VII SA/Wa 447/18

WyrokWSA w Warszawie2019-01-16

Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Tomasz Janeczko, Iwona Szymanowicz-Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której lokale wchodzą w skład nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, powinna być uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, jeśli planowany budynek ma powstać w granicy z działką i budynkiem tej wspólnoty?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa, której lokale wchodzą w skład nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji, powinna być uznana za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wynika to z przepisów Prawa budowlanego (art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20) oraz ustawy o własności lokali, które określają obszar oddziaływania obiektu i kompetencje wspólnoty do reprezentowania nieruchomości wspólnej. Organy obu instancji dopuściły się istotnego naruszenia przepisów postępowania, nie uwzględniając Wspólnoty Mieszkaniowej jako strony.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi K.S. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak udziału w postępowaniu Wspólnoty Mieszkaniowej sąsiedniego budynku, naruszenie zasad postępowania administracyjnego oraz niezgodność inwestycji z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i ochroną konserwatorską. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 997 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Tomasz Janeczko, sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr[...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej K.S. kwotę 997 zł ( dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2017 r. nr[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257- dalej kpa) oraz art. 82 ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania K.S. – utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2017 r. nr[...], zatwierdzającą projekt budowany i udzielającą [...] Sp. z o.o. [...] S.k. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem podziemnym, na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w W. Organ przytoczył art. 32 ust. 4, art. 33 ust. 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawo budowlane – podkreślając, że w razie spełnienia wskazanych ww. przepisach wymagań organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Dalej wyjaśnił, że wezwał inwestora do uzupełnienia dokumentacji, na które inwestor odpowiedział przy piśmie z [...] listopada 2017 r. Zdaniem organu, skarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego i postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Inwestor dołączył wymagane prawem dokumenty, spełniające wymogi art. 35 Prawo budowlane, projekt budowlany sporządziły osoby uprawnione i zawierający opinie i uzgodnienia. Złożył oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane pod rygorem odpowiedzialności karnej (art. 32 ust. 4 pkt 2 cyt. ustawy). Z akt wynika również, że projekt budowlany jest zgodny z decyzją Prezydenta [...] z [...] lipca 2010 r. nr [...] o warunkach zabudowy przeniesioną ostatecznie na inwestora decyzją z [...] lipca 2016 r. nr[...]. Z dokumentacji nie wynika, aby budynek naruszał ustalenia w zakresie: nieprzekraczalnych linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy, powierzchni biologicznie czynnej, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, geometrii dachu, wysokości oraz miejsc postojowych. Projekt budowlany jest kompletny i sporządzony zgodnie z wymogami art. 34 Prawa budowlanego i § 8 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. z 2012 r., poz. 462 ze zm.) oraz z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422). Dołączono też informację o bezpieczeństwie ochrony zdrowia (art. 20 ust. 1 pkt 1b. Działka posiada dostęp do drogi publicznej od ul.[...]. Organ nie podzielił zarzutu naruszenia przepisów o ochronie dziedzictwa kulturowego i zabytków, skoro pismem z [...] kwietnia 2017 r. [...] Konserwator Zabytków odpowiedział, że w związku z upływem 30-dniowego terminu określonego w art. 39 ust. 4 Prawa budowlanego uzgodnienie jest dokonane. Odpowiadając natomiast na zarzut naruszenia art. 8, 9, 10 i 12 kpa stwierdził, że K.S. była zawiadomiona o postępowaniu i prawie do czynnego udziału w każdym jego stadium. Wojewoda [...] nie stwierdził, aby budynek naruszał ustalenia decyzji o warunkach zabudowy. Podobnie lokalizacja wjazdu do garażu oraz zbiornika retencyjnego jest zgodna z przepisami Prawa budowlanego oraz rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego do projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z Prawem budowlanym, decyzjami, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany jest kompletny (także w zakresie odziaływania inwestycji na sąsiednie działki) oraz sporządzony przez osoby uprawnione. Biorąc pod uwagę powyższe, organ za nietrafiony uznał zarzut naruszenia art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 kpa. Wojewoda zaznaczył, że odstąpił od zawiadomienia stron, na podstawie art. 10 kpa, bowiem wprowadzone uzupełnienia nie dotyczyły merytorycznej części dokumentacji i tym samym nie zmieniły sposobu oddziaływania inwestycji. Skargę na powyższą decyzję złożyła K.S. zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, w tym art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 § 1 i 2 kpa, art. 11 kpa, art. 75 § 1 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa i art. 138 kpa, w tym: a) utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa, b) utrzymanie w mocy decyzji wydanej w postępowaniu, w którym organ I instancji uniemożliwił stronom czynny udział w każdym jego stadium, a przed wydaniem decyzji uniemożliwił wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, c) odstąpienie od zawiadomienia stron o zgromadzonym materiale dowodowym w postępowaniu odwoławczym, na podstawie art. 10 § 2 kpa, d) nierozpoznanie wszystkich zarzutów odwołania, e) niepodjęcie wszelkich czynności, również z urzędu, niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, f) całkowite pominięcie przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego oraz wnikliwej oceny zabranego materiału dowodowego, g) utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem warunków zabudowy, 2. art. 75 kpa i art. 80 kpa poprzez wydanie decyzji bez uwzględnienia wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym brak oceny dowodów przedstawionych w odwołaniu oraz w piśmie z [...] września 2017 r., 3. art. 8 kpa i art. 12 kpa poprzez naruszenie zasady zaufania strony do organów, 4. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawo budowlane w zw. z art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 kpa i art. 28 kpa poprzez przeprowadzenie postępowania bez udziału właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w W., 5. art. 35 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 82 Prawa budowlanego poprzez utrzymanie w mocy decyzji sprzecznej z decyzją o warunkach zabudowy, 6. art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, poprzez utrzymanie w mocy decyzji pozwolenia na budowę i wyrażenie zgody na realizację inwestycji, która narusza historyczny układ urbanistyczny "[...]" podlegający ochronie konserwatorskiej, 7. art. 2 i 7 Konstytucji RP, w tym poprzez działanie sprzeczne z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz poza granicami prawa. Skarżąca wniosła m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. Zdaniem skarżącej wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i jej słusznego interesu. Nie przeprowadzono pełnego, wnikliwego postępowania dowodowego, jak i nie rozpoznano wszystkich zarzutów odwołania. Działka inwestycyjna podlega ochronie konserwatorskiej, ponieważ położona jest na obszarze historycznego układu urbanistycznego "[...]" ujętego w gminnej ewidencji zabytków nieruchomości [...] (zarządzenie nr [...] z [...] stycznia 2013 r.). Budynek będzie przylegał do prawej ściany ponad 75 letniego wielorodzinnego budynku przy ul.[...], w którym mieszka skarżąca, a wykop będzie wykonany poniżej poziomu fundamentów budynku istniejącego. Wojewoda nie dokonał wszechstronnej analizy i rozpatrzenia wszystkich aspektów sprawy, w tym twierdzeń i zarzutów skarżącej. Naruszył szereg norm prawa procesowego co miało istotny wpływ na wynik sprawy - utrzymał w mocy nieprawidłową decyzję. Dalej skarżąca obszernie powołała zasady, o których mowa w art. 7 kpa. art. 77 § 1 kpa oraz 8 i 11 k.p.a. wskazując, że organ uchybił ww. zasadom, bowiem odniósł się do wszystkich twierdzeń i wniosków dowodowych w odwołaniu i piśmie z 21 września 2017 r. Postępowanie nie było prowadzone w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów Państwa (naruszenie art. 8 kpa) oraz wyjaśnienia podstawy rozstrzygnięcia (art. 11 kpa). Jednozdaniowe wskazanie, iż zarzut nie jest trafny nie stanowi ustosunkowania się do zarzutu. Na poparcie tego stanowiska przytoczyła doktrynę i orzecznictwo. Podkreśliła również m.in., że organ musi zmierzyć się z argumentami strony. Natomiast Wojewoda przedstawił własne lakoniczne poglądy. Lakoniczność i powierzchowność uzasadnienia kluczowych zagadnień (np. art. 10 kpa, sprzeczności z decyzją WZ) powoduje, iż zaskarżona decyzja stwarza jedynie pozór przeprowadzenia postępowania. Organ przyjął taką interpretację przepisów, aby odpowiadała utrzymaniu w mocy decyzji, nie starał się wszechstronnie rozpatrzeć odwołania i uzasadnić rozstrzygnięcie. Uzasadnienie decyzji w przeważającej części przytacza przepisy i referuje sprawę w kwestiach oczywistych lub nieistotnych (np. jakie dokumenty złożył inwestor), a odpowiedź na odwołanie zajmuje kilka linijek. Decyzja nie została wydana na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego, a więc narusza art. 75 kpa i art. 80 kpa. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 75 i 80 kpa), zgromadzonego i zbadanego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 kpa), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (tak m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 1994 roku, sygn. akt: III ARN 55/94). Wojewoda [...] naruszył również art. 7 kpa poprzez nieuwzględnienie z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Uchybił art. 107 § 3 kpa, poprzez niewyjaśnienie powodów odmówy wiarygodności i mocy dowodom odwołania i ww. pisma oraz argumentom skarżącej. Według skarżącej organ uchybił też art. 10 § 1 i 2 kpa. wbrew stanowisku organu zarzut nie odnosił się do braku zawiadomienia stron o postępowaniu, ani o braku informowania o czynnościach w sprawie, ale dotyczył uniemożliwienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przede wszystkim przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Postępowanie przed organem I instancji zostało zawieszone postanowieniem z [...] marca 2017 r. W dniu [...] kwietnia 2017 r. wpłynęło istotne pismo [...] Konserwatora Zabytków z [...] kwietnia 2017 r. informujące o milczącym uzgodnieniu projektu budowlanego. Ponadto, organ I instancji nie zawiadomił jednak strony wbrew art. 10 § 1 kpa - o zgromadzeniu dowodów i możliwości wypowiedzenia się, tylko [...] kwietnia 2017 r. podjął postępowanie i wydał decyzję, które wysyłał w jednej kopercie, co uniemożliwiło wypowiedzenie się. Skarżąca odbierając [...] lipca 2017 r. przesyłkę dowiedziała się o podjęciu postępowania i milczącej zgodzie [...]Konserwatora Zabytków. Powołała orzecznictwo i doktrynę, zaznaczając również, że naruszenie prawa strony do wypowiedzenia się, które stanowi jedną z gwarancji procesowych uprawnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji. Niezależnie zaznaczyła, że organ przedstawił błędną interpretację art. 10 kpa, wskazując, iż odstąpił od zawiadomienia stron w związku z uzupełnieniami nie dotyczącymi merytorycznej części dokumentacji. Art. 10 kpa jest jasny, w szczególności dla organów stosujących prawo. Odstąpienie od tej zasady (art. 10 § 2 kpa) jest możliwe tylko w przypadkach gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Takie przesłanki nie wystąpiły w tej sprawie. Według skarżącej, decyzja wydana w skutek wielu błędów, podważa zasadę demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP). Następnie wskazała, że nieruchomość podlega ochronie konserwatorskiej. Zabudowa przy ul. [...] i w okolicy ma spójny charakter (wszystkie budynki o praktycznie jednolitych wymiarach, gabarytach i kształcie), a układ ulicy zachowuje wewnętrzne ogrody o takiej samej powierzchni. Inwestycja narusza ww. układ urbanistyczny, gdyż odbiega od charakteru, wielkości, wyglądu i kształtu sąsiednich zabudowań np. budynku przy ul.[...] , który ma 3 piętra naziemne, a nowy 4 piętra. Inna jest ilość i budowa balkonów oraz liczba, rozmiar, kształt okien i kolor stolarki okiennej. Nadto, powierzchnia zabudowy planowanego budynku jest o prawie 100 m2 większa od budynku skarżącej (planowany 342,14 m2, istniejący 245,85 m2). Podobnie kubatura jest o ponad 1.000 m3 większa (planowana 5.245,74 m3 bud. skarżącej 4.221 m3). Budynek wchodzi przy tym w głąb działki, zmniejszając ogród, ma niewystępujący również kształt litery "L". Nawet od frontu nie współgra z sąsiadującymi budynkami (ilość kondygnacji, kolor elewacji, kształt okien, znacznie większa liczba i rozmiar balkonów oraz inny kolor stolarki okiennej (czarny przy białym w istniejących budynkach). Na poparcie tych twierdzeń skarżąca wskazywała w odwołaniu i piśmie z [...] września 2017 r. dowody – zdjęcia, wizualizację i mapę planowanej inwestycji, które zostały zignorowane. Inwestycja narusza zatem ład urbanistyczny i spójne rozwiązania architektoniczne obszaru objętego ochroną konserwatorską. Milcząca zgoda Konserwatora Zabytków nie może być zatem uzasadnieniem decyzji. Na podstawie art. 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków Wojewoda [...] zobowiązany jest do podejmowania działań w celu zapobiegania zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek zabytków oraz udaremniania niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Orzecznictwo wskazuje, iż wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania i kompozycji przestrzennej zespołu tj. zachowanie w niezmienionym kształcie np. gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących zespół. Niezależnie, w ocenie skarżącej, zaskarżona decyzja jest niezgodna z decyzją z [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy (WZ), w której jednoznacznie wskazano, z powołaniem się na opinię [...] Konserwatora Zabytków "Teren planowanej inwestycji położony jest w strefie [...] (nr[...]) ochrony konserwatorskiej istotnych parametrów historycznego układu urbanistycznego ustalonej w "Studium Uwarunkowań i Kierunków Zagospodarowania Przestrzennego [...]" (Uchwała [...]nr [...]z dnia 10.10.2006r.). W opinii [...] Konserwatora Zabytków opowiedziano się za budynkiem "jak najbardziej nawiązującym kształtem, zadaszeniem i formowaniem elewacji" do budynków przy ul.[...]. Inwestycja w znacznym stopniu odbiega od wielkości, kształtu, formy elewacji budynków znajdujących się przy ul.[...], a tym samym sprzeczna jest z decyzją WZ. Wojewoda naruszył zatem art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego zezwalając na budowę budynku niezgodnego z decyzją WZ. Nadto, w postępowaniu nie brały udziału wszystkie strony, tj. właściciel nieruchomości przy ul. [...] tj. [...] Przedsiębiorstwo [...] Sp. z o.o. Po wydaniu decyzji I instancji pismem z [...] września 2017 r., strona informowała Wojewodę o swoich prawach do nieruchomości i piśmie do organu I instancji. Organ I instancji doręczył spółce decyzję. Pismem z [...] października 2017 r. spółka złożyła odwołanie przyjęte jako złożone w terminie, doręczone Wojewodzie [...] dni przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Organ miał zatem wiedzę, że w postępowaniu nie brała udziału spółka, która powinna zostać uznana za Stronę. Spółka została również pominięta w postępowaniu o wydanie warunków zabudowy. Dowodem jest wydanie przez Zarząd Dzielnicy [...][...]listopada 2017 r. postanowienia nr [...] o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją ostateczną z [...] lipca 2010 r. o warunkach zabudowy dla przedmiotowej inwestycji na działce położonej przy ul. [...] (decyzja Zarządu Dzielnicy [...] została złożona do akt przez [...] Sp. z o.o. 18 grudnia 2017 roku wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania). Zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Nieruchomość przy ul. [...] znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestycyjnej, a więc w obszarze oddziaływani, co potwierdza projekt budowlany, Nadto, w postępowaniu pominięto również właściciela garażu przy ul.[...]. Skarżąca, przytaczając obszernie orzecznictwo, wskazała że stroną postępowania o pozwolenie na budowę powinny być nie tylko osoby, których prawa zostają naruszone określonym rozwiązaniem projektowym, ale też takie, na których nieruchomości obiekt może oddziaływać, nawet jeśli z projektu wynika, że spełniono wszystkie wymagania wynikające z Prawa budowlanego. Działania organów stanowią oczywiste i rażące naruszenie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w zw. z art. 6 kpa, art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 10 kpa i art. 28 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018r. poz. 1302), dalej p.p.s.a. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. W okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy przede wszystkim wskazać trzeba - co uszło uwadze organów - że w budynku sąsiednim przy ul.[...] w granicy którego zaplanowano przedmiotową inwestycję funkcjonuje Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Ugruntowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, że w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stanowiący lex specialis w stosunku do art. 28 k.p.a. Przepis ten ogranicza pojęcie strony do: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy natomiast rozumieć, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Wyznaczenie takiego obszaru winno nastąpić z uwzględnieniem funkcji, formy, konstrukcji projektowanego obiektu i innych jego cech charakterystycznych oraz sposobu zagospodarowania terenu znajdującego się w otoczeniu projektowanej inwestycji. Natomiast zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2015 r. poz. 1892 ze zm.), ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. W wyniku szczególnych regulacji dotyczących organizacji działania tego zbioru właścicieli, wspólnota mieszkaniowa jest rodzajem jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. Niemniej ustawodawca wyposażył ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład nieruchomości wspólnej, w znaczną samodzielność organizacyjną i prawną, pomimo że nie przyznał jej osobowości prawnej, posiada ona jednak zdolność sądową (może pozywać i być pozywana), jak również dał jej możliwość nabywania praw i zaciągania zobowiązań. W związku z powyższym obowiązkiem organów architektoniczno budowlanych jest w każdym postępowaniu toczącym się w sprawie pozwolenia na budowę przed wydaniem decyzji, ustalenie właściwego kręgu stron tego postępowania, w oparciu o powołane wyżej przepisy. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu planowany budynek ma powstać w granicy z działką i budynkiem istniejącym przy ul.[...], w którym jak już wskazano wyżej – powołana została Wspólnota Mieszkaniowa "[...]". Oznacza to, że organy obu instancji prowadzące niniejsze postępowanie winny przy ustalaniu kręgu stron postępowania uwzględnić regulację, o której mowa w § 12 ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 poz. 1422). Przepis ten stanowi bowiem, że sytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4 (m.in. w granicy działki), powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Powyższe jednoznacznie wskazuje, że stroną tego postępowania winna być w pierwszej kolejności Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] reprezentowana przez zarząd zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali. Powołana do zajmowania się częściami wspólnymi wspólnota mieszkaniowa posiada bowiem kompetencje do decydowania o sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, a nie posiada jej poszczególny właściciel lokalu i odwrotnie. Jednak ani organ odwoławczy, ani organ I instancji okoliczności powyższych nie wziął pod uwagę, w skutek czego doszło do istotnego naruszenia przepisów postępowania, o których mowa w art. 7, 77 § 1 k.p.a., w zw. art. 28 ust. 2 w zw. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, w zw. z art. 6 ustawy o własności lokali, a także § 12 ust. 5 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy winny mieć ponadto na względzie, że skoro z przepisów art. 6, art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - jak już wyżej wskazano – wynika, że czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed organami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą do wyłącznej kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, to właściciel lokalu mieszkalnego nie ma legitymacji procesowej, chyba że posiada i wykaże własny, zindywidualizowany, odrębny od wspólnoty mieszkaniowej interes prawny podlegający ochronie na podstawie przepisów prawa cywilnego lub administracyjnego. Dodać należy, że w orzecznictwie ugruntowane jest stanowisko, iż nabycie statusu strony nie następuje wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ danej osoby do udziału w postępowaniu, lecz oparte musi być na przepisie prawa materialnego (por. - wyrok NSA z 25 maja 2005 r. OSK 1271/04 niepubl.). Ta kwestia również nie została w żadnym stopniu wyjaśniona w uzasadnieniu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji. Organy nie wzywały bowiem żadnego z uczestników postępowania, w tym skarżącej, do wykazania własnego interesu prawnego, nie pokrywającego się z interesem prawnym Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]", jak i nie dokonały własnej analizy w tym zakresie, zawiadamiając o postępowaniu wszystkich członków ww. Wspólnoty Mieszkaniowej. W świetle przedstawionych rozważań charakter zarzucanych naruszeń wymagał pominięcia przez Sąd kwestii podnoszonych przez skarżącą dotyczących zarówno meritum sprawy, jak i uchybień związanych z art. 10 k.p.a. Organy zobowiązane będą zatem przeprowadzić ponowne postępowanie z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Sąd – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1306), orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło