II FSK 3325/16
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-11-14
Skład orzekający: Jerzy Płusa, Małgorzata Wolf-Kalamala, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia trzech rachunków bankowych, mimo braku środków na nich, stanowi zbyt uciążliwy środek egzekucyjny w postępowaniu egzekucyjnym w administracji? Czy tytuł wykonawczy zawierający wskazanie numeru i daty wydania decyzji jako podstawy prawnej obowiązku oraz rodzaj i kwotę należności jest wystarczająco precyzyjny?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zastosowanie jednego środka egzekucyjnego (zajęcia rachunków bankowych) do kilku banków, nawet jeśli okazało się bezskuteczne z powodu braku środków, nie stanowi nadmiernej uciążliwości, zwłaszcza gdy strona nie zaproponowała mniej uciążliwego alternatywnego środka. Sąd uznał również, że tytuł wykonawczy zawierający wskazanie decyzji jako podstawy prawnej, jej numer, datę wydania, rodzaj i kwotę należności, jest wystarczający i nie narusza przepisów w sposób istotny wpływający na wynik sprawy.Stan faktyczny
Strona wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, kwestionując zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (zajęcie trzech rachunków bankowych) oraz brak pełnej podstawy prawnej w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny odmówił uznania zarzutów, podobnie jak Dyrektor Izby Skarbowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną strony.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędziowie: NSA Małgorzata Wolf-Kalamala, WSA del. Alina Rzepecka (sprawozdawca), Protokolant Szymon Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 14 listopada 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 497/16 w sprawie ze skargi A.M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Krakowie z dnia 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A.M. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie kwotę 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z 7 lipca 2016 r. sygn. akt I SA/Kr 497/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA, Sąd I instancji) po rozpoznaniu
w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym oddalił skargę A.M. (dalej: skarżąca, strona) na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej
w Krakowie (dalej: organ, DIS) z 11 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Jako podstawę prawną powołano art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Wyrok (podobnie, jak pozostałe orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu) jest dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/.
Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że postanowieniem
z 14 grudnia 2015 r. nr Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. (dalej: NUS, organ egzekucyjny) odmówił stronie uznania postawionych przez nią zarzutów
w postępowaniu egzekucyjnym. Z rozstrzygnięcia tego wynika, że organ ten prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku strony (zobowiązanej) na podstawie tytułu wykonawczego z 29 października 2015 r. nr [...] obejmującego zaległość
w podatku dochodowym w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2009 r. (na podstawie orzeczenia z 21 września 2015 r.
nr [...]). Egzekucję wszczęto 27 listopada 2015 r. z chwilą doręczenia stronie odpisu tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniami o zajęciu wierzytelności
z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w P. S.A., M. S.A. i I. S.A.
Skarżąca pismem z 4 grudnia 2015 r. wniosła zarzuty w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego, wskazując na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego [na podstawie art. 33 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1619 z późn. zm. dalej: u.p.e.a.)], oraz niepodanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku [na podstawie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.]. Według niej, organ egzekucyjny nie dochował należytej staranności i nieprawidłowo przygotował tytuł wykonawczy, czym dopuścił się naruszenia art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Zajęcie trzech rachunków bankowych świadczy
o nieuzasadnionej intensywności postępowania egzekucyjnego. Zaznaczyła też, że
z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że przedmiotowa egzekucja nie zmierza do wyegzekwowania zaległości podatkowej lecz do przerwania zbliżającego się terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Zarzuciła też, że w tytule wykonawczym nie wskazano podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku.
NUS odmawiając uznania postawionych przez stronę zarzutów stwierdził, że skoro egzekucja z trzech rachunków bankowych okazała się bezskuteczna, nie można mówić o uciążliwości tego środka egzekucyjnego. Zaznaczył też, że podstawa prawna obowiązku w tytule wykonawczym została prawidłowo określona.
W zażaleniu na powyższe orzeczenie skarżąca podtrzymała wcześniejsze zarzuty. Jej zdaniem zajęcie trzech rachunków bankowych, na których wcześniej brakowało środków pieniężnych jest działaniem zbyt uciążliwym, niczym nie uzasadnionym i bezcelowym, przez co narusza art. 7 § 2 u.p.e.a.
DIS postanowieniem z 11 lutego 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W motywach wskazał, że zgodnie z art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty
w postępowaniu egzekucyjnym rozpatrywane są po uzyskaniu wiążącego stanowiska wierzyciela. W niniejszej sprawie mając na uwadze okoliczność, że NUS jest jednocześnie organem egzekucyjnym, jak i wierzycielem, wydanie odrębnego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela było zbędne. Stwierdził też, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności
i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Odnosząc się do zarzutu zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego zauważył, że w myśl art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku. Wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane w konkretnej sprawie, powinien być dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych. Organ egzekucyjny powinien zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru.
Organ podkreślił, że jak wynika z akt, NUS podjął próbę zajęcia trzech rachunków bankowych. Strona nie wskazała, jaki inny środek egzekucyjny organ mógłby zastosować celem skutecznego wyegzekwowania zobowiązania. Takie wskazanie ułatwiłoby prowadzenie egzekucji, byłoby mniej zaskakujące i mniej uciążliwe dla zobowiązanej. Zaznaczył też, że organ egzekucyjny zastosował jeden środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, pomimo, że skierował go do trzech banków.
Zdaniem DIS, biorąc powyższe pod uwagę nie można mówić o zastosowaniu zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, a samo twierdzenie o uciążliwości środka egzekucyjnego nie jest powodem uznania zarzutu za zasadny.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu DIS wyjaśnił, że w przedmiotowym tytule wykonawczym, jako podstawę prawną obowiązku wierzyciel wskazał orzeczenie
z 21 września 2015 r. nr [...]. Mając na względzie brzmienie art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. stwierdził, że treść przedmiotowego tytułu wykonawczego spełnia wymagania zawarte w tym przepisie, oraz że żaden przepis nie obliguje do zamieszczenia w tytule wykonawczym informacji odnośnie organu podatkowego, który wydał orzeczenie.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie strona zarzuciła naruszenie art. 7 § 2, art. 33 § 1 pkt 8 oraz pkt 10 u.p.e.a. Wniosła o jego uchylenie wraz z poprzedzającym postanowieniem organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
DIS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Sąd I instancji wymienionym na wstępie wyrokiem oddalił skargę strony, albowiem uznał, że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania go z obrotu prawnego.
Następnie wyjaśnił, że zgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Przepis ten statuuje dwie zasady: zasadę celowości, czyli stosowania środków prowadzących bezpośrednio do wykonania obowiązku oraz zasadę stosowania najłagodniejszego środka egzekucyjnego. Przy czym zamknięty katalog środków egzekucyjnych stosowanych
w postępowaniu egzekucyjnym należności pieniężnych wymieniony został w art. 1a
pkt 12 lit. a u.p.e.a. WSA podkreślił, że celem każdego postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w zgodzie z obowiązującymi przepisami, jest doprowadzenie do zaspokojenia należności wierzyciela. W tym kontekście, z treści art. 7 § 2 u.p.e.a. jednoznacznie wynika konieczność zastosowania takiego środka lub środków egzekucyjnych, które umożliwiają pokrycie powstałych zaległości. Natomiast zastosowanie najmniej uciążliwego środka egzekucyjnego może mieć miejsce
w przypadku istnienia w tym względzie możliwości wyboru. Jak jednoznacznie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych organ musi mieć wybór
w zastosowaniu najmniej uciążliwego środka egzekucji, a logika podpowiada, że
o wyborze środka najmniej uciążliwego może być mowa tylko, gdy taki wybór istnieje. Jednocześnie strona ma możliwość obrony w toku postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzuty wymienione w art. 33 u.p.e.a., z których jeden – podniesiony
przez nią w niniejszej sprawie – dotyczy zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.). Biorąc pod uwagę rodzaj zastosowanego środka w postaci zajęcia rachunku bankowego oraz argumentację skarżącej, Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez organy co do bezpodstawności tego zarzutu.
Zasadnie - w ocenie Sądu - w okolicznościach sprawy organ egzekucyjny spośród przewidzianych w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. wybrał ten, który najlepiej i najprościej realizował zakładany cel, tj. egzekucję z rachunku bankowego. W przypadku prowadzenia takiej egzekucji zobowiązany zostaje ograniczony w prawie udzielania zleceń, rozliczeń pieniężnych i to jedynie do wysokości należności, która podlega egzekucji. Rachunek pozostaje więc otwarty, a zobowiązany może dysponować swobodnie nadwyżką ponad zajętą kwotę. Ponadto z mocy art. 81 § 4 i 5 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje prawo wypłat z rachunku bankowego bez zgody organu egzekucyjnego na bieżące wynagrodzenia za pracę, które mogą być dokonane po złożeniu bankowi odpisu listy płac lub innego wiarygodnego dowodu, a także na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składek na ubezpieczenie społeczne należne od wypłat dokonywanych na bieżące wynagrodzenia.
WSA zwrócił też uwagę, w piśmiennictwie się wskazuje, że kolejność w jakiej ustawa wylicza środki egzekucyjne, ma znaczenie w przypadku egzekucji należności pieniężnych, są one bowiem uszeregowane od najłagodniejszego do najbardziej dolegliwego (art. 1a pkt 12 lit. a u.p.e.a.) [ por. W. Cisowska-Sakrajda, Komentarz do art. 1(a) ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, LEX 2010]. Tym samym powinny być stosowane w takiej kolejności, zgodnie z zasadą stosowania najłagodniejszego środka prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku.
Według Sądu, brak było podstaw, aby uznać zajęcie rachunku bankowego za zbyt uciążliwe, tym bardziej, że okazało się ono jak dotąd bezskuteczne w związku
z brakiem środków pieniężnych. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ zastosował jeden środek egzekucyjny, nawet jeżeli skierowany on został do kilku rachunków bankowych. Skarżąca zarzuciła, że organ bezpodstawnie zażądał od niej przedstawienia alternatywnego środka egzekucyjnego, wskazując, że wymóg taki nie wynika z przepisów, a nawet jeżeli został on wywiedziony w orzecznictwie, to nie powinien on dotyczyć niniejszej sprawy, w której organ posiada wiedzę na temat sytuacji majątkowej skarżącej. Jak wskazano jednak powyżej, aby można było podjąć rozważania na temat uciążliwości środka egzekucyjnego, musi istnieć wybór pomiędzy różnymi środkami. W interesie zobowiązanego leży zatem wskazanie alternatywnej metody prowadzącej do zaspokojenia wierzyciela, a nie oczekiwanie, że organ sam znajdzie mniej dolegliwe rozwiązanie. W sytuacji, gdy organ ma do dyspozycji tylko jeden środek, to nie tylko jest on uprawniony, ale i zobowiązany do jego zastosowania. Skoro w niniejszej sprawie zobowiązana nie przedstawiła sposobu, który byłby dla niej mniej uciążliwy, a jednocześnie mógł doprowadzić do zaspokojenia wierzyciela, ograniczając się do gołosłownych zarzutów, ich uwzględnienie byłoby nadużyciem ze strony organu.
WSA uznał również za bezzasadny zarzut zgłoszony na podstawie art. 33 § 1 pkt 10
w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., albowiem oceniane tytuły wykonawcze spełniały wymagania wynikające z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. Stosownie do dyspozycji tego przepisu w przypadku egzekucji należności pieniężnej tytuł wykonawczy zawiera m. in. wskazanie podstawy prawnej obowiązku, co zostało uwzględnione w przedmiotowym dokumencie. Przez wskazaną podstawę prawną należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, tj. wskazanie aktu prawnego (prawa materialnego), na podstawie którego wydano decyzję administracyjną lub też samej decyzji, wydanej na podstawie tych aktów. W kwestionowanym tytule wykonawczym wystawionym na formularzu sporządzonym wg ustalonego wzoru, w rubryce "akt normatywny (stanowiący podstawę do wydania orzeczenia (...)" w pełni odzwierciedlono podstawy prawne obowiązku wskazując, że podstawą prawną jest orzeczenie z 21 września 2015 r. o nr [...]. W innych rubrykach wskazano z kolei, że egzekwowane zobowiązanie dotyczy podatku dochodowego w wysokości 19% pobieranego od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej za 2009 r. Zarzut skarżącej, jakoby podstawy prawnej kwestionowanego tytułu wykonawczego nie dało się zidentyfikować Sąd uznał za całkowicie bezpodstawny.
W skardze kasacyjnej strona na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie: 1/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 pkt 8 w zw. z art. 7 § 2 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie DIS
z 11 lutego 2016 r. podczas, gdy środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunków bankowych jest zbyt uciążliwym środkiem egzekucyjnym i nie prowadzi do wyegzekwowania zaległości podatkowej tylko do przerwania biegu terminu przedawnienia; 2/ art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie skargi na postanowienie DIS z 11 lutego 2016 r. podczas, gdy tytuł wykonawczy nr [...] nie zawiera informacji dot. pełnej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, chociaż wymagają tego przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z 16 maja 2014 r. w sprawie wzorów tytułów wykonawczych stosowanych w egzekucji administracyjnej.
Strona wniosła: 1/ na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi l instancji, 2/ na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. o rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej na rozprawie; 3/ na podstawie art. 203 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 i 4 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego na jej rzecz, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną DIS podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wniósł o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje;
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, a wyrok odpowiada prawu.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Analiza akt sprawy wskazuje, że nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogą zatem dotyczyć jedynie naruszeń przepisów podniesionych w skardze kasacyjnej, w której sformułowano zarzuty procesowe z powołaniem na treść art. 174 pkt 2 p.p.s.a.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi kasacyjnej wymieniony w pkt 1 jej petitum. Autor skargi kasacyjnej podniósł w tym względzie, że zastosowany wobec strony środek egzekucyjny w postaci egzekucji z rachunków bankowych jest zbyt uciążliwym i nie prowadzi do wyegzekwowania zaległości podatkowej tylko do przerwania biegu terminu przedawnienia.
Dla porządku w pierwszej kolejności należy podkreślić, że słusznie WSA
w zaskarżonym wyroku stwierdził, że w niniejszej sprawie organ egzekucyjny zastosował jeden środek egzekucyjny - zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego - pomimo, że skierował go do trzech banków. Nadto, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, zajęcie wszystkich kont bankowych, w ramach jednego środka egzekucyjnego należy do standardowych środków egzekucyjnych.
Co do zasady, wybór środków egzekucyjnych, które mają być zastosowane
w konkretnej sprawie, powinien być dokonany w taki sposób, aby doprowadzić do wykonania obowiązku bez potrzeby stosowania kolejnych środków egzekucyjnych.
Organ egzekucyjny powinien zrezygnować ze stosowania tych środków, które są bardziej uciążliwe dla zobowiązanego.
Dokonany przez NUS wybór środka egzekucyjnego był w rozpoznawanej sprawie ograniczony zasadą celowości postępowania. Zgodnie z treścią art. 7 § 2 u.p.e.a. organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków – środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Logika podpowiada, że o wyborze środka najmniej uciążliwego można mówić tylko, gdy wybór istnieje, to jest gdy organ egzekucyjny może zastosować co najmniej dwa środki. Strona nie wskazała, jaki inny środek egzekucyjny organ mógłby zastosować celem skutecznego wyegzekwowania zobowiązania. Wobec nie wskazania przez nią innego środka egzekucyjnego, ewentualnie mniej dolegliwego, nie sposób uznać tych dokonanych przez organ za zbyt uciążliwe.
Pozbawiony usprawiedliwionych podstaw jest również zarzut skargi kasacyjnej wyszczególniony w pkt 2 jej petitum, w ramach którego strona wskazała na brak w w/w tytule wykonawczym informacji dotyczącej pełnej podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku, co upatrywała w braku wskazania rodzaju orzeczenia, wydanego w dniu 21 września 2015 r.
Odnosząc się do tego zarzutu i argumentów w tym względzie powołanych należy przede wszystkim zaznaczyć, że autor skargi kasacyjnej nie wykazał, by to – w jego przekonaniu naruszenie przepisów postępowania - było istotne i miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nałożono na wnoszącego skargę kasacyjną obowiązek wykazania nie tylko tego, że zaskarżony wyrok narusza przepisy postępowania, lecz również tego, że naruszenie to mogło mieć wpływ, i to istotny, na wynik sprawy. Skuteczne wniesienie takiego zarzutu wymaga zatem uprawdopodobnienia istnienia związku przyczynowego między wspomnianym naruszeniem a treścią rozstrzygnięcia
( por. J Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym. Komentarz, Wyd. 3, Warszawa 2008, s. 426), polegającego na tym, że gdyby do tego uchybienia nie doszło, to treść rozstrzygnięcia podjętego wyrokiem byłaby inna (por. B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. II, Warszawa 2006, s. 387; wyrok NSA z 10 kwietnia 2008r., sygn. akt I FSK 232/07). W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te należało rozwinąć, wskazując na argumenty przemawiające za zasadnością przedstawionych twierdzeń, w tej części skargi kasacyjnej znaleźć się winien także wywód, wskazujący na to, że gdyby nie doszło do wskazanego w środku odwoławczym naruszenia, wynik sprawy byłby inny. Tylko bowiem tego typu istotne naruszenie skutkować może uchyleniem orzeczenia. Kontrolowana skarga kasacyjna wymaganiom tym nie sprostała.
Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale w określonym celu. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowana kwota, do zapłaty której rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania kwoty, która nie obciąża zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do uznania zarzutów za zasadne i w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego [ tak m.in. wyrok NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2222/15].
W orzecznictwie wypracowany został już pogląd, że podanie podstawy prawnej egzekwowanego obowiązku zależy od tego, co jest źródłem tego obowiązku; jeśli obowiązek podlegający egzekucji wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym; jeśli zaś jego źródłem jest bezpośrednio przepis prawa, należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika (tak m.in. wyroki NSA: z 28 marca
2018 r., sygn. akt II FSK853/16 i sygn. akt II FSK 1061/16).
W niniejszej sprawie, w części E tytułu wykonawczego, jako podstawę obowiązku podlegającego egzekucji organ wskazał decyzję o podanym numerze i dacie jej wydania. Nadto, jako rodzaj należności pieniężnej wskazał podatek dochodowy
w wysokości 19 % pobierany od dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej. Podano również [m. in.] kwotę należności pieniężnej, datę od której naliczane są odsetki, jak i kwotę odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego.
Zatem, kiedy zważyć, że tytuł wykonawczy prawidłowo opisuje decyzję, na podstawie której został wystawiony oraz wysokość należności podlegającej egzekucji, wynikającej z tej decyzji, to w konsekwencji zasadna jest konstatacja, że ten tytuł wykonawczy pozwalał organowi na prawidłowe przeprowadzenie postępowania egzekucyjnego, a w jego ramach samej egzekucji podatku dochodowego wynikającego z przedmiotowej decyzji, przy jednoczesnej pełnej i niewątpliwej wiedzy zobowiązanej – strony, jaka należność i na jakiej podstawie jest od niej egzekwowana wobec braku dobrowolnej zapłaty.
Na zakończenie, w kontekście wywodów autora skargi kasacyjnej, przywołać należy pogląd wyrażony w wyroku z 15 lutego 2011 r., sygn. akt II FSK 1842/09, który Sąd
w składzie niniejszym w pełni podziela, że zaaprobowanie poglądu, że każda, nawet drobna usterka formalna, dotycząca składników treści tytułu wykonawczego, uzasadnia zawsze uwzględnienie skargi zobowiązanego, byłoby podejściem skrajnie formalistycznym, pozbawionym umocowania w treści przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło