPIS dla danej działki referencyjnej stanowią grunty rolne spełniające kryteria określone w art. 124 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009, a nie powierzchnia całkowita działki ewidencyjnej (referencyjnej) wynikające z rejestrów urzędowych. Zatem kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS oraz załączniki graficzne, na których rolnik zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.
Ustalenie maksymalnej powierzchni kwalifikowanej w ramach działki referencyjnej (PEG) następuje w trakcie prowadzonej kontroli administracyjnej na podstawie bezpośredniego pomiaru wykonanego przez pracownika biura powiatowego na aktualnym obrazie ortofotomapy. W systemie informatycznym ARiMR zaimplementowane są wcześniej wyznaczone powierzchnie PEG. Powierzchnie PEG stanowią różnicę pomiędzy powierzchnią całkowitą działki referencyjnej - tzn. działki ewidencyjnej, a powierzchnią obszarów nieuprawnionych do płatności (np. lasy, wody, drogi, siedliska itp.), których granice są określone na podstawie ortofotomapy, które podlegają bieżącej aktualizacji. Powierzchnie użytków rolnych określone w systemie EGiB czy wskazane w treści Księgi Wieczystej nie mogą stanowić powierzchni referencyjnej.
Organ wskazał, że strona skarżąca w skardze wyjaśniła, że działka rolna XJ położona na działce ewidencyjnej 362 była poddawana zabiegom agrotechnicznym w latach 2013, 2014, 2015 i 2016, polegającym na skoszeniu oraz usuwaniu siewek krzewów i drzew na całej powierzchni działki rolnej wynoszącej 0,70 ha dodając, że w 2013 r. pozostawiono jedynie 2 miejsca w których zostały zachowane rośliny o pędach drewniejących i przezimowujących (które powinny być uznane jako elementy proekologiczne). Tym samym strona poddała w wątpliwość fakt użytkowania działki na obszarze 0,70 ha. Organ zaznaczył, że co do stwierdzonego stanu faktycznego na działce rolnej JX, strona otrzymała obszerne wyjaśnienia w trakcie prowadzonego postępowania przez organem l instancji w procesie zgłaszanych zastrzeżeń do otrzymanego raportu z czynności kontrolnych, zwracając się między innymi pismem z dnia 01.04.2015 r. o słowny opis świadczący że fotografie nr 67 i 68 świadczą o nieużytkowaniu jakieś części działki ze wskazaniem na mapce powierzchni
nieużytkowanej. W odpowiedzi, strona pismem z dnia 07.05.2015 r. (na które wskazuje w odwołaniu) otrzymała zarówno dokumentację fotograficzną działki oraz szkice pomiarowe (będące materiałem w sprawie), jak też wyjaśnienie, że w ramach części działki JX pomiarem objęto dwie części działki (. . .). Niespójność działki powoduje obszar nieużytkowany rolniczo o czym świadczą wykonane fotografie nr 67 i 68. Inspektorzy ocenili brak użytkowania rolniczego na powyższym obszarze na podstawie występującej tam roślinności. Mianowicie uboga w składniki pokarmowe piaszczysta gleba porośnięta jest roślinami wskaźnikowymi dla odłogów, m. in. jastrzębiec kosmaczek i samosiewna roślina pionierska szczotlicha siwa. Na murawie szczotlichowej występują naleciałości siewki sosny co świadczy o rozpoczęciu sukcesji wtórnej wskutek braku rolniczego użytkowania. Zdaniem organu powyższe, znajduje potwierdzenie w materiale zgromadzonym w sprawie, gdzie zgodnie z szkicem kontrolowanej działki rolnej JX, w części południowej stwierdzono 0,05 ha łąki trwałej, tj. obszar nie kwalifikujący się do płatności ze względu na powierzchnię mniejszą niż 0,10 ha (zdjęcie nr 66), natomiast w części północnej tej działki stwierdzono 0,50 ha łąki trwałej (zdjęcia nr: 64, 65, 69), natomiast pomiędzy dwoma tymi powierzchniami stwierdzono ww. opisany obszar nieużytkowany rolniczo (zdjęcia nr: 67 i 68) wynoszący 0,15 ha.
Dyrektor ARiMR zaznaczył, że organ I instancji zgodnie z żądaniem strony, dołączył do materiału dowodowego raport z czynności kontrolnych z przeprowadzonych w 2015 r. (dnia 09.12.2015r.). Po przeanalizowaniu treści raportu z resztą materiału w sprawie, organ odwoławczy podzielił ocenę tego dowodu wyrażoną w decyzji organu I instancji, że dotyczy on wniosku za rok 2015 i nie może być wiążącym dowodem, przeciwdowodem w sprawie za rok 2014, gdyż kontrola i dokumentacja fotograficzna dokładnie obrazują stan roślinności w 2014r. (tj. w dniu kontroli 23.10.2014 r.), na których ewidentnie utrwalone są obszary nie utrzymane zgodnie z normami, o których była mowa wcześniej. Podsumowując, w ocenie organu odwoławczego, organ l instancji opierając rozstrzygnięcie na zgromadzonym materiale, w zaskarżonej decyzji prawidłowo dokonał oceny i pomiaru powierzchni wyłączonych z użytkowania rolniczego w przedmiotowej sprawie, wykorzystując przy tym pomocniczo materiał i dokumentację fotograficzną wykonaną trakcie kontroli na miejscu zarówno w 2014 jak i 2015 roku. Zdjęcia wykonane w dniu 23.10.2014 r. potwierdziły istnienie obszarów niekwalifikujących się do dopłat oraz widocznych na obrazie ortofotomapy i załącznikach graficznych dołączonych przez stronę do wniosku, a tym samym zarzuty strony podnoszone w pismach oraz odwołaniu, w świetle powyższego nie znajduje uzasadnienia i nie może stanowić podstawy do uchylenia decyzji. Ponadto, zdaniem organu, nie ma podstaw do poddania w wątpliwość poczynionych przez organ l instancji ustaleń, co do powierzchni działek rolnych objętych przedmiotowym wnioskiem, stanu kultury rolnej tych działek i ich wykorzystania rolniczego. Ustalenia te zostały oparte przede wszystkim na pomiarach dokonanych na ortofotomapie oraz raportu i dokumentacji fotograficznej z weryfikacji w terenie, która została doręczona stronie.
Organ odwoławczy podkreślił ,że obowiązkiem organu administracyjnego rozpoznającego sprawę jest zebranie i ocena materiału dowodowego zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Dokonana w analizowanym stanie faktycznym ocena dowodów nie przekroczyła granic swobody, przewidzianej art. 80 k.p.a. Oceniając zebrany w sprawie materiał dowodowy organ wskazał, którym dowodom dał wiarę, a którym odmówił wiarygodności i wskazał dlaczego w taki sposób dokonał oceny. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w szczególności przywołanej powyżej dokumentacji fotograficznej ortofotomapy, ocenionej w ramach oceny swobodnej organ poprawnie ustaliły nieprawidłowości w gospodarstwie rolnym odwołującej, które pociągnęły za sobą określone konsekwencje.
Organ podkreślił, że wypełnienie wniosku o dopłaty w ramach systemów wsparcia bezpośredniego musi wiązać się z działaniem starannym i nie może zwalniać wnioskodawcy z odpowiedzialności za prawidłowe wypełnienie wniosku, które jest podstawowym obowiązkiem strony. Przedstawione unormowania wskazują jednoznacznie, że rolnik występujący z wnioskiem o płatność musi dołożyć szczególnej staranności przy wypełnianiu wniosku, skoro błędy w tym zakresie mogą nieść tak daleko idące konsekwencje.
Dyrektor ARiMR podkreślił, że skarżąca otrzymała od ARiMR na 2014 rok wniosek spersonalizowany, tj. z wstępnie wypełnionymi danymi, które zawarła w deklaracji (wniosku) o przyznanie płatności na 2013 r wraz z instrukcją wypełniania wniosku oraz materiałem graficznym (załącznikami graficznymi), który stanowi integralną część wniosku o przyznanie płatności. Jest to wydrukowana w określonej skali mapa na podkładzie zdjęcia wraz z dodatkowymi informacjami dotyczącymi działek ewidencyjnych. Na materiale graficznym znajdują się między innymi: granice i numery działek ewidencyjnych, granice obszarów wyłączonych z płatności oraz granice innych obszarów o sposobie użytkowania możliwym do określenia na podstawie ortofotomapy np. sad. Informacja ta ma na celu umożliwienie wnioskodawcy jednoznacznej identyfikacji deklarowanej działki rolnej w odniesieniu do działki ewidencyjnej oraz aktualizacji danych LPIS poprzez potwierdzenie/negację przez wnioskodawcę sposobu użytkowania terenu widocznego na ortofotomapie. W celu uzyskania płatności w roku 2014 wnioskodawca zobowiązany był do wypełnienia materiału graficznego zgodnie ze stanem faktycznym na gruncie. Poza informacją o deklarowanych działkach rolnych, ich rodzajem, oznaczeniem oraz dokładnym położeniem, powierzchnią, która nie została zgłoszona do płatności, szkic powinien umożliwiać aktualizację danych referencyjnych zawartych w systemie LPIS poprzez czytelną, jednoznaczną lokalizację na materiale graficznym granic działek rolnych oraz
sposobu użytkowania terenu. Jeżeli materiał graficzny posiada rozbieżności w stosunku do stanu faktycznego, wnioskodawca zobowiązany był wprowadzić na tym materiale korekty i w sposób jednoznaczny je opisać, w celu dokonania aktualizacji danych LPIS. Brak wprowadzenia niezbędnych zmian do systemu LPIS, może w przyszłości skutkować zmniejszeniami płatności z tytułu przedeklarowania powierzchni.
W związku z powyższym oraz brakiem przedstawienia przez stronę przeciwnych dowodów do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, po otrzymaniu raportu z weryfikacji terenowej powierzchni PEG, organ wskazał, że do jednolitej płatności obszarowej (JPO) skarżąca zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 23,02 ha z czego do płatności została uznana powierzchnia 22,26 ha jako spełniająca kryteria do objęcia ta płatnością, o których była mowa wcześniej, w tym w szczególności na których prowadzona była uprawa zgodnie z normami. Tym samym powierzchnia, stanowiąca różnicę pomiędzy powyższymi, wynosząca 0,76 ha (w tym ramach spornej działki JX różnica wynosi 0,20 ha, oraz pozostałych 0,56 ha wykluczeń, których skarżąca nie kwestionuje) stanowi powierzchnie nieuprawnioną do płatności w 2014 roku oraz stanowi zawyżenie powierzchni deklarowanej do JPO, wynoszące 3,4142%
Odnosząc się do wniosku strony zawartego w odwołaniu o powołanie biegłego rzeczoznawcy Dyrektor ARiMR stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie potwierdza stan faktyczny zgłoszonych gruntów w 2014 r. Z treści art. 3 ustawy to na stronie ciąży obowiązek wykazania poprawności złożonej deklaracji do płatności właśnie między innymi poprzez przedstawianie dowodów przeciwnych do zgromadzonych sprawie, w tym między innymi powołanie biegłego i dostarczenie takiej opinii organowi prowadzącemu postępowanie, czego skarżąca w rozpatrywanej sprawie nie uczyniła.
Organ II instancji stwierdził zatem, że dokonane przez niego ustalenia są zgodne z ustaleniami organu l instancji. W zakresie rachunkowym decyzja wydana przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR również nie budziła jego zastrzeżeń.
Organ podkreślił, że zastosowanie pomniejszeń i wykluczeń wynikających ze wskazanych powyżej przepisów wymaga od organu administracji zbadania, czy nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 73 ust. 1 rozporządzenia Nr 1122/2009, a których wystąpienie uprawnia organ do odstąpienia od stosowania obniżek i wyłączeń. Zgodnie ze wskazanym przepisem "Zmniejszeń i wykluczeń, przewidzianych w rozdziałach 1 i 11, nie stosuje się w przypadku gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. " W ocenie organu odwoławczego w rozpoznawanej sprawie przepis ten nie będzie miał zastosowania. Złożony przez stronę wniosek nie był zgodny ze stanem faktycznym, na co wskazują wyniki przeprowadzonych kontroli.
Ponadto wyjaśniono, że składając wniosek o przyznanie płatności wnioskodawca zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie ARiMR o każdej zmianie, która nastąpi w okresie od dnia złożenia wniosku do dnia przyznania płatności, w szczególności gdy zmiana dotyczy: wykorzystywania gruntów rolnych, wielkości powierzchni upraw, przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego. Organ zauważył, że w toku postępowania strona nie informowała o innym sposobie użytkowania, niż zgłoszonym we wniosku. W opinii organu odwoławczego w niniejszej sprawie nie będzie miała również zastosowania procedura, o której mowa w art. 75 Rozporządzenia Nr 1122/2009 (okoliczności nadzwyczajne lub siła wyższa). Zgodnie z art. 31 Rozporządzeniem Nr 73/2009, za działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych uznane zostały przypadki takie jak:
a) śmierć rolnika;
b) długookresowa niezdolność rolnika do pracy;
c) poważna klęska żywiołowa w dużym stopniu dotykająca grunty rolne gospodarstwa;
d) wypadek powodujący zniszczenie w gospodarstwie budynków dla zwierząt gospodarskich;
e) choroba epizootyczna dotykająca wszystkie zwierzęta gospodarskie rolnika lub część tych zwierząt.
Organ wyjaśnił, że określony w w/w przepisie katalog zdarzeń, które mogą stanowić w danym przypadku działanie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajne, jest katalogiem otwartym, a zatem, w przypadku wystąpienia siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych, strona zachowuje prawo do płatności do gruntu objętego działaniem siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej, o ile w terminie 10 dni od dnia, w którym wnioskodawca lub upoważniona przez niego osoba są w stanie dokonać tej czynności, wnioskodawca zgłosi wystąpienie siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnej wraz z odpowiednimi dowodami.
O powyższej sytuacji strona informowała organ l instancji, który uznał, że na działkach rolnych M, N, O i P wystąpiły okoliczności dające podstawę do zakwalifikowania zgłoszonego obszaru do płatności. W ocenie organu odwoławczego, organu l instancji prawidłowo postąpił w przypadku stwierdzenia rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie kontroli na miejscu, ostatecznie poprawnie ustalił stan rzeczywisty, przy wykorzystaniu dostępnych środków dowodowych, w tym też rozważył o środkach zaproponowanych przez stronę.
Ponieważ ustalenia organu odwoławczego pokrywały się z ustaleniami poczynionymi przez Kierownika Biura Powiatowego zaskarżona decyzja została utrzymana w mocy. Podkreślono, że płatności stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej i mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne. Wszelkie odstępstwa, zarówno na korzyść jak i na niekorzyść wnioskodawcy, stanowią rażące naruszenie prawa. Warunki przyznania płatności zostały określone przez ustawodawcę, a rolą organu jest wyłącznie weryfikacja ich spełnienia przez wnioskodawcę.
W skardze skierowanej do sądu administracyjnego O. G. zarzuciła, że decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji i Restrukturyzacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r. została podjęta:
1. na podstawie subiektywnej opinii sprzecznej z obowiązującymi przepisami prawa, na podstawie których określane są powierzchnie działek rolnych kwalifikujące się do płatności ONW i JPO;
2. jest wynikiem wnioskowania niezgodnego z elementarną logiką;
3. ustalenie powierzchni kwalifikującej się do płatności na działce ewidencyjnej 362 zostało dokonane nie na potrzebę ustalenia stanu rzeczywistego, a na potrzeby dokonania potrąceń.
W ocenie skarżącej organ nie wskazał jakiegokolwiek przepisu prawa ani nie podał jego treści, która stanowiłaby, że występowanie na spornej działce nr 362 szczotlichy siwej i jastrzębca kosmaczka wyklucza obszar, na którym występują te rośliny z kwalifikowalności do płatności ONW i JPO. Zdaniem strony, w tym zakresie decyzja jest wadliwa. Wyżej wskazane rośliny mogą występować naturalnie, a ich występowanie na działkach rolnych zadeklarowanych do płatności ONW i JPO jako trwały użytek zielony sprawia, że taki obszar może być uznany za kwalifikowalny do płatności, zgodnie z definicją z rozporządzenia nr 1120/2009. Ponadto strona podniosła, że siewka sosny może pojawić się wszędzie w całej Polsce już w kilka dni po wykonaniu zabiegu agrotechnicznego. Skarżąca wskazała, że organ nie podał żadnego przepisu, z którego wynika, że pojawienie siewek sosny na jakimiś obszarze sprawia, że ten obszar nie kwalifikuje się do płatności ONW i JPO. Skarżąca zaznaczyła, że działka 362 jest wydłużonym prostokątem o długości ok 470 m i szerokości 15 m. ARiMR nie stwierdził, poza jednym krzewem i jedną sosną starszymi niż rok zajmującymi łącznie mniej niż 2 m² z 7000 m² innych starszych niż 12 miesięcy drzewek czy krzewów. Zgodnie zatem z zasadami zaokrąglania matematycznego użytkownik działki ewidencyjnej nr 362 prawidłowo podał jej powierzchnię Strona nie zgodziła się z podzieleniem działki ewidencyjnej nr 362 na 3 części i wydzieleniu 0,05 ha powierzchni. Wskazała, że skoszenie tak małej powierzchni bez skoszenia chociażby części sąsiadującej z nią powierzchni, która w opinii BKM jest powierzchnią nieużytkowaną rolniczo jest w praktyce niestosowane ( zbyt częste nawroty, niszczenie kołami roślin, które mają być skoszone ).
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ) dalej p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, aby zaskarżona decyzja Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ł. z dnia [...] r., jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania O. G. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (JPO) zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego lub procesowego w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. z dnia [...] r. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] r. w przedmiocie przyznania skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014.
Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. 2015r., poz. 308), która weszła w życie 15 marca 2015r., do postępowań dotyczących płatności bezpośredniej, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Postępowanie w rozpoznawanej sprawie wszczęte zostało wnioskiem skarżącej z dnia 14 maja 2014 r. o przyznanie płatności na rok 2014, a zatem stosuje się do tego postępowania przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz.U. z 2012r., poz. 1164 ze zm.) - dalej ustawa z 2007 r.
W rozpoznawanej sprawie istotę sporu stanowi uznanie przez organy, że powierzchnia działki JX (położonej na działce ewidencyjnej nr 362) stwierdzona jako kwalifikująca się do płatności w 2014 r. wynosi 0,5 ha, gdy w ocenie strony wynosi ona 0,7 ha. W ocenie skarżącej, organ po przeprowadzonej kontroli błędnie przyjął, że działka ta składa się z dwóch części, które są oddzielone obszarem nieużytkowanym rolniczo o pow. 0,15 ha (zobrazowanym na fot. Nr 67 i 68 ), a w konsekwencji, ponieważ jedna z części działki JX nie spełnia wymogu minimalnej powierzchni działki rolnej tj. 0,1 ha , gdyż pomiar GPS wykazał, że ma powierzchnię 0,05 h, błędnie uznał, nie mogła ona zostać zakwalifikowana do płatności. Do płatności organ zakwalifikował jedynie pozostałą powierzchnię tej działki tzn. działkę o pow. 0,5 ha. Skarżąca podnosi, że organ nie wskazał w jakikolwiek sposób, aby miedze działki ewidencyjnej 362 odbiegały od granic geodezyjnych tej działki. Cała powierzchnia ewidencyjna działki jest koszona od miedzy do miedzy co oznacza, że cała powierzchnia ewidencyjna działki nr 362 jest użytkowana rolniczo. Zdaniem skarżącej niezasadnie wykluczono z kwalifikowalności do płatności JPO obszar działki, na którym stwierdzono występowanie roślin: szczotlichy siwej, jastrzębca kosmaczka oraz siewek sosny i w rezultacie organ błędnie obliczył powierzchnię tej działki. Powołując się na Wikipedię skarżąca wskazuje, że zarówno szczotlicha siwa jako gatunek trawy, jak i jastrzębiec kosmaczek jako zielona roślina zielarska występują naturalnie, a występowanie ich na działkach rolnych zadeklarowanych jako trwały użytek zielony sprawia, że obszar taki kwalifikuje się do płatności ONW i JPO zgodnie z definicją trwałego użytku zielonego zawartą w rozporządzeniu Komisji (WE) nr 1120/2009. Co do obecności siewek sosny skarżąca podaje, że sosna rozprzestrzenia się bardzo łatwo z wiatrem, a w sprzyjających warunkach mogą one wykiełkować w ciągu kilku dni.
