III FSK 105/21
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-03
Skład orzekający: Stanisław Bogucki, Jolanta Sokołowska, Bogusław Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów o określonej klasyfikacji w ewidencji gruntów i budynków, niezależnie od ich rzeczywistych cech i przeznaczenia, istotne jest wyłącznie brzmienie wpisu w tej ewidencji, a nie inne dokumenty, rejestry czy rozstrzygnięcia, w tym dotyczące działalności górniczej?Ratio decidendi
Dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości gruntów, kluczowe jest ustalenie treści wpisu w ewidencji gruntów i budynków, zgodnie z którym zostały one sklasyfikowane. Inne dokumenty, rejestry czy rozstrzygnięcia, w tym dotyczące działalności górniczej, nie podważają tych ustaleń, jeśli ustawa podatkowa wiąże obowiązek podatkowy z danymi z ewidencji. Zajęcie gruntu na działalność gospodarczą jest stanem faktycznym, który nie jest ustalany na podstawie zapisów w ewidencji gruntów i budynków, a jego brak nie jest potwierdzony przez organy podatkowe.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku WSA w Rzeszowie, który oddalił jego skargę na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie dotyczące podatku od nieruchomości za lata 2016 i 2017. Skarżący kwestionował opodatkowanie gruntów, których jest współwłaścicielem, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących podatku od nieruchomości oraz naruszenie przepisów postępowania przez organy podatkowe, w szczególności poprzez nieprzeprowadzenie dowodów z innych rejestrów publicznych i nieuwzględnienie dokumentów związanych z działalnością górniczą.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Z. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 80/18 w sprawie ze skargi Z. P. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 26 października 2017 r., nr [...] oraz z dnia 27 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 i 2017 r. oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt I SA/Rz 80/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z 26 października 2017r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r., z 27 października 2017 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2017 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia Sąd I instancji wskazał art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a".
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Z. P. zaskarżając ten wyrok w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie prawa materialnego i procesowego w rozumieniu art. 174 pkt 1 P.p.s.a. a to:
I. art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 716 ze zm.) – dalej jako: "u.p.o.l" przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a to brak poczynienia ustaleń co do posiadania samoistnego przez zakład górniczy, który dysponuje koncesją na wydobywanie kopalin lub też prowadzenie działalności gospodarczej na obszarze górniczym Zalesie, na którym są położone działki objęte postępowaniem podatkowym – co skutkuje nałożeniem podatku od prowadzonej działalności gospodarczej;
II. art. 14 § 1 pkt 1c w zw. z art. 134 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 21 § 2 ustawy – Prawo geodezyjne i górnicze w zw. a art. 194 § 1, § 2, i § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.) – dalej jako: "O.p." w wyniku naruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania a to nieprzeprowadzenie dowodów z innych rejestrów publicznych a to danych Okręgowego Urzędu Górniczego w K., które pozostają w sprzeczności z danymi ewidencji gruntów i budynków w zakresie przeznaczenia gruntów, użytkowania, oraz Państwowego Instytutu Geologicznego w W., który prowadzi rejestr obszarów i terenów górniczych na obszarze Polski oraz brak uwzględniania treści dokumentów urzędowych tj. koncesji na wydobywanie gazu ziemnego, planu ruchu KGZ Z., wskazanie lokalizacyjne, pozwolenie budowlane i plan zagospodarowania złoża.
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie,
2. rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,
3. zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zatem podlega oddaleniu.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako: "P.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z powyższego wynika, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany zawartymi w niej podstawami i wnioskami (art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 176 P.p.s.a.). Związanie wnioskami skargi kasacyjnej oznacza niemożność wyjścia poza tę część wyroku sądu pierwszej instancji, której strona nie zaskarżyła. Związanie natomiast podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że Naczelny Sąd Administracyjny jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. W tym zakresie sąd odwoławczy ma obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, publ. ONSAiWSA 2010, nr 1 (34), poz. 1). Nie jest natomiast dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej ani ich uściślanie.
Z przejętego przez Sąd I instancji stanu faktycznego wynika, że będący przedmiotem sporu w niniejszej sprawie podatek od nieruchomości został wymierzony przez organ podatkowy w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków, w której Z. Pa. figuruje jako jeden ze współwłaścicieli działki nr [...] o pow. 0,0771 ha (sklasyfikowanej jako Bp – zurbanizowane tereny niezabudowane) i działki nr [...] o pow. 0,0055 ha (sklasyfikowanej jako Bp – zurbanizowane tereny niezabudowane) położonych w obr. [...] Z.. Na podstawie powyższych danych organ I instancji ustalił również, że skarżący jest współwłaścicielem gruntów pozostałych o pow. 342 m2 oraz gruntów pod jeziorami o pow. 0,05 ha. Decyzje podatkowe zostały skierowane do wszystkich współwłaścicieli nieruchomości.
Odnosząc się do zarzutu kwestionującego zasadność oparcia się przy wymiarze podatku od nieruchomości zapisami ewidencji gruntów i budynków należy zauważyć, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości są grunty o określonej klasyfikacji w ewidencji lub innych ujętych w niej danych (np. powierzchni) niezależnie od cech rzeczywistych i/lub potwierdzonych innymi dokumentami. Jeżeli zatem ustawa podatkowa wiąże dany obowiązek podatkowy konkretnie i specyficznie z ewidencją gruntów i budynków bez znaczenia pozostają inne dokumenty, rejestry, zbiory informacji a także wyroki sądów i decyzje administracyjne. Jest to konsekwencją nadania ewidencji gruntów i budynków charakteru elementu definicji przedmiotu opodatkowania. Innymi słowy, w zakresie opodatkowania gruntów, postępowanie dowodowe powinno się ograniczyć, i w niniejszej sprawie tak się stało, do ustalenia treści wpisu w ewidencji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powyższych ustaleń nie można skutecznie kwestionować poprzez odwołanie się do uregulowań, ewidencji, rozstrzygnięć specyficznych dla działalności górniczej. Zarówno przepisy ustawy podatkowej, zasadniczej i podstawowej dla rozstrzyganej sprawy, jak również ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy – Prawo geologiczne i górnicze przedstawionych wyżej ustaleń nie podważają.
Jak wynika z uzasadnienia analizowanego zarzutu skarżący w jego obszarze stara się wykazać, że nastąpiło zajęcie będących przedmiotem opodatkowania gruntów na działalność zakładu górniczego. Zajęcie gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej jest elementem stanu faktycznego, który nie jest ustalany na podstawie zapisów zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Rzeczona ewidencji takich informacji nie zawiera.
Sąd I instancji zaaprobował ustalenie organów podatkowych co do braku zajęcia przedmiotowych gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej wyprowadzone na podstawie informacji pozyskanych od P[...] w W., z których wynika, że na przedmiotowych działkach nie został wybudowany zakład górniczy, nie jest realizowany ruch zakładu górniczego, nie następuje eksploatacja gazu ziemnego jak też nie są wykonywane żadne prace związane z KGZ Z. w R.. Powyższa ocena Sądu I instancji nie została zakwestionowana poprzez sformułowanie w skardze kasacyjnej adekwatnych zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego. Odwoływanie się tylko do treści dokumentów (koncesji, planów, projektów) nie może być skuteczne w tym zakresie, albowiem jak wyżej wskazano "zajęcie" jest stanem faktycznym a zatem istotne prawnie jest wykonywania na tych gruntach, czy też z wykorzystaniem tych gruntów rzeczywistej działalności gospodarczej.
Chybionym okazał się także zarzut naruszenia prawa materialnego. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem, że jeżeli przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym, obowiązek podatkowy w zakresie podatku od nieruchomości ciąży na posiadaczu samoistnym. W zakresie oceny tego zarzutu należy zauważyć przede wszystkim, że w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nie wyjaśniono w żaden sposób na czym miała polegać błędna wykładnia wskazanych przepisów ani też ich niewłaściwe zastosowanie.
Przymiot bycia podatnikiem wynika dla skarżącego z faktu pozostawania właścicielem nieruchomości, zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.p.o.l. W rozstrzyganej sprawie skarżący nie wykazał, że utracił posiadanie spornej nieruchomości na rzecz zakładu górniczego. Okoliczności tej nie potwierdza także postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organy podatkowe. Wobec niepodważenia ustaleń faktycznych dotyczących pozostawania przez skarżącego współwłaścicielem spornej nieruchomości zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 3 ust. 1 pkt. 1 i 2 u.p.o.l. jest więc bezzasadny.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Bogusław Woźniak (spr.) Stanisław Bogucki Jolanta Sokołowska
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło