II SA/Rz 710/18
WyrokWSA w Rzeszowie2018-11-13
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Małgorzata Wolska, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego, w tym kwestie stanu zdrowia zobowiązanych, innych toczących się postępowań czy zasadności pierwotnej decyzji nakładającej obowiązek, mogą być uwzględnione w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli nie mieszczą się w katalogu przesłanek określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego mogą być uwzględnione wyłącznie w granicach katalogu przesłanek określonych w art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Kwestie takie jak stan zdrowia zobowiązanych, inne toczące się postępowania administracyjne czy zasadność pierwotnej decyzji nakładającej obowiązek, które nie mieszczą się w tym katalogu, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Organ egzekucyjny bada jedynie dopuszczalność egzekucji, a nie zasadność obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji.Stan faktyczny
H. i T. S. zostali zobowiązani ostateczną decyzją PINB do rozbiórki tarasu wraz z zadaszeniem. Wobec niewykonania obowiązku wszczęto postępowanie egzekucyjne, nałożono grzywnę i opłaty egzekucyjne. Zobowiązani wnieśli zarzuty do postępowania egzekucyjnego, które PINB nie uwzględnił. Następnie wnieśli skargę na postanowienie WINB nieuwzględniające ich zarzutów. Skarżący podnosili m.in. kwestie stanu zdrowia, innych postępowań dotyczących samowoli budowlanych oraz wpływu wyników postępowań sądowych na postępowanie egzekucyjne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska WSA Marcin Kamiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2018 r. sprawy ze skargi H. S. i T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego -skargę oddala-
Przedmiotem skargi H.S. i T.S. jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nieuwzględnienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Wobec niewykonania obowiązku nałożonego ostateczną decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej "PINB", z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] nakazującą H. i T.S. dokonanie rozbiórki na własny koszt tarasu wraz z zadaszeniem na budynku gospodarczo-garażowym na działce nr 1985/5 w M. przy ul. [...], PINB wszczął postępowanie egzekucyjne mające na celu wykonanie tego obowiązku. Organ I instancji wystawił w dniu [...] lutego 2018r. tytuł wykonawczy określający treść podlegającego wykonaniu obowiązku i jego podstawę prawną wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej.
Równocześnie postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] nałożył na H. i T.S. grzywnę w kwocie 26 221 zł w celu przymuszenia z powodu uchylania się przez zobowiązanych od wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2018 r. oraz opłaty za czynności egzekucyjne w wysokości 68 zł.
Na w/w postanowienie H. i T.S. wnieśli zażalenie oraz odrębnym pismem z dnia [...] lutego 201 8r. zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
PINB postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] nie uwzględnił zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie H. i T.S. zarzucili naruszenie art. 33 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2018 r., poz. 1314, dalej "u.p.e.a.") poprzez uznanie, że zarzuty zobowiązanych nie zasługują na uwzględnienie, bowiem nie wykazali zaistnienia przesłanki odroczenia wykonania rozbiórki z uwagi na ich zły stan zdrowia. Zakwestionowali stanowisko organu w zakresie, w jakim uznał on, że na prowadzone postępowanie egzekucyjne nie ma wpływu wynik postępowania ze skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2017r. sygn. akt II SA/Rz 1021/16 dot. decyzji WINB z dnia [...] maja 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia garażu oraz postępowań w sprawach samowoli budowlanych dokonanych przez W.M., których okoliczności sprawy opierają się ma podobnym stanie faktycznym.
Działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania- administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej "k.p.a.") oraz art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 u.p.e.a.
W rozpatrywanej sprawie prowadzone postępowanie dotyczy egzekucji należności niepieniężnych. Organ egzekucyjny rozpatrując zarzuty dotyczące prowadzenia egzekucji administracyjnej, bada ich zasadność w granicach określonych w art. 33 § 1 u.p.e.a. Podstawą uwzględnienia zarzutów jest ustalenie, czy prowadzone postępowanie jest dotknięte jedną z wad wymienionych enumeratywnie w art. 33 § 1 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 32 u.p.e.a. organ egzekucyjny lub egzekutor, przystępując do czynności egzekucyjnych, doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. W tytule wykonawczym organ poucza zobowiązanego o przysługującym mu, w terminie 7 dni, do zgłoszenia zarzutów do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 27 § 1 pkt 9 ww. ustawy). Obowiązkiem organu egzekucyjnego właściwego do rozpoznania zarzutów jest w razie ich wniesienia w pierwszej kolejności zbadanie czy dochowany został termin do ich wniesienia oraz czy opierają się one na jednej z przesłanek wskazanych w przepisie art. 33 § 1 ust. 1 pkt 1-10 ww. ustawy.
Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej, zgodnie z art. 33 u.p.e.a. może być tylko okoliczność określona w w/w przepisie, tj.:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
W piśmie z dnia [...] lutego 2018r. H. i T.S. jako podstawę zarzutów do prowadzenia egzekucji wskazali art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., tj. wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Nie jest one jednak uzasadniony. Obowiązek rozbiórki tarasu wraz z zadaszeniem istnieje i jest wykonalny. Decyzja będąca podstawą egzekucji jest decyzją ostateczną i podlega wykonaniu. Powyższy obowiązek jest obowiązkiem o charakterze niepieniężnym a zatem me może ulec przedawnieniu. Egzekwowany obowiązek został określony w ostatecznej decyzji PINB, a skarżący w żaden sposób nie wykazali żadnej z przesłanek określonych w art. 33 u.p.e.a., a wymaganych do uwzględnienia zarzutów zgłoszonych przeciwko prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu. Argumenty przedstawiane przez skarżących dotyczące innych postępowań tj w sprawie samowoli budowlanych dokonanych przez W.M., sprawa rozpoznania skargi kasacyjnej skarżących wniesionej od wyroku WSA w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 1021/16 czy stan zdrowia skarżących nie mieszczą się w dyspozycji art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazane wyżej argumenty skarżących stanowią w istocie zarzut odnoszący się do samej zasadności orzeczonej przez organ I instancji rozbiórki przedmiotowego tarasu z zadaszeniem, a zarzuty podnoszone w tym postępowaniu nie mogą służyć weryfikacji ostatecznych decyzji stanowiących podstawę tytułu wykonawczego. Stosownie do treści art. 29 §1 ustawy, organ egzekucyjny bada z urzędu wyłącznie dopuszczalność egzekucji administracyjnej, me jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Podkreślić należy, że postępowanie egzekucyjne nie może służyć legalizacji samowoli budowlanej. Egzekucja administracyjna prowadzona jest wyłącznie w stosunku do obowiązku zawartego w ostatecznej decyzji, a sytuacja taka ma miejsce w niniejszej sprawie. Aktualnie organ egzekucyjny nie ma żadnych podstaw, aby po raz kolejny ustalać stan faktyczny w przedmiotowej sprawie. W toku postępowania egzekucyjnego nie dokonuje się oceny rozstrzygnięcia wydanego w decyzji, którą nałożono egzekwowany obowiązek, dlatego też zarzuty nie dotyczące zaskarżonego postanowienia nie mają wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie i nie mogą zostać uwzględnione. W rozpatrywanej sprawie zarzuty do postępowania egzekucyjnego są nieuzasadnione, zatem brak jest podstaw do umorzenia nałożonej przez PINB.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie H.i T.S. zarzucili zaskarżonemu postanowieniu:
1) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a w zw. art. 33 u.p.e.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ich niezastosowanie i w konsekwencji błędne uznanie przez organ, iż skarżący nie wykazali, aby zachodziła jakakolwiek z przesłanek wynikających z art. 33 u.p.e.a., w sytuacji gdy:
- postanowienie o nałożeniu grzywny obarczone jest istotnym brakiem, gdyż nie zawiera ono elementu w postaci określenia konkretnej daty wykonania nałożonego na skarżących obowiązków, podobnie jak upomnienie z dnia [...] września 2017 r., w sytuacji, kiedy wskazanie daty w postanowieniu, a wcześniej w upomnieniu poprzedzającym wszczęcie egzekucji jest istotnym elementem orzeczenia, jak również prowadzonej egzekucji administracyjnej,
- wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie wskazanym w postanowieniu winno zawierać zagrożenie, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny w tej samej lub wyższej kwocie, a ponadto egzekucję administracyjną poprzedza upomnienie skierowane do zobowiązanego w zakresie nałożenia na niego wykonania obowiązku z podaniem terminu wykonania tego obowiązku, czego brak jest w sprawie skarżących,
- organ wydając przedmiotowe postanowienie nie wziął pod uwagę, iż skarżący w piśmie z dnia [...] października 2017r. stanowiącym odpowiedź na upomnienie wnieśli o zawieszenie postępowania w sprawie do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 stycznia 2017r., w sprawie o sygn. akt II SA/RZ1021/16 dotyczącego decyzji WINB z dnia [...] maja 2016r., znak [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia, tym bardziej, że wynik sprawy, która zalega w Naczelnym Sądzie Administracyjnym ma znaczenie dla obecnego postępowania wykonawczego i egzekucyjnego, stąd postępowanie w tym przedmiocie winno być zawieszone do czasu rozpoznania skargi na podstawie art. 97 k.p.a. i 98 k.p.a.
- postępowanie egzekucyjne byłoby bezprzedmiotowe, w sytuacji gdyby organ administracyjny pozytywnie rozpatrzył wniosek dotyczące legalizacji zadaszenia tarasu, tymczasem skarga na decyzję utrzymującą w mocy decyzję o rozbiórce została odrzucona z powodu nieuzupełnienia wisu sądowego z winy pełnomocnika skarżącego, a decyzja nakazująca rozbiórkę uostateczniła się,
- zadaszenie zostało wykonane na legalnie wybudowanym garażu, zgodnie ze sztuką budowlaną, budynek usytuowany jest w odległości 5 m od granicy działki W.M., co bezpośrednio wynika z akt sprawy, zaś samowola ta powstała na skutek nienaniesienia przez projektantkę w projekcie archiwalnym zalegającym w Urzędzie Miasta Gminy w [....], uznając te zmiany za mało istotne, ponieważ ustawy Prawa Budowlanego przed Rokiem 2003r., nie definiowały istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę
2) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.a. w zw. art. 33 u.p.e.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia poprzez przyjęcie, iż treść wniesionego zażalenia nie zasługuje na uwzględnienie bez odniesienia się do zarzutów w nim podniesionych oraz zawężenie katalogu przesłanek stanowiących podstawę zaskarżenia ponadto poprzez błędne przyjęcie, że treść wniesionych zarzutów bada się tylko w oparciu o dyspozycję przepisu art. 33 u.p.e.a., zawężając tym samym katalog przesłanek stanowiących podstawę wniesionych zarzutów.
3) naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 8 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do obywateli i z pominięciem zasady równego traktowania stron w procesie w sytuacji poprzez nieuwzględnienie, że między skarżącymi a sąsiadem – W.M. toczą się postępowania w sprawach dokonywanych sukcesywnie licznych samowoli budowlanych. Okoliczności dokonywanych samowoli opierają się na podobnym stanie faktycznym przy czym samowola ta nie jest współmierna do samowoli sąsiada W.M., w związku z czym zachodzi konieczność odroczenia wykonania nałożonego na skarżących obowiązku, do czasu prawomocnych rozstrzygnięć w sprawach przeciwko W.M. Posłuży to porównaniu stanowisk organów przy ocenie podobnych stanów faktycznych. W konsekwencji może okazać się bowiem, że wykonanie przez skarżących obowiązku było przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe zarzuty zażądali uchylenia postanowień obu instancji oraz zasądzenia na rzecz skarżących kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Sąd administracyjny rozpoznając skargę bada zgodność kwestionowanego rozstrzygnięcia z przepisami obowiązującego prawa. Rozpoznając skargę nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, natomiast rozstrzyga w granicach sprawy – art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).
Sąd może uwzględnić skargę tylko wówczas gdy dopatrzy się naruszenia prawa procesowego lub prawa materialnego w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustalenia stanu faktycznego nie budzą wątpliwości.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nakazał skarżącym rozebrać na własny koszt taras wraz z zadaszeniem na budynku gospodarczo – garażowym na działce nr ew. 1985/5 w M., po rozpoznaniu odwołania decyzja ta została utrzymana w mocy. Następnie wniesioną skargę Sąd oddalił wyrokiem z dnia 19 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 670/16. Wobec niewykonania przez skarżących nałożonego na nich obowiązku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w sposób właściwy wszczął egzekucję doręczając inwestorom tytuł wykonawczy określający treść obowiązku podlegającego wykonaniu wraz z klauzulą o skierowaniu do egzekucji administracyjnej. Na postanowienie organu skarżący wnieśli zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Zgodnie z art. 33 ustawy o postepowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu mogą być tylko okoliczności w nim określone a to:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku,
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej,
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4,
4) błąd co do osoby zobowiązanego,
5) niewykonalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia,
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego,
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny,
10) niespełnienie wymogów z art. 27a w zagranicznym tytule w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżący formułując zarzuty wskazali na przepis art. 33 § 1 pkt 1 ustawy o egzekucji w administracji.
Nie budzi wątpliwości, iż obowiązek rozbiórki tarasu wraz z zadaszeniem istnieje i jest wykonalny. Decyzja będąca podstawą egzekucji jest ostateczna. Obowiązek z niej wynikający ma charakter niepieniężny a zatem nie ulega przedawnieniu. Treść obowiązku wynika z decyzji organu.
Argumentacja skarżących, iż toczą się inne postępowania w sprawie samowoli budowlanych W.M. czy stan zdrowia skarżących nie mieszczą się wśród przesłanek uzasadniających zarzuty do postępowania egzekucyjnego. Zarzuty mają za zadanie ochronę w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym a nie ponowną kontrolę rozstrzygnięcia organu w sprawie samowoli budowlanej.
W przedmiotowej sprawie zarzuty skarżących do postępowania egzekucyjnego są nieuzasadnione, ponieważ należy traktować treść przepisu art. 33 ustawy jako wyliczenie wyczerpujące.
Z tych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło