IV SA/Wa 1472/18
WyrokWSA w Warszawie2018-10-18
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Joanna Borkowska, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, ze względu na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji są zobowiązane orzekać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia, a nie w dacie uchwalenia rozporządzenia. Potok znajdujący się w sąsiedztwie działki inwestycyjnej należy uznać za rzekę w rozumieniu przepisów o ochronie przyrody, a planowane obiekty (barakowozy, szopa, toaleta) są obiektami budowlanymi, które naruszają zakaz lokalizowania ich w pasie 100 m od linii brzegowej. Obiekty te nie spełniają przesłanek odstępstwa od zakazu, gdyż nie są urządzeniami wodnymi ani obiektami służącymi racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej lub rybackiej, a ich funkcja mieszkalna wyklucza zaliczenie ich do tych ostatnich. Skarga nie wykazała również naruszeń przepisów postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, które utrzymało w mocy odmowę uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów, szopy i tymczasowej toalety. Organy ochrony przyrody odmówiły uzgodnienia, wskazując na naruszenie zakazu lokalizowania obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegowej potoku, który znajduje się na terenie Obszaru Chronionego Krajobrazu i obszaru Natura 2000. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną interpretację przepisów rozporządzenia oraz błędne uznanie potoku za rzekę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.) sędzia WSA Tomasz Wykowski po rozpoznaniu w dniu 18 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy oddala skargę.
Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2018r. znak [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej organ), po rozpoznaniu zażalenia S. S.(dalej skarżący) na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym, toalety tymczasowej ekologicznej wraz z infrastrukturą techniczną w L. na działce nr [...], gmina B., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Stan sprawy był następujący:
Pismem z dnia [...] października 2017 r. znak: [...], Burmistrz B. zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym, toalety tymczasowej ekologicznej wraz z infrastrukturą techniczną w L. na działce nr [...], gmina B.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., znak: [...], odmówił uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji, wskazując w postanowieniu, iż realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm. stanowiący, iż na ww. obszarze chronionym zakazuje się lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. Organ I instancji wskazał ponadto, iż nie jest możliwe w okolicznościach przedmiotowej sprawy zastosowanie odstępstw od ww. zakazu.
Na ww. postanowienie odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy, pismem z dnia 8 grudnia 2017r., zażalenie wniósł inwestor – S. S. wskazując na naruszenie szeregu przepisów proceduralnych i podnosząc m.in., że planowana inwestycja będzie służyła racjonalnej gospodarce rolnej, polegającej na koszeniu łąk.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem z [...] marca 2018r. znak [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ wskazał, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na działce polożonej w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...], którego funkcjonowanie reguluje Rozporządzenie. Ponadto przedmiotowa działka znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 [...] ([...]). W ocenie organu realizacja przedmiotowego przedsięwzięcia naruszy zakaz określony w § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia, tj. zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, z wyjątkiem urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej, bowiem znajduje się ono w całości w pasie 100 m od potoku [...], płynącego wzdłuż zachodniej granicy przedmiotowej działki.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska stwierdził również, że planowane obiekty nie są urządzeniami wodnymi, ponadto obiekty o funkcji mieszkalnej, co do zasady, nie mogą być zaliczone w poczet obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej. W aktualnie obowiązującym studium teren inwestycji znajduje się w granicach gruntów rolnych z wykluczeniem zabudowy, a więc i tak nie zostałaby spełniona przesłanka do zastosowania odstępstwa. Planowana inwestycja nie dotyczy wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, a także realizacji inwestycji celu publicznego, w związku z czym nie zachodzi żadne z odstępstw wymienionych w art. 24 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody.
Z takim stanowiskiem nie zgodził się S. S. zaskarżając w całości postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018r., znak [...] i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
a) art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. na skutek nie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do wszystkich zarzutów Strony (w tym przedstawionych w piśmie z dnia 9 grudnia 2017r. - które musi być traktowane jako uzupełnienie zażalenia) i pominięcie zarzutów dotyczących naruszenia art. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a oraz art. 8 i 107 § 3 k.p.a. - w sytuacji gdy zgodnie z powołanymi normami organ odwoławczy zobowiązany jest szczegółowo odnieść się do wszystkich zarzutów zażalenia;
b) art. 11 k.p.a. poprzez brak zrealizowania przez organ odwoławczy zasady przekonywania i pominięcie części z zarzutów zażalenia (wskazanych powyżej w ppk a);
2. naruszenie prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 5 pkt 16 a ustawy o ochronie przyrody (w brzmieniu aktualnie obowiązujący] poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w brzmieniu aktualnie obowiązującym nie może być w ogóle stosowany, skoro wszelkie zakaz; ograniczenia dotyczące zasad zagospodarowania działki zostały wprowadzone 2008r. (na mocy Rozporządzenia z dnia [...] lutego 2008r), a zatem interpretacja ty zakazów musi uwzględniać wyłącznie stan prawny obowiązujący w 2008r.;
c) § 4 ust. 1 pkt 7 Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lute, 2008r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] skutek jego błędnego zastosowania w sprawie, w sytuacji gdy przepis ten w ogóle nie znajduje zastosowania w sprawie, skoro reguluje on lokalizację obiektów budowlanych w pasie 100 metrów od linii brzegowej rzek, jezior i innych zbiorników wodnych, a potok [...] jest ciekiem wodnym innym niż rzeka, jezioro czy zbiornik wodny (biorąc pod uwagę stan prawny obowiązujący w 2008r.).
Powyższe zarzuty (zwłaszcza dotyczące naruszenie prawa materialnego) dotyczą bardzo istotnych i przesądzających wynik sprawy uchybień organów administracji i w pełni uzasadniają uchylenie zaskarżonego postanowienia.
3. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a. w wyniku błędnego, oderwanego od realiów sprawy uznania, że obiekty, których dotyczy wniosek mają dopiero być zrealizowane, ze nie służą one gospodarce rolnej i że możliwe jest, by Skarżący zlokalizował te obiekty poza pasem 100 metrów od potoku [...]- w sytuacji gdy ustalenia te są rażąco sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy, skoro przedmiotowe obiekty budowlane od wielu lat są już zlokalizowane na działce, wykorzystywane są wyłącznie w związku z prowadzeniem gospodarki rolnej (koszeniem trawy) i nie ma żadnej fizycznej możliwości (biorąc pod uwagę ukształtowanie terenu), by stanęły w innym miejscu niż tam, gdzie się znajdują.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego postanowienia;
2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przewidzianych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej ppsa, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa, przy czym na podstawie art. 134 § 1 cytowanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga nie jest zasadna.
Zarówno postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, jak i poprzedzające je postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] są prawidłowe, organy nie naruszyły ani norm prawa materialnego, ani przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.
W pierwszej kolejności Sąd uznaje za błędne twierdzenie zaprezentowane w skardze, że interpretując przepisy Rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm.) należy brać pod uwagę stan prawny obowiązujący w dacie jego uchwalenia. Jednocześnie Sąd podzielił w tym względzie stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, że organy administracji są zobowiązane orzekać w oparciu o stan prawny obowiązujący w dniu wydania postanowienia. Stanowisko to znajduje potwierdzenie także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2366/17, w którym stwierdzono, że zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, w obecnym stanie prawnym, dotyczy również potoków.
Podobnie, w kontekście twierdzeń skarżącego, że przedmiotowe obiekty tymczasowe istnieją od wielu lat, należało podzielić stanowisko organu, że przedmiotem uzgodnienia jest projekt decyzji, który w swojej treści zakłada budowę obiektów budowlanych, a nie legalizację już istniejących. Przedmiotem postępowania uzgodnieniowego jest projekt decyzji o warunkach zabudowy podlegający ocenie organów ochrony przyrody w takiej postaci, w jakiej został im przedłożony, bez prawa zmiany jego ustaleń.
Przechodząc do oceny zaskarżonego postanowienia należało wziąć pod uwagę, że inwestycja, której dotyczy projekt decyzji o warunkach zabudowy, planowana jest na działce nr [...], obręb L., gmina B., w granicach Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...], którego funkcjonowanie reguluje Rozporządzenie nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2008 r. w sprawie Obszaru Chronionego Krajobrazu [...] i [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2008 r. nr [...] poz. [...], z późn. zm.), - a dodatkowo - znajduje się na terenie obszaru Natura 2000 [...] ([...]).
Projekt decyzji o warunkach zabudowy oraz zdjęcia i mapy wskazują, że teren inwestycji na działce nr [...], ograniczony nieprzekraczalną linią zabudowy, znajduje się w całości w pasie 100 m od potoku [...], płynącego wzdłuż zachodniej granicy przedmiotowej działki.
Zgodnie z art. 5 pkt 16a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody przez rzekę należy rozumieć każdy ciek naturalny w rozumieniu art. 16 pkt 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne. Przez cieki naturalne, stosownie do ww. przepisu Prawa Wodnego, rozumie się rzeki, strugi, strumienie i potoki oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami. Zatem słusznie, w rozumieniu przepisów wyżej wymienionej ustawy o ochronie przyrody, organ uznał, ze potok [...], znajdujący się w sąsiedztwie przedmiotowej działki, stanowi rzekę. Co do stanu prawnego jaki organ winien przyjąć w momencie orzekania – Sąd wypowiedział się we wcześniejszej części uzasadnienia.
Charakter planowanych obiektów tj. dwóch barakowozów przeznaczonych do tymczasowego zamieszkania, szopy drewnianej z przeznaczeniem gospodarczym oraz toalety tymczasowej ekologicznej wskazuje, że należą one do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych zdefiniowanych w art. 3 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332, z późn. zm.), które to mieszczą się w zakresie pojęcia obiektów budowlanych.
Należy zatem podzielić ocenę organu, że przedmiotowy projekt decyzji, dopuszczający realizację obiektów budowlanych w pasie 100 m od linii brzegu rzeki [...], naruszał zakaz lokalizowania obiektów budowlanych w pasie szerokości 100 m od linii brzegów rzek, jezior i innych zbiorników wodnych.
Słuszne także jest stanowisko Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w kwestii możliwości zastosowania odstępstw od ww. zakazu dotyczących urządzeń wodnych oraz obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej lub rybackiej.
W kontekście zarzutu, że organy nie wzięły pod uwagę istnienia obiektów tymczasowych od wielu lat, należy uznać za słuszne – jak już wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia – wyjaśnienia organu, że przedmiotem uzgodnienia jest projekt decyzji, który w swojej treści zakłada budowę obiektów budowlanych, a nie legalizację już istniejących.
Odnosząc się do twierdzenia, że skarżący korzysta z przedmiotowych budynków wyłącznie na potrzeby gospodarki rolnej (koszenia trawy), co miałoby uzasadnić zastosowanie odstępstwa dotyczącego obiektów służących racjonalnej gospodarce rolnej, należało podzielić stanowisko organu przedmiotem inwestycji są obiekty o funkcji mieszkalnej, które nie mogą być zaliczone w poczet obiektów służących prowadzeniu racjonalnej gospodarki rolnej.
Reasumując – kontrolowane postanowienie nie jest obciążone wadami naruszenia prawa materialnego, które zarzucono w skardze.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, tj. art.7 k.p.a., art. 8, art. 77§1 oraz art. 80 k.p.a. Wyjaśnić należy, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. i zawarty w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem strony. Organ w ocenie Sądu poczynił niezbędne czynności w celu zgromadzenia akt sprawy i oparł się na wystarczających materiałach dowodowych. Oznacza to w ocenie Sądu, że organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, przeprowadzając konieczne czynności wyjaśniające i ustosunkowując się do dokonanych na ich skutek ustaleń a ocena okoliczności sprawy oparta została na całokształcie materiału dowodowego.
W świetle powyższych okoliczności wniesiona skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw.
W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło