I GZ 29/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Barbara Mleczko-Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1160/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Ł. Z. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 14 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1160/18, odmówił Ł. Z. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną. Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy: W skardze na ww. postanowienie skarżący wniósł o wstrzymanie jego wykonania. Postanowieniem z dnia [...] października 2018 r. organ nadzoru odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Zdaniem WSA, zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącego, w szczególności nie nakłada na skarżącego powinności określonego zachowania się. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym, niewprowadzający w sytuacji prawnej skarżącego zmian, których wystąpieniu można by się przeciwstawić poprzez wstrzymanie jego wykonania. Zaskarżone postanowienie nie podlega zatem wykonaniu, co spowodowało, że wniosek o wstrzymanie jego wykonalności nie mógł zostać uwzględniony. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie i wstrzymanie wykonania decyzji, ewentualnie uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej: p.p.s.a.), zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w art. 62 § 1 p.p.s.a., jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Najważniejszą kwestią jest zatem ocena czy akt lub czynność, którego wstrzymania żąda strona, nadaje się do wykonania i wymaga wykonania. Przez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z 2 sierpnia 2018 r. utrzymujące w mocy postanowienie oddalające skargę na czynności egzekucyjne. Takie postanowienie, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Podstawą skargi na czynności egzekucyjne jest art. 54 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2016 r. poz. 599 ze zm.; dalej: u.p.e.a.), który to przepis nie ma charakteru materialnoprawnego, ponieważ zawarta w nim norma nie nakłada na jego adresatów określonych obowiązków lub uprawnień materialnoprawnych. Jest to typowy przepis proceduralny, kreujący określone uprawnienie procesowe zobowiązanego, skoro stanowi, że zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego (v. wyrok NSA z 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1244/10). Trudno byłoby więc przyjąć, że z samego orzeczenia opartego na art. 54 u.p.e.a. miałyby wynikać nowe prawa czy obowiązki strony podlegające wykonaniu. Tym samym wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. nie jest możliwe, a wniosek w tym przedmiocie powinien zostać oddalony, jak zgodnie z prawem orzekł Sąd kontrolowanym postanowieniem. Z wymienionych powodów oraz na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.