III SA/Kr 803/18

|Sygn. akt III SA/Kr 803/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 października 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki (spr.), Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak, WSA Barbara Pasternak, Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2018 r., sprawy ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy skargę oddala. Zaskarżoną przez J. P. (dalej skarżący) decyzją z dnia 30 maja 2018 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 102 ust. 1 pkt 5, ust. 1 a, 1 c i ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2018 r., Nr [...] o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, D, E, T nr [...] na okres 3 miesięcy od dnia 15 stycznia 2018r. do dnia 15 kwietnia 2018r. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Starosta decyzją z dnia [...] 2018 r., Nr [...] orzekł o zatrzymaniu skarżącemu prawa jazdy kat. A, B, C, D, E, T nr [...] na okres 3 miesięcy od dnia 15 stycznia 2018 r. do dnia 15 kwietnia 2018 r. z uwagi na okoliczność, że skarżący, kierując pojazdem silnikowym w dniu 15 stycznia 2018 r. przewoził osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (dowodzie czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji. W jej uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że w dniu 26 stycznia 2018 r. organ kontroli ruchu drogowego przesłał do organu zatrzymany na drodze w dniu 15 stycznia 2018 r. dokument prawa jazdy skarżącego. Ustalono bowiem, że skarżący przewoził ciągnikiem rolniczym dwóch pasażerów (S. S. i R. S.), czyli o jednego więcej niż wskazana w dowodzie rejestracyjnym liczba miejsc siedzących – jedna. Ustalono ponadto, że pojazd, którym poruszał się skarżący jest ciągnikiem rolniczym, a nie pojazdem wolnobieżnym. Został zarejestrowany jako ciągnik rolniczy Ursus [...] (poprzednie numery rejestracyjne to: [...] a obecnie [...]). Zdarzenie miało miejsce w miejscowości R ul. L. Brak było podstaw do zakwalifikowania sprawy jako wyjątek od bezwzględnego zatrzymania prawa jazdy za przewożenie w pojeździe większej liczby osób, niż liczba miejsc określonej w dowodzie rejestracyjnym. W odwołaniu od ww. decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 8, art. 75 § 1, art. 76 § 3, 81a § 1, 107 § 1 k.p.a. Podkreślił, że nie zostały dopuszczone i przeprowadzone dowody wskazane przez niego w toku postępowania a ustalony stan faktyczny mijał się z prawdą. Nie zgodził się z faktem, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć oparcie w notatce urzędowej funkcjonariusza Policji. Komendant Komisariatu Policji , do którego zwrócił się Starosta o potwierdzenie istotnych dla sprawy okoliczności, powtórzył jedynie treść notatki urzędowej. Wskazał, że kontrola pojazdu nie miała miejsca na drodze publicznej, ale na terenie prywatnej posesji (stacji benzynowej), gdzie funkcjonariusze Policji nie są uprawnieni do dokonywania czynności kontrolnych objętych kontrolą drogową na terenie posesji prywatnej i podczas postoju pojazdu. Zarzucił następnie, że funkcjonariusze Policji nie sporządzili protokołu z przebiegu badania trzeźwości urządzeniem elektronicznym oraz sprawozdania z przeprowadzonej kontroli stanu technicznego pojazdu. Nie wzięto pod uwagę również, że trzecim przewożonym pasażerem było 3 – letnie dziecko, które wymagało szybkiej interwencji lekarskiej. Ponadto skarżący wskazał, że organ I instancji wobec wynikających rozbieżności w ustaleniu stanu faktycznego w uzasadnieniu decyzji nie podał uzasadnienia dlaczego daje wiarę dowodom, na których oparł swe ustalenia oraz nie dopuszcza i nie przeprowadza dowodów na wykazanie tezy przeciwnej. Uzupełniając odwołanie w piśmie z dnia 28 maja 2018 r. skarżący załączył Regulamin Komisariatu Policji z dnia 27 kwietnia 2012 r. zmieniający regulamin Komisariatu Policji obejmujący zmiany w strukturze organizacyjnej Komisariatu oraz wyłączenie z zakresu działania tej jednostki zadań związanych z ruchem drogowym na tezy dowodowe obejmujące potwierdzenie, że funkcjonariusz Policji st. sierż. M. N. prowadzący w dniu 15 stycznia 2018 r. czynności kontrolne należące do kontroli ruchu drogowego nie posiadał umocowania i przez to dowód w postaci notatki służbowej został sporządzony nielegalnie oraz obejmujące potwierdzenie, że Komisariat Policji, z ramienia którego były wykonywane w dniu 15 stycznia 2018 r. czynności kontrolne w ruchu drogowym nie posiadał według stanu prawnego kompetencji w zakresie wypełniania zadań związanych z ruchem drogowym. Opisaną na wstępie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia SKO przedstawiając na wstępie regulację prawną związaną z zatrzymaniem prawa jazdy wskutek naruszenia przepisów dotyczących liczby osób przewożonych w pojeździe silnikowym, podkreśliło że ustalenia faktyczne w sprawie zostały oparte na danych pochodzących z informacji Komendanta Komisariatu Policji nr [...] z dnia 26 stycznia 2018 r., w której wskazano, że na podstawie at. 135 ust. 1a pkt b ustawy Prawo o ruchu drogowym przesyła się prawo jazdy skarżącego, które zostało zatrzymane przez Policję w dniu 15 stycznia 2018 r. o godz. 10:55 w związku z tym, że w R przy ul. L przewoził on ciągnikiem rolniczym Ursus o nr rej. [...] osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym. Z dołączonej do wniosku notatki Policji wynika, że ciągnik rolniczy Ursus o nr rej. [...], ciągnął za sobą niezarejestrowaną przyczepę. Pojazd na widok Policji zjechał na pobocze. Kierowca, skarżący, przewoził pasażerów – S. S. oraz R. S., s. S. W pojeździe znajdował się również pies. Stwierdzono także liczne uszkodzenia pojazdu oraz brak dokumentów. Do akt sprawy dołączono pokwitowanie zatrzymania prawa jazdy. Kolegium podkreśliło, że w sprawie nie zachodzą wyjątki od zatrzymania prawa jazdy ze względu na przewożenie większej ilości osób, aniżeli jest to dopuszczalne zgodnie z dowodem rejestracyjnym. Nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że prowadzony pojazd był pojazdem wolnobieżnym. Zgodnie z art. 2 pkt 34 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd wolnobieżny to pojazd silnikowy, którego konstrukcja ogranicza prędkość jazdy do 25 km/h, z wyłączeniem ciągnika rolniczego. Z Centralnej Ewidencji Pojazdów wynika, iż pojazd zarejestrowany jest jako ciągnik rolniczy. Do akt sprawy dołączono kartę informacyjną pojazdu, z której wynika, iż jako rodzaj pojazdu wpisano "ciągnik rolniczy" (liczba miejsc - 2). Zwrócono uwagę, że skarżący przewoził dodatkowego pasażera w kabinie ciągnika, a nie w przyczepie ciągniętej przez wskazany ciągnik. Odnosząc się z kolei do argumentacji, że pojazd nie znajdował się w ruchu drogowym, lecz na posesji prywatnej (stacji paliw, a skarżący znajdował się przy dystrybutorze paliw), Kolegium wskazało, iż z dowodów zgromadzonych w sprawie dowodów wynika, że skarżący poruszał się ciągnikiem rolniczym w ruchu drogowym, a na widok Policji zjechał z drogi. Zwrócono przy tym uwagę, że skarżący na tę stacje paliw musiał uprzednio dojechać, a więc poruszał się w ruchu drogowym z liczbą osób przekraczającą liczbę dopuszczalną zgodnie z dowodem rejestracyjnym. Przedmiotem sprawy jest stwierdzenie przewożenia większej ilości pasażerów, niż jest to dopuszczalne zgodnie z dowodem rejestracyjnym pojazdu, z tego względu nie mają znaczenia dla sprawy kolejne zarzuty skarżącego dotyczące braku sporządzenia protokołu z przebiegu badania stanu trzeźwości kierowcy oraz sprawozdania z przeprowadzonej kontroli stanu technicznego pojazdu. Nie zachodzi w ocenie Kolegium stan wyższej konieczności, na który skarżący zwrócił uwagę dopiero w odwołaniu a miał dotyczyć potrzeby pilnego zawiezienia dziecka do lekarza z obiektywnych przyczyn (wykorzystanie w tym celu pojazdu, którego prędkość nie przekracza 35 km/h czy brak paliwa). Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący zarzucił: - błędne przyjęcie, że w dniu 26 stycznia 2018 r. organ kontroli ruchu drogowego przesłał do Starosty zatrzymany na drodze w dniu 15 stycznia 2018 r. dokument prawa jazdy, gdyż Komisariat Policji nie posiada statusu organu kontroli ruchu drogowego, czym naruszono przepisy art. 6 i 7 ustawy Kodeks postepowania administracyjnego, - naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 2 ust. 1 zarządzenia nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 100 ze zm.) poprzez nieuwzględnienie, że zadania Policji w zakresie ruchu drogowego wykonuje policjant pełniący służbę w komórce właściwej do spraw ruchu drogowego posiadający przeszkolenie w tym zakresie, gdzie Komisariat Policji w strukturze organizacyjnej nie posiada komórki właściwej do spraw ruchu drogowego, - oparcie rozstrzygnięcia na podstawie dowodu w postaci notatki urzędowej z dnia 15 stycznia 2018 r. sporządzonego przez policjanta komisariatu Policji bez umocowania tej jednostki do wykonywania zadań w zakresie kontroli ruchu drogowego w obowiązujących przepisach prawa, jak również Regulaminie organizacyjnym Komisariatu Policji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola według wyżej wskazanych kryteriów zaskarżonej i utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji wykazała bowiem, że są ona prawidłowe. Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy: art. 102 ust. 1 pkt 5, ust. 1a, 1c i ust. 1e ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (t. jedn., Dz.U. z 2017 r. poz. 978 ze zm., zwanej dalej ustawą o kierujących pojazdami). Zgodnie z treścią art. 102 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, w przypadku gdy m. in. kierujący pojazdem silnikowym przewozi osoby w liczbie przekraczającej liczbę miejsc określoną w dowodzie rejestracyjnym (pozwoleniu czasowym) lub wynikającą z konstrukcyjnego przeznaczenia pojazdu niepodlegającego rejestracji; przepis nie dotyczy przewożenia osób autobusem w publicznym transporcie zbiorowym w gminnych, powiatowych i wojewódzkich przewozach pasażerskich w rozumieniu ustawy z dnia 16 grudnia 2010 r. o publicznym transporcie zbiorowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1867, 1920 i 1954 oraz z 2017 r. poz. 60 i 730), o ile w pojeździe przewidziane są miejsca stojące. Stosownie natomiast do treści ust. 1a art. 102 ustawy o kierujących pojazdami przepisu ust. 1 pkt 5 nie stosuje się, jeżeli liczba przewożonych osób w sposób, o którym mowa w tym przepisie, nie przekracza: 1) 5 - w przypadku przewożenia ich autobusem; 2) 2 - w przypadku przewożenia ich samochodem osobowym, samochodem ciężarowym lub w przyczepie ciągniętej przez ciągnik rolniczy lub pojazd wolnobieżny. W myśl z kolei ust. 1c art. 102 ustawy o kierujących pojazdami starosta wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, na okres 3 miesięcy, nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązując kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie zaś z ust. 1e art. 102 ww. ustawy okres, o którym mowa w ust. 1c i 1d, oblicza się na zasadach określonych w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, przy czym dla ustalenia początku okresu jest właściwa data zwrotu dokumentu do organu właściwego w sprawach wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami, a w przypadku zatrzymania prawa jazdy w trybie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - data tej czynności. Jeżeli w chwili wydawania decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, prawo jazdy było już w posiadaniu starosty z innego tytułu, okres zatrzymania prawa jazdy liczy się od dnia wydania tej decyzji. Wykładnia powyższych przepisów ustawy o kierujących pojazdami, w brzmieniu obowiązującym na datę wydawania zaskarżonej decyzji, prowadzi do wniosków zgodnych ze stanowiskiem orzekających w sprawie organów – a mianowicie, że decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy ma charakter związany. Jak wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541), podstawą wydania decyzji, o której mowa w art. 102 ust. 1 pkt 4 i 5 oraz art. 103 ust. 1 pkt 5 ustawy wymienionej w art. 5, jest informacja o zatrzymaniu prawa jazdy na podstawie art. 135 ust. 1 pkt 1a ustawy wymienionej w art. 4. Przepis art. 7 ustawy zmieniającej jednoznacznie zatem wskazuje organ właściwy, procesową formę, jak i charakter oraz przesłanki wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Również użyte przez ustawodawcę w treści przepisu art. 102 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami sformułowanie "starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu prawa jazdy..." potwierdza, że przedmiotowe orzeczenie ma związany charakter. Powtórzyć zatem należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że: "Samo rozstrzygnięcie oraz jego zakres nie zostało pozostawione swobodnemu uznaniu organu administracyjnego. Oznacza to, że w razie otrzymania zawiadomienia o naruszeniu wskazanego wyżej przepisu ruchu drogowego - na skutek zawiadomienia właściwego organu - starosta zobowiązany jest do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Organ ten nie jest przy tym uprawniony do weryfikowania przypisanego kierowcy wykroczenia pod względem merytorycznym. W żadnym wypadku nie może on prowadzić postępowania administracyjnego zmierzającego do weryfikacji zasadności nałożenia na kierowcę mandatu karnego za ujawnione wykroczenie gdyż do tego uprawniony jest sąd powszechny." (por. m. in. wyrok NSA z 29 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 2190/16; LEX nr 2502250). Organ wydający decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy nie prowadzi więc, jak co dopiero stwierdzono, własnych ustaleń dotyczących faktu przekroczenia przepisów w ruchu drogowym. Z woli ustawodawcy organ bazuje tylko na przekazanej mu informacji, która ma charakter dokumentu urzędowego (art. 76 § 1 k.p.a.), stanowiąc dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (por. WSA w Gdańsku z wyroku z dnia 15 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 900/17; LEX nr 2470992). W takim razie organ prowadzący postępowanie o zatrzymanie prawa jazdy w trybie art. 102 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami nie może powoływać ani z urzędu, ani na wniosek dowodów na okoliczność potwierdzenia, czy też weryfikacji treści zawartej w przekazanej mu przez właściwy podmiot informacji (por. WSA w Krakowie w wyroku z dnia 1 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 1352/17; LEX ner 2443748). W pełni zgadzając się z tymi stanowiskami stwierdzić zatem należy, że podniesione przez skarżącego zarzuty, kwestionujące czynności funkcjonariuszy Policji, najpierw w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a potem powtórzone w skardze, nie mogły mieć żadnego znaczenia dla treści rozstrzygnięcia skoro decyzja o zatrzymaniu prawa jazdy, wydawana w trybie art. 102 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, ma charakter związany. Powtórnie zatem podkreślić należy, że właściwy starosta wydaje taką decyzję bowiem, po uzyskaniu informacji o zatrzymaniu prawa jazdy, bez uprzedniego postępowania wyjaśniającego czy do wykroczenia drogowego w ogóle doszło i czy ukaranie obwinionego było zasadne. Potwierdza to także treść art. 102 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, zgodnie z którym, " jeżeli sprawa o naruszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 4 lub 5, została skierowana do rozpoznania przez sąd lub organ orzekający o sprawie w postępowaniu dyscyplinarnym i nie zakończyła się prawomocnym rozstrzygnięciem w okresie 3 miesięcy od dnia zatrzymania dokumentu, a w przypadku, o którym mowa w ust. 1d - w okresie 6 miesięcy, podlega on zwrotowi." Twierdzenie skarżącego, że orzekające organy błędnie przyjęły, iż w dniu 26 stycznia 2018 r. organ kontroli ruchu drogowego przesłał do Starosty zatrzymany na drodze w dniu 15 stycznia 2018 r. dokument prawa jazdy również nie mogło zaważyć na ocenie prawidłowości wydanych w sprawie decyzji. Najważniejsze jest bowiem, jak wynika z właściwego rozumienia treści art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 marca 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 541), nie tyle fizyczne zatrzymanie dokumentu prawa jazdy, lecz w rzeczywistości przesłanie przez uprawniony do tego podmiot "informacji o zaistnieniu przesłanek do zatrzymania prawa jazdy", co znajduje swoje potwierdzenie w treści cytowanego art. 102 ust. 1c ustawy o kierujących pojazdami, stanowiącego, że starosta wydając decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy, nadaje jej rygor natychmiastowej wykonalności oraz zobowiązuje kierującego do zwrotu prawa jazdy, jeżeli dokument ten nie został zatrzymany w trybie art. 135 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (por. w tym względzie wyrok WSA w Poznaniu z dnia 11 stycznia 2018 r., sygn. alt IV SA/Po 1093/17). Wobec powyższego skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku, gdyż organy wydając kontrolowane decyzji nie dopuściły się kwalifikowanych naruszeń przepisów skutkujących stwierdzeniem ich nieważności, czy wznowieniem postępowania. Nie naruszyły też przy ich wydawaniu ani przepisów postępowania (art. 7, , 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani przepisów prawa materialnego (art. 102 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami) w stopniu mającym mieć wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2018 r., poz. 1302), orzekł jak w sentencji wyroku.