Wobec powyższego przypomnieć należy, że przesłanki przyznania jednolitej płatności obszarowej zawarte zostały w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.). Art. 7 ustawy stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:
1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;
2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;
3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Jak wynika z powyższego podstawowe znaczenie dla przyznania płatności obszarowej ma ustalenie powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Niewątpliwie obowiązkiem rolnika składającego wniosek o przyznanie pomocy jest podanie rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawionych do przyznania tej pomocy. Podane przez wnioskodawcę dane podlegają weryfikacji przez organy prowadzące postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej. W celu weryfikacji zgodności deklarowanej przez rolników powierzchni działek rolnych z kryteriami warunkującymi przyznanie płatności w rozporządzeniu nr 1122/2009 przewidziano dwa rodzaje weryfikacji zgodności wniosków z kryteriami kwalifikowalności tj. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. O ile kontroli administracyjnej poddawane są wszystkie wnioski o przyznanie płatności, to przeprowadzenie kontroli na miejscu nie jest już regułą. W sytuacji wykrycia nieprawidłowości w trakcie kontroli administracyjnej oraz w sytuacji, gdy na podstawie systemu informacji geograficznej organ nie może ustalić rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do przyznania płatności, ma on możliwość przeprowadzenia kontroli na miejscu celem dokładniejszej weryfikacji podanych przez wnioskodawcę danych. W art. 32 ww. rozporządzenia wskazano, że z każdej kontroli na miejscu sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli, wskazując wszelkie elementy jakie powinno zawierać sprawozdanie z kontroli. Z przepisu tego wynika również, że jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń. Nadto z art. 35 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że w przypadku gdy państwo członkowskie wykorzystuje możliwość przeprowadzania kontroli na miejscu metodą teledetekcji, wówczas wykonuje fotointerpretację obrazów satelitarnych lub zdjęć lotniczych wszystkich działek rolnych kontrolowanego wniosku w celu rozpoznania pokrycia gruntu i pomiaru powierzchni (a) przeprowadza fizyczne inspekcje terenowe na wszystkich działkach rolnych, których fotointerpretacja nie umożliwia sprawdzenia dokładności deklaracji w sposób zadowalający właściwe organy (b).
Zgodnie z art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009r. (Dz. U. UE. L. 2009.30.16) system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.
Z kolei zgodnie z art. 26 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. w celu stosowania systemów wsparcia wymienionych w załączniku VI państwa członkowskie zapewniają, aby procedury administrowania i kontroli stosowane do tych systemów były kompatybilne z systemem zintegrowanym w zakresie:
- skomputeryzowanej bazy danych;
- systemów identyfikacji działek rolnych;
- kontroli administracyjnych.
W tym celu należy ustanowić bazy danych, systemy i kontrole, o których mowa odpowiednio które pozwolą na wspólne bezproblemowe i bezkonfliktowe funkcjonowanie oraz wymianę danych między nimi.
W przedmiotowym postępowaniu zgodnie z treścią wniosku z dnia 14 maja 2014r. i jego zmianami z dnia 15 maja 2014 r. skarżąca zadeklarowała do JPO działki rolne o łącznej powierzchni 23,02 ha. W wyniku weryfikacji wniosku do płatności uznana została powierzchnia 22,26 ha. Z płatności JPO wykluczono powierzchnię 0,76 ha. Z wykluczonej powierzchni skarżąca zakwestionowała 0,20 ha, których organ nie uznał do płatności (w ramach działki JX, działka ewidencyjna nr 362). Jak już powyżej wskazano skarżąca nie zgodziła się z organem, który na podstawie wyników kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie strony w październiku 2014 r przyjął podział działki nr JX na trzy części i w efekcie wykluczył z płatności część tej działki o powierzchni 0,20 ha.
Wobec powyższego należy wyjaśnić, że narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę we wniosku o płatności informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. Zgodnie z art. 20 rozporządzenia Rady (WE) NR 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. państwa członkowskie przeprowadzają kontrole administracyjne wniosków o pomoc w celu weryfikacji warunków kwalifikowalności do pomocy. Kontrole administracyjne uzupełnia system kontroli na miejscu. W celu zweryfikowania kwalifikowalności do pomocy państwa członkowskie sporządzają próbę kontrolną zawierającą listę gospodarstw rolnych. Państwa mogą korzystać z technik teledetekcji i globalnego systemu nawigacji satelitarnej w celu przeprowadzania kontroli działek rolnych na miejscu. Każde państwo członkowskie wyznacza organ odpowiedzialny za koordynowanie obu rodzajów kontroli. W przypadku gdy państwo członkowskie przewiduje delegowanie wykonania niektórych elementów prac, które należy przeprowadzić na mocy niniejszego rozdziału, wyspecjalizowanym agencjom lub firmom, wyznaczony organ zachowuje prawo do kontroli oraz odpowiedzialność za takie prace.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności.
Na mocy art. 27 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 kontrole na miejscu mogą być zapowiadane, jeżeli nie zagraża to celowi kontroli. Zapowiedzenie kontroli następuje z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do niezbędnego minimum, nieprzekraczającym 14 dni.
Z kolei zgodnie z art. 28 ust. 1-3 ww. rozporządzenia Komisji kontrole administracyjne, o których mowa w art. 20 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009, pozwalają na wykrywanie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrywanie za pomocą narzędzi informatycznych, w tym kontroli krzyżowych, które m.in.:
- dotyczą odpowiednio zadeklarowanych uprawnień do płatności i zadeklarowanych działek, pozwalają uniknąć nienależnego wielokrotnego przyznania tej samej pomocy odnośnie do tego samego roku kalendarzowego lub gospodarczego oraz nienależnej kumulacji pomocy przyznawanej w ramach systemów pomocy obszarowej wymienionych w załącznikach I i VI do rozporządzenia (WE) nr 73/2009;
- obejmują sprawdzenie istnienia uprawnień do płatności i kwalifikowalność do pomocy
- dotyczą zgodności między zadeklarowanymi w pojedynczym wniosku działkami rolnymi a działkami referencyjnymi w systemie identyfikacji działek rolnych, w celu sprawdzenia kwaliflkowalności obszarów jako takich do pomocy;
- dotyczą zgodności między uprawnieniami do płatności a obszarem zatwierdzonym i w celu sprawdzenia, czy uprawnieniom towarzyszy odpowiednia liczba kwalifikowalnych hektarów, zgodnie z definicją w art. 34 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 73/2009.
Powierzchnia działek rolnych skarżącej kwalifikowana do płatności została ustalona w oparciu o system identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w cyt. wyżej art. 17 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 oraz wyniki kontroli na miejscu, przeprowadzonej w dniach 21-28.10.2014r. Z czynności kontrolnych przeprowadzonych w gospodarstwie producenta rolnego został sporządzony raport – w zakresie wzajemnej zgodności i w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Raporty doręczono stronie w dniu 27 stycznia 2015 r. Raport z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni sporządzony przez inspektorów terenowych w odniesieniu do działki JX zawiera m.in. kod DR 22, co oznacza, że działka rolna jest niespójna (błędnie zadeklarowano kilka działek rolnych głównych /podrzędnych, nie sąsiadujących ze sobą jako jedną działkę rolną). Zaznaczono także, że część 2 działki nie spełnia wymogu 0,1 ha, jej pow. wynosi 0,05 ha. Strona złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli w dniu 9 lutego 2015 r., i część tych zarzutów została uwzględniona, ale zastrzeżenia dotyczące działki JX zostały uznane za niezasadne. Wyjaśniono, że niespójność działki powoduje obszar nieużytkowany rolniczo, a inspektorzy ocenili brak użytkowania rolniczego na powyższym obszarze na podstawie występującej tam roślinności opisując, że " uboga w składniki pokarmowe piaszczysta gleba porośnięta jest roślinami wskaźnikowymi dla odłogów, m.in. jastrzębiec kosmaczek i samosiewna roślina pionierska szczotlicha siwa. Na murawie szczotlichowej występują naleciałości siewki sosny, co świadczy o rozpoczęciu sukcesji wtórnej."
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie administracyjne nie budzi zastrzeżeń, czynności kontrolne zostały przeprowadzone przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu posiadających niezbędne kwalifikacje do oceny czy działki są użytkowane rolniczo. Dowody, którymi dysponował organ, w postaci protokołów z kontroli z 2014 r. i wykonanej dokumentacji zdjęciowej, szczególnie zdjęć nr 67 i 68 uzasadniały przyjęcie kwestionowanych przez skarżącą ustaleń za podstawę rozstrzygnięcia. Skarżąca żadnych dowodów, podważających ustalenia organu nie przedstawiła. Skarżąca wskazała, że działka JX powinna mieć powierzchnię 0,7 ha, wskazując, że w toku kontroli w 2015 r. powierzchnia stwierdzona działki wyniosła właśnie 0,7 ha. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że w toku postępowania organ I instancji załączył do akt sprawy raport z czynności kontrolnych przeprowadzonych u skarżącej w dniach 8-10 grudnia 2015 r. (k. 631-711 akt admin.). Podzielić jednak należy stanowisko organów I i II instancji, że raport z czynności kontrolnych z 2015 r. nie może być wiążącym dowodem z postępowaniu w 2014 r. Jak wynika bowiem z akt, postępowanie kontrolne za rok 2014 zostało przeprowadzone w dniu 21 października 2014 r. (zatem ponad rok wcześniej niż czynności kontrolne w grudniu 2015 r.). Postępowanie kontrolne w 2015 r. dotyczyło przyznania płatności rolnośrodowiskowej, czyli zobowiązania wieloletniego na koniec okresu wegetacyjnego, a przedmiotowa sprawa dotyczy przyznania płatności JPO w 2014 r. Pomiędzy jedną a drugą kontrolą minął ponad roczny okres i fakt, że w 2015 r. działka JX była utrzymana w dobrej kulturze rolnej, nie jest równoznaczne z tym, że tak samo było w 2014 r. Zatem ustalenia z 2015 r. nie mogą być podstawą do skutecznego podważenia ustaleń co do nieutrzymywania całej działki rolnej zgodnie z normami gdy organ dysponuje dowodami w postaci protokołów kontroli i zdjęciami z 2014 r. Podkreślić też trzeba, że organ przeprowadził szczegółowe postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie zastrzeżeń strony skarżącej dotyczące działki JX. Zwrócono się do inspektorów Biura Kontroli na Miejscu, którzy w piśmie z dnia 11 marca 2015 r. odpowiedzieli na zastrzeżenia podtrzymując swoją ocenę. W ocenie Sądu organ prawidłowo ocenił, że wobec powyższych ustaleń i braku innych dowodów przedstawionych przez skarżącą powierzchnia działki JX kwalifikująca się do płatności w 2014 r. wynosiła 0,50 h.
Podkreślić także trzeba, że powierzchnia kwalifikująca się do płatności jest ustalana corocznie na podstawie dostępnego materiału sprawy, a pojęcie działki rolnej nie musi być tożsame z pojęciem działki ewidencyjnej. Ilość działek rolnych, sposób ich wykorzystania, a także powierzchnia działek rolnych, a więc działek faktycznie użytkowanych rolniczo, może się zmieniać w czasie niezależnie od danych ewidencyjnych zawartych w rejestrze gruntów. Powierzchnia ewidencyjna działki to jej powierzchnia całkowita, natomiast powierzchnia działki rolnej obejmuje tylko obszar faktycznie użytkowany rolniczo (utrzymany w dobrej kulturze rolnej). Działka rolna i działka ewidencyjna to zupełnie odrębne pojęcia, służące innym celom. Działka rolna to zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Działka ewidencyjna zaś to wyodrębniony geodezyjnie obszar ujawniony w ewidencji gruntów i budynków. Dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo.
Odnosząc się natomiast do stanu roślinności na działce JX wskazać trzeba, że tak jak wskazał organ, kwestię utrzymywania gruntów zgodnie z normami reguluje rozporządzenie Ministra Rozwoju i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1372) oraz obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie wykazu wymogów określonych w przepisach Unii Europejskiej z uwzględnieniem przepisów krajowych wdrażających te przepisy (M.P. z 2009 r. Nr 17 poz. 224 ze zm.) W myśl § 1 ust 1 pkt 5 w/w rozporządzenia grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku trwałych użytków zielonych z wyjątkiem łąk i pastwisk wymienionych w pkt 2 i 4 – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Stosownie do treści § 2 tego rozporządzenia, uznaje się że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów.
We wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 skarżąca na działce JX zadeklarowała trwałe użytki zielone (TUZ), co oznacza, w świetle przytoczonych przepisów, że przynajmniej raz w roku, najpóźniej do 31 lipca 2014 r. cały obszar działki rolnej JX powinien zostać skoszony lub podany innym zabiegom zapobiegającym rozprzestrzenianiu się chwastów, aby mógł zostać uznany za utrzymywany zgodnie z normami. Jest to jedna z koniecznych przesłanek przyznania płatności, wymieniona w art. 7 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Ponieważ z materiału fotograficznego (k. 828-830 akt admin.) dołączonego do akt sprawy protokołu kontroli wynika, że w części południowej działki JX stwierdzono jedynie 0,05 ha łąki trwalej, czyli obszar nie kwalifikujący się do płatności (minimum powierzchnia musi wynosić 0,10 ha). Następnie stwierdzono w części północnej działki 0,50 ha łąki trwałej, a pomiędzy tymi obszarami inspektorzy stwierdzili na miejscu obszar nieużytkowany rolniczo 0,15 ha, co obrazują zdjęcia nr 66 i 67 znajdujące się w aktach administracyjnych, to w tym zakresie należy podzielić stanowisko organów, że część działki JX została wyłączona z użytkowania, a zatem nie mogła zostać uznana do płatności JPO. Zdjęcia zostały wykonane w dniu 23 października 2014 r. i widoczne na nich zakrzaczenia i samosiejki sosny jednoznacznie wskazują, że ten obszar nie był w 2014 r koszony. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby inne użytkowanie obszaru pomiędzy częścią północną a południową działki JX, zatem uznać należało, że był to obszar nieużytkowany rolniczo na podstawie występującej tam roślinności charakterystycznej dla odłogów. Ustalenia te wynikają z informacji przekazanych przez inspektorów Biura Kontroli na Miejscu, zatem jednostki wyspecjalizowanej w zakresie przeprowadzania kontroli terenowych i dysponującej odpowiednią wiedzą. W tym miejscu powołać się należy, na treść art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 278 ze zm.) . Przepis ten stanowi, że w postępowaniach, o których mowa w ust. 1 ( postępowaniach w sprawie przyznania płatności) organ administracji publicznej stoi na straży praworządności, jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, udziela stronom na ich żądanie , niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowań, zapewnia stronom, na ich żądanie , czynny udział w każdym stadium postepowania i na ich żądanie, przed wydaniem decyzji , umożliwia im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań : przepisów art. 79a oraz art. 81 K.p.a. nie stosuje się.
Ponadto zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniach, o których mowa w ust. 1, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek ; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Z powyższych regulacji jednoznacznie wynika, że to na stronie skarżącej ciążył obowiązek przedstawienia odpowiednich dowodów w celu obrony swojego stanowiska, skoro nie zgadzała się z ustaleniami poczynionymi w ramach kontroli przeprowadzonej przez inspektorów BKM.
Ustawodawca w art. 3 przywołanej ustawy statuuje bowiem jako ogólną zasadę stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, z pewnymi jednak modyfikacjami (w szczególności in fine ust. 3 tego artykułu). Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodziła skutki prawne. A więc należy przyznać rację organowi, że ciężar wykazania, że producent rolny prowadził działalność rolniczą na całym obszarze zgłoszonych we wniosku gruntów spoczywał na stronie, która wskazać winna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia bądź przedstawić stosowne wnioski dowodowe. Zgłoszony przez skarżącą wniosek o załączenie protokołu z kontroli z 2015 r. został przez organ uwzględniony i dowód ten w ocenie sądu został prawidłowo, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceniony.
W myśl art. 18 ustawy, płatności są przyznawane na wniosek rolnika, natomiast wysokość płatności w danym roku kalendarzowym ustala się zgodnie z zapisem art. 7 ust. 4 ustawy i jest to iloczyn deklarowanej przez rolnika powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnościami, po uwzględnieniu zmniejszeń wynikających ze stwierdzonych nieprawidłowości i stawek płatności na 1 ha tej powierzchni.
Mając na uwadze powyższe regulacje ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zauważyć należy, iż składając wniosek rolnik wskazuje powierzchnię, w stosunku do której ubiega się o przyznanie płatności do gruntów rolnych na dany rok. Powierzchnia ta jest następnie weryfikowana przez organ I instancji w toku postępowania administracyjnego i dopiero tak ustalony obszar użytkowany rolniczo oraz sposób jego zagospodarowania stanowi podstawę przyznania płatności. Narzędziem służącym weryfikacji podanych przez stronę w treści wniosku informacji są kontrole administracyjne i kontrole na miejscu. W rozpoznawanej sprawie skarżąca została przez organ zawiadomiona o terminie kontroli i złożyła zastrzeżenia do protokołu kontroli. W postępowaniu w sprawie przyznania płatności nastąpiło odejście od zasady prawdy obiektywnej, co powinno wpłynąć w praktyce na uaktywnienie stron tego postępowania. To rolnik odpowiada za treść wypełnionego wniosku i to na nim spoczywa obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki, które pozwalają na odstąpienie od wykluczeń stosowanych w przypadku rozbieżności pomiędzy powierzchnią deklarowaną, a kwalifikującą się do płatności. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zakres czynności, które muszą być przeprowadzone przed wydaniem decyzji we wskazanych przedmiotach określony jest w przepisach prawa unijnego i omawianej ustawy. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w art. 30 – 33 ustawy o płatnościach. W omawianym zakresie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. nie mają zastosowania. Drugi z wymienionych przepisów zastąpiony jest w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierający odmienną niż k.p.a. regulację, dotyczącą rozpatrzenia materiału dowodowego z wyłączeniem obowiązku jego zbierania z urzędu (wyrok NSA z 19 października 2010 r., sygn. akt II GSK 869/09). W ocenie Sądu organ nie uchybił wskazanym zasadom procedury administracyjnej. Skarżąca, wbrew zasadom wynikającym z przepisu art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach, nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie pomocy w ramach systemów wsparcia bezpośredniego żadnych dowodów, na podstawie których skutecznie można byłoby podważyć ustalenia organów ARiMR, stanowiące podstawę faktyczną wydanej w sprawie decyzji.
Reasumując, argumenty skarżącej dotyczące nieprawidłowo ustalonej powierzchni działki JX oraz sposobu jej użytkowania w świetle ustaleń organów są niezasadne. Należy też podkreślić, że w świetle art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego istotne jest nie samo podejmowanie zabiegów agrotechnicznych, ale ich efekt pozwalający na stwierdzenie, że grunty są użytkowane rolniczo i utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o płatności. W niniejszej sprawie w wyniku kontroli stwierdzono, że efekt ten na działce JX był niewystarczający. Należy jeszcze raz podkreślić, że dla potrzeb pomocy obszarowej decydujące znaczenie ma rzeczywisty obszar gruntu wykorzystywany rolniczo.
Przedstawiony w uzasadnieniu decyzji sposób wyliczenia przyznanych skarżącej płatności nie budzi wątpliwości i nie był w sprawie kwestionowany .
W przedmiotowej sprawie Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, które obligowałoby do uchylenia zaskarżonych decyzji.
Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił
dc
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło