III SA/Gd 511/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-10-18

Skład orzekający: Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędzia WSA Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie czynności kuratora społecznego oraz przystąpienie do egzaminu na prawo jazdy w okresie zwolnienia lekarskiego przez policjanta stanowi nieprawidłowe wykorzystanie tego zwolnienia, skutkujące utratą prawa do uposażenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie czynności kuratora społecznego oraz przystąpienie do egzaminu na prawo jazdy w okresie zwolnienia lekarskiego przez policjanta stanowi nieprawidłowe wykorzystanie tego zwolnienia, niezgodne z jego celem, jakim jest odzyskanie zdolności do służby. Nawet jeśli zwolnienie lekarskie dopuszcza poruszanie się, czynności te wykraczają poza zwykłe czynności dnia codziennego i nie są usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami. W związku z tym, utrata prawa do uposażenia jest zasadna.
Stan faktyczny
Policjant A. S. został pozbawiony prawa do uposażenia za okresy zwolnień lekarskich z powodu stwierdzenia przez organy Policji nieprawidłowego wykorzystania tych zwolnień. Jako podstawę do takich działań wskazano wykonywanie przez policjanta czynności kuratora społecznego oraz przystąpienie do egzaminu na prawo jazdy w okresach objętych zwolnieniami. Policjant wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów oraz zarzucając naruszenia proceduralne, w tym brak sporządzenia protokołu kontroli.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Sudoł Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2018 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji [...] z dnia 11 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie utraty prawa do uposażenia za okres zwolnień lekarskich oddala skargę. Decyzją Komendanta Powiatowego Policji w P. nr [...] z dnia 21 marca 2018 r. organ stwierdził utratę prawa sierż. szt. A. S. do uposażenia za okres od 7 marca 2017 r. – do 20 marca 2017 r., od 21 marca 2017 r. – do 3 kwietnia 2017 r., 24 lipca 2017 r. do dnia 6 sierpnia 2017 r. oraz od dnia 5 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. tj. obejmujących okres, w którym policjant został zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych. W decyzji wskazano, że stosownie do art. 121e ustawy o Policji, prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121 c ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy może podlegać kontroli. Jeżeli w wyniku kontroli przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych ustali nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia ( art. 121e ust. 3 w zw. z art. 121 c ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy). W przedmiotowej sprawie kontroli poddano prawidłowość wykorzystania 10 zwolnień lekarskich przedłożonych przez policjanta tj. na okres: 1. 26 października 2016 r. – 6 listopada 2016 r. 2. 13 grudnia 2016 r. – 23 grudnia 2016 r. 3. 29 stycznia 2017 r. – 30 stycznia 2017 r 4. 7 marca 2017 r. – 20 marca 2017 r. 5. 21 marca 2017 r. – 3 kwietnia 2017 r. 6. 24 lipca 2017 r. - 6 sierpnia 2017 r. 7. 7 sierpnia 2017r. - 21 sierpnia 2017 r. 8. 1 września 2017 r. - 7 września 2017 r. 9. 8 września 2017 r. - 17 września 2017 r. 10. 5 października 2017 r. - 3 listopada 2017 r. Powodem wydania decyzji było stwierdzenie, że w ocenie organu policjant wykorzystał okres zwolnień opisanych wyżej pod poz. 4, 5, 6 oraz 10 sprzecznie z ich celem, wykonując w tym czasie działalność w charakterze kuratora społecznego oraz zdawał egzamin praktyczny na prawo jazdy. Zdaniem organu przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć każdą czynność, która nie stanowiła dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego. Nawet zatem zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić, uprawnia jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg lub kontrolę lekarską. Wykonywanie czynności w ramach społecznej funkcji kuratora oraz zdawanie egzaminu na prawo jazdy nie należą do czynności życia codziennego, co oznacza, że jest to wykorzystanie zwolnienia w celu innym niż odzyskiwanie zdolności pracy czy służby. W złożonym odwołaniu A. S. wskazał, że organ błędnie przyjął, że w sprawie doszło do nieprawidłowego wykorzystania zwolnień lekarskich. W ocenie odwołującego się z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynikają wnioski przeciwne. Szczególnie, że lekarze specjaliści nie stwierdzili aby w czasie udzielonych zwolnień miały miejsca zachowania sprzeczne z zalecaniami lekarskimi. Jednocześnie w ocenie A. S. z prawidłowej wykładni art. 121 e ust. 1 i 3 ustawy o Policji wynika, że podczas zwolnienia dopuszczalne jest wykonywanie incydentalnej, usprawiedliwionej aktywności zawodowej, szczególnie jeśli ma ona charakter społeczny. W postępowaniu dopuszczono się ponadto licznych naruszeń proceduralnych, w tym w zakresie postępowania dowodowego tj. art. 7, art. 75, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art.80, art. 84 oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. Organ nie podjął bowiem czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności wpływu ustalonej aktywności fizycznej na szybkość powrotu do stanu zdrowia. Nie uwzględnił żądania przeprowadzenia dowodów w postaci dokumentów, opinii biegłych, zapytań o określonej treści lekarzy specjalistów, a w konsekwencji nie ustalił jaki był zakres oddziaływania stwierdzonych czynności na zdrowie policjanta. Brak należytego rozważenia materiału dowodowego spowodował jednocześnie sporządzenie wadliwego uzasadnienia decyzji. W ocenie strony decyzja została ponadto wydana z rażącym naruszeniem art. 6 k.p.a.. w zw. z art. 121 e ust. 13 w zw. z art. 121 e ust. 3 i ust. 10 w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez brak sporządzenia protokołu kontroli. Decyzją nr [...] z dnia 11 maja 2018 r. Komendant Wojewódzki Policji w G., nie znajdując podstaw do uwzględniania zarzutów odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jako zgodną z prawem. W ocenie organu odwoławczego postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone wyczerpująco, a zgromadzone w postępowaniu dowody prawidłowo ocenione jako świadczące o tym, że policjant wykorzystał czas 4 wskazanych w sentencji decyzji zwolnień sprzecznie z celem w jakim zostały udzielone. W trakcie postępowania organ ustalono, że policjant w dniu 11 października 2017 r. przystąpił do egzaminu praktycznego na prawo jazdy, kategoria C, zaś w dniu 2 listopada 2017 r. odebrał dokument uprawniający go do jazdy w zakresie kategorii C. Lekarz wystawiający zwolnienie za okres od 5 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. stwierdził, na zapytanie organu, że przystąpienie do egzaminu na prawo jazdy oraz odbiór tego dokumentu w stosowanym organie w czasie zwolnienia lekarskiego nie wynikało z zaleceń lekarskich. Następnie, w odwiedzi na pytanie organu, Kierownik I Zespołu Kuratorskiej Służby Sądowej przy Sądzie Rejonowym [...] w G. przekazał informacje, że policjant sprawuje funkcję kuratora społecznego od 2014 r. oraz że w okresie od 26 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. nie wykonywał żadnych czynności, natomiast w okresie od 26 października 2016 r. do dnia 26 października 2017 r. wykonywał czynności kuratorskie w każdym kolejnym miesiącu. W tym zakresie ustalono, że policjant w dniach 15 marca 2017 r. wizytował 2 środowiska w miejscu zamieszkania i kontaktował się z Policją, 22 marca 2017 r. złożył wizytę w miejscu zamieszkania, 27 marca 2017 r. złożył wizytę w miejscu zamieszkania w sprawie 2 środowisk i kontaktował się z Policją oraz szkołą, 27 lipca 2017 r. złożył wizytę w miejscu zamieszkania, 1 września 2017 r. złożył wizytę w miejscu zamieszkania, 21 października 2017 r. kontaktował się z Policją, 24 października 2017r. kontaktował się z Policją w sprawie 4 środowisk i wizytował środowisko w miejscu zamieszkania. Organ skierował również do lekarzy, którzy wystawili policjantowi zwolnienia lekarskie zapytania dotyczące tych zwolnień i możliwości podejmowania przez policjanta określonych aktywności w okresie zwolnień. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że policjant w nieprawidłowy sposób wykorzystał zwolnienia lekarskie. Organ podkreślił, że A. S. będąc doświadczonym funkcjonariuszem zdawał sobie sprawę lub przynajmniej powinien mieć świadomość, że pełnienie funkcji kuratora społecznego jest zajęciem zarobkowym również w rozumieniu art. 62 ust. 1 ustawy o Policji. Wykonywanie pracy zarobkowej stoi zaś w sprzeczności z prawidłowym wykorzystaniem zwolnienia lekarskiego i jego celem co wynika z art. 121e ust. 7 i 10 ustawy o Policji. Nie jest przy tym istotne, co sugeruje pełnomocnik strony w licznych wnioskach dowodowych i w treści odwołania, badanie jaki wpływ miały podejmowane przez policjanta czynności na stan jego zdrowia. Czas zwolnienia lekarskiego nie jest czasem wolnym od służby, którym chory może swobodnie dysponować. Bez znaczenia pozostaje również czy czynności zarobkowe wykonywane w czasie zwolnienia miały charakter incydentalny czy były wykonywane z większą częstotliwością. Niezależnie od tego zebrany w sprawie materiał dowodowy świadczy, że praca kuratora społecznego była wykonywana przez policjanta w sposób ciągły, nawet po zakończeniu okresu, na który przełożony policjanta udzielił zgody na zarobkowanie. Działalność w charakterze kuratora społecznego była wykonywana przez policjanta ze stałym zamiarem, w sposób nieprzerwany, obejmując okresy wymienionych zwolnień lekarskich i nie jest istotne ile czynności podejmowanych było przez stronę w danym miesiącu, a tym samym jaki to miało rzeczywisty wpływ na jego zdrowie i powrót do zdrowia. Ze zgromadzonych w postępowaniu opinii i stanowisk lekarzy również nie wynika, aby A. S. wykorzystał zgodnie z ich przeznaczeniem i celem zwolnienia lekarskie za okresu od 7 marca 2017 r. do 20 marca 2017 r., od 21 marca 2017 r. do 3 kwietnia 2017 r., od 24 lipca 2017 r. do 6 sierpnia 2017 r. oraz od 5 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. Pełnienie funkcji kuratora społecznego nie może być bowiem uznane za zwykłą czynność dnia codziennego. Jednocześnie uczestniczenie w dniu 11 października 2017 r. w egzaminie na prawo jazdy oraz odbiór tego dokumentu w dniu 2 listopada 2017 r. stanowi dodatkowy przyczynek do stwierdzenia nieprawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego za okres od 5 października 2017 r. do dnia 3 listopada 2017 r. Wbrew zarzutom odwołania w sprawie zebrano obszerny materiał dowodowy i dokonano jego wnikliwej analizy, która pozwoliła na ustalenie stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się do podnoszonej przez stronę kwestii braku sporządzenia protokołu o którym mowa w art. 121 e ust. 10 ustawy o Policji, organ wskazał, że kwestia ta nie ma wpływu na ważność wydanej decyzji. Analiza przeprowadzonego postepowania wskazuje bowiem, że policjantowi zapewniono wszelkie prawa wynikające z art. 10 k.p.a. – został zapoznany z katalogiem uprawnień strony, z których skorzystał m.in. poprzez ustanowienie pełnomocnika, zapoznanie się z materiałami postępowania, składanie wielokrotnie wniosków dowodowych. Jak stanowi art. 121e ust. 12 ustawy o Policji protokół przedstawia się policjantowi w celu wniesieniu do niego ewentualnych uwag. W omawianej sprawie strona miała możliwość wnoszenia uwag na każdym etapie postępowania, co czyniła zgłaszając wnioski dowodowe, odnośnie których każdorazowo zajmował stanowisko organ I instancji wydając stosowne postanowienie. Można zatem uznać, że brak sporządzenia protokołu nie stanowi w omawianym przypadku rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością zaskarżonej decyzji. A. S. wniósł o Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję nr [...] z dnia 11 maja 2018 r. wydaną przez Wojewódzkiego Komendanta Policji w G. domagając się na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdzenia jej nieważności lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c cyt. ustawy. Skarżący wniósł także o uchylenie przez Sąd decyzji organu I instancji. W skardze podniesiono zarzuty obejmujące: Naruszenie prawa materialnego tj. 1. art. 158 k.p.a. w zw. z art. 156 k.p.a. poprzez błędną ocenę, że decyzja organu I instancji nie jest dotknięta wada nieważności 2. art. 121e ust. 7, 10 i 12 ustawy o Policji poprzez brak zastosowania tych przepisów i brak sporządzenia protokołu kontroli oraz przedstawienia go policjantowi do ewentualnych uwag, w momencie gdy w razie stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego ich zastosowanie jest obligatoryjne 3. art. 121e ust. 13 w zw. z art. 121e ust. 3 ustawy o Policji poprzez błędne zastosowanie i wydanie decyzji stwierdzającej utratę prawa do uposażenia w sytuacji, gdy brak było protokołu kontroli, a tym samym brak podstaw do ich zastosowania i wydania decyzji 4. art. 121e ust. 1 i 3 ustawy o Policji poprzez jego błędną wykładnię i pominiecie, że dopuszczalne jest wykonywanie podczas zwolnienia przez policjanta incydentalnej, usprawiedliwionej aktywności zawodowej, szczególnie jeśli ma ona charakter społeczny. Naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. 1. art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez niewystarczające rozpatrzenie przez organ II instancji zebranego w sprawie materiału dowodowego skutkiem czego pominięto znacznie informacji z korespondencji z lekarzami wystawiającymi zwolnienia, a także dowolną ocenę dowodów skutkiem czego organ II instancji przyznał sprzecznym opiniom walor dowody i w konsekwencji błędnie wyprowadził wniosek w postaci nieprawidłowego wykorzystania zwolnień lekarskich. 2. Art. 7, 77, i 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie czy czynności wykonywane podczas zwolnienia miały wpływ na proces rehabilitacji oraz doprowadzenie do najszybszego powrotu do zdrowia w związku ze schorzeniami, które były przyczyną do wystawienia zwolnień lekarskich 3. Art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnikowych stwierdzeń i braku ustosunkowania się do zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji 4. Art. 7, 78 § 1 i art. 75 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodów w postaci dokumentów, opinii biegłych, zapytań o określonej treści do lekarzy specjalistów, a w konsekwencji nieustalenie jaki był zakres oddziaływania tych czynności na zdrowie policjanta oraz pozbawianie strony czynnego udziału w postępowaniu 5. Art. 7, 77 w. zw. z art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłego o wydanie opinii w przedmiocie wpływu wykonywanej aktywności fizycznej policjanta podczas zwolnień lekarskich na powrót do zdrowia wobec nieposiadania przez organ wiadomości specjalnych z zakresu medycyny, a tym samym naruszenie art. 80 k.p.a. 6. Art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegającego na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy prawidłowe było uchylenie tej decyzji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania na zasadzie art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie w skardze złożono wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, zaś organ w odpowiedzi na skargę nie zażądał przeprowadzenia rozprawy. Sąd rozpoznał zatem sprawę w trybie uproszczonym. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów ( art.120 p.p.s.a.). Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w G., mocą której utrzymano w mocy decyzję Komendanta Powiatowego Policji w P. o pozbawieniu skarżącego jako policjanta prawa do uposażenia za okres 72 dni tj. cały okres 4 wymienionych w sentencji decyzji zwolnień lekarskich, w których policjant został zwolniony od zajęć służbowych z powodu choroby, w tym niemożności wykonywania zajęć służbowych. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowił art. 121e ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( zwanej dalej " ustawą"). Stosownie do tego przepisu prawidłowość orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby, prawidłowość wykorzystania zwolnienia lekarskiego, spełnienie wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz oświadczenie policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3, może podlegać kontroli (ust. 1). W myśl ust. 2 art. 121e ustawy kontrolę przeprowadzają: 1) komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - w zakresie prawidłowości orzekania o czasowej niezdolności do służby z powodu choroby oraz prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego; 2) przełożony policjanta właściwy w sprawach osobowych - w zakresie prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego i spełnienia wymogów formalnych zaświadczeń lekarskich oraz w zakresie oświadczenia policjanta, o którym mowa w art. 121c ust. 1 pkt 3. Jeżeli w wyniku kontroli zostanie ustalone nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego, policjant traci prawo do uposażenia za cały okres zwolnienia (ust. 3). Przy czym ustawodawca w ust. 7 przesądził, że kontrola prawidłowości wykorzystania zwolnień lekarskich polega na ustaleniu, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności czy nie wykonuje pracy zarobkowej. W razie stwierdzenia w trakcie kontroli, że policjant wykonuje pracę zarobkową albo wykorzystuje zwolnienie lekarskie w inny sposób niezgodny z jego celem, osoba kontrolująca sporządza protokół, w którym podaje, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego (art. 121e ust. 10 ustawy). Protokół przedstawia się policjantowi w celu wniesienia przez niego ewentualnych uwag. Wniesienie uwag policjant potwierdza własnoręcznym podpisem (art. 121e ust. 12 ustawy). Na podstawie ustaleń zawartych w protokole przełożony stwierdza utratę prawa do uposażenia za okres, o którym mowa w ust. 3 lub 4 (art. 121e ust. 13 ustawy). Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza ustalenia organów obu instancji, że skarżący przebywając na zwolnieniu lekarskim: - od 7 marca 2017 r. – do 20 marca 2017 r. w dniu 15 marca 2017 r. pełniąc funkcję kuratora społecznego wizytował 2 środowiska w miejscu zamieszkania i kontaktował się z Policją, - od 21 marca 2017 r. – do 3 kwietnia 2017 r. w dniu 22 i 27 marca 2017 r. wizytował 1 środowisko w miejscu zamieszkania oraz w dniu 27 marca 2017 r. kontaktował się z Policją oraz szkołą, - od 24 lipca 2017 r. do dnia 6 sierpnia 2017 r. w dniu 27 lipca 2017 r. wizytował 1 środowisko w miejscu zamieszkania, - od 5 października 2017 r. do 3 listopada 2017 r. w dniu 21 października 2017 r. kontaktował się z Policją, 24 października 2017 r. kontaktował się z Policją w sprawie 4 środowisk i wizytował środowisko w miejscu zamieszkania, nadto w dniu 11 października 2017r. uczestniczył w egzaminie praktycznym na prawo jazdy oraz odebrał prawo jazdy w dniu 2 listopada 2017 r. Dodać należy, że na zaświadczeniach lekarskich dotyczących ww. zwolnień, w polu "wskazania lekarskie" wpisana została cyfra "2", co oznacza, że "chory może chodzić". Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji wskazał, że rozkazem personalnym z dnia 27 stycznia 2015 r. policjantowi wyrażono zgodę na podjęcie zajęcia zarobkowego w charakterze kuratora społecznego do dnia 31 grudnia 2015 r. Raportem z dnia 5 stycznia 2018r. skarżący zwrócił się do Komendanta Powiatowego Policji w P. z prośbą o wyrażenie zgody na wykonywanie tej funkcji, jednak taka zgoda nie została udzielona. Przechodząc do oceny zarzutów skargi, należy zauważyć, że ponieważ skarga zawiera zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, to w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegały te drugie zarzuty. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowy, albo nie został dostatecznie podważony, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez organy administracji publicznej przepis prawa materialnego. Przede wszystkim wskazania wymaga, że postępowanie w niniejszej sprawie, wbrew zarzutom skargi, zostało przeprowadzone z poszanowaniem przepisów k.p.a. Policjant zawiadomiony został o wszczęciu tego postępowania pismem z dnia 6 listopada 2017 r. i miał możliwość brania w nim aktywnego udziału, co - jak wynika z akt sprawy - uczynił. Skarżący, jak również reprezentujący go w postępowaniu profesjonalny pełnomocnik trzykrotnie składali wnioski dowodowe, z których jeden został w części uwzględniony ( postanowienie z dnia 5 stycznia 2018 r., k. 87 akt adm.). Pismem z dnia 7 marca 2018 r. zawiadomiono stronę i pełnomocnika o możliwości wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego ( vide. k. 132 i 133 akt adm.). Należy wskazać, że przepisy k.p.a. nakładają na organy obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w związku z tym winny one zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona ( art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). Wbrew zarzutom zaskarżona decyzja w niczym nie narusza wskazanych w skardze przepisów k.p.a. Zdaniem Sądu wszystkie okoliczności faktyczne sprawy zostały należycie wyjaśnione, zgodnie z regułami zawartymi w tych przepisach. Należy przy tym zauważyć, że przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszenia przepisów postępowania nie można w niniejszej sprawie stwierdzić. Organ ustalenia faktyczne w sprawie oparł na bogatym materiale dowodowym, który na wniosek skarżącego zawarty w piśmie z dnia 4 stycznia 2018 r. został uzupełniony. Skarżący odnośnie ustalonego stanu faktycznego podnosił szereg zarzutów, między innymi zarzut naruszenia art. 84 k.p.a. poprzez zaniechanie zwrócenia się do biegłych o wydanie opinii w przedmiocie wpływu wykonywanej podczas zwolnień lekarskich aktywności fizycznej policjanta na powrót do zdrowia. Wnioski o dopuszczenie dowodu z opinii biegłych tj. lekarza ortopedy i neurologa zostały złożone w piśmie z dnia 17 listopada 2017 r. Postanowieniem z dnia 22 listopada 2017 r. organ pierwszej instancji nie uwzględnił powyższych wniosków i stwierdził, że w pełni obiektywne zbadanie elementów, o których była mowa we wniosku nie wymaga powoływania biegłych lekarzy z zakresu ortopedii i neurologii, gdyż organ nie bada wnikliwie stanu zdrowia, nie dąży zatem do uzyskania wiadomości specjalnych jakimi są opinie biegłych. Nadto wskazano, że niezbędną wiedzę można uzyskać od lekarza, który wystawił zaświadczenie lekarskie. Takie stanowisko organu w powyższej kwestii należy uznać za prawidłowe, zgodnie bowiem z art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Należy przy tym zauważyć, że w sprawie o prawo do uposażenia za okres zwolnienia lekarskiego nie ma znaczenia dowód z opinii medycznej na okoliczność, czy wykonywanie pracy zarobkowej lub wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego w inny sposób niezgodny z jego celem miało wpływ na stan zdrowia chorego. Taki dowód nie jest potrzebny do dokonania przez organ ustalenia, czy wykonywanie czynności w charakterze kuratora społecznego oraz udział w egzaminie praktycznym na prawo jazdy, w trakcie zwolnienia lekarskiego, stanowią czynności dnia codziennego osoby niezdolnej do służby. W tej sytuacji należy uznać za prawidłowe stanowisko organu, że wnioskowane dowody nie wnosiły istotnych kwestii dla wyniku tej sprawy. W tej części rozważań należy się również odnieść do zarzutu naruszenia art. 121e ust. 7, 10 i 12 ustawy o Policji poprzez brak zastosowania tych przepisów i brak sporządzenia protokołu kontroli oraz przedstawienia go policjantowi do ewentualnych uwag. Skarżący stoi na stanowisku, że w razie stwierdzenia nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia lekarskiego ich zastosowanie jest obligatoryjne. Bezsporne jest w sprawie, że w niniejszej sprawie protokół kontroli nie został sporządzony. Z treści art. 121e ust. 10 ustawy wynika, że ustalenia zawarte w tym protokole są przed wszystkim wynikiem postępowania sprawdzającego prowadzonego m.in. co do sposobu wykorzystania zwolnienia lekarskiego (ust. 1). W protokole należy podać na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, które Sąd aprobuje, że przepis art. 121e ust. 13 ustawy nie może być wykładany w oderwaniu od pozostałych przepisów tego aktu, w szczególności art. 121e ust. 7. Przepis ten wyraźnie wskazuje bowiem, że przez kontrolę prawidłowości wykorzystania zwolnienia lekarskiego rozumie się ustalenie, czy policjant w okresie orzeczonej niezdolności do służby nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego w sposób niezgodny z jego celem, a w szczególności, czy nie wykonuje pracy zarobkowej. Ustalenia dokonane w tym postępowaniu, jeśli są bezsporne i kwalifikowane przez organ jako nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia, stanowią podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia o utracie przez policjanta prawa do uposażenia, nawet jeśli w chwili kontroli (w danym dniu, o danej godzinie) policjant przebywał w domu. Ustawodawca nie uzależnił przy tym zastosowania przepisu art. 121e ust. 13 ustawy od tego, aby policjant nieprawidłowo wykorzystywał zwolnienie w momencie kontroli. Odmienne od powyższego rozumienie tego przepisu pozbawiałoby organ możliwości stwierdzenia utraty prawa do uposażenia nawet w sytuacji, gdyby policjant wykonywał w okresie zwolnienia lekarskiego pracę zarobkową, ale akurat w momencie kontroli (w danym dniu, o danej godzinie) przebywał w domu, co zostałoby odnotowane w protokole kontroli ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2071/17 wyraził pogląd, że protokół kontroli nie stanowi samodzielnej czynności, oderwanej od pozostałych, zebranych w sprawie dowodów, które świadczą, że policjant wykorzystuje zwolnienie lekarskie w sposób niezgodny z jego celem, skoro stanowi efekt kontroli ("w razie stwierdzenia w trakcie kontroli"). Wynika z powyższego, że ustawodawca łączy odebranie uposażenia z generalnym dokonaniem ustaleń co do nieprawidłowego wykorzystania zwolnienia, a nie z samymi protokołami kontroli. W takim stanie sprawy w ocenie Sądu, pomimo braku protokołu kontroli, całość zabranych w sprawie dowodów stanowiła wystarczającą podstawę do wydania odpowiedniej decyzji. Stąd również zarzut naruszenia art. 121e ust. 13 w zw. z art. 121e ust. 3 ustawy nie był zasadny. Podkreślenia wymaga, że z przebiegu postępowania wynika, że skarżący miał wiedzę na czym polegało nieprawidłowe wykorzystanie zwolnień lekarskich, jak również aktywnie w nim uczestniczył składając wnioski i wnosząc uwagi. Powyższe zaś świadczy, że wymogi, o jakich mowa w art. 121e ust. 10 i 12 ustawy zostały zachowane. W świetle tego należało podzielić stanowisko organu, że brak sporządzenia protokołu nie stanowił rażącego naruszenia prawa skutkującego nieważnością zaskarżonej decyzji, o co wnosił skarżący w skardze. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że wbrew twierdzeniom skargi sprawa została należycie wyjaśniona, ustalony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i został należycie oceniony z punktu widzenia mających zastosowanie w sprawie przepisów. Uzasadnienia decyzji organów obu instancji odpowiadają wszelkim wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Zasadniczy spór w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zasadnie organy uznały, że podejmowanie działań w związku ze sprawowaną funkcją kuratora społecznego oraz uczestnictwo w egzaminie na prawo jazdy i odbiór tego dokumentu podczas trwania zwolnienia lekarskiego stanowi o wykorzystaniu zwolnienia lekarskiego niezgodnie z jego celem. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że nie podziela twierdzenia organu odwoławczego, że podejmowanie działań w związku ze sprawowaną funkcją kuratora społecznego stanowi wprost o wykonywaniu pracy zarobkowej, o której mowa w art. 62 ust. 1 i 121e ust. 7 ustawy. Wprawdzie skarżący w 2015 r. wystąpił o wyrażenie zgody na podjęcie zajęcia zarobkowego w charakterze kuratora społecznego, tym niemniej należy zauważyć, że w toku postępowania nie ustalono, czy skarżący w okresach zwolnień wymienionych w sentencji decyzji wykonywał czynności związane z pełnieniem obowiązków społecznych, otrzymując z tego tytułu ryczałt, o jakim mowa w art. 91 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o kuratorach sądowych ( tj. Dz. U. z 2014r. poz. 795). Ryczałt taki stanowi świadczenie pieniężne o charakterze zbliżonym do wynagrodzenia kuratora zawodowego. Z kolei ryczałt określony w art. 90 ust. 1 ustawy o kuratorach sądowych jedynie rekompensuje poniesione przez kuratora koszty i tym samym nie może być uznany za wynagrodzenie ani zarobek osoby będącej społecznym kuratorem sądowych ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2017 r., I OSK 157/16 ). Powyższe oznacza, że wykonywanie takiego rodzaju funkcji nie zawsze będzie wiązało się z otrzymywaniem ryczałtu stanowiącego wynagrodzenie, a tym samym i okoliczności przesądzającej o zakwalifikowaniu wykonywanej funkcji kuratora społecznego do pracy zarobkowej. Wprawdzie z lektury uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, gdzie ta kwestia w ogóle nie była poruszana, wynika, że charakter zarobkowy wykonywanej funkcji nie stanowił bezpośredniej podstawy pozbawienia funkcjonariusza prawa do uposażenia, niemniej jednak, z uwagi na treść art. 134 p.p.s.a., Sąd zobligowany był do odniesienia się do przedmiotowej kwestii. W ocenie Sądu stanowisko organu, że skarżący wykorzystywał wskazane zwolnienia lekarskie niezgodnie z ich celem jest prawidłowe. Nie budzi wątpliwości, że celem zwolnienia lekarskiego jest uzyskanie przez chorego pełnej zdolności do służby. Samo bowiem zwolnienie lekarskie przesądza o niezdolności do służby w okresie w nim wskazanym. Trafnie organ Policji powołując się na wyrok Sądu Apelacyjnego w K. z dnia 12 listopada 2002 r., sygn. akt [...] wskazał, że przez nieprawidłowe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego należy rozumieć każdą czynność, która nie stanowiła dla osoby niezdolnej do służby czynności dnia codziennego. Nawet zapis w zaświadczeniu lekarskim wskazujący, że pacjent może chodzić uprawnia jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego np. poruszania się po mieszkaniu, udania się na zabieg czy kontrolę lekarską. Zakres dopuszczalnego poruszania się funkcjonariusza w przypadku orzeczenia o czasowej niezdolności do pracy zawierającego określenie "chory może chodzić" winien ograniczać się do najbliższych okolic jego miejsca zamieszkania i tylko dla załatwienia podstawowych potrzeb życiowych. Dodać należy również, że okoliczność, iż w trakcie zwolnienia lekarskiego chory może chodzić nie oznacza, że policjant przebywający na zwolnieniu lekarskim może traktować okres zwolnienia lekarskiego, jako czas wolny od służby, którym może swobodnie dysponować. Czas zwolnienia lekarskiego nie może być traktowany jako równoważny okresowi urlopu wypoczynkowego, urlopu bezpłatnego, czy innych dni wolnych od służby, w których to okresach policjant decyduje o sposobie spędzania wolnego czasu ( zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie z dnia 6 kwietnia 2017r., sygn. akt II SA/Wa 1687/16). Obowiązek wykorzystywania zwolnienia lekarskiego od pracy zgodnie z jego celem - w sensie poddania się zaleceniom i wskazaniom lekarskim - stawia wymóg wyeliminowania sytuacji takiemu celowi przeciwnych. Chodzi więc o zaniechanie zachowań, które są wykorzystywaniem zwolnienia w innym celu niż odzyskanie zdolności do pracy. Należy jednak zaznaczyć, że w niektórych sytuacjach osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim będzie zobligowana do podjęcia określonych działań (np. udział w posiedzeniach rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej), co może usprawiedliwiać zachowanie prawa do uposażenia, musi to być jednak aktywność, która została wymuszona obiektywnymi okolicznościami. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Organy wykazały, że skarżący wykonywał czynności niewskazane dla osoby pozostającej na zwolnieniu lekarskim podczas każdego z przedmiotowych zwolnień. Zauważyć należy przy tym, że wykonywane czynności kuratora społecznego tj. wizytowanie środowisk w okresie zwolnień lekarskich nie miało charakteru czynności wymuszonych czy incydentalnych. Nie zasługuje na aprobatę stanowisko skarżącego, że taka aktywność jest dopuszczalna z uwagi na jej społeczny charakter. Nie można również uznać przystąpienia w okresie zwolnienia do egzaminu praktycznego na prawo jazdy za usprawiedliwione obiektywnymi okolicznościami. W takim stanie sprawy zarzut naruszenia art. 121e ust. 1 i 3 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i pominięcie, że dopuszczalne jest wykonywanie podczas zwolnienia przez policjanta incydentalnej, usprawiedliwionej aktywności zawodowej, szczególnie jeśli ma ona charakter społecznej, nie mógł zostać przez Sąd uwzględniony. Mając powyższe na uwadze Sąd nie dopatrzył się wadliwości zaskarżonej decyzji uzasadniających uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.. Zaskarżona decyzja, pomimo częściowo wadliwego uzasadnienia, zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie, znajdujące oparcie w materiale dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz w przepisach prawa obowiązującego w dacie jej wydania. Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło