II OSK 377/19
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2022-01-18
Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Grzegorz Czerwiński, WSA Marta Laskowska-Pietrzak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest uchylenie lub zmiana w trybie art. 155 K.p.a. ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nakładającej obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego?Ratio decidendi
Decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, nakładająca obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego obiektu, ma charakter związany i nie podlega uchyleniu ani zmianie w trybie art. 155 K.p.a., ponieważ przepis ten nie przewiduje luzu decyzyjnego pozwalającego na uwzględnienie interesu strony w sytuacji, gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie. Ponadto, kwestia legalności obowiązków wynikających z takiej decyzji była już prawomocnie oceniona przez sądy administracyjne, co wyklucza ponowne jej kwestionowanie w trybie nadzwyczajnym.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa domagała się uchylenia decyzji nakładającej obowiązek usunięcia nieprawidłowości w garażu podziemnym, powołując się na błędy popełnione na etapie budowy i możliwość zastosowania innych metod naprawczych. Organy administracyjne odmówiły uchylenia decyzji, wskazując, że decyzja wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego ma charakter związany i nie może być zmieniona w trybie art. 155 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że decyzja o charakterze związanym nie podlega uchyleniu w trybie art. 155 K.p.a., a kwestia legalności nakazu była już prawomocnie rozstrzygnięta.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 18 stycznia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Marta Laskowska-Pietrzak po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 204/18 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 204/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Decyzją z dnia [...] września 2012 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", [...], na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nakazał skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej usunięcie stwierdzonych w stanie technicznym garażu podziemnego pod budynkami [...] nieprawidłowości poprzez wykonanie szeregu prac naprawczych poprzez:
(-) zdemontowanie kostki betonowej; (-) usunięcie podsypki cementowo-wapiennej;
(-) usunięcie warstwy geowłókniny i folii PE; (-) zdemontowanie koryta odwodnienia liniowego; (-) uzupełnienie ubytków, wyróżnienie chudym betonem, po uprzednim miejscowym właściwym zagęszczeniu podbudowy piaskowej; (-) ułożenie w sposób ciągły, z uwzględnieniem wywinięć (min. 20 cm) i szczelnych połączeń na zakładach folii PE; (-) ułożenie geowłókniny; (-) ułożenie kostki betonowej na podsypce cementowo-piaskowej m-ki min. 1:3 z zagęszczeniem mechanicznym; (-) wypełnienie spoiny zaprawą cementowo-piaskową m-ki min. 1:3; (-) usunięcie śladów solnych i śladów pleśni grzybowej ścian poprzez mechaniczne zeskrobanie; (-) odgrzybienie preparatem grzybobójczym i zagruntowanie zerodowanych zagrzybiałych powierzchni; (-) wykonanie odwodnienia lub uszczelniania izolacji podposadzkowej szybów windowych.
Ostateczną decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., Nr [...], [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB.
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt VII SA/Wa 66/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję WINB, a wyrokiem z dnia 17 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3022/13, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku.
W dniu 20 września 2017 r. skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa złożyła wniosek o uchylenie w trybie art. 155 K.p.a. ww. decyzji PINB z 2012 r.
Decyzją z dnia [...] października 2017 r. PINB [...] odmówił uchylenia własnej ww. decyzji z 2012 r.
Odwołanie od ww. decyzji wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa.
Zaskarżoną decyzją [...] WINB utrzymał w mocy ww. decyzję PINB z 2017 r.
Organ odwoławczy wskazał na trzy przesłanki, które muszą być spełnione do uchylenia decyzji administracyjnej na podstawie art. 155 K.p.a. oraz wskazał, że decyzja administracyjna wydana na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest decyzją związaną, a w trybie art. 155 K.p.a. mogą być uchylone tylko decyzje uznaniowe. W związku z powyższym organ ocenił, że wzruszenie decyzji wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, nakładającej na stronę obowiązek w postaci usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości jest niedopuszczalne w trybie art. 154 i art. 155 K.p.a.
Odnosząc się do argumentów odwołania organ II instancji uznał je za niezasadne. Podkreślił , że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 155 K.p.a. organ nie dokonuje ponownej merytorycznej oceny stanu faktycznego sprawy i słuszności prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia. Tryb nadzwyczajny z art. 155 K.p.a. nie stanowi bowiem III instancji administracyjnej, więc nie można dokonywać powtórnej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego lub rozszerzyć już zebrane akta sprawy o nowy materiał dowodowy. Ponadto samo występowanie słusznego interesu strony jest niewystarczające do uchylenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Muszą być bowiem spełnione trzy przesłanki łącznie, tj. strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji, za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W omawianym zaś przypadku nie zachodzi przesłanka dotycząca przepisów szczególnych.
Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania. W skardze sformułowano zarzuty dotyczące naruszenia art. 155 K.p.a.; art. 7 K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a.; art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego w zw. z art. 155 K.p.a.; art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 155 K.p.a.
Dodatkowo, na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wniesiono o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z kopii protokołu PINB z oględzin obiektu budowlanego, sporządzonego w dniu 30 czerwca 2017 r. na okoliczność braku występujących zagrożeń dla ludzi i mienia w związku z występującymi wadami nieruchomości [jednocześnie z tego protokołu wynika, że nałożone ww. decyzją z 2012 r. obowiązki nie zostały wykonane].
W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie.
W toku rozprawy Sąd, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., postanowił nie uwzględnić wniosku Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z kopii protokołu PINB uznając, że jego treść pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 204/18, oddalając skargę, wskazał, że w pierwszym rzędzie należało poddać ocenie, czy w ogóle dopuszczalna jest żądana zmiana ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego przy zastosowaniu przepisu art. 155 K.p.a. W ocenie Sądu, w trybie art. 155 K.p.a. nie jest dopuszczalna zmiana decyzji administracyjnych, mających charakter "związany". Sąd podziela prezentowane w orzecznictwie stanowisko, że uchylenie lub zmiana decyzji w powołaniu się na treść art. 155 K.p.a. może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy ustawodawca w przepisie materialnoprawnym przewidzi pewien "luz decyzyjny". Tylko bowiem w obszarze owego "luzu decyzyjnego", wzgląd na ważny interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do uchylenia lub zmiany decyzji. W razie zaś gdy ustawodawca w sposób sztywny i bezwarunkowy narzuca określone rozwiązanie, o stosowaniu art. 155 K.p.a. nie może być mowy.
Sąd stwierdził, że co do zasady, decyzja wydana na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie jest decyzją uznaniową. W okolicznościach wymienionych w tym przepisie właściwy organ nakazuje bowiem usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, co oznacza, że ma on obowiązek wydania decyzji w tym przedmiocie. Konstrukcja normy prawnej zawartej w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego wskazuje zatem, że decyzje podejmowane na jego podstawie mają charakter związany.
Wobec powyższej oceny zarzuty skargi odnoszące się do nieuwzględnienia słusznego interesu Wspólnoty oraz sugerowanej przez skarżącą "oczywistej wadliwości" pierwotnej decyzji pozostają bez wpływu na ocenę prawidłowości dokonanego przez organy rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Sąd, działając zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. złożyła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
Ponadto na podstawie art. 106 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a. wniesiono o dopuszczenie dowodu z kopii protokołu PINB z oględzin obiektu budowlanego, sporządzonego w dniu 30 czerwca 2017 r. na okoliczność braku występujących zagrożeń dla ludzi i mienia w związku z występującymi wadami nieruchomości (oryginał protokołu znajduje się w aktach PINB).
Dodatkowo na podstawie art. 187 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. zwrócono uwagę, że w niniejszej sprawie występuje zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości oraz wniesiono o przedstawienie tego zagadnienia do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego przez niewłaściwe uznanie, że przepis ten znajduje zastosowanie do zarządcy obiektu (skarżącej), w sytuacji gdy przyczyny nieodpowiedniego stanu technicznego nie wynikają z niedostatków bieżącej konserwacji obiektu, lecz mają charakter pierwotny, tj. ich źródłem są błędy popełnione na etapie wykonywania obiektu przez inwestora;
- art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przez jego niewłaściwe zastosowanie i zaakceptowanie stanu, w którym na skarżącą pierwotną decyzją został nałożony obowiązek (naprawienie garażu), który nie może doprowadzić do usunięcia stwierdzonych wad (ponieważ wymaga to zastosowania zupełnie innej metody niż przyjętej przez organy), podczas gdy słuszny interes skarżącej przemawia za tym, aby w obrocie nie funkcjonowała decyzja prowadząca do pogłębiania się stwierdzonych nieprawidłowości.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. przez oddalenie skargi w wyniku błędnego uznania, iż w trybie art. 155 K.p.a. nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji administracyjnej mającej charakter "związany", podczas gdy wykładnia gramatyczna tego przepisu nie daje podstawy do zawężenia jego stosowania wyłącznie do decyzji "uznaniowych", natomiast rzeczywistym kryterium uchylenia decyzji powinno być ustalenie, czy działanie organu wyeliminuje wynikający z tego rozstrzygnięcia stan niezgodności z obowiązującym porządkiem prawnym, co każdorazowo powinno odbywać się z uwzględnieniem okoliczności konkretnego przypadku;
- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. przez oddalenie skargi przy braku rozważenia oceny przesłanki słusznego interesu skarżącej wynikającego z art. 155 K.p.a., w sytuacji gdy wykonanie pierwotnej decyzji nie może doprowadzić do skutecznego usunięcia istniejących nieprawidłowości w zakresie izolacji garażu i skutkować będzie powstaniem po stronie skarżącej szkody majątkowej w postaci wydatku na nieprzydatne prace budowlane;
- art. 106 § 3 p.p.s.a. przez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z dokumentu, tj. protokołu PINB z oględzin obiektu budowlanego z dnia 30 czerwca 2017 r. na okoliczność braku występujących zagrożeń dla ludzi i mienia w związku z występującymi wadami nieruchomości (oryginał protokołu znajduje się w aktach PINB);
- art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak odniesienia się do zarzutów wskazanych w skardze i poprzestanie na zdawkowym wskazaniu, że art. 155 K.p.a. nie ma zastosowania do decyzji o charakterze związanym.
W piśmie procesowym z dnia 24 września 2021 r. skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa podtrzymała swoje stanowisko w sprawie.
W związku z zarządzeniem z dnia 29 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.), sprawę skierował na posiedzenie niejawne.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego i procesowego.
W głównej mierze podnoszona przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową argumentacja dotyczy "wadliwości" decyzji PINB z 2012 r. objętej trybem postępowania z art. 155 K.p.a. Tego zaś rodzaju argumentacja nie stanowi wystarczającej podstawy do zastosowania trybu z art. 155 K.p.a. Jest to tryb nadzwyczajny, który co do zasady nie służy eliminowaniu wad decyzji administracyjnych. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym tylko w wyjątkowych okolicznościach, tj. gdy nie ma innego sposobu eliminacji wadliwych decyzji z obrotu prawnego, dopuszcza się możliwość uchylenia lub zmiany decyzji na podstawie art. 155 K.p.a.
W tej sprawie skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa nie wykazała takich wyjątkowych okoliczności, tym bardziej, że kwestia legalności obowiązków wynikających z ww. decyzji PINB z 2012 r. była już przedmiotem oceny Sądów Administracyjnych, tj. WSA w Warszawie i NSA, które wypowiedziały prawomocnie ocenę prawną. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. ocena prawa zawarta w prawomocnym wyroku sądu administracyjnego jest wiążąca nie tylko dla strony i sądu, który je wydał, lecz również dla innych sądów i innych organów państwowych, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także innych osób. Jest to więc ocena prawna wiążąca także skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową, która w tym zakresie nie może już skutecznie formułować odmiennych ocen, np. z powołaniem się na: "charakter pierwotny" nieodpowiedniego stanu technicznego; zastosowanie "zupełnie innej metody niż przyjętej przez organy" oraz powstanie po stronie skarżącej szkody majątkowej w postaci wydatku na nieprzydatne prace budowlane. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że legalność – także zakresu wydanego nakazu została prawomocnie oceniona w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
A mianowicie, w wyroku o sygn. akt II OSK 3022/13 NSA wypowiedział ocenę, zgodnie z którą sytuacja, w której ściany są zawilgocone i zagrzybione niewątpliwie wyczerpuje pojęcie "nieodpowiedniego stanu technicznego". Jak wskazał NSA w ww. wiążącym wyroku, ocena co do stanu technicznego obiektu oraz zagrożenia ludzi i mienia zostały dokonane przez sporządzającego kontrolę inspektora nadzoru budowlanego, który, z racji wykonywanych czynności posiada wiadomości specjalne umożliwiające wyrażanie takiego stanowiska. Te okoliczności znalazły następnie potwierdzenie w ekspertyzie sporządzonej na zlecenie Wspólnoty, zobowiązanej przez organ nadzoru budowlanego w toku postępowania "zwykłego". Ponadto NSA ocenił, że nie ma racji skarżąca kasacyjnie Wspólnota, iż w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do nałożenia na nią wskazanych w decyzji obowiązków. Obowiązki utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywają na właścicielu lub zarządcy budynku (art. 61 ustawy Prawo budowlane).
Wynika z tego, że NSA przesądził o istnieniu nieodpowiedniego stanu technicznego, jak i to, że nakaz mógł być skierowany do skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej. Ocena ta jest aktualna, gdyż nie zmienił się stan faktyczny dotyczący przedmiotowej nieruchomości. Nie doszło dotychczas do wykonania nałożonych obowiązków. Wspólnota nie wykazała nadto, aby już zastosowała inne rozwiązania techniczne celem eliminacji nieodpowiedniego stanu technicznego garażu podziemnego. Dla tej oceny nie ma zaś znaczenia wskazywana przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową treść protokołu z 2017 r. Zasadniczo organ nadzoru budowlanego podczas następczej kontroli ocenił, że nie zostały wykonane przez skarżącą Wspólnotę Mieszkaniową prace naprawcze wynikające z ww. decyzji z 2012 r. (w konsekwencji taka ocena może posłużyć do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i ewentualnego wykonania zastępczego nakazu na koszt Wspólnoty). To, że dodatkowo organ stwierdził w treści ww. protokołu, że nie występuje bezpośrednie zagrożenie nie oznacza, że ww. garaż pod budynkiem nr [...] nie znajduje w dalszym ciągu w nieodpowiednim stanie technicznym. Należy przypomnieć skarżącej Wspólnocie Mieszkaniowej, że ww. decyzja PINB z 2012 r. została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a więc w sytuacji stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, a nie – że może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Ponadto wskazania wymaga, że art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zawiera cztery rozłączne przesłanki, co oznacza, że do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wystarczy, iż zostanie spełniona jedna z nich, tak jak miało to miejsce w sprawie obiektu budowlanego skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej w wyniku stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu (garażu podziemnego). W tych warunkach Naczelny Sąd Administracyjny, dopuszczając na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. i oceniając wnioskowany w skardze kasacyjnej protokół z kontroli z 2017 r., stwierdził, że Sąd I instancji niewadliwie postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącej Wspólnoty o przeprowadzenie dowodu z kopii protokołu PINB, uznając, że jego treść pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Dowód ten nie miał bowiem znaczenia w sprawie, co oznacza, że wskazywana w skardze kasacyjnej wada polegająca na niedopuszczeniu tego dowodu przez Sąd I instancji nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 66 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego; art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego; oraz art. 106 § 3 p.p.s.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
W konsekwencji przedstawionej powyżej oceny, brak jest podstaw do kwestionowania skutecznie oceny Sądu I instancji, który stwierdził, że w trybie art. 155 K.p.a. nie jest dopuszczalne uchylenie decyzji administracyjnej mającej charakter "związany". Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejsze sprawie nie wyklucza możliwości zamiany w trybie art. 155 K.p.a. także decyzji tzw. "związanych". Niezależnie jednak od tej oceny, w skardze kasacyjnej nie przywołano takiej argumentacji, która mogłaby przemawiać za uchyleniem w trybie art. 155 K.p.a. decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego, o czym już wyżej była mowa. W tych okolicznościach niewadliwym było więc oparcie się na poglądzie prawnym, zgodnie z którym decyzja wydana w oparciu o art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w zakresie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, ma tzw. związany charakter. Istotne jest bowiem to, że organ nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, jest obowiązany w drodze decyzji nakazać usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (por. wyrok NSA z 5 października 2021 r., II OSK 202/21). Wyznaczony w przepisie prawa (art. 66 ust. 1) nakaz wyprowadzenia konsekwencji oznaczonej jednoznacznie, nie daje podstaw do jego obejścia przez zastosowanie art. 155 K.p.a. Dopuszczalność odstępstwa prawnego określonego w normie prawa materialnego występuje gdy do konstrukcji tej normy wprowadzone są kryteria kierunkowe wyboru konsekwencji. Jednoznaczne określenie konsekwencji prawnej stanu faktycznego zapisanego w tej normie, nie daje podstaw do zmiany z uwagi na wartości w tej normie niezapisane, a podważające ochronę tych wartości, które uzasadniały takie a nie inne nakazy nakładane na jednostkę (por. wyrok NSA z 6 lipca 2020 r., II OSK 902/20). W tej zaś sprawie przepis prawa nie zezwala na możliwość podjęcie innego rozstrzygnięcia niż przez wydanie stosownego nakazu, a w sprawie nie wykazano aby uznany przez organ nadzoru budowlanego zakres nakazu był niewłaściwy i możliwym było usunięcie stanu nieodpowiedniego w inny sposób lub aby w sprawie usunięto zły stan techniczny właśnie w ten inny sposób, albowiem twierdzenia skarżącej Wspólnoty co do możliwego zastosowanie "zupełnie innej metody niż przyjętej przez organy" są gołosłowne, jak i zasadniczo oparte są na twierdzeniach sprzecznych z oceną prawną wyrażoną w wiążących w niniejszej sprawie ww. prawomocnych wyrokach WSA i NSA. Poza tym tego rodzaju twierdzenia skarżącej Wspólnoty w zasadzie potwierdzają istnienie złego stanu technicznego obiektu. Skoro zatem stan faktyczny nie budzi wątpliwości co do tego, że obiekt jest w złym stanie technicznym i w sprawie nie wykazano aby za pomocą innych metod doszło do jego usunięcia, przesądza to, iż wyznaczony w przepisie prawa nakaz wyprowadzenia konsekwencji wspominanych wyżej, nie daje podstaw do jego obejścia w wyniku zastosowania art. 155 K.p.a. Przy ocenie wynikłego w niniejszej sprawie zagadnienia prawnego nie można też nie uwzględnić celu art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, którym jest jak najszybsze usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego. W tej zaś sprawie argumentacja skarżącej Wspólnoty opiera się w dalszym ciągu na kontestowaniu legalności nakazu, w sytuacji gdy zostało to już ocenione w dwóch instancjach przez Sądy Administracyjne.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Mając na względzie przedstawioną powyżej ocenę, brak jest też podstaw do uwzględnienia ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej, a dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W okolicznościach niniejszej sprawy oparcie rozstrzygnięcia przez Sąd I instancji wyłącznie na poglądzie prawnym dotyczącym braku możliwości wzruszenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji administracyjnej o charakterze "związanym" nie stanowi wady wyroku, która wywiera istotnej wpływ na wynik sprawy. Wynika to z tego, że merytoryczna argumentacja skargi kasacyjnej co do możliwości wzruszenia w trybie art. 155 K.p.a. decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego nie znalazła akceptacji składu orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego, o czym wyżej była mowa. Zarzuty zaś skargi "zwykłej" dotyczyły właśnie takiej nieuprawnionej "możliwości".
Końcowo, merytoryczna ocena zarzutów i argumentacji skargi kasacyjnej nie mogła stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia, że w okolicznościach niniejszej sprawy na tle art. 155 K.p.a. w związku z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego zaistniało zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, które wymagałoby przedstawienia do rozstrzygnięcia, w trybie art. 187 § 1 w zw. z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło