II SA/Bk 403/18
WyrokWSA w Białymstoku2018-11-15
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Elżbieta Lemańska, Marek Leszczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę, wydana w postępowaniu wznowionym na wniosek strony, może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ administracji prawidłowo ocenił, że mimo istnienia podstaw wznowienia, projekt budowlany spełnia wszystkie wymogi formalne i materialnoprawne, a interes prawny strony wnoszącej o wznowienie został należycie zabezpieczony?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo oceniły projekt budowlany i zatwierdziły go, mimo wznowienia postępowania. W postępowaniu wznowionym na wniosek strony, organ jest związany podstawą wznowienia, ale jeśli stwierdzi, że wady postępowania zostały naprawione, a projekt budowlany spełnia wymogi prawne, może wydać decyzję merytoryczną. W tym przypadku, mimo że istniały podstawy do wznowienia postępowania, projekt budowlany został uzupełniony zgodnie z wymaganiami, a interes prawny strony skarżącej został należycie zabezpieczony poprzez analizę wpływu inwestycji na jej nieruchomość i budynek garażowy, co potwierdziła ekspertyza techniczna. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność za merytoryczną zawartość projektu budowlanego ponosi projektant, a organ administracji ma ograniczony zakres kontroli.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażami. Po wydaniu ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, postępowanie zostało wznowione na wniosek J. S., która wykazała, że jej działka znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji i nie została prawidłowo potraktowana jako strona postępowania. Organy administracji (Prezydent Miasta B., Wojewoda P.) kolejno uchylały i przekazywały sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na liczne uchybienia w projekcie budowlanym i postępowaniu. Po wyroku WSA w Białymstoku, który oddalił sprzeciw inwestora od decyzji kasacyjnej Wojewody, organy administracji zobowiązały inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego, w tym przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej wpływu inwestycji na sąsiedni budynek garażowy skarżącej. Po uzupełnieniu projektu, Prezydent Miasta B. wydał decyzję zatwierdzającą projekt i udzielającą pozwolenia na budowę, którą utrzymał w mocy Wojewoda P. Skarżąca J. S. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów P.b. i K.p.a. oraz Konstytucji RP, w szczególności w zakresie oceny wpływu inwestycji na jej interes prawny.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), sędzia WSA Marek Leszczyński, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 października 2018 r. sprawy ze skargi J. A. S. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę
Prezydent Miasta B. decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił W. Sp. z o. o. Sp. k. w B. (dalej: Spółka) pozwolenia na budowę obejmującego: budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażami (o powierzchni zabudowy 319,98 m2, kubaturze 8710,50 m3) wraz z budową doziemnej instalacji kanalizacji deszczowej oraz wewnętrznymi instalacjami gazowymi i zagospodarowaniem terenu na działce nr [...] położonej w B. przy ul. [...] oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę sieci gazowej na odcinku oznaczonym AB na działce nr [...] położonej w B. przy ul. [...]. Decyzja stała się ostateczna w dniu [...] października 2016 r.
Następnie Prezydent Miasta B. prowadził, na wniosek J. S. (dalej: wnioskodawczyni, skarżąca) złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.) postępowanie wznowione dotyczące ww. pozwolenia na budowę. We wznowionym postępowaniu wydano następujące rozstrzygnięcia:
- decyzją z dnia [...] maja 2017 r. Prezydent uchylił własną decyzję z dnia [...] września 2016 r. i zatwierdził projekt budowlany oraz udzielił Spółce pozwolenia na budowę obejmującego: budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażami (o pow. zabudowy: 316,88 m3, kubaturze 8630,60 m3) wraz z budową doziemnej instalacji kanalizacji deszczowej, wewnętrznymi instalacjami gazowymi i zagospodarowaniem terenu na części działki nr [...] położonej w B. przy ul. [...], oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę sieci gazowej na odcinku AB na części działki nr [...]. Ustalił we wznowionym postępowaniu, że wnioskodawczyni z naruszeniem prawa nie przyznano statusu strony w sprawie zakończonej decyzją z dnia [...] września 2016 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę, mimo że jej działka nr [...] znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanego zamierzenia budowlanego. Prezydent wyjaśnił, że we wznowionym postępowaniu inwestor w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. podtrzymał wniosek o wydanie pozwolenia na budowę, a w piśmie z dnia [...] kwietnia 2017 r. skorygował wniosek w zakresie terenu inwestycji, tj. ograniczył go do części działki nr [...] i wniósł o zatwierdzenie projektu budowlanego w takiej formie. Ostateczna wersja projektu budowlanego została przedłożona organowi w dniu [...] kwietnia 2017 r. Po przeprowadzeniu oceny projektu budowlanego i niestwierdzeniu naruszeń prawa należało, zdaniem Prezydenta, decyzję ostateczną uchylić i zatwierdzić projekt budowlany w zmodyfikowanym kształcie, z uwzględnieniem interesu wnioskodawczyni jako strony postępowania;
- odwołanie wniesione przez wnioskodawczynię od decyzji z dnia [...] maja 2017 r. zostało uwzględnione przez Wojewodę P. decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., który przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy stwierdził następujące uchybienia mające miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym:
1. zatwierdzono projekt budowlany z naruszeniem prawa nie uwzględniając w obszarze oddziaływania inwestycji działki nr [...] oraz zaniechano wezwania inwestora do uzupełnienia tej nieprawidłowości;
2. inwestor bez wezwania organu pierwszej instancji dokonał istotnych zmian w projekcie budowlanym, w którym m. in. uległy zmianie charakterystyczne dane planowanego obiektu oraz odległość planowanego garażu podziemnego, który został odsunięty od granicy z działką nr [...] o 83 cm, podczas gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien wezwać inwestora do wyeliminowania zauważonych nieprawidłowości wydając postanowienie na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (dalej: P.b.);
3. w przypadku zmian w projekcie budowlanym organ pierwszej instancji zawiadamiając na podstawie art. 10 K.p.a. winien jednoznacznie poinformować strony postępowania o wprowadzonych zmianach i umożliwić zapoznanie się z ich treścią;
4. w przedłożonym do zatwierdzenia projekcie budowlanym nie zostało wskazane, w jaki sposób zabezpieczony zostanie przed spękaniami i uszkodzeniami spowodowanymi wykonaniem wykopów na głębokości ok. 3,93 m budynek garażowy na działce nr [...]. Wskazano sposób zabezpieczenia wykopu przed osuwaniem ziemi, brak jednak uwzględnienia technologii montażu tego typu zabezpieczeń i skutków, jakie może nieść za sobą wciskanie pali z profili dwuteowych lub połączonych ze sobą ceowników w grunt. Nie uwzględniono również m. in. sił i drgań działających na grunt podczas wciskania pali;
5. brak jednoznacznej oceny stanu technicznego budynku garażowego na działce nr [...], dokonanej przez osoby uprawnione, a także informacji dotyczącej inwentaryzacji budynku garażowego z uwzględnieniem odkrywek fundamentu, w celu ustalenia poziomu posadowienia ław fundamentowych i na tej podstawie stwierdzenia, czy zachodzi konieczność ich zabezpieczenia;
6. projekt budowlany, pomimo że zawiera informację, iż dla usług zlokalizowanych w
projektowanym budynku przewiduje dwa miejsca postojowe w liniach rozgraniczających ul. [...], to brak tej lokalizacji na rysunku;
7. organ pierwszej instancji winien także przeanalizować i odnieść się do kwestii naruszenia § 104 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.), dalej: warunki techniczne, w zakresie odległości miejsc postojowych od ścian i słupów w garażu podziemnym.
Przedmiotowe uchybienia uzasadniały, zdaniem Wojewody, wydanie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a.;
- wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r. w sprawie II SA/Bk 607/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił sprzeciw Spółki od decyzji kasacyjnej Wojewody. Zdaniem sądu, organ odwoławczy zasadnie wydał decyzję kasacyjną lecz wadliwie skonstruował jej uzasadnienie, tj. poprzez wadliwie zaakcentowaną gradację naruszeń, bowiem zarzuty sformułowane jako punkty 1 i 2 same w sobie nie
uzasadniały wydania decyzji kasacyjnej. Sąd wskazał również, że zmiana projektu budowlanego w toku prowadzonego postępowania jest uprawnieniem inwestora, zaś wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu należy każdorazowo do organu administracji architektoniczno – budowlanej, który nie jest związany ustaleniami obszaru oddziaływania poczynionymi przez projektanta. Sąd wyjaśnił, że uzasadnienie interesu prawnego wnioskodawczyni wyłącznie przepisami prawa cywilnego nie uprawniało organu do wydania decyzji kasacyjnej. Uprawniało do tego ustalenie, że garaż podziemny inwestycji ma być zrealizowany w odległości zaledwie 83 cm od granicy działki wnioskodawczyni, zaś nie ustalono w jaki sposób zabezpieczony zostanie budynek garażowy na działce nr [...] przed spękaniami i uszkodzeniami spowodowanymi wykonaniem wykopów na głębokości około 3,93 cm, jak też nie wykonano inwentaryzacji budynku garażowego. Sąd stwierdził, że w takiej sytuacji zarzuty decyzji kasacyjnej z pkt 4 i 5 dotyczące niewyjaśnienia sprawy w zakresie zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku garażowego na działce nr [...] powinny być powiązane z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych dotyczącymi bezpieczeństwa konstrukcji (§ 206 ust. 1 w zw. z § 204 ust. 5). Przepisy te wymagają, aby wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego – tak aby nie powodowało zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania – było poprzedzone ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. Jak wskazał sąd, obowiązek poprzedzenia budowy ekspertyzą techniczną należy traktować jako obowiązek poddania analizie stanu techniczno-budowlanego istniejącego obiektu z punktu widzenia dopuszczalności wzniesienia w jego bezpośrednim sąsiedztwie innego budynku, co dotyczy zagadnień natury techniczno-budowlanej i odnosi się do obowiązków projektanta na etapie sporządzania projektu budowlanego. W konsekwencji interes prawny wnioskodawczyni należy wywodzić nie tylko z prawa sąsiedzkiego (Kodeks cywilny), ale również z przepisów techniczno – budowlanych. W takiej sytuacji, jak wskazał sąd, organ nie mógł samodzielnie dokonać weryfikacji obszaru oddziaływania inwestycji wyznaczonego przez projektanta w projekcie budowlanym. Projekt budowlany powinien być uzupełniony przez projektanta w zakresie oceny zasadności sporządzenia ekspertyzy technicznej w trybie art. 35 ust. 3 P.b., a to uzasadniało wydanie decyzji kasacyjnej.
Natomiast sąd w sprawie II SA/Bk 607/17 wskazał, że:
- brak projektu polegający na nieujęciu w jego części graficznej dwóch miejsc postojowych mógł być usunięty na etapie postępowania odwoławczego;
- zasadny jest zarzut nieprzeanalizowania i nieodniesienia się do wystąpienia naruszenia § 104 ust. 3 warunków technicznych w zakresie odległości miejsc postojowych od ścian i słupów w garażu podziemnym. W świetle treści art. 35 ust. 1 P.b., właściwy organ nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu budowlanego, a jego ocenie pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi, podlega tylko projekt zagospodarowania działki lub terenu. Ograniczenie zakresu oceny projektu architektoniczno-budowlanego nastąpiło m.in. w rezultacie zmiany Prawa budowlanego dokonanego ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. nr 80, poz. 718 ze zm.). Na mocy art. 1 pkt 28 lit. b powołanej nowelizacji do ustawy P.b. wprowadzono zasadę wyłącznej odpowiedzialności projektanta (lub sprawdzającego projekt) za merytoryczną zawartość projektu architektoniczno-budowlanego, którzy przedkładają stosowne oświadczenia w tym zakresie (art. 20 ust. 4 P.b.). Jednakże, jak wskazał sąd, w art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. c P.b. jako jeden z podstawowych obowiązków organu architektoniczno-budowlanego nadal wskazuje się nadzór i kontrolę nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności badanie zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Dlatego ocena zgodności projektu budowlanego z przepisami techniczno-budowlanym należy do organu, a projekt budowlany tę kontrolę powinien umożliwiać. Przepisy techniczno-budowlane dotyczące garaży dla samochodów osobowych zostały zawarte w Rozdziale 10 warunków technicznych, gdzie wśród regulacji normujących różne kwestie znajduje się § 104 ust. 3, który wraz z ust. 4 oraz § 105 ust. 4 i 5 decyduje o spełnieniu wymogu odnoszącego się do zapewnienia koniecznej liczby stanowisk postojowych, również w garażu podziemnym, których lokalizacja i wymiary muszą być odpowiednie. Stanowiska postojowe w garażu powinny mieć co najmniej szerokość 2,3 m i długość 5,0 m, z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m. Dlatego sąd zalecił ocenę spełnienia tych warunków.
Jak wynika z nadesłanych sądowi w sprawie niniejszej akt administracyjnych, jeszcze przed wydaniem wyroku w sprawie II SA/Bk 607/17 a już po wydaniu przez Wojewodę decyzji kasacyjnej z dnia [...] lipca 2017 r., Prezydent postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. zobowiązał inwestora na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym poprzez:
1. uzupełnienie założeń projektowych w zakresie określenia obszaru oddziaływania inwestycji poprzez ujęcie działki nr [...] ze względu na regulacje prawa sąsiedzkiego (art. 140 i art. 144 K.c.);
2. wskazanie w projekcie budowlanym w jaki sposób zostanie zabezpieczony przed skutkami wykonania wykopu budynek garażowy na działce wnioskodawczyni, poprzez przedstawienie technologii montażu ścianki berlińskiej lub palisady ze wskazaniem skutków, jakie może nieść ze sobą wciskanie pali z profili dwuetapowych lub ceowników w grunt, jak też wykonanie fundamentów inwestycji w bliskim sąsiedztwie budynku garażowego;
3. usunięcie nieprawidłowości projektu poprzez brak jednoznacznej oceny stanu technicznego budynku garażowego na działce wnioskodawczyni dokonanej przez osoby uprawnione, a także informacji dotyczącej inwentaryzacji tego obiektu z uwzględnieniem odkrywek jego fundamentów (wskazano, że wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożenia dla bezpieczeństwa jego użytkowników, w takim zaś przypadku budowa powinna zostać poprzedzona ekspertyzą techniczną (§ 206 ust. 1 warunków technicznych);
4. ujęcie w części graficznej projektu budowlanego przewidzianych w części opisowej dwóch miejsc postojowych dla usług zlokalizowanych w projektowanym budynku wielorodzinnym w liniach rozgraniczających ulicy [...];
5. wskazanie, że projektowana inwestycja nie narusza § 104 ust. 3 ro warunków technicznych w zakresie odległości miejsc postojowych od ścian i słupów w garażu podziemnym.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., wydanym po dwukrotnym przedłużeniu inwestorowi terminu na dokonanie uzupełnień projektu budowlanego, Prezydent uzupełnił własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. w ten sposób, że zobowiązał inwestora do przedłożenia ekspertyzy technicznej wykonanej na podstawie § 206 ust. 1 w związku z § 204 ust. 5 warunków technicznych dotyczącej budynku gospodarczego na działce wnioskodawczyni nr [...] – do dnia [...] listopada 2017 r.
"Ekspertyza techniczna budynku garażowego na działce o nr ewid. [...] i sposób zabezpieczenia sąsiednich budynków na ww. działce" została przedłożona w dniu [...] listopada 2017 r. (k. 282 projektu budowlanego).
Następnie Prezydent decyzją z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...], orzekając na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 P.b. uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] września 2016 r. o udzieleniu Spółce pozwolenia na budowę o treści szczegółowo w tej decyzji wskazanej oraz zatwierdził projekt budowlany i udzielił Spółce pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami i garażami o powierzchni zabudowy 316, 88 m2 wraz z budową doziemnej instalacji kanalizacji deszczowej oraz wewnętrznymi instalacjami gazowymi wraz z zagospodarowaniem terenu na części działki nr [...] położonej w B. przy ulicy [...] oraz udzielił pozwolenia na rozbiórkę sieci gazowej na odcinku AB na części działki nr [...] położonej w B. przy ulicy [...].
Organ pierwszej instancji powołał regulacje art. 4, art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 P.b. i wyjaśnił, że wnioskodawczyni powinna posiadać status strony postępowania w zakończonym decyzją z dnia [...] września 2016 r. postępowaniu, bowiem inwestycja oddziałuje na jej interes prawny, a działka nr [...] znajduje się w obszarze odziaływania projektowanego obiektu budowlanego. Wynika to, zdaniem Prezydenta, z prawa sąsiedzkiego (art. 140 i art. 144 K.c.) ze względu na zaprojektowanie wjazdu do trzech miejsc postojowych w garażu budynku na poziomie parteru w bliskiej odległości od granicy działek nr [...] (inwestycyjnej) oraz nr [...] (należącej do wnioskodawczyni), jak też ze względu na przepisy techniczno – budowlane (zwłaszcza dotyczące bezpieczeństwa konstrukcji).
Prezydent wyjaśnił w sposób następujący:
- kwestia zachowania przepisów techniczno – budowlanych (§ 204 ust. 5 i § 206 ust. 1 warunków technicznych) i wpływu inwestycji na interes prawny skarżącej w kontekście tej regulacji została dostatecznie wyjaśniona. Inwestor przy piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. przedłożył ekspertyzę Nr P-206 sporządzoną i sprawdzoną przez osoby posiadające uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Załącznikiem graficznym do ekspertyzy jest "Rzut i przekrój zabezpieczenia wykopu", obrazujący w sposób precyzyjny część opisową opracowania. Jak wskazał Prezydent, ekspertyza dotyczy zabezpieczenia budynków znajdujących się na sąsiedniej działce nr [...] w związku z wykonaniem wykopu fundamentowego projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w B. Określa ona stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania budynków na działce nr [...] z uwzględnieniem oddziaływań wywołanych wzniesieniem nowego budynku. Zaleca wykonanie obudowy wykopu wzdłuż działki nr [...], tj. obudowy składającej się z palisady kolumn DSM, jak też wyjaśnia technologię jej wykonania. W ekspertyzie wskazano, że palisady mają zastosowanie jako ściany zabezpieczające wykopy w bezpośrednim sąsiedztwie obiektów oraz przedstawiono w niej (punkt szósty) analizę wpływu wykopu na sąsiednią zabudowę przeprowadzoną z wykorzystaniem opracowania Instytutu Techniki Budowlanej z 2002 r.: "Ochrona zabudowy w sąsiedztwie głębokich wykopów", zwanej instrukcją ITB. Autor ekspertyzy przyjął, że budynek garażowy jest budynkiem murowanym i nie posiada wieńców, a budynek mieszkalny jest budynkiem murowanym najprawdopodobniej wyposażonym w stropy gęstożebrowe. Wskazano, że ze względu na ograniczoną możliwość inwentaryzacji oba budynki zaliczono do najniekorzystniejszej grupy określonej jako budynki murowane bez wieńców. Analiza wpływu wykopu na te obiekty wykazuje, że wartości przewidywanych maksymalnych osiadań budynków sąsiednich (1,0-2,8 mm) będą niższe niż orientacyjne wartości graniczne przytoczone przez instrukcję ITB dla tego rodzaju konstrukcji (5-9 mm). W analizie uwzględniono przemieszczenia wywołane ugięciem obudowy wykopu jak również powstałe w wyniku przyjętej technologii wykonania obudowy wykopu. Jak wskazał Prezydent, autor ekspertyzy wskazał, że "przyjęty sposób zabezpieczeń jest wystarczający, dla zapewnienia bezpieczeństwa budynków na działce nr [...]" oraz "wzniesienie projektowanego budynku w sąsiedztwie budynku gospodarczego na działce nr [...] nie spowoduje zagrożenia dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu i obniżenia jego przydatności do użytkowania". Zdaniem organu pierwszej instancji, inwestor spełnił wymagania określone postanowieniem wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 P.b.;
- ocena wpływu inwestycji na interes prawny skarżącej w zakresie zachowania norm prawa sąsiedzkiego (art. 140 i art. 144 K.c.) nie daje podstaw do ustaleń o przekroczeniu dopuszczalnych norm, bowiem choć zaprojektowanie wjazdu do trzech miejsc postojowych w garażu nowego budynku wielorodzinnego w poziomie jego parteru, z dojazdem od strony ul. [...] i w bliskiej odległości od granicy działek nr [...] ma wpływ na interes prawny skarżącej, wpływ ten jednakże nie przekracza granic dopuszczonych obowiązującymi przepisami prawa;
- odnośnie naruszenia w przyszłości dóbr osobistych wnioskodawczyni związanych ze sferą życia prywatnego, rodzinnego oraz intymności, zdaniem organu pierwszej instancji, nie sposób wskazać przepisów prawa, z których można by wywieść to naruszenie, stąd należy przyjąć, że zarzut ten opiera się na subiektywnym odczuciu strony.
W pozostałym zakresie Prezydent dokonał następującej analizy uwzględniającej wpływ inwestycji na interes prawny skarżącej:
- odnośnie przepisów przeciwpożarowych dotyczących budynku mieszkalnego wnioskodawczyni i budynku projektowanego wskazał, że wszystkie parametry prawne i techniczne zostały zachowane. Projektowany budynek jest budynkiem średniowysokim VI kondygnacyjnym /SW/ i kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL-IV (część mieszkalna) i ZL-III (część usługowa). Klasa odporności ogniowej-C (tom II/1 projektu budowlanego, część architektoniczna i konstrukcyjna budynku, s. 111 punkt 16). Odległość ściany budynku mieszkalnego na działce wnioskodawczyni (niebędącej ścianą oddzielenia przeciwpożarowego) do budynku projektowanego od strony południowo-wschodniej wynosi 8,40 m przy wymaganiu przepisami 8 m (§ 271 ust. 1 warunków technicznych). Zaś odległość między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego, a mającymi na powierzchni większej niż 65% klasę odporności ogniowej (E) określoną w § 216 ust. 1 w 5 kolumnie tabeli warunków technicznych, nie powinna, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, być mniejsza niż odległość określona w przedstawionej tym przepisem tabeli. Wobec tego wskazał organ, że obydwa budynki zakwalifikowane zostały do kategorii zagrożenia ludzi ZL, a uwzględniając fakt, iż w przedmiotowym przypadku nie zachodzą okoliczności uregulowane w przepisach § 271 ust. 2 i ust. 3, zgodnie z tabelą minimalna odległość pomiędzy budynkami ZL nie może być mniejsza niż 8,0 m. W rzeczywistości odległość ta będzie wynosić 8, 40 m, co świadczy o zachowaniu norm technicznych zapewniających bezpieczeństwo pożarowe;
- odnośnie przepisów przeciwpożarowych dotyczących budynku garażowego wnioskodawczyni i budynku projektowanego wskazał, że ściana budynku garażowego jest ścianą oddzielenia przeciwpożarowego (str. 111 projektu budowlanego, pkt 16.2), dlatego nie muszą zostać zachowane odległości z § 271 ust. 10 warunków technicznych, tj. 8 m. W rzeczywistości odległość ta wynosi 5,20 m i jest dopuszczalna przy zachowaniu wymagania § 12 ust 1 pkt 1 warunków technicznych, zgodnie z którym projektowany budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 4 m w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy.
Jak wskazał Prezydent, powyższe ustalenia stanowią także wyjaśnienie odnośnie zastrzeżeń zgłaszanych przez wnioskodawczynię m.in. w piśmie z dnia [...] stycznia 2017 r. w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
W pozostałym zakresie, dokonując oceny projektu budowlanego organ architektoniczno – budowlany pierwszej instancji wyjaśnił, że:
- wydanie pozwolenia na budowę następuje na wniosek inwestora i zakresem tego wniosku organ był związany. Inwestor we wznowionym postępowaniu podtrzymał wniosek w piśmie z dnia [...] marca 2017 r., który skorygował w dniu [...] kwietnia 2017 r. co do terenu inwestycji tj. ograniczył go do części działki nr [...] i wniósł o zatwierdzenie projektu budowlanego w takiej formie, co też nastąpiło;
- inwestor uzupełnił nieprawidłowości projektu budowlanego ujawnione na wcześniejszym etapie postępowania (postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r.), w tym projektant, w informacji o obszarze oddziaływania obiektu, uzupełnił obszar oddziaływania projektowanej inwestycji o działkę wnioskodawczyni, czym wypełnił normę art. 34 ust. 3 pkt 5 oraz art. 20 ust. 1 pkt 1c P.b.; przedłożono ekspertyzę techniczną, na podstawie której oceniono wpływ projektowanej inwestycji na zabudowę na działce wnioskodawczyni; uzupełniono projekt w zakresie zapewnienia miejsc postojowych dla lokali usługowych zgodnie z § 29 ust. 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części osiedla A. w B. (rejon ulic [...] etap I, przyjętego uchwałą Rady Miasta B [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. (Dz.U. Woj. Podl. z 2015 r., poz. 4486 ze zm.) - teren zabudowy 2.1 MW,MN z usługami, na którym przewidziano miejsca postojowe dla tych usług w całości w liniach rozgraniczających dróg publicznych bez określenia wskaźników, co projektant ujął w części opisowej do projektu zagospodarowania terenu (s. 71 projektu budowlanego), zaznaczając kolorem jasnoniebieskim na projekcie zagospodarowania terenu; inwestor przedłożył uzupełniony projekt z dziewiętnastoma miejscami postojowymi w podpiwniczeniu i trzema w garażu nadziemnym, uwzględniając, zdaniem Prezydenta, że w zabudowie wielorodzinnej realizacja garaży dla funkcji mieszkaniowej dopuszczalna jest wyłącznie w formie wbudowanej w bryłę budynku (§ 44 ust. 5 pkt 2b planu miejscowego); wyjaśniono, że przy projektowaniu miejsc postojowych przyjęto wymiary średniego samochodu osobowego tj. 450 x 170 cm, a wszystkie stanowiska postojowe spełniają m.in. wymagania określone w przepisie § 104 ust. 3 warunków technicznych (s. 119 projektu budowlanego legenda rzutu piwnic/garaży), przy tym pomiarów dokonano skalówką; w tożsamy sposób dokonano opracowania trzech miejsc postojowych zaprojektowanych w poziomie parteru (str. 120 projektu budowlanego). Usunięto tym samym nieprawidłowość wskazaną w punkcie 5 postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r.
Zdaniem Prezydenta, skoro inwestor w przedłożonym wraz z pismem z dnia [...] listopada 2017 r., poprawionym projekcie budowlanym, usunął wszystkie nieprawidłowości, do których usunięcia został wezwany na podstawie art. 35 ust. 3 P.b., to brak było podstaw do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego.
Następnie Prezydent wskazał, odwołując się do treści art. 35 ust. 1 P.b., że:
- inwestor do wniosku o pozwolenie na budowę, zgodnie z przepisem art. 33 ust. 2 P.b., dołączył wszystkie wymagane w analizowanym stanie faktycznym dokumenty tj. cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniami, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b., aktualnymi na dzień opracowania projektu oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- działka inwestycyjna znajduje się w całości na terenie oznaczonym w obowiązującym na tym obszarze miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego jako 2.1 MW,MN. Jest to teren zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz zielenią urządzoną, dopuszczający zabudowę usługową uzupełniającą w parterach budynków (§ 44 ust. 1 i 2 planu). Planowane zamierzenie zgodne jest z przeznaczeniem planistycznym terenu;
- nie powstał po stronie inwestora obowiązek uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a dane zamierzenie nie jest inwestycją oddziałującą szkodliwie na środowisko zgodnie z regulacjami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko;
- projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, jak też projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1 b P.b., został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia (co wykazano stosownymi zaświadczenia i oświadczeniami);
- projektowana zabudowa na części działki nr [...] została zlokalizowana w normatywnych odległościach od sąsiednich działek budowlanych (§ 12 ust. 1 i 2, § 13, 60 i 271-273 warunków technicznych). Jak wskazał organ, sytuacja określona przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 warunków technicznych, w analizowanym stanie faktycznym odnosi się do zaprojektowania ściany po granicy działek nr [...], gdyż przepis § 44 ust 5 pkt 3 planu dopuszcza lokalizację projektowanych budynków po granicy działek. Ponadto część ściany od strony działki nr [...] nie została zaprojektowana po granicy z działką nr [...] a w oddaleniu od jej granicy 3 m, co jest zgodne z przepisem § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych;
- projektowana zabudowa będzie się znajdowała zgodnie z przepisem § 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych w odpowiedniej odległości w stosunku do garażu znajdującego się na działce nr [...];
- zachowano również regulację § 13 i § 57 oraz § 60 warunków technicznych, bowiem obszar objęty opracowaniem stanowi zabudowę śródmiejską w związku z czym można dokonać zmniejszenia o połowę odległości określonych przepisem § 13 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych (budynek projektowany ma wysokość 18,92 m, stąd zastosowanie znajduje pkt a). Liczona w sposób określony w § 13 ust. 2 zmniejszona o połowę wysokość przesłaniania w stosunku do budynku przeznaczonego na pobyt ludzi usytuowanego na działce nr [...] wynosi 8,76 m. Jest to wartość mniejsza od odległości istniejącej pomiędzy tym budynkiem a budynkiem projektowanym tj. 9,8 m, co wypełnia znamiona przepisu § 13 warunków technicznych;
- w zakresie zachowania przepisów przeciwpożarowych organ pierwszej instancji wskazał, poszerzając swój wywód i ocenę odnośnie wcześniejszej części uzasadnienia decyzji dotyczącej wpływu warunków przeciwpożarowych na interes prawny wnioskodawczyni, że projektowany budynek jest budynkiem średniowysokim VI kondygnacyjnym /SW/ i kwalifikuje się do kategorii zagrożenia ludzi ZL-IV (część mieszkalna) i ZL-III (część usługowa). Klasa odporności pożarowej budynku-C (punkt 16 opisu do projektu architektoniczno-budowlanego). Ściana projektowanego budynku znajdująca się od strony działki nr [...] przewidziana: 1) wzdłuż "dojazdów i parkingów" oznaczonych w projekcie zagospodarowania terenu kolorem jasnoszarym jest ścianą konstrukcyjną grubości 25 cm wylewaną z betonu B30 zbrojona stalą A-IIIN; 2) wzdłuż "zieleni na dachu garażu podziemnego", oznaczonej w projekcie zagospodarowania terenu kolorem żółtym jest - ścianą konstrukcyjną murowaną z bloczków silikatowych na zaprawie cementowo-wapiennej M10. Część ściany zewnętrznej usytuowanej od strony działki nr [...] wzdłuż "zieleni na dachu garażu podziemnego" od granicy z działką nr [...] do pierwszych drzwi balkonowych mieszkania przewidzianego w parterze stanowi ścianę pożarową REI 120. Licząc od granicy działki z działką nr [...], ściana pożarowa REI 120 odpowiada długości ok 40% ściany garażu usytuowanego na działce nr [...]. W pozostałym zakresie ściana budynku projektowanego od strony południowo-wschodniej jest ścianą R 60 (główna konstrukcja nośna). Zdaniem Prezydenta powyższe wskazuje, że spełniono przesłanki z przepisu § 271 warunków technicznych;
- podanie inwestora obejmowało, obok wniosku o wydanie pozwolenia na budowę, również wniosek o wydanie pozwolenia na rozbiórkę sieci gazowej na odcinku A-B znajdującej się na części działki nr [...]. Zdaniem organu, zaprojektowanie rozbiórki nie narusza przepisów prawa. Ujęto rozbiórkę na planie zagospodarowania terenu, a projekt budowlany zawiera opis zakresu i sposobu robót rozbiórkowych oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia.
Końcowo organ pierwszej instancji wskazał, że co do zasady pozwolenie na budowę i rozbiórkę wydaje się zgodnie z przepisami budowlanymi obowiązującymi w dniu orzekania. W przypadku zmiany stanu prawnego w trakcie procedowania zasady intertemporalne określa prawodawca. Jak wyjaśnił organ, w toku sprawy w dniu 1 stycznia 2018 r. zmieniono treść warunków technicznych (zmiana nastąpiła rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 14 listopada 2017 r., Dz. U. z 2017 r. poz. 2285). Przepis § 2 pkt 1 tego aktu prawnego stanowi, że dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie rozporządzenia został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, stosuje się przepisy dotychczasowe. Stąd też organ zbadał zgodność projektu budowlanego z warunkami technicznymi w brzmieniu sprzed nowelizacji.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła J. S., która zarzuciła naruszenie:
1. art. 35 ust. 1 pkt 3 P.b. poprzez brak wnikliwego sprawdzenia przedłożonego projektu budowlanego pod kątem istnienia właściwych i aktualnych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz zatwierdzenie projektu wadliwego;
2. art. 35 ust. 3 P.b. przez jego błędne zastosowanie polegające na uzupełnianiu postanowienia zobowiązującego inwestora do wypełnienia obowiązków w zakresie poprawienia projektu budowlanego;
3. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z art. 140 i art. 144 K.c. oraz art. 21 i art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie z uwagi na brak oceny wpływu projektowanej inwestycji na ochronę uzasadnionego interesu prawnego odwołującej się;
4. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezbadanie czy budynek objęty wnioskiem nie będzie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiednich;
5. art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy.
Na etapie drugoinstancyjnym Wojewoda P. jako organ odwoławczy uzupełnił materiał dowodowy zobowiązując inwestora postanowieniem z dnia 6 marca 2018 r. do uzupełnienia projektu o aktualne uzgodnienia rzeczoznawców do spraw sanitarnych i przeciwpożarowych oraz doprowadzenie przedłożonego projektu do zgodności z przepisami nakazującymi jego sporządzenie w sposób uniemożliwiający dekompletację. Po uzupełnieniu w tym zakresie, organ odwoławczy zawiadomił strony w trybie art. 10 § 1 K.p.a.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] Wojewoda utrzymał zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w mocy podzielając ustalony przez Prezydenta stan faktyczny i jego ocenę prawną, w szczególności co do braku niezgodnego z prawem wpływu inwestycji na interes prawny skarżącej oraz co do kompletności i zgodności z prawem zatwierdzonego projektu budowlanego z zastrzeżeniem jego uzupełnienia na etapie odwoławczym. Wskazał również, że orzekał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami sformułowanymi przez sąd w sprawie II SA/Bk 607/17. Zdaniem Wojewody, inwestor usunął wszelkie nieprawidłowości projektu budowlanego wytknięte i dostrzeżone na wcześniejszym etapie postępowania, a w takim wypadku – gdy organ pozytywnie ocenia spełnienie przesłanek z art. 35 ust. 1 i ust. 3 P.b. – nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę (art. 35 ust. 4 P.b.). Wojewoda wskazał, że:
- inwestor przy piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. uzupełnił informację o obszarze oddziaływania planowanej inwestycji (s. 76 projektu budowlanego), który wskazał jako obszar działki inwestycyjnej oraz działek nr [...] i działki odwołującej się nr [...];
- w części projektu zatytułowanej "Ekspertyza techniczna budynku garażowego działce o nr ewid. gr. [...] i sposób zabezpieczenia sąsiednich budynków na ww. działce" wykazano sposób zabezpieczenia budynków znajdujących się na działce nr [...] oraz w sposób szczegółowy została przedstawiona technologia montażu palisady DSM, ze wskazaniem skutków dla sąsiednich budynków. Jednocześnie wyjaśnione zostało, że z uwagi na ograniczone możliwości inwentaryzacji budynku garażowego na działce nr [...] budynek ten zakwalifikowano do najniekorzystniejszej grupy (budynki murowane bez wieńców) i na tej podstawie dokonano obliczeń wpływu wykopu na ten budynek. Z przedstawionych analiz wynika, że przyjęty w projekcie budowlanym sposób zabezpieczenia wykopu jest wystarczający dla zapewnienia bezpieczeństwa budynków na działce nr [...]. W ten sposób inwestor wypełnił zobowiązanie wynikające z postanowień z dnia [...] sierpnia 2017 r. i [...] listopada 2017 r.;
- analiza części graficznej projektu zagospodarowania terenu wykazała, że inwestor uzupełnił przewidziane planem miejscowym miejsca postojowe dla usług zlokalizowanych w projektowanym budynku (w liniach rozgraniczających ul. [...]), projektowane miejsca postojowe nie naruszają § 104 ust. 3 warunków technicznych, przedstawiono zwymiarowanie odległości projektowanych stanowisk postojowych do ścian i słupów znajdujących się w garażu (zdaniem Wojewody, uzupełnione przez inwestora wymiary przekraczają minimalne odległości wymagane ww. przepisem);
- organ odwoławczy w trybie art. 136 K.p.a. przeprowadził skutecznie dodatkowe postępowanie dowodowe w zakresie zobowiązania inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego (art. 35 ust. 3 P.b.);
- do projektu budowlanego zawierającej ekspertyzę techniczną został wpięty (w sposób uniemożliwiający dekompletację) rysunek przedstawiający "rzut przekroju zabezpieczenia wykopu", który w formie luźnej kartki był dołączony do projektu budowlanego.
W konsekwencji, zdaniem Wojewody:
- inwestor złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego kompletnego, wraz z niezbędnymi jego egzemplarzami i oświadczeniem o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, co jest zgodne z art. 32 ust. 4 P.b. Projekt po jego uzupełnieniu jest zgodny z ustaleniami obowiązującego na terenie inwestycyjnym planu miejscowego, co wypełnia regulację art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. Projekt zagospodarowania terenu, znajdujący się w projekcie budowlanym, jest zgodny z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Zarówno usytuowanie planowanego budynku jak i układ komunikacyjny spełniają przepisy w sprawie warunków technicznych;
- projekt budowlany jest kompletny (art. 35 ust. 1 P.b.), został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Zgodnie z art. 20 ust. 4 P.b. dokumentacja budowlana zawiera oświadczenie projektantów o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W projekcie budowlanym znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (wymagana art. 20 ust. 1 pkt 1b P.b.) oraz zaświadczenia o posiadaniu przez osoby zaangażowane w proces budowlany stosownych uprawnień budowlanych (art. 12 ust. 7 P.b.);
- przedłożony do zatwierdzenia projekt budowlany zgodny jest z § 13 i 60 warunków technicznych w zakresie zapewnienia wymaganego czasu nasłonecznienia i dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz z wymaganiami w zakresie ochrony przeciwpożarowej.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda wyjaśnił, że Prezydent po uprawomocnieniu się wyroku WSA w sprawie II SA/Bk 607/17, zobowiązał inwestora do uzupełnienia projektu budowlanego w trybie art. 35 ust. 3 P.b. i to postanowienie zostało wykonane w sposób zgodny z przepisami prawa. Zbadano obszar występowania uzasadnionych interesów osób trzecich uznając, że oddziaływanie inwestycji nie narusza norm prawnych, w tym w zakresie emisji hałasu, spalin. Nie było zatem podstaw, zdaniem Wojewody, do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego.
Skargę na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2018 r. złożyła do sądu administracyjnego J. S., która zarzuciła naruszenie:
1. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z art. 140 i art. 144 K.c. oraz art. 21 i art. 32 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie z uwagi na brak oceny wpływu projektowanej inwestycji na ochronę jej uzasadnionego interesu prawnego wynikającego z P.b. i przepisów cywilnych umożliwiających korzystanie z własności z wyłączeniem innych osób oraz z wyłączeniem uciążliwości pochodzących z nieruchomości sąsiednich;
2. art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w związku z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niezastosowanie i niezbadanie czy budynek objęty wnioskiem nie będzie naruszał uzasadnionych interesów osób trzecich, w szczególności właścicieli nieruchomości sąsiednich;
3. art. 35 ust. 3 P.b. przez jego błędne zastosowanie polegające na uzupełnianiu postanowienia zobowiązującego inwestora do wypełnienia obowiązków w zakresie poprawienia projektu budowlanego;
4. art. 7, 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niedopełnienie obowiązku należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zbadania i rozpatrzenia materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a także poprzez brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu.
Skarżąca wywodziła, że nienależycie w sprawie, w jej ocenie, wyważono interes prawny inwestora i interes prawny jej jako właścicielki nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, w sytuacji gdy na jej działce znajduje się niewielki budynek jednorodzinny, projektowana inwestycja o znacznych gabarytach będzie zlokalizowana w niewielkiej odległości od granicy z jej działką, zaś po granicy z działką skarżącej usytuowana będzie droga dojazdowa do garaży, co będzie się wiązało z nieustannym hałasem i zapachem spalin. Zdaniem skarżącej, działania budowlane przy inwestycji będą zakłócały ponad przeciętną miarę jej interes prawny i jej zamieszkiwanie, co będzie wynikało z funkcjonowania placu budowy a następnie nowego osiedla. Nie uwzględniono zasady równości wobec prawa, bowiem przyznano pierwszeństwo interesem inwestora. Skarżąca sformułowała zarzuty odnośnie ekspertyzy technicznej. W jej ocenie, ekspertyza nie uwzględnia wiedzy o konstrukcji budynku skarżącej, a poprawność ekspertyzy nie może być oceniona przez organ wyłącznie od strony formalnej. Także organ wadliwie uzupełnił postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. o obowiązek przedłożenia ekspertyzy, podczas gdy obowiązek taki powinien nałożyć już w tym postanowieniu a nie jego uzupełnieniu. Uzupełnienie postanowienia i przedłużanie terminu na wykonanie tego uzupełnienia stanowiło naruszenie art. 35 ust. 3 P.b.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Do zarzutów skargi odniósł się również uczestnik postępowania, tj. Spółka w piśmie procesowym z dnia 23 lipca 2018 r. w całości popierając ocenę prawną i stanowisko organów administracji architektoniczno – budowlanej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wznowionym postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (na wniosek skarżącej) dotyczącym zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 149 § 2 K.p.a., postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. To zaś oznacza, że organ, prowadząc postępowanie na wniosek strony złożony na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., związany jest tą podstawą wznowienia, inaczej niż w postępowaniu wznowionym wszczętym z urzędu. A jeśli tak, to w niniejszym postępowaniu należało przede wszystkim ocenić i naprawić (orzekając co do istoty sprawy) wady postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] września 2016 r., w granicach jak wymaga tego przepis art. 149 § 2 K.p.a. mając na uwadze podstawę wznowienia. Po wznowieniu postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją administracyjną rozpoznanie sprawy powinno bowiem zawierać się w granicach zakreślonych stwierdzonymi podstawami wznowienia. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania ma na celu naprawienie konkretnych wad postępowania zakończonego ostateczną decyzją ujętych w formie podstaw wznowienia.
Także aktualnie orzekający sąd oraz ponownie orzekające organy nie mogły nie uwzględnić wyroku tutejszego sądu w sprawie II SA/Bk 607/17, którym oddalono sprzeciw od decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] lipca 2017 r. Jak trafnie wskazał Wojewoda, w takiej sytuacji znajduje zastosowanie związanie ww. wyrokiem na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), dalej: P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Powyższe oznacza, że skoro postępowanie wznowiono na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., to zbadanie interesu prawnego skarżącej było wyznacznikiem dla oceny czy projektowana inwestycja może się ostać w kształcie zaproponowanym przez inwestora, zaś organy nie mogły również uchylić się od wypełnienia wskazań sądu ze sprawy II SA/Bk 607/17. Zdaniem składu orzekającego w sprawie niniejszej, wymogi te organy zrealizowały, co skutkuje pozytywną oceną zaskarżonej decyzji. Tym samym bezskuteczny pozostaje zarzut skarżącej dotyczący naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.), dalej: P.b. w zakresie naruszenia interesów prawnych innych niż skarżąca właścicieli nieruchomości sąsiednich. Skoro bowiem postępowanie toczyło się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i tylko skarżąca wniosek w tym zakresie złożyła, a nie uczynili tego właściciele innych bezpośrednio sąsiadujących działek, to organ był tym wnioskiem związany. Tylko bowiem w postępowaniu wznowieniowym wszczętym z urzędu organ jest pełnym dysponentem postępowania. Nadmienić natomiast należy, że z uzasadnień zaskarżonych decyzji wynika, że zbadano dodatkowo wpływ inwestycji na interes prawny właściciela działki nr [...] w zakresie zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami odległościowymi i przeciwpożarowymi warunków technicznych nie stwierdzając w tym zakresie naruszeń.
Odnośnie oceny organów co do wpływu inwestycji na interes prawny skarżącej to, zdaniem sądu, ocena ta jest prawidłowa, sformułowana po uzupełnieniu materiału dowodowego, wbrew zarzutom skargi należycie zebranego i ocenionego, bez uchybienia przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 oraz art. 136 K.p.a.
W postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę strony postępowania wyznacza się na podstawie art. 28 ust. 2 P.b., tj. są to inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z art. 3 pkt 20 P.b., obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu. Jak wskazano w uzasadnieniu wyroku w sprawie II SA/Bk 607/17, wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu należy do projektanta, zaś jego weryfikacja powinna być przeprowadzona przez organ administracji architektoniczno – budowlanej. Organ nie może jednak w decyzji zatwierdzającej projekt budowlany samodzielnie weryfikować (tj. uzupełniać) tego obszaru, ale powinien dążyć do tego uzupełnienia w projekcie budowlanym i dopiero w uzupełnionym kształcie tego obszaru projekt może zatwierdzić. Te wymagania zostały w sprawie spełnione.
W postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2017 r., (punkt 1) uzupełnionym postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r., zobowiązano inwestora do uzupełnienia projektu o prawidłowe określenie obszaru oddziaływania obiektu przez ujęcie w nim działki nr [...], co też inwestor uczynił. Co prawda zobowiązanie to uzasadniono wówczas (na dzień wydawania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r.) prawem sąsiedzkim (art. 140 i art. 144 K.c.), jednakże organ kierował się wskazaniami decyzji kasacyjnej Wojewody z dnia [...] lipca 2017 r. Dopiero po wyroku w sprawie II SA/Bk 607/17 – mając na uwadze stanowisko sądu nieco modyfikujące stanowisko Wojewody – należycie uwzględnił oddziaływanie inwestycji na interes prawny skarżącej z uwagi przede wszystkim na przepisy o warunkach technicznych a nie prawo sąsiedzkie. W ostateczności obszar oddziaływania inwestycji ustalono prawidłowo jako obejmujący działkę nr [...] (przede wszystkim ze względu na treść §204 ust. 5 i § 206 warunków technicznych, których zastosowanie wywierało w sprawie dalej idące skutki niż regulacje prawa sąsiedzkiego). Należycie uwzględniono interes skarżącej. Uwzględnienie to polegało przede wszystkim na zbadaniu, czy wykonanie inwestycji w tak bliskiej odległości od jej działki (83 cm od granicy działek nr [...]) nie spowoduje niebezpieczeństwa dla budynku garażowego zlokalizowanego po granicy. Ocena ta wypadła pozytywnie. Wynika ona z treści przedłożonej ekspertyzy technicznej, która – mimo że jest dokumentem fachowym, zawiera obliczenia i wskazania wymykające się kontroli sądu i organu ze względu na wysokie wyspecjalizowanie techniczne (wiadomości specjalne) - to jednak zawiera również wyjaśnienie i opis w języku mniej specjalistycznym, co umożliwia prześledzenie toku rozumowania autorów ekspertyzy. Z ekspertyzy tej niewątpliwie wynika, że istnieje oddziaływanie między projektowaną inwestycją a budynkiem garażowym na działce skarżącej polegające na konieczności odpowiedniego zabezpieczenia wykopu i fundamentów budynku tak, aby zarówno w trakcie prac budowlanych jak i później nie wystąpiły negatywne oddziaływania. To, zdaniem sądu, wykazano. Trafnie organ zaakceptował tę ekspertyzę jako wiarygodną część projektu budowlanego, dowodzącą właściwego zabezpieczenia interesu prawnego skarżącej, który – choć będący niewątpliwie w zasięgu oddziaływania inwestycji - to jednak niebędący naruszony ponad miarę i właściwie zabezpieczony (brak naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.). W ekspertyzie przeanalizowano warunki geotechniczne (gruntowe, wodne), wskazano opis wykonywanych robót (palisady DSM), przeanalizowano wpływ wykopu na sąsiednią zabudowę (s. 11) lokalizując budynek garażowy na działce skarżącej w strefie wpływów bezpośrednich a budynek mieszkalny w strefie wpływów wtórnych oraz wskazując, że płyta fundamentowa inwestycji zostanie posadowiona około 3,68m poniżej poziomu posadowienia istniejących budynków sąsiednich. Ekspertyza zawiera również wskazanie wartości granicznych osiadania dla pogorszenia stanu budynków sąsiednich (garażowego oraz mieszkalnego) i dla ich zniszczenia, przy czym te wartości graniczne są znacznie niższe (1,0-2,8mm) od wartości orientacyjnych granicznych przyjmowanych w opracowaniach specjalistycznych (5-9mm). Jednoznacznie na s. 14 i 15 ekspertyzy wskazano, że zastosowana technologia zabezpieczenia wykopu oraz wzniesienie projektowanego budynku nie spowodują zagrożenia dla budynków sąsiednich i niebezpieczeństwa dla ich użytkowania. Co prawda ani organ, ani sąd nie posiadają specjalistycznej wiedzy uprawniającej do merytorycznej oceny ekspertyzy (zastosowania w niej właściwej metody, techniki obliczeń, wykorzystanych opracowań specjalistycznych). Z tego względu ustawodawca w przepisie art. 20 ust. 4 P.b. zawarł obowiązek projektanta dołączenia oświadczenia o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. A jeśli tak, to za część techniczną projektu (w tym ekspertyzę jako część projektu budowlanego) odpowiedzialność ponoszą projektant i sprawdzający. Dodać należy, że stosowne oświadczenia w tym względzie znajdują się w projekcie (s. 7 projektu budowlanego na dzień [...] stycznia 2017 r., s. 271 na dzień [...] listopada 2017 r. podczas gdy ekspertyza techniczna nosi datę październik 2017 r.).
Odnośnie niezainwentaryzowania budynku garażowego wskazać należy, że istotnie brak jest informacji o inwentaryzacji i szczegółowej oceny technicznej tego budynku (punkt 3 postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r.). Jednakże w ekspertyzie wskazano, że zarówno budynek garażowy jak i budynek mieszkalny na działce skarżącej "zaliczono do najniekorzystniejszej grupy określanej jako budynki murowane bez wieńców" i dla takiej konstrukcji przyjęto obliczenia i sformułowano ocenę. Skarżąca tę część ekspertyzy kwestionuje jako niewystarczającą, jednakże nie przedstawia żadnych dowodów podważających te ustalenia i wyliczenia, w tym nie przedstawia kontrekspertyzy czy nawet zdjęć lub oceny technicznej własnych budynków podważających wiarygodność ustaleń ekspertyzy będącej częścią projektu budowlanego. Zarzuca dokonanie oceny ekspertyzy jedynie od strony formalnej, jednakże nie formułuje konkretnych zarzutów odnośnie indywidualnych ustaleń ekspertyzy. W takiej zaś sytuacji organ nie miał podstaw do podważenia tej części projektu budowlanego, jak i nie ma ku temu podstaw sąd orzekający w sprawie niniejszej. Ekspertyza jako dokument oparty na wiedzy fachowej, wiadomościach specjalnych, wymyka się kontroli organów i sądu, za wyjątkiem kontroli pod względem logiczności, racjonalności, zrozumiałości wywodów i toku rozumowania, a w tym zakresie ww. dokument nie budzi zastrzeżeń. To zaś prowadzi do wniosku, że interes prawny skarżącej oceniony w kontekście spełnienia wymagań wynikających z przepisów technicznych (§ 204 ust. 5 i § 206 warunków technicznych) - choć pozostający w zasięgu wpływu inwestycji i z tego powodu czyniący skarżącą stroną postępowania (występująca podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) - to jednak nie został naruszony w sposób, który wymagałby dodatkowych w tym zakresie ustaleń lub w sposób prowadzący do odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego. Innymi słowy, choć potwierdzono wystąpienie podstawy wznowienia, to jednak nie wykazano jej wpływu na wynik sprawy.
Także w pozostałym zakresie zaskarżona decyzja odpowiada prawu i nie narusza interesu prawnego skarżącej umożliwiając, jak twierdzi skarżąca, realizację inwestycji niezgodnie z prawem. Oceny tej dokonał organ mając na względzie regulację art. 35 ust. 1 pkt 1 – 4 P.b., zgodnie z którą przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5) spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości (Dz. U. poz. 1529 i 2161 oraz z 2018 r. poz. 756) - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości, o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej "inwestycją KZN".
Uwzględniając powyższe przepisy organy administracji architektoniczno – budowlanej:
- wskazały, że inwestycja jest zgodna z obowiązującymi rozwiązaniami planistycznymi, bowiem zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego teren ten stanowi teren zabudowy śródmiejskiej, z dopuszczalną zabudową mieszkaniową wielorodzinną i zabudową mieszkaniową jednorodzinną wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi oraz zielenią urządzoną (symbol 2.1 MW/MN), w tym dopuszcza przeznaczenie uzupełniające, zabudowę usługową w parterach budynków (§ 44 ust. 1 i 2 uchwały Rady Miasta B. Nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. (Dz.U. Woj. Podl. z 2015r., poz. 4486 ze zm.). Zdaniem organów, inwestycja nie jest przedsięwzięciem wymagającym sporządzenia oceny odziaływania na środowisko, bowiem nie zalicza się do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Z powyższą oceną należy się zgodzić, jest ona prawidłowa i wypełnia warunek art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b.;
- wyjaśniły, że brak jest podstaw do zakwestionowania projektu budowlanego z punktu widzenia zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno – budowlanymi.
W tej kwestii organy przeprowadziły ocenę odległości projektowanego budynku od granic działek zgodnie z wymaganiami § 12 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 warunków technicznych tak w stosunku do granicy z działką nr [...] jak i działką nr [...], wskazując na możliwość sytuowania budynku inwestycyjnego po granicy z działką nr [...] (§ 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 warunków technicznych oraz § 44 ust. 5 pkt 3 planu) oraz na zachowanie odległości od budynku garażowego skarżącej wynoszącej 4 m (§ 12 ust. 1 pkt 1 warunków technicznych, w rzeczywistości 5,20 m).
Zgodność z prawem zachowano również w zakresie warunków przesłaniania, co przedstawiono graficznie, w tym zwymiarowano na s. 88-91 projektu budowlanego. Organy wyjaśniły (zwłaszcza uczyniono to w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej, którą to ocenę prawną Wojewoda zaakceptował w całości), jak rozumiały i jak zastosowały przepisy warunków technicznych w zakresie wysokości przesłaniania (§ 13 ust. 2), wymaganych odległości dla budynków o wysokości przesłaniania do 35 m, która może być zmniejszona nie więcej niż o połowę w zabudowie śródmiejskiej (§ 13 ust. 1 pkt 1 lit. "a", ust. 4), do której to zabudowy śródmiejskiej zalicza się sporna inwestycja, co wprost wynika z § 6 planu miejscowego. Ustaliły w tym zakresie wysokość przesłaniania zmniejszoną o połowę na 8, 76 m przy zachowanej odległości 9,8m. Zauważyć należy, że przedstawiono graficznie i wykazano spełnienie warunków z § 60 warunków technicznych.
Wykonano również analizę przesłaniania dla hipotetycznej zabudowy na działce nr [...], która wypadła pozytywnie w tym sensie, że realizacja spornej inwestycji nie uniemożliwi rozbudowy na działce skarżącej w odległościach wymaganych przepisami (s. 92 projektu budowlanego).
Zrealizowano prawidłowo sprawdzenie projektu pod względem zgodności z przepisami ochrony przeciwpożarowej zawartymi w warunkach technicznych. Wyjaśnienia i ocena w tym względzie są wyczerpujące, wszechstronne i sąd je akceptuje jako nienaruszające prawa, zwłaszcza że szczegółowo odnoszą się do wzajemnych relacji i usytuowania budynku projektowanego i zabudowy na działce skarżącej. Sąd nie stwierdza w tym zakresie naruszeń prawa, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b.
W zakresie oceny zgodności projektu budowlanego z przepisami prawa (art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b.) wskazać także należy, że uzupełniono braki dotyczące wymiarów miejsc parkingowych wynikające z § 104 ust. 3 warunków technicznych (szerokość miejsc postojowych co najmniej 2,3 m a długość 5,0 m z zachowaniem odległości między bokiem samochodu a ścianą lub słupem - co najmniej 0,5 m). Na s. 119 – 120 projektu budowlanego przedstawiono usytuowanie i wymiary miejsc postojowych zarówno w hali garażowej jak i na poziomie terenu (rzut piwnic, rzut parteru z trzema miejscami postojowymi od strony działki skarżącej). Zapewniono również wymaganą ilość miejsc postojowych (jedno miejsce na jedno mieszkanie - § 29 ust. 4 pkt 2 planu), w tym wyrysowano na planie zagospodarowania terenu miejsca postojowe dla usług (§ 29 ust. 3 planu) bez określenia ich wskaźników.
- nie budzi wątpliwości sądu pozytywna ocena kompletności projektu budowlanego, w jego wersji uzupełnionej w postępowaniu odwoławczym o stosowne uzgodnienia rzeczoznawców ds. higieniczno-sanitarnych i przeciwpożarowych, które to uzgodnienia nastąpiły w dniach [...] marca 2018 r. (s. 84 projektu budowlanego). Zakres tego uzupełnienia nie przekraczał granic postępowania wyjaśniającego możliwego do przeprowadzenia przez organ odwoławczy (art. 136 K.p.a.), gdyż nie było to uzupełnienie wymagające powtórzenia postępowania w całości lub w znacznej części. Także w projekcie znajduje się informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (s. 77 projektu budowlanego) oraz wymagane przepisem art. 12 ust. 7 P.b. zaświadczenia.
W zakresie oceny kompletności projektu budowlanego wskazać należy, że jego integralną część stanowi przedłożona ekspertyza techniczna, zaś uzupełnienie dokonane w tym zakresie oraz w zakresie pozostałych elementów wskazanych w postanowieniu z dnia [...] sierpnia 2017 r. na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. nie narusza prawa, wbrew zarzutom skargi. Wskazać należy, że postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. dotyczyło uzupełnienia (do dnia [...] września 2017 r.) projektu o właściwe określenie obszaru oddziaływania obiektu, przedłożenia wyjaśnienia sposobu zabezpieczenia wykopu i budynku garażowego skarżącej (wskazano na ekspertyzę techniczną, o której mowa w § 204 ust. 5 warunków technicznych), oceny stanu technicznego budynku garażowego, wyrysowania miejsc postojowych dla lokali usługowych i odległości dotyczących stanowisk postojowych. Zdaniem sądu, zakres tego uzupełnienia był stosunkowo szeroki. Nadto, w trakcie biegu terminu do wykonania nałożonych w trybie art. 35 ust. 3 P.b. obowiązków wpłynęły dwa pisma inwestora (z dnia [...] września 2017 r. oraz z dnia [...] października 2017 r.) z prośbą o przedłużenie terminu wykonania obowiązków motywowane poważnymi trudnościami w dokonaniu oględzin budynku gospodarczego skarżącej (k. 356 i 402 akt adm.). Organ pierwszej instancji w obydwu przypadkach uwzględnił wniosek przedłużając termin do dnia [...] października 2017 r. a następnie do dnia [...] listopada 2017 r. (k. 370, 404). Następnie, wskutek wyroku w sprawie II SA/Bk 607/17 wydał organ pierwszej instancji w dniu [...] listopada 2017 r. postanowienie uzupełniające (doprecyzowujące) postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. – o obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej (k. 468 akt adm.). Inwestor przedłożył taką ekspertyzę przed upływem wyznaczonego terminu, tj. przed [...] listopada 2017 r. (uczynił to w dniu [...] listopada 2017 r.). W wyżej wskazanych okolicznościach nie doszło do niewykonania zobowiązania z art. 35 ust. 3 P.b. uzasadniającego odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego. Jeśli inwestor uzyskuje od organu przedłużenie terminu wykonania obowiązków uzupełnienia projektu budowlanego i w terminie przedłużonym te obowiązki wykonuje, nie sposób obciążać inwestora negatywnymi konsekwencjami przedłużenia terminu. Inna sytuacja zachodziłaby, gdyby bezskutecznie upłynął termin wyznaczony w postanowieniu wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 P.b. a organ, mimo niewykonania obowiązków przez inwestora, nie odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego a ponownie wezwał inwestora i ponownie wyznaczył termin. To jednak w sprawie niniejszej nie miało miejsca. Uzupełnienie projektu budowlanego w wyznaczonym inwestorowi terminie nie skutkuje wydaniem decyzji odmownej (vide np. wyrok z dnia 27 października 2016 r., w sprawie II OSK 181/15, CBOSA). Odnośnie zaś stanowiska skargi, zgodnie z którym dopuszczalne jest wydanie drugiego postanowienia uzupełniającego postanowienie w trybie art. 35 ust. 3 P.b. tylko wówczas, gdy inwestor dokonał uzupełnień i uzupełnienia te zawierają braki – to sytuacja ta nie dotyczy sprawy niniejszej. Niezależnie bowiem od trafności wydania postanowienia uzupełniającego z dnia [...] listopada 2017 r. – nie przedłużono nim po raz kolejny terminu do usunięcia braków projektu, ale wskazano na zakres uzupełnienia. Inwestor wykonał więc postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. (i de facto postanowienie z dnia [...] listopada 2017 r.) we wcześniej wyznaczonym terminie, tj. do [...] listopada 2017 r. Natomiast skarżąca wskazuje w skardze na "wielokrotne przedłużanie" terminu uzupełnienia braków, jednakże przedłużenie to miało miejsce zaledwie dwukrotnie, pierwotny termin [...] września 2017 r. wydłużono zaledwie o 2 miesiące (do [...] listopada 2017 r.), zaś skarżąca nie podważyła skutecznie wskazania inwestora o powodach niemożności wykonania pełnej inwentaryzacji i oceny technicznej jej budynku garażowego w terminie pierwotnie wyznaczonym. Nadto, pełnomocnik skarżącej w dniu [...] stycznia 2018 r. zapoznawał się z aktami sprawy. Ani odwołanie, ani skarga nie zawierają konstruktywnych i wskazujących na konkretne okoliczności wypowiedzi o istnieniu bądź nieistnieniu po stronie skarżącej wskazanych przez inwestora powodów niewykonania postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r. w terminie pierwotnym (utrudniania inwentaryzacji). Zarzuty dotyczą wyłącznie wadliwego uzupełnienia postanowienia z dnia [...] sierpnia 2017 r., kolejnym postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Sąd nie twierdzi, że te trudności wystąpiły bądź nie, ale sąd kontroluje postępowanie w oparciu o już zgromadzony materiał dowodowy. W aktach zaś sprawy znajdują się pisma inwestora wskazujące na trudności w wykonaniu inwentaryzacji, zaś nie wynikają z akt okoliczności i brak w aktach pism wskazujących, że skarżąca tę inwentaryzację umożliwiła.
Odnośnie zarzutu naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. w kontekście poszanowania interesu prawnego skarżącej wskazać należy, że odróżnić należy interes prawny od interesu faktycznego. W sprawie niniejszej uznano skarżącą we wznowionym postępowaniu za stronę postępowania o pozwolenie na budowę przede wszystkim z uwagi na bliskość zabudowy nowej i znajdującego się na jej działce budynku garażowego (§ 204 i § 206 warunków technicznych), a także z uwagi na wpływ nowej inwestycji na wykonywanie przez nią prawa własności. Ten wpływ ustalono jako istniejący (zaprojektowanie od strony działki skarżącej, w poziomie parteru inwestycji, trzech miejsc garażowych), co niewątpliwie wpłynie na dotychczasowy sposób wykonywania prawa własności przez skarżącą (parkujące samochody), bowiem od tej strony działki nr [...] zabudowa do tej pory nie występowała (prawo sąsiedzkie – art. 140, 144 K.c.). Jednakże o ile ze zrealizowaniem wykopu od strony budynku garażowego skarżącej wiązały się dla inwestora określone obowiązki wynikające z przepisów prawa (ekspertyza), o tyle projekt budowlany zawiera również wskazanie, iż zasięg uciążliwości komunikacyjnych (ruch pojazdów, hałas, spaliny), analiza widoczności, usuwanie odpadów nie przekroczą dopuszczalnych norm. Analiza tych okoliczności znajduje się na s. 75 projektu budowlanego i nie budzi wątpliwości mogących "Informację o obszarze odziaływania obiektu" dyskwalifikować. Oprócz zatem wpływu wykopu na budynek garażowy skarżącej, nie sposób stwierdzić istnienia przepisów prawa, które nakładałyby na inwestora inne obowiązki niż już zrealizowane, a mające w dodatkowy jeszcze sposób zabezpieczać skarżącą. A zatem w tym pozostałym zakresie zarzuty naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. są motywowane interesem faktycznym, a ten nie podlega uwzględnieniu. Wyznacznikiem zakresu, w jakim wydający decyzję organ ma obowiązek chronić uprawnienia osób trzecich, są przepisy prawa materialnego. Naruszenie interesu prawnego rozumiane jest jako naruszenie konkretnych norm prawa materialnego, obowiązujących w procesie inwestycyjnym. Jeśli takich norm nie sposób wskazać, można mówić wyłącznie o interesie faktycznym, a ten nie podlega ochronie, bowiem ma charakter pozaprawny.
Zgodnie z art. 35 ust. 4 P.b., w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Przepis art. 35 ust. 4 p.b. nie dopuszcza jakiejkolwiek uznaniowości w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ani możliwości uzależnienia wydania tego pozwolenia od spełniania dalszych warunków, np. od zgody sąsiadów. Jeśli zatem organ oceni przedłożony projekt jako zgodny z prawem, w tym uwzględniając regulację art. art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. "c" P.b. (wskazał na to sąd w sprawie II SA/Bk 607/17), a w tym zakresie sprawdzenie nastąpiło, nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę. Trzeba mieć też na uwadze, że odpowiedzialność za projekt architektoniczno-budowlany ponosi przede wszystkim projektant lub osoba sprawdzająca, zaś ocena organu w tym zakresie jest ograniczona. Jak wskazał tutejszy sąd w sprawie II SA/Bk 915/17, rozszerzająca interpretacja uprawnień organu w zakresie kontroli na podstawie art. 35 ust. 1 p.b. oznaczałaby w istocie przywrócenie uchylonej zasady oceny materialnych rozwiązań projektu budowlanego przez organ (uchylony art. 35 ust. 2 P.b.) i stanowiłaby naruszenie zasady związania organów administracji publicznej prawem (art. 7 K.p.a.). Sprawdzanie zgodności projektu budowlanego z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, zostało więc ograniczone do projektu zagospodarowania działki (art. 35 ust. 1 pkt 2 p.b.). W świetle powyższego, w odniesieniu do projektu architektoniczno-budowlanego organ prowadzący postępowanie zmierzające do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę bada wyłącznie, czy zostało złożone stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej (art. 20 ust. 4 w związku z art. 35 ust. 1 pkt 3 p.b.). Wszystkie powyższe warunki zostały w sprawie spełnione, nadto wypełniono obowiązki uzupełnienia projektu wskazane przez sąd w sprawie II SA/Bk 607/17. Przeprowadzona ocena w zakresie omawianej zgodności znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, nie budzi wątpliwości i odpowiada prawu.
Wobec powyższego, analizując poprawność zastosowania obowiązujących uregulowań prawnych w niniejszej sprawie uznać należy, że organy w sposób prawidłowy przyjęły, że inwestor przedłożył do zatwierdzenia projekt budowlany opracowany stosownie do specyfiki i charakteru projektowanego obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych. W projekcie uwzględniono zarówno projekt zagospodarowania działki, jak i projekt architektoniczno – budowlany. Dane zawarte w projekcie i parametry inwestycji odpowiadają szczegółowym ustaleniom zawartym w obowiązującym na tym terenie miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego oraz spełniają wymogi warunków technicznych. Projekt przedłożony przez inwestora został wykonany przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 P.b., aktualne na dzień opracowania projektu. Ponadto projekt budowlany zawiera oświadczenie projektanta o sporządzeniu go zgodnie z obowiązującymi przepisami i wymogami wiedzy technicznej. Organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych i podzielając ustalenia organu pierwszej instancji (za wyjątkiem zakresu projektu, który uzupełnił we własnym zakresie). Odniósł się również do argumentów odwołania, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji zrealizowały obowiązek zawiadomienia w trybie art. 10 K.p.a. Co prawda organ drugiej instancji nie powiadomił w zawiadomieniu na podstawie art. 10 K.p.a. o tym, że uzupełniono materiał dowodowy o uzgodnienia, jednakże we wcześniejszym piśmie procesowym z dnia 6 marca 2018 r. powiadomił strony o zamierzonym uzupełnieniu materiału dowodowego. Strony mogły zatem zapoznać się z materiałem dowodowym już uzupełnionym, uprzednio mając wiedzę, że uzupełnienie nastąpiło.
Nie doszło również do naruszenia przepisów art. 21 i art. 32 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 4 P.b. każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami. Przepis ten oznacza, że obowiązuje zasada wolności zabudowy, o ile zostaną poszanowane interesy prawne osób trzecich ("pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami"), Takiej niezgodności w sprawie niniejszej nie stwierdzono.
Sąd nie stwierdza również wadliwości zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a.).
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło