IV SA/Wa 1472/18

WyrokWSA w Warszawie2018-10-18

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Joanna Borkowska, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ze względu na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji są zobowiązane orzekać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia, a nie w dacie uchwalenia rozporządzenia. Potok znajdujący się w sąsiedztwie działki inwestycyjnej należy uznać za rzekę w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody, a planowane obiekty (barakowozy, szopa, toaleta) są obiektami budowlanymi, które naruszają zakaz lokalizowania ich w pasie 100 m od linii brzegowej. Obiekty te nie spełniają przesłanek odstępstwa od zakazu, gdyż nie są urządzeniami wodnymi ani obiektami służącymi racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej, a ich funkcja mieszkalna wyklucza zaliczenie ich do tych ostatnich. Skarga nie wykazała również naruszeń przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów, szopy i tymczasowej toalety. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej potoku, który znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu i obszaru Natura 2000. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację przepisów rozporządzenia oraz błędne uznanie potoku za rzekę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2018r. znak [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej organ), po rozpoznaniu zażalenia S. S.(dalej skarżący) na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym, toalety tymczasowej ekologicznej wraz z infrastrukturą techniczną w L. na działce nr [...], gmina B., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Stan sprawy był następujący: Pismem z dnia [...] października 2017 r. znak: [...], Burmistrz B. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym, toalety tymczasowej ekologicznej wraz z infrastrukturą techniczną w L. na działce nr [...], gmina B. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, wskazując w postanowieniu, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm. stanowiący, iż na ww. obszarze chronionym zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ I instancji wskazał ponadto, iż nie jest możliwe w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie odstępstw od ww. zakazu. Na ww. postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, pismem z dnia 8 grudnia 2017r., zażalenie wniósł inwestor – S. S. wskazując na naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i podnosząc m.in., że planowana inwestycja będzie służyła racjonalnej gospodarce rolnej, polegającej na koszeniu łąk. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2018r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na działce polożonej w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...], którego funkcjonowanie reguluje Rozporządzenie. Ponadto przedmiotowa działka znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 [...] ([...]). W ocenie organu realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia, tj. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, bowiem znajduje się ono w całości w pasie 100 m od potoku [...], płynącego wzdłuż zachodniej granicy przedmiotowej działki. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził również, że planowane obiekty nie są urządzeniami wodnymi, ponadto obiekty o funkcji mieszkalnej, co do zasady, nie mogą być zaliczone w poczet obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W aktualnie obowiązującym studium teren inwestycji znajduje się w granicach gruntów rolnych z wykluczeniem zabudowy, a więc i tak nie zostałaby spełniona przesłanka do zastosowania odstępstwa. Planowana inwestycja nie dotyczy wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, a także realizacji inwestycji celu publicznego, w związku z czym nie zachodzi żadne z odstępstw wymienionych w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Z takim stanowiskiem nie zgodził się S. S. zaskarżając w całości postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018r., znak [...] i zarzucając mu: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest: a) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. na skutek nie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów Strony (w tym przedstawionych w piśmie z dnia 9 grudnia 2017r. - które musi być traktowane jako uzupełnienie zażalenia) i pominięcie zarzutów dotyczących naruszenia art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a oraz art. 8 i 107 § 3 k.p.a. - w sytuacji gdy zgodnie z powołanymi normami organ odwoławczy zobowiązany jest szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów zażalenia; b) art. 11 k.p.a. poprzez brak zrealizowania przez organ odwoławczy zasady przekonywania i pominięcie części z zarzutów zażalenia (wskazanych powyżej w ppk a); 2. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 5 pkt 16 a ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu aktualnie obowiązujący] poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w brzmieniu aktualnie obowiązującym nie może być w ogóle stosowany, skoro wszelkie zakaz; ograniczenia dotyczące zasad zagospodarowania działki zostały wprowadzone 2008r. (na mocy Rozporządzenia z dnia [...] lutego 2008r), a zatem interpretacja ty zakazów musi uwzględniać wyłącznie stan prawny obowiązujący w 2008r.; c) § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lute, 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] skutek jego błędnego zastosowania w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w sprawie, skoro reguluje on lokalizację obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, a potok [...] jest ciekiem wodnym innym niż rzeka, jezioro czy zbiornik wodny (biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w 2008r.). Powyższe zarzuty (zwłaszcza dotyczące naruszenie prawa materialnego) dotyczą bardzo istotnych i przesądzających wynik sprawy uchybień organów administracji i w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia. 3. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w wyniku błędnego, oderwanego od realiów sprawy uznania, że obiekty, których dotyczy wniosek mają dopiero być zrealizowane, ze nie służą one gospodarce rolnej i że możliwe jest, by Skarżący zlokalizował te obiekty poza pasem 100 metrów od potoku [...]- w sytuacji gdy ustalenia te są rażąco sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy, skoro przedmiotowe obiekty budowlane od wielu lat są już zlokalizowane na działce, wykorzystywane są wyłącznie w związku z prowadzeniem gospodarki rolnej (koszeniem trawy) i nie ma żadnej fizycznej możliwości (biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu), by stanęły w innym miejscu niż tam, gdzie się znajdują. W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego postanowienia; 2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Zarówno postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] są prawidłowe, organy nie naruszyły ani norm prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności Sąd uznaje za błędne twierdzenie zaprezentowane w skardze, że interpretując przepisy Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm.) należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie jego uchwalenia. Jednocześnie Sąd podzielił w tym względzie stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że organy administracji są zobowiązane orzekać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2366/17, w którym stwierdzono, że zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, w obecnym stanie prawnym, dotyczy również potoków. Podobnie, w kontekście twierdzeń skarżącego, że przedmiotowe obiekty tymczasowe istnieją od wielu lat, należało podzielić stanowisko organu, że przedmiotem uzgodnienia jest projekt decyzji, który w swojej treści zakłada budowę obiektów budowlanych, a nie legalizację już istniejących. Przedmiotem postępowania uzgodnieniowego jest projekt decyzji o warunkach zabudowy podlegający ocenie organów ochrony przyrody w takiej postaci, w jakiej został im przedłożony, bez prawa zmiany jego ustaleń. Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należało wziąć pod uwagę, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na działce nr [...], obręb L., gmina B., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...], którego funkcjonowanie reguluje Rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm.), - a dodatkowo - znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 [...] ([...]). Projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz zdjęcia i mapy wskazują, że teren inwestycji na działce nr [...], ograniczony nieprzekraczalną linią zabudowy, znajduje się w całości w pasie 100 m od potoku [...], płynącego wzdłuż zachodniej granicy przedmiotowej działki. Zgodnie z art. 5 pkt 16a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez rzekę należy rozumieć każdy ciek naturalny w rozumieniu art. 16 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Przez cieki naturalne, stosownie do ww. przepisu Prawa Wodnego, rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Zatem słusznie, w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy o ochronie przyrody, organ uznał, ze potok [...], znajdujący się w sąsiedztwie przedmiotowej działki, stanowi rzekę. Co do stanu prawnego jaki organ winien przyjąć w momencie orzekania – Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części uzasadnienia. Charakter planowanych obiektów tj. dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym oraz toalety tymczasowej ekologicznej wskazuje, że należą one do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.), które to mieszczą się w zakresie pojęcia obiektów budowlanych. Należy zatem podzielić ocenę organu, że przedmiotowy projekt decyzji, dopuszczający realizację obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegu rzeki [...], naruszał zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych. Słuszne także jest stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w kwestii możliwości zastosowania odstępstw od ww. zakazu dotyczących urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W kontekście zarzutu, że organy nie wzięły pod uwagę istnienia obiektów tymczasowych od wielu lat, należy uznać za słuszne – jak już wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – wyjaśnienia organu, że przedmiotem uzgodnienia jest projekt decyzji, który w swojej treści zakłada budowę obiektów budowlanych, a nie legalizację już istniejących. Odnosząc się do twierdzenia, że skarżący korzysta z przedmiotowych budynków wyłącznie na potrzeby gospodarki rolnej (koszenia trawy), co miałoby uzasadnić zastosowanie odstępstwa dotyczącego obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, należało podzielić stanowisko organu przedmiotem inwestycji są obiekty o funkcji mieszkalnej, które nie mogą być zaliczone w poczet obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej. Reasumując – kontrolowane postanowienie nie jest obciążone wadami naruszenia prawa materialnego, które zarzucono w skardze. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, tj. art.7 k.p.a., art. 8, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Organ w ocenie Sądu poczynił niezbędne czynności w celu zgromadzenia akt sprawy i oparł się na wystarczających materiałach dowodowych. Oznacza to w ocenie Sądu, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego. W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło