II SA/Rz 1021/16

WyrokWSA w Rzeszowie2017-01-10

Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Marcin Kamiński, Maciej Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia garażu, jeśli kwestia ta została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją wydaną w trybie postępowania naprawczego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie, mimo błędów w uzasadnieniu, odpowiada prawu. Kwestia prawno-budowlana zadaszenia garażu została już rozstrzygnięta prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną w postępowaniu naprawczym, a następnie utrzymaną w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego. W związku z tym, ponowne rozpatrywanie tej sprawy w postępowaniu legalizacyjnym jest niedopuszczalne, ponieważ prowadziłoby do podważenia oceny prawnej wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o legalizację zadaszenia garażu. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że sprawa zadaszenia była już rozstrzygnięta prawomocną decyzją nakazującą rozbiórkę tarasu wraz z zadaszeniem. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, powołując się na art. 61a K.p.a. i istnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania, w tym toczące się postępowanie odwoławcze w innej sprawie dotyczącej tego samego obiektu. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 61a K.p.a. i brak podstaw do odmowy wszczęcia postępowania legalizacyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia -skargę oddala- Przedmiotem skargi HS jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], wydane w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco: W piśmie z dnia 19 lutego 2016 r. HS zawarła skierowany do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] wniosek o "legalizację zadaszenia garażu, podniesionego na pięciu murowanych słupkach o wysokości 2 m, na legalnie wybudowanych garażu", zlokalizowanego w odległości 5 m od granicy z działką sąsiednią o nr 1986/6 (bez podania miejscowości). Postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], znak: [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej również: PINB) w [...] działając na podstawie art. 61a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (K.p.a.), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie legalizacji zadaszenia garażu podniesionego na pięciu murowanych słupkach o wysokości 2 m, w odległości 5 m od granicy z sąsiednią działką o nr 1986/6 w [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ podał, że sprawa zadaszenia nad garażem została rozpoznana przez PINB w [...] w postępowaniu prowadzonym nr [...] i zakończona decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej również: WINB) z dnia [...] czerwca 200 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję PINB w [...] i jednocześnie nakazującą HS, TS rozbiórkę tarasu wraz z zadaszeniem w terminie do 30 października 2002 r., w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budowanego budynku gospodarczo-garażowego i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Wobec powyższego legalizacja zadaszenia nie może być ponownie przedmiotem postępowania administracyjnego skoro rozstrzygnięcie w tym przedmiocie już zapadło. W zażaleniu na to postanowienie HS wniosła o zmianę "zaskarżonej decyzji" poprzez wszczęcie postępowania w sprawie, względnie o uchylenie "zaskarżonej decyzji" i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia PINB w [...]. Zdaniem skarżącej organ I instancji odmawiając wszczęcia postępowania w sprawie naruszył art. 61a K.p.a., gdyż wniosek w przedmiocie legalizacji opisanego wyżej zadaszenia garażu jest pierwszym wnioskiem w sprawie i nie ma związku z prawomocnie zakończonym postępowaniem. Skarżąca podniosła, że w sprawie legalizacji zadaszenia garażu nigdy wcześniej nie toczyło się postępowanie administracyjne. Budynek garażowy został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę i "poprawkami" naniesionymi przez uprawnionego projektanta, zaś przy budowie budynku garażowego" skarżąca "korzystała z tego projektu", a okoliczności te zostały wykazane w postępowaniu prowadzonym przez PINB w [...] pod nr [...]. W sprawie tej projektant tego budynku był "szantażowany" przez PINB w [...] utrata uprawnień budowlanych, skutkiem czego był wyrok skazujący Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] października 2006 r. II [...]. Skarżąca podniosła ponadto, że budynek garażu znajduje się w odległości 5 m od granicy z działką sąsiednią i jest wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną, wobec czego wniosek o legalizację jest w pełni zasadny. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Organ odwoławczy wskazał, że kwestionowane postanowienie zostało wydane po rozpatrzeniu wniosku skarżącej o "legalizację zadaszenia". Podstawę odmowy wszczęcia postępowania stanowi przepis art. 61a § 1 K.p.a. Organ podał, że przepis ten, obowiązujący od dnia 11 kwietnia 2011 r. został dodany ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i stanowi podstawę do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61 K.p.a., zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Zdaniem organu ustawodawca wprowadził w tej regulacji dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Jedną z ich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną. Przesłanką do wydania postanowienia w trybie art. 61a § 1 K.p.a. jest też zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Ustawodawca nie określił, jakie są to inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Przez uzasadnione przyczyny należy rozumieć takie sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania: np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło już rozstrzygniecie lub, gdy w przepisach prawa brak jest podstawy materialno-prawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Postanowienie wydane na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. ma bowiem charakter procesowy, a zatem z jego istoty wynika, że odmowa wszczęcia postępowania "z innych uzasadnionych przyczyn" opierać się musi na okolicznościach oczywistych i niespornych. Organ podał, że w opisywanej sprawie zachodzi druga z przesłanek, tj. zaistnienie innej przyczyny uniemożliwiającej wszczęcie postępowania. Z treści wniosku HS wynika, że dotyczył on wszczęcia postępowania legalizacyjnego w sprawie zadaszenia garażu podniesionego na pięciu murowanych słupkach o wysokości 2 m na wybudowanym garażu, zlokalizowanym w odległości 5 m od granicy z sąsiednią działką nr 1986/6 w [...]. Skarżąca składając wniosek powołała się na znak sprawy prowadzonej przez organ I instancji tj. [...]. Organ wskazał, że postępowanie w sprawie nr [...] dotyczyło budowy tarasu wraz z zadaszeniem budynku gospodarczo-garażowego, położonego na działce nr 1985/5 w [...], które zostało zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] nakazującą HS, TS rozebrać na własny koszt taras wraz z zadaszeniem na budynku gospodarczo-garażowym na działce nr 1985/5 w [...].[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] uchylił w całości ww. decyzję PINB w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Powyższa decyzja z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] była przedmiotem kontroli sądowo-administracyjnej. Prawomocnym wyrokiem z dnia 4 grudnia 2013 r. II SA/Rz 474/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Organ odwoławczy podniósł, że w dacie złożenia wniosku tj. "7 marca 2016 r.", przed [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego toczyło się postępowanie odwoławcze w związku z opisanym wyżej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2013 r. II SA/Rz 474/13, które zostało zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...]. Nie było zatem podstaw do wszczęcia odrębnego postępowania zainicjowanego wnioskiem HS z dnia [...] lutego 2016 r., gdyż w sprawie zachodzą inne uzasadnione przyczyny uniemożliwiające wszczęcie tego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie, HS wniosła o uchylenie zaskarżonej orzeczenia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie art. 61a k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie zalegalizowania zadaszenia garażu podniesionego na pięciu murowanych słupkach o wysokości 2 m, zrealizowanego na legalnie wybudowanym garażu zlokalizowanym w odległości 5 m od granicy z sąsiednią działką nr 1986/6, a to z uwagi na zakończone prawomocną decyzją WINB z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] postępowanie uchylające w całości decyzję PINB w [...] z jednoczesnym nakazaniem rozebrania tarasu wraz z zadaszeniem, w sytuacji, gdy w postępowaniu zakończonym prawomocną decyzją WINB z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] nie były rozpatrywane kwestie związane z legalizacją opisanego wyżej obiektu budowlanego, a tym samym nie wydano w sprawie prawomocnej decyzji, wobec czego organ winien wszcząć postępowanie w przedmiocie wniosku o legalizację. Zdaniem skarżącej przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia doszło do naruszenia przepisu art. 61a k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie polegające na odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie o zalegalizowanie spornego zadaszenia garażu. Skarżąca wskazała, że w postępowaniu zakończonym prawomocną decyzją WINB z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...], nie była rozpatrywana kwestia związana z legalizacją opisanego wyżej obiektu budowlanego. Tym samym organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienie nie mógł oprzeć się na dyspozycji zawartej w art. 61a k.p.a., albowiem przesłanka zakończenie prawomocnego postępowania w sprawie, a tym samym niemożność ponownego rozpoznania wniosku nie zachodzi. Ponadto na uwadze należy mieć również fakt, że ustawa Prawo budowlane dopuszcza możliwość ubiegania się o "legalizację" samowoli budowlanej. Tym samym zdaniem skarżącej, organ nie zastosował obowiązującej ustawy Prawo budowlane, którą zgodnie z zasadą legalizmu winien był wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Skarżąca wskazała, że art. 61a § 1 k.p.a. określa dwie przesłanki, które powodują, że postępowanie w danej sprawie nie może być wszczęte. Po pierwsze, podmiot wnoszący żądanie wszczęcia postępowania nie jest stroną, po drugie zaś, jeżeli "z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte". W ocenie skarżącej umieszczenie tej drugiej przesłanki może budzić poważne wątpliwości, gdyż projektodawca nowelizacji K.p.a. nie wskazał w uzasadnieniu jakichkolwiek przypadków, w których przesłanka powyższa zostałaby wypełniona. Odmowa wszczęcia postępowania powinna mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia. Zastosowanie art. 61a § 1 k.p.a. powinno być ograniczone do sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania zgłoszone zostało przez podmiot oczywiście nieuprawniony, a stwierdzenie tego nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (wyrok NSA z dnia 18 listopada 2014 r. II OSK 1045/13). Skarżąca podniosła, że powoływała się na znak sprawy [...], jednakże w tej sprawie organ nakazał rozebranie na własny koszt tarasu wraz z zadaszeniem na budynku gospodarczo - garażowym. Organ nie wypowiedział się natomiast w kwestii legalizacji zadaszenia, albowiem brak jest decyzji odmawiającej skarżącej legalizacji tego obiektu budowlanego. Odnosząc się do kwestii legalizacji zadaszenia skarżąca podniosła, że budynek garażowy został wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę tj. decyzją z dnia [...] listopada 1997 r. nr [...] i poprawkami naniesionymi przez uprawnionego projektanta - DP, która jednak nie naniosła zmian przed rozpoczęciem budowy w archiwalnym projekcie budowlanym znajdującym się w Urzędzie Miasta [...]. Projektantka wyjaśniła, że nie naniesienie przez nią zmian w projekcie archiwalnym związany było z okolicznością, że zmiana miała charakter mało istotny. Kierownik budowy wyjaśnił odwołującej, że zmiany nie zostały naniesione nie tylko z uwagi na charakter zmiany - mało istotny, ale również z uwagi na obowiązującą w czasie ustawę Prawo budowlane, która w tym czasie nie zawierała w sobie pojęcia "istotnych odstępstw od projektu". Ponadto, budynek garażu znajduje się w odległości 5 m od granicy z działką sąsiednią i jest wybudowany zgodnie ze sztuką budowlaną. W opisywanej sprawie brak jest zatem decyzji odnoszącej się do postępowania naprawczego, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego, a tym samym wniosek o wszczęcie takiego postępowania jest w pełni zasadny. Skarżąca podniosła, że prowadzone z urzędu postępowanie naprawcze może doprowadzić do wydania jednej z kilku decyzji, o których mowa w art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Natomiast w przypadku stwierdzenia braku przesłanek do ich wydania organ powinien umorzyć postępowanie naprawcze jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. (wyrok WSA w Gliwicach z 8 października 2007 r. II SA/G1 425/07, wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 kwietnia 2005 r. VII SA/Wa 493/04). W kontekście powyżej wskazanego poglądu zdaniem skarżącej wskazać, należy że brak jest decyzji umarzającej postępowanie naprawcze, natomiast organy administracji do dnia dzisiejszego wydały decyzję w przedmiocie nakazania doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem budynku gospodarczo - garażowego przez jego rozbiórkę. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła, że sporny taras został wybudowany z zachowaniem zasad sztuki budowlanej, nie zagraża otoczeniu, nie narusza interesów osób trzecich, w inny sposób zagraża środowisku lub otoczeniu. Zadaszenie podniesione na pieciu słupkach jedynie w niewielkim stopniu odbiega od projektu. Nadto, powyższa zmiana nie narusza interesów właściciela sąsiedniej nieruchomości, a to w kontekście art. 140 i 144 K.c. Na sąsiedniej nieruchomości dokonano trzy samowole budowlane, w których prowadzona jest uciążliwa dla właścicieli sąsiednich nieruchomości działalność gospodarcza (warsztat samochodowy, handel samochodami i częściami samochodowymi, myjnia samochodowa). Organy nadzoru budowlanego od wieli lat usiłują zalegalizować samowole budowlane na nieruchomości sąsiedniej, które nie spełniają warunków techniczno-budowlanych określonych obowiązującą ustawa Prawo budowlane oraz zakłócającą interesy osób trzecich. Podniesienie dachu na pięciu słupkach w porównaniu z samowolami budowlanymi na sąsiedniej nieruchomości prowadzi do stwierdzenia, że inwestycje skarżącej są nieznaczne i nie oddziałują na nieruchomość sąsiednią. Dlatego też wniosek o legalizację samowoli budowlanej jest w pełni zasadny nie tylko w świetle obowiązującego prawa ale również zasad współżycia społecznego. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zaskarżone postanowienie pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Sąd administracyjny sprawuje legalnościową kontrolę zaskarżalnych działań lub zaniechań kompetencyjnych organów administracji publicznej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych), będąc związany granicami sprawy administracyjnej sensu largo, której dotyczy skarga. Jednocześnie sąd ten nie jest – co do zasady – związany granicami skargi, w tym podniesionymi zarzutami i wnioskami oraz powołaną przez stronę skarżącą podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, p.p.s.a.), biorąc z urzędu pod rozwagę wszelkie stwierdzone naruszenia prawa i sankcjonując je w granicach wyznaczonych w art. 145-150 p.p.s.a. lub w przepisach szczególnych. Sprawa dotycząca kwalifikacji prawno-budowlanej przedmiotowego "zadaszenia garażu podniesionego na pięciu murowanych słupkach o wysokości 2 m na legalnie wybudowanym garażu" dobudowanym do budynku na działce nr 1985/5 w [...] została już rozstrzygnięta ostateczną i prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną w tzw. postępowaniu naprawczym. Prawomocnym wyrokiem z dnia 22 września 2004 r. (sygn. SA/Rz 1478/02) WSA w Rzeszowie orzekł o oddaleniu skargi na powyższą decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r., na mocy której skarżącej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 (w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 sierpnia 1997 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane, ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych ustaw, obowiązującym w dniu wydania powyższej decyzji) nakazano wykonanie rozbiórkowych robót budowlanych w odniesieniu do tarasu i zadaszenia oraz wykonania czynności polegających na uzyskaniu pozwolenia na wznowienie robót. Ponieważ skarżąca nie zaskarżyła powyższego wyroku do NSA, dlatego stał się on prawomocny, pociągając za sobą uzyskanie cechy prawomocności przez decyzję skarżonego organu z dnia [...] czerwca 2002 r., co do której powyższym wyrokiem skargę oddalono. W powyższej decyzji przesądzono, że wykonany fragment (część) obiektu budowlanego powstał w wyniku istotnych odstępstw od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia 20 października 1997 r. o pozwoleniu na budowę, nie stanowiąc samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 p.b. Następnie w postępowaniu wszczętym na podstawie art. 51 ust. 3 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. stwierdzono niewykonanie obowiązków nałożonych wskazaną wyżej prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. (obejmujących przede wszystkim wykonanie robót rozbiórkowych) oraz nakazano rozbiórkę tarasu z zadaszeniem. Powyższa decyzja została uchylona decyzją organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2013 r., która została następnie uchylona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 4 grudnia 2013 r. wydanym w sprawie II SA/Rz 474/13, który został utrzymany w mocy wyrokiem NSA z dnia 26 listopada 2015 r. Po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. Wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r. WSA w Rzeszowie oddalił skargę na decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2016 r. W związku z powyższym należy przyjąć, że sprawa kwalifikacji prawnej powyższego obiektu (taras z zadaszeniem) została ostatecznie załatwiona prawomocną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. i nie może być ponownie rozstrzygana w postępowaniu administracyjnym. Organy administracji oraz sądy administracyjne orzekające w przedmiocie kwalifikacji prawnej tzw. samowoli budowlanej oraz zastosowania względem niej trybu rozbiórkowego albo naprawczego nie mogą bowiem nie uwzględnić związania prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego (art. 170 p.p.s.a.) oddalającym skargę na decyzję, w której dokonano tego rodzaju kwalifikacji prawnej (w niniejszej sprawie chodzi o decyzję z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.). Podmioty te nie są również uprawnione do podważania oceny prawnej wynikającej z prawomocnego wyroku (art. 153 p.p.s.a.) oddalającego skargę na tego rodzaju decyzję. Wobec związania prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę na decyzję, na mocy której uznano, że sporny obiekt budowlany podlega trybowi naprawczemu, niedopuszczalne okazało się wszczęcie i prowadzenie postępowania rozbiórkowo-legalizacyjnego, które prowadziłoby do podważenia oceny prawnej wyrażonej w tym wyroku. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że ten sam stan faktyczny związany z powstałym obiektem budowlanym nie może być bowiem jednocześnie kwalifikowany w świetle podstaw normatywnych określonych w przepisach art. 48 (postępowanie rozbiórkowo-legalizacyjne) i art. 51 p.b. (postępowanie naprawcze), a więc w płaszczyźnie normatywnej nie może prowadzić do powstania dwóch równoległych spraw administracyjnych. Powyższe podstawy wykluczają się wzajemnie w odniesieniu do tego samego obiektu budowlanego, który albo jest samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 p.b., albo nią nie jest. Z treści art. 51 ust. 1 p.b. wynika jednoznacznie, że ma on zastosowanie w wypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 p.b. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że podstawy do prowadzenia żądanego przez skarżącą postępowania legalizacyjnego w sprawach budowlanych zostały wprowadzone do porządku prawnego ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Powyższa ustawa nowelizująca weszła w życie 11 lipca 2003 r., a więc już po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 13 czerwca 2002 r. Do dnia 10 lipca 2003 r. legalizację samowoli budowlanej regulował przepis art. 49 p.b., który przewidywał przedawnienie kompetencji do orzeczenia nakazu rozbiórki po upływie 5 lat od dnia zakończenia budowy. Organ orzekający w dniu 13 czerwca 2002 r. w sprawie spornego obiektu budowlanego nie mógł zatem zastosować procedury legalizacyjnej w kształcie nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. Mając na względzie powyższe argumenty, należy przyjąć, że wszczęcie i prowadzenie na podstawie art. 48-49 p.b. postępowania legalizacyjnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw w odniesieniu do obiektu, co do którego wydano wcześniej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. prawomocną (utrzymaną w mocy prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego) decyzję w trybie postępowania naprawczego, nie jest dopuszczalne, a zatem w razie złożenia przez stronę żądania wszczęcia postępowania rozbiórkowo-legalizacyjnego względem tego rodzaju obiektu obowiązkiem właściwego organu nadzoru budowlanego jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego. Wobec uznania, że pomimo częściowo błędnego uzasadnienia oraz niepełnej wykładni przepisów prawa materialnego, zaskarżone postanowienie powinno zostać utrzymane w mocy, a zatem stwierdzone naruszenia prawa nie miały wpływu na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło