II SA/Wa 733/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędziowie WSA Iwona Dąbrowska, Andrzej Góraj, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 października 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego uchyla zaskarżone postanowienie Dnia 29 kwietnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 1739/15 wydał wyrok, w którym uchylił zaskarżone orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w pkt. 2 i 3 oraz orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części dotyczącej uznania skarżącego winnym zarzutu nieprzedłożenia projektu wewnętrznego aktu prawnego w zakresie powołania komisji powypadkowej po zdarzeniu, gdzie poszkodowanym został [...] E. R. oraz w zakresie wymierzenia kary dyscyplinarnej nagany. W uzasadnieniu do przedmiotowego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że organy nie ustaliły stanu faktycznego w sprawie w sposób bezsprzeczny i potwierdzający popełnienie przez skarżącego zarzucanego mu czynu przedwcześnie ukarały skarżącego karą upomnienia. Prawomocne orzeczenie zostało doręczone Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy KG PSP w [...] w dniu [...] lipca 2016 r. W dniu [...] października 2017 r. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy KG PSP wydała postanowienie, którym uchyliła zaskarżone orzeczenie w całości oraz umorzyła postępowanie w sprawie. K. J. zaskarżył postanowienie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP z dnia [...] października 2017r., nr [...], zarzucając: naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez zawiadomienia strony oraz ustanowionego pełnomocnika/obrońcy z wyboru o podjęciu postępowania dyscyplinarnego przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną przy KG PSP wobec wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1739/15; naruszenie prawa poprzez jego wydanie bez udziału strony. Brak udziału strony nie wynikał z winy strony. Brak udziału strony nie z winy strony, a wynikał bezpośrednio z braku zawiadomienia przez organ rozpoznający sprawę o podjęciu postępowania. Brak udziału strony miał znaczenie dla wyniku zapadłego rozstrzygnięcia; naruszenie prawa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez niewłaściwy organ; naruszenie prawa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia przez Odwoławczą Komisję Dyscyplinarną w składzie, w którym jego członek podlegał obligatoryjnemu wyłączeniu na podstawie art. 40 § 1 ust. 7 kpk; naruszenie prawa poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w treści wykraczającej poza rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1739/15. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendzie Głównej Państwowej Straży Pożarnej w odpowiedzi na skargę wskazywała, że na podstawie art. 54 § 2 ustawy Z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2016r. poz. 718, ze zm.) zgadza się z zarzutem skarżącego, wydania postanowienia przez organ niewłaściwy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Oznacza to, iż sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Na wstępie należy wskazać, że odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków została uregulowana w Rozdziale 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz.1313) zatytułowanym "Odpowiedzialność dyscyplinarna strażaków". Zgodnie z art. 124n cytowanej ustawy w sprawach nieuregulowanych w niniejszym rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (dalej "kpk"). Odnosząc się do przesłanek wyłączenia sędziego, bo ten aspekt postępowania należy tu omówić, podkreślić wypada, iż przyczyna wyłączenia wskazana w art. 40 § 1 pkt 7 kpk ma na celu wyłączenie od ponownego orzekania sędziego w tej samej sprawie, gdy wydane wcześniej z jego udziałem orzeczenie zostało uchylone. W takiej sytuacji sędzia, mając już wyrobiony pogląd, mógłby mieć trudności z podjęciem innej decyzji w sprawie. W komentowanym przepisie brak dookreślenia, że chodzi tu o wyłączenie sędziego, gdy po uchyleniu orzeczenia wydanego z jego udziałem sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania. Jednak użyty zwrot "które zostało uchylone" wskazuje, że przepis ten odnosi się do takiej sytuacji procesowej, w której orzeczenie podlega uchyleniu. To zaś może nastąpić w trybie środków zaskarżenia. O uchyleniu orzeczenia orzeka sąd odwoławczy (art. 437 § 2), Sąd Najwyższy jako sąd kasacyjny (art. 537 § 2) albo sąd rozpoznający skargę na wyrok sądu odwoławczego (art. 539e § 2 k.p.k.) i sąd wznowieniowy (art. 547 § 2). Z tych przepisów wprost wynika, że po uchyleniu orzeczenia sąd wydaje orzeczenie następcze o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania albo o umorzeniu postępowania (wyjątek dotyczy sytuacji, w której sąd kasacyjny albo sąd wznowieniowy po uchyleniu orzeczenia może merytorycznie rozstrzygnąć sprawę i wydać orzeczenie uniewinniające). Komentowany przepis będzie miał zastosowanie, gdy orzeczenie zostało uchylone w trybie zażalenia i apelacji (zwyczajne środki odwoławcze), a także kasacji, skargi na wyrok sądu odwoławczego i wznowienia postępowania (nadzwyczajne środki odwoławcze), a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Wówczas sędzia, który uczestniczył w wydaniu uchylonego orzeczenia, podlega wyłączeniu z mocy prawa od udziału w ponownym rozpoznaniu sprawy. Dotyczy to zarówno sędziego sądu pierwszej instancji, gdy w wyniku wniesienia środka zaskarżenia zostało uchylone to orzeczenie, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania, jak i sędziego sądu odwoławczego uczestniczącego w wydaniu orzeczenia, które w wyniku wniesienia kasacji, skargi na wyrok sądu odwoławczego lub wznowienia postępowania zostało uchylone, a sprawę przekazano temu sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym, jak i sytuacji, gdy sąd kasacyjny albo sąd wznowieniowy uchylił orzeczenie sądu odwoławczego oraz orzeczenie sądu pierwszej instancji i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a następnie od tego ponownie wydanego orzeczenia wniesiono środek odwoławczy do sądu drugiej instancji. W komentowanym przepisie mowa jest o udziale sędziego w wydaniu orzeczenia. Lege non distinguente chodzi tu zarówno o orzeczenie dotyczące głównego przedmiotu procesu, jak i o orzeczenie w kwestii incydentalnej, gdy co do tej kwestii po uchyleniu orzeczenia sprawę przekazano do ponownego rozpoznania (por. postanowienie SN z 10.03.1997 r., V KZ 24/97, OSNKW 1997/7–8, poz. 63). Wracając do meriutum sprawy, należy wskazać, że zarówno w wydaniu orzeczenia z dnia [...] sierpnia 2015r., sygn. akt [...] jak i w wydaniu postanowienia z dnia [...] października 2017r. brał udział [...] K. T. Przesłanka wyłączenia sędziego z mocy prawa (w przedmiotowej sprawie odpowiednio - członka składu Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej) powoduje, że postanowienie dotknięte jest wadą powodującą potrzebę jego uchylenia. Jeżeli zaskarżone orzeczenie wydał sędzia, który był wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie (iudex inhabilis), wówczas wyrok albo postanowienie są dotknięte bezwzględną przyczyną odwoławczą (art. 104 § 1 pkt 1 k.p.s.w., art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.). Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.