II OSK 2661/16

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-10-24

Skład orzekający: Paweł Miładowski, Marzenna Linska-Wawrzon, Tomasz Świstak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współużytkownik wieczysty działki sąsiedniej, której nie gwarantuje bezpośrednie sąsiedztwo z terenem inwestycji, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli realizacja planowanej inwestycji może wpłynąć na jego nieruchomość?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że współużytkownik wieczysty działki sąsiedniej, mimo braku bezpośredniego sąsiedztwa z terenem inwestycji, posiada interes prawny do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Sąd podkreślił, że status strony w takim postępowaniu określa się szerzej niż w postępowaniu o pozwolenie na budowę, uwzględniając zasięg oddziaływania inwestycji i jej uciążliwość dla nieruchomości sąsiednich, zgodnie z art. 28 K.p.a. w związku z przepisami Kodeksu cywilnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na decyzję SKO w K. o umorzeniu postępowania dotyczącego wznowienia postępowania. SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta K. o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla budowy budynku wielorodzinnego. SKO uznało, że współużytkownik wieczysty działki sąsiedniej, D. M., miał przymiot strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, ponieważ realizacja inwestycji mogła wpłynąć na naświetlenie jego działki. Skarżąca spółka kwestionowała status strony D. M. oraz prawidłowość oceny wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 24 października 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon sędzia del. WSA Tomasz Świstak /spr./ Protokolant starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [.] S.A. z siedzibą w C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 30 maja 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 365/16 w sprawie ze skargi [.] S.A. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [.] grudnia 2015 r. znak: [.] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 30 maja 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 365/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [..] S.A. z siedzibą w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [..] grudnia 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego wznowienia postępowania. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania D. M. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [..] lipca 2015 r. o umorzeniu wznowionego postępowania w sprawie zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem Prezydenta Miasta K. z dnia [..] lutego 2014 r., ustalającym warunki zabudowy dla zmierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa budynku mieszkalnego wielorodzinnego wraz z lokalami usługowymi, garażami: podziemnym i naziemnym na terenie części działki nr [..] oraz zjazdami z dróg publicznych na terenie dz. nr [..] (ul. M.) i nr [..] (ul. R.) obr. [..] w K.", uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że współużytkownikom wieczystym działki nr [..], w tym odwołującej się, przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy dla przedmiotowego zmierzenia inwestycyjnego. Jakkolwiek decyzja o warunkach zabudowy nie przesądza usytuowania planowanego budynku na terenie inwestycji, to stwierdzić jednak należy, że dopuszczenie realizacji planowanego budynku o określonych w decyzji gabarytach na wskazanym w załączniku graficznym terenie, jako kontynuacji pierzei ul. R., niewątpliwie powoduje, że zrealizowanie ustaleń zawartych w przedmiotowej decyzji o warunkach zabudowy może wpływać na naświetlenie działki nr [..] i budynku mieszkalnego przy ul. P.. Rozpoznając skargę od w/w decyzji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że w realiach niniejszej sprawy, organ II instancji trafnie zakwestionował decyzję Prezydenta Miasta K., przyjmując w kontekście przepisu art. 28 K.p.a., że nie dokonano prawidłowej i wyczerpującej oceny sytuacji D. M. w postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem decyzji ustalającej warunki zabudowy dla budowy budynku wielorodzinnego na części działki nr [..] obr. [.] w K., jak również rzetelnej i wszechstronnej oceny uwarunkowań realizacji przedmiotowej inwestycji przy uwzględnieniu interesów prawnych właścicieli działek sąsiednich, w tym działki nr [..]. W toku postępowania odwoławczego ustalono bowiem, że działka nr [..] znajduje się w odległości ok. 10 m od terenu inwestycji kubaturowej. Ściana południowa budynku przy ul. P., znajdującego się na ww. działce, jest oddalona od terenu inwestycji kubaturowej, zaznaczonego na załączniku graficznym do analizy, o ok. 20 m. W odległości 10 metrów od granic działki nr [..], na której znajduje się budynek mieszkalny o wysokości ok. 10 m oraz budynek gospodarczy, po stronie południowo - wschodniej dopuszczone zostało usytuowanie budynku o długości na tym odcinku niemal 70 metrów i o wysokości od 19,5 m z tolerancją +/- 0,5 m. Status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy wyznaczany jest na podstawie art.28 K.p.a. i tym samym ma on szerszy zakres (przedmiotowy i podmiotowy), niż status strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, gdzie wyznaczany na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. w związku z obszarem oddziaływania obiektu. Niewątpliwie przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne na działce nr [..] (obecnie [..] i [..]) związane z intensyfikacją jej zabudowy jest zamierzeniem o uciążliwości mogącej mieć wpływ na sąsiednie tereny. Ma to być bowiem wielokondygnacyjny budynek wielorodzinny wraz z funkcjami usługowymi oraz garażem podziemnym i naziemnym. Jego realizacja na taką skalę może spowodować nie tylko pogorszenie komfortu życia właścicieli lokali mieszkalnych w bloku przy ul. P. właśnie z uwagi na skalę przedsięwzięcia (wnioskodawczyni wspomina o wzroście liczby samochodów, pogorszeniu jakości powietrza, wzroście emisji spalin, poziomu hałasu związanego z funkcjonowaniem nowego zamierzenia inwestycyjnego (większy ruch wjeżdżających i parkujących samochodów), ale także o kwestii zacienienia, wpływu na wody gruntowe (pojawienie się wody w piwnicy), czy też pękaniu ścian i sufitów, odpadanie tynku, osiadanie domu – co również wiąże z tą inwestycją). Ustosunkowując się do głównego zarzutu skargi, Sąd wskazał, że przepisem prawa materialnego, z którego podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje w tej sprawie, pozostaje w szczególności art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zgodnie z którym każdy ma prawo w granicach określonych ustawą do ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych. Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniosła [..] S.A. z siedzibą w C., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu: I. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez Sąd I instancji prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej nieuchylenie, pomimo że została ona wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. polegającym na nieprzeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sposób wyczerpujący i niewyjaśnienie istotnych okoliczności sprawy, co doprowadziło do przyjęcia przez SKO błędnego poglądu, zgodnie z którym działka [..] znajdowała się w obszarze oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego - podczas gdy zamierzenie inwestycyjnego nie oddziałuje na żadne prawnie relewantne interesy współużytkowników wieczystych działki [..], 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 138 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie prawidłowej kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji jej nieuchylenie, - pomimo, że została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 K.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. polegającym na uchyleniu decyzji I instancji, gdy tymczasem decyzja to odpowiadała prawu, a w szczególności nie zachodziła w sprawie okoliczność wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1 i art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. przez całkowicie nieuzasadnione przyjęcie, że realizacja zamierzenia inwestycyjnego powiązana jest z pojawieniem się wody w piwnicy czy też pękaniem ścian i sufitów, odpadaniem tynków, osiadaniem domu, - gdy tymczasem powyższe tezy nie zostały nawet wspomniane w zaskarżonej decyzji, nie wynikają z akt sprawy i nie zostały w żaden prawnie dopuszczalny sposób ustalone, a stanowią jedynie bezkrytyczną akceptację twierdzeń D. M. poczynionych w piśmie z dnia 15 sierpnia 2015 r. znajdującym się w aktach sprawy, II. na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a to: 1. art. 28 K.p.a w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie przez zaakceptowanie przyjęcia w zaskarżonej decyzji, że współużytkownikom wieczystym działki [..] przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy ze względu na rzekomy wpływ zamierzenia inwestycyjnego na naświetlenie powyższej działki, gdy tymczasem kwestie związane z naświetleniem mogą uzasadniać istnienie interesu prawnego wyłącznie w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, nie zaś w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy, 2. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że przepis art. 6 ust. 2 u.p.z.p. stanowi przepis prawa materialnego samodzielnie uzasadniający istnienie po stronie współużytkowników wieczystych działki [..] interesu prawnego, gdy tymczasem przepis ten nie stanowi samodzielnego źródła żadnych uprawnień czy obowiązków dla tych podmiotów i odnosi się wyłącznie do ochrony interesu prawnego wynikającego z innych przepisów, a zatem nie może stanowić źródła interesu prawnego w rozumieniu art. 28 K.p.a., 3. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 233 K.c. poprzez przyjęcie, że interes prawny D. M. wynikał także z art. 233 k.c., gdy tymczasem wydanie decyzji WZ pozbawione było całkowicie znaczenia dla praw i obowiązków współużytkowników wieczystych działki [..] wynikających z przepisów prawa cywilnego i nie mogło stanowić źródła ich interesu prawnego w przedmiotowej sprawie. W związku z powyższym, wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, względnie o uchylenie wyroku i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła D. M., popierając stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Stanowisko swoje podtrzymała ona także podczas rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 138 § 2 oraz art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. nie okazały się zasadne. Ze względu na zgłoszoną podstawę wznowieniową, jaką był brak udziału strony w postępowaniu bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), postępowanie wyjaśniające prowadzone przed organami administracji publicznej obejmowało ustalenie, czy D. M. powinna być stroną postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy dla opisanej inwestycji. W zaskarżonym wyroku prawidłowo uwzględniono przedmiot postępowania jurysdykcyjnego wskazując, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich, przy czym, w zależności od okoliczności, także działek, które nie sąsiadują bezpośrednio z planowaną inwestycją. O ich interesie prawnym przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji oraz stopień jej uciążliwości dla nieruchomości położonych w strefie oddziaływania. Interes prawny w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy określa się na podstawie art. 28 K.p.a. (w związku z przepisami art. 140 oraz art. 144 K.c. czy też art. 233 K.c. w odniesieniu do uprawnień użytkownika wieczystego), a zatem szerzej niż w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, tj. wyłącznie w oparciu o obszar oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2 Pr. bud.). Wyznaczenie kręgu stron w oparciu o art. 28 K.p.a. w postępowaniu w sprawie wydania warunków zabudowy winno być dokonane w oparciu o funkcję, formę, konstrukcję obiektu i inne jego cechy charakterystyczne oraz sposób zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji, przy czym organ nie może ograniczyć się wyłącznie do ponadnormatywnego oddziaływania inwestycji na tereny sąsiadujące, lecz powinien ocenić całokształt tych okoliczności w świetle art. 140 w zw. z art. 144 K.c. (art. 233 K.c.). Z przytoczonych wyżej rozważań wynika, że sam fakt, iż inwestycja nie graniczy bezpośrednio z terenem objętym wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie powinno przesądzać o pozbawieniu statusu strony D. M. w postępowaniu w przedmiocie warunków zabudowy, tak jak przyjął organ I instancji. Ocena dopuszczalności lokalizacji budynku względem działki sąsiedniej powinna obejmować cały zestaw praw i obowiązków związanych z usytuowaniem przestrzennym obiektu na nieruchomości znajdującej się w obszarze analizowanym. Jeżeli dochodzi do jakiegokolwiek, przewidzianego przepisami szczególnymi, oddziaływania inwestycji na znajdujące się w jej sąsiedztwie nieruchomości, nawet gdy jest to oddziaływanie dopuszczalne, to właściciele tych sąsiednich nieruchomości powinni mieć możliwość zgłoszenia swoich zastrzeżeń na etapie ustalania warunków zabudowy. Organ ustalając granice obszaru analizowanego powinien mieć na względzie ustawową zasadę dobrego sąsiedztwa, określoną w art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Zasada ta powinna być interpretowana urbanistycznie, gdyż jej celem jest zachowanie ładu urbanistycznego (por. wyr. NSA z dnia 26 września 2017 r., sygn. akt II OSK 110/16, w sprawie ze skargi kasacyjnej [..] S.A., dostępny: orzeczenia.nsa.gov.pl). W postępowaniu wznowieniowym ustalono, że działka nr [..] znajduje się w odległości ok. 10 m od terenu inwestycji kubaturowej. Ściana południowa budynku przy ul. P., znajdującego się na ww. działce, jest oddalona od terenu inwestycji kubaturowej, zaznaczonego na załączniku graficznym do analizy, o ok. 20 m. W odległości 10 metrów od granic działki nr [..], na której znajduje się budynek mieszkalny o wysokości ok. 10 m oraz budynek gospodarczy, po stronie południowo - wschodniej dopuszczone zostało usytuowanie budynku o długości na tym odcinku niemal 70 metrów i o wysokości od 19,5 m z tolerancją +/- 0,5 m. W okolicznościach niniejszej sprawy skarżąca jako współużytkownik wieczysty nieruchomości znajdującej się bardzo bliskim otoczeniu projektowanego obiektu, jako podmiot którego poszanowanie interesów nakazuje art. 28 K.p.a., winna mieć możliwość sprawdzenia, czy w związku z tą inwestycją w przyszłości na jej działce nie będzie potrzeby wprowadzania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu na podstawie przepisów odrębnych. Zasadnie wskazał Sąd I instancji, że ze wskazanych przepisów, na podstawie których określić należy status strony w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy wynika, że konieczne jest uwzględnienie stopnia uciążliwości inwestycji, mogącej mieć wpływ na sąsiednie tereny. W tym kontekście słusznie wskazuje się na charakter inwestycji, którą jest realizacja wielokondygnacyjnego obiektu budowlanego wraz z funkcjami usługowymi oraz garażem podziemnym i naziemnym. Przyznając rację skarżącej kasacyjnie, że skutki realizacji inwestycji, takie jak wskazywane przez skarżącą pojawienie się wody w piwnicy, czy pękanie ścian, mają charakter w zasadzie hipotetyczny, który może lub też nie wystąpić w trakcie budowy obiektu, możliwe jest obiektywne stwierdzenie, że charakter zabudowy do realizacji na działce objętej inwestycją wpłynie na zakres uprawnień D. M., ograniczając ją w wykonywaniu tych uprawnień zgodnie z dotychczasowym zagospodarowaniem terenu sąsiedniego, w którym występuje zabudowa jednorodzinna. Trudno uznać argumentację spółki, która wskazuje, że żadne relewantne interesy D. M. nie zostaną naruszone poprzez realizację spornej inwestycji. Różnica w wysokości obiektu planowanego i obiektów zlokalizowanych już na sąsiednich nieruchomościach, a także w charakterze planowanej zabudowy w odniesieniu do zabudowy zrealizowanej na terenie położonym w zasięgu oddziaływania inwestycji uzasadnia konieczność zapewnienia ochrony interesu skarżącej w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. W postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy należy ponadto uwzględnić, że szeroka interpretacja interesu prawnego nie prowadzi do naruszenia uprawnień inwestora, których konkretyzacja nastąpi dopiero w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę. Na tym etapie (postępowania o wydanie warunków zabudowy) status strony umożliwia wyłącznie zapoznanie się z zakresem planowanej inwestycji i warunkami jej realizacji i wypowiedzenie się co do tego zakresu z uwzględnieniem ochrony interesów strony. Mimo, że zasadnie wskazuje spółka, że w toku postępowania o wydanie warunków zabudowy nie są ustalane szczegółowe parametry techniczne obiektu przewidywanego do realizacji, to jednak określane są jego gabaryty, czy linie rozgraniczające teren inwestycji, a zatem wskaźniki umożliwiające ustalenie zasięgu oddziaływania inwestycji. Ustalenia zawarte w decyzji w przedmiocie warunków zabudowy wiążą organy architektoniczno-budowlane w postępowaniu o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że status strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy ma znaczenie dla ochrony interesów właścicieli, czy użytkowników sąsiednich nieruchomości. Okoliczność ta potwierdza konieczność uchylenia decyzji organu I instancji na zasadzie wyrażonej w art. 138 § 2 K.p.a. i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 i art. 151 oraz art. 141 § 4 P.p.s.a. nie zasługiwał na uwzględnienie. Fakt, że strona nie podziela poglądu sądu, nie oznacza, że pisemne motywy rozstrzygnięcia uchybiają wymogom uzasadnienia określonym w art. 141 § 4 P.p.s.a. i to w sposób określony art. 174 pkt 2 P.p.s.a. Zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania. Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). Za jego pomocą nie można skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego, czy też stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Wbrew stanowisku skarżącej Sąd pierwszej instancji prawidłowo sporządził uzasadnienie wyroku i zawarł w nim wszystkie niezbędne elementy wynikające z treści art. 141 § 4 P.p.s.a., szczegółowo wyjaśniając motywy, którymi kierował się przy wydaniu zaskarżonego wyroku. Zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a. "Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy (...)".Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania przed tym organem oraz przed sądem (uwzględniając treść art. 106 § 3 P.p.s.a.). Wskazany wyżej przepis mógłby zostać naruszony, gdyby sąd wyszedł poza ten materiał i dopuścił na przykład dowód z przesłuchania świadków. Obowiązek wydania wyroku na podstawie akt sprawy oznacza bowiem jedynie zakaz wyjścia poza materiał znajdujący się w aktach sprawy. Należy przy tym odróżnić poddanie sądowej kontroli działalności administracji publicznej na podstawie innego materiału niż akta sprawy od wydania wyroku na podstawie akt sprawy, z przyjęciem np. odmiennej oceny materiału dowodowego zawartego w tych aktach. W ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy. Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. nie może służyć kwestionowaniu oceny materiału dowodowego, jak i ustaleń i oceny ustalonego w sprawie stanu faktycznego dokonanych przez sąd pierwszej instancji. Do naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. dochodzi zatem wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy, gdy pominie istotną część tych akt, gdy przeprowadzi postępowanie dowodowe z naruszeniem przesłanek wskazanych w art. 106 § 3 P.p.s.a. oraz gdy oprze orzeczenie na własnych ustaleniach, tzn. dowodach lub faktach, nie znajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika więc nakaz wyprowadzania oceny prawnej na gruncie faktów i dowodów znajdujących odzwierciedlenie w aktach sprawy. Sąd I instancji analizując i oceniając znajdujące się w aktach sprawy dokumenty nie mógł zatem naruszyć art. 133 § 1 P.p.s.a. Natomiast prawidłowość tej oceny nie może być skutecznie kwestionowana w drodze zarzutu naruszenia tego przepisu. Zarzuty materialnoprawne, tj. zarzuty naruszenia art. 28 K.p.a w zw. z art. 61 ust. 1 u.p.z.p. w zw. z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i w zw. z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zw. z art. 6 ust. 2 u.p.z.p. oraz art. 233 K.c. także nie miały usprawiedliwionych podstaw. Trudno zgodzić się z argumentacją spółki, na poparcie tych zarzutów, że organy administracji publicznej nie wskazały na żadne konkretne uprawnienia D. M. jako użytkownika wieczystego, w ograniczeniu których mogłaby ona upatrywać interesu prawnego w udziale w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy, podczas gdy o ograniczeniu uprawnień D. M. decyduje charakter planowanej zabudowy oraz jej lokalizacja względem działki przez nią użytkowanej. Nie można zgodzić się również z bezwarunkowym poglądem spółki, że przepisy będące źródłem uprawnienia do naturalnego oświetlenia pomieszczeń nie znajdują zastosowania w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, w ramach którego określa się gabaryty inwestycji oraz inne cechy charakterystyczne planowanego obiektu. Przepisy te mogą mieć znaczenie dla określenia katalogu stron postępowania (zakresu oddziaływania inwestycji), przy czym nie stają się w tym postępowaniu podstawą ingerencji w uprawnienia inwestora, bowiem to, zgodnie z argumentacją spółki, może nastąpić wyłącznie w postępowaniu w przedmiocie pozwolenia na budowę. Nie jest tak, że organy administracji publicznej oraz Sąd I instancji wywiodły interes prawny D. M. wyłącznie w oparciu o art. 6 ust. 2 u.p.z.p., jak wskazuje spółka, bowiem umocowanie dla tego interesu podmioty te upatrują w art. 28 K.p.a. w zw. z art. 233 K.c. Przepis art. 6 ust. 2 u.p.z.p. potwierdza natomiast, że w postępowaniu w sprawie warunków zabudowy ochronie podlegają nie tylko prawa inwestora, ale także właścicieli (użytkowników wieczystych) obiektów znajdujących się w strefie oddziaływania obiektu, co stanowi dodatkowe oparcie dla ustaleń w przedmiocie statusu D. M. jako strony postępowania. Należy uznać, że w niniejszej sprawie zarówno organy administracji publicznej, jak i Sąd I instancji w sposób wystarczający uargumentowały istnienie interesu prawnego w uczestniczeniu D.M. w postępowaniu w sprawie dotyczącej wydania warunków zabudowy. Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło