IV SA/Po 536/17

WyrokWSA w Poznaniu2017-09-06

Skład orzekający: Izabela Bąk-Marciniak, Maciej Busz, Józef Maleszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy Prawa wodnego dotyczące partycypacji w kosztach utrzymania urządzenia wodnego, w szczególności w kontekście obowiązku zwrotu poniesionych kosztów przez podmiot odnoszący korzyści z urządzenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo zinterpretował przepisy Prawa wodnego. W sytuacji, gdy jeden podmiot (właściciel) ponosi koszty utrzymania urządzenia wodnego, a inny podmiot (skarżący) odnosi z niego 100% korzyści, uczestnictwo tego drugiego podmiotu w kosztach powinno polegać na zwrocie poniesionych przez właściciela kosztów. Sąd podkreślił, że roszczenie o ustalenie i podział kosztów utrzymania urządzeń wodnych ma charakter cywilnoprawny, a droga administracyjna ogranicza się do zwrotu kosztów utrzymania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód kanału Kłodawskiego. Organ I instancji (Starosta Gorzowski) udzielił pozwolenia, określając m.in. partycypację w kosztach utrzymania "kanału ulgi" przez podmiot odnoszący korzyści. Organ II instancji (Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej) uchylił część decyzji organu I instancji i orzekł co do istoty, zobowiązując skarżącego do partycypacji w kosztach utrzymania "kanału ulgi" w formie świadczenia pieniężnego na rzecz właściciela urządzenia. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację przepisów Prawa wodnego dotyczącą ponoszenia kosztów utrzymania urządzenia wodnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 30 marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia w części decyzji udzielającej pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę w całości IV SA/Po 536/17 UZASADNIENIE Starosta Gorzowski decyzją z 28.10.2016 nr [...] wydaną na podstawie art. 37 pkt 1 i 4, art. 122 ust. 1 pkt 1, art. 127 ust. 1 i 2, art. 128 ust. 1, 2 i 3 i art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., dalej u.p.w.) oraz art. 104 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej k.p.a.), udzielił [...] pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód-piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych kanału Kłodawskiego w km 0+010 kanału określając szczegółowe warunki realizacji pozwolenia. W decyzji określono m.in., że piętrzenie śródlądowych wód powierzchniowych kanału Kłodawskiego, położonego na działce o nr ewid. [...] obręb: Santocko gm. Kłodawa w km 0+010 kanału, prowadzone będzie w celu umożliwienia poboru wody dla potrzeb istniejących obiektów stawowych, położonych na terenie działek o nr ewid. [...] obręb: Santocko oraz na terenie działek o nr ewid. [...]obręb: Mironice gm. Kłodawa. Wskazano, że piętrzenie to prowadzone będzie również w celu umożliwienia poboru wody dla potrzeb obiektów stawowych [...], położonych na terenie działki o nr ewid. [...]obręb: Mironice gm. Kłodawa. Określono, że przedmiotowe piętrzenie należy prowadzić za pomocą istniejącego jazu o konstrukcji betonowej i drewnianym zamknięciu szandorowym, zlokalizowanego w km 0+010 tego kanału. [...] pismem z dnia 16 listopada wniósł o uchylenie ww. decyzji i zarzucił niewywiązanie się Starosty Gorzowskiego, (pomimo stanowiska Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu) z ustalenia i wskazania mu korzyści, które zostaną uzyskane przez [...] lub zdefiniowania i sprecyzowania zasad wypłaty świadczenia ustalonego na zasadzie procentowej, a także błędy polegające na: a) braku wskazania w rozstrzygnięciu decyzji w punkcie III działek nr [...], do których odprowadzane są wody poprodukcyjne ze stawu nr 1, b) niepowiadomieniu go o zakończeniu postępowania administracyjnego i o możliwości zapoznania się z dokumentacją, co jest niezgodne z art. 10 k.p.a., c) niepowiadomieniu osób uczestniczących we wspólnej instrukcji gospodarowania wodą na zależne od siebie korzystanie z wód rzeki Kłodawki o obciążeniu ich kosztami utrzymania rowu obiegowego, zlokalizowanego na działce numer [...] będącego własnością odwołującego, d) pominięciu w operacie wodnoprawnym działki oznaczonej numerem [...], przez którą [...] planuje odprowadzać wody poprodukcyjne ze stawu e) błędne wskazanie miejsca ujęcia wody w operacie wodnoprawnym oraz w instrukcji na piętrzenie wód dla obiektu stawowego będącego jego własnością, f) wskazanie piętrzenia na zastawce betonowej usytuowanej na działce [...]oraz zasięgu cofki wynikającej z tego piętrzenia, pomimo braku wniosku [...]w tym zakresie, g) błędne przyjęcie rzędnej w wysokości 38,57 m n.p.m. dna budowli -mnicha upustowego ze stawu nr 2., która wynosi faktycznie 39,10 m n.p.m. [...] pismem z dnia 23 stycznia 2017 r. zwrócił się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu o przedłużenie terminu rozpatrywania odwołania z uwagi na rozpoczęte rozmowy w sprawie ugody z [...]. [...] pismem z dnia 1 marca 2017 r., skierowanym do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu, oświadczył, że z tytułu korzystania z urządzenia wodnego na potrzeby eksploatacji jego ziemnych stawów rybnych przyjmuje na siebie kwotę partycypacji w wysokości 100 % kosztów utrzymania "kanału ulgi" na całej jego długości, tj. w km 0+000 - 0+925, usytuowanego na działach o nr [...] obrębu Mironice. Oświadczył, że realizacja zobowiązania nastąpi po przedstawieniu faktury na wykonane roboty (m.in. dwukrotne w roku wykaszanie porostów z dna i skarp, niezbędne odmulanie dna, usuwanie zakrzaczeń i ewentualnych zatorów oraz za inne niezbędne i wcześniej uzgodnione). Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu decyzją z dnia 30 marca 2017 nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części: w pkt II.2.1 ppkt 1) i ppkt 2); pkt. II.3. ppkt 1) lit a i b; pkt. II.3. ppkt 2) i ppkt 4); pkt III, pkt 111.1 i 2; pkt III.3 ppkt 2 lit. a), b), c) oraz pkt VII. 3 i orzekł co do istoty w tym zakresie. Organ odwoławczy m.in. orzekł w Pkt VII.3 swej decyzji.: "Partycypacji w kosztach utrzymania "kanału ulgi" na całej jego długości tj. w km 0+000 do 0+895 w formie świadczenia pieniężnego w wysokości 100% kosztów ponoszonych przez pana [...] na utrzymanie tego odcinka urządzenia wodnego (w zakresie dwukrotnego w roku wykaszania porostów z dna i skarp, niezbędnego odmulania dna, usuwania zakrzaczeń i ewentualnych zatorów oraz innych niezbędnych robót pod warunkiem ich wcześniejszego uzgodnienia). Uiszczenia świadczenia pieniężnego pan [...] zobowiązany jest dokonać w terminie 14 dni od dnia otrzymania udokumentowanych kosztów poniesionych na konserwację tego urządzenia przez pana [...]." W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy przedłożonych przez Starostę Gorzowskiego wynika, iż organ przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie partycypacji w kosztach utrzymania przez [...] "kanału ulgi" na odcinku położonym na terenie działki [...]. Organ I instancji zwrócił się do [...]oraz pełnomocnika [...] o wskazanie formy i zakresu partycypacji w kosztach utrzymania urządzenia. [...] w odpowiedzi wskazał, że partycypacja ta powinna mieć charakter świadczenia finansowego, żądając jednocześnie, aby organ I instancji ustalił i wskazał [...] wysokość korzyści, które zostaną uzyskane przez [...] na skutek korzystania z urządzenia wodnego lub zdefiniowanie i sprecyzowanie zasad wypłaty świadczenia ustalonego na zasadzie procentowej. Natomiast pełnomocnik wnioskodawcy [...] ustalił, iż "kanał ulgi" nie prowadzi jedynie wód poprodukcyjnych ze stawów [...], ale również do kanału tego wpływają wody poprodukcyjne odprowadzane z innych stawów, tj. [...]. Biorąc powyższe pod uwagę dokonano podziału kosztów utrzymania kanału położonego na terenie działki [...] pomiędzy te zakłady, proporcjonalnie do ilości odprowadzanych wód poprodukcyjnych, z uwzględnieniem zdeklarowanej ilości planowanej hodowli ryb z 1 ha powierzchni użytkowej stawów. W oparciu o powyższe ustalenia Starosta Gorzowski, zobowiązał w pkt VII.3 zaskarżonej decyzji [...]do partycypacji w kosztach utrzymania "kanału ulgi" w km od 0+000 do 0+895 w formie świadczenia pieniężnego w wysokości 18,90 % kosztów ponoszonych przez [...] na konserwację tego odcinka, ustalając termin i warunki wypłaty tego świadczenia Organ wskazał, iż [...]w swoim odwołaniu podnosił, iż jego zdaniem [...] powinien ponosić zasadnicze koszty utrzymywania urządzenia wodnego ("kanału ulgi") w należytym stanie technicznym, a nie wskazywać inne zakłady do partycypowania w kosztach większych niż odnoszone przez nie korzyści. Wobec tak sformułowanego żądania [...], w trakcie postępowania odwoławczego [...], przychylił się do wniosku odwołującego oświadczając, iż przyjmuje na siebie całkowity udział w kosztach partycypacji "kanału ulgi". Powyższe oświadczenie z dnia 01.03.2017 r. zostało załączone do pisma z dnia 02.03.2017 r. Organ odwoławczy wskazał z uwagi na fakt, iż przyjęcie przez [...] 100% udziału w kosztach utrzymania "kanału ulgi" spełnia w całości żądanie [...] wyrażone w odwołaniu - organ odwoławczy w Poznaniu uchylił pkt VII.3 zaskarżonej decyzji i orzekł w tym zakresie. Organ zwrócił uwagę, iż przepis art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego odnosi się wyłącznie do uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzenia wodnego w związku z korzystaniem z tego urządzenia przez adresata pozwolenia wodnoprawnego, co oznacza że zakres robót, w których ma uczestniczyć korzystający z urządzenia wodnego dotyczyć może jedynie kosztów związanych z utrzymaniem urządzenia wodnego tj. polegających na jego eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania jego funkcji, co wynika z art. 64 ust. 1 Prawa wodnego. W przypadku urządzenia wodnego jakim jest kanał, organ wskazał, że zakres prac związanych z jego utrzymaniem w szczególności obejmuje wykaszanie porostów z dna i skarp, odmulanie dna, usuwania zakrzaczeń i ewentualnych zatorów, natomiast w przypadku wystąpienia konieczności wykonania innych niezbędnych prac, z uwagi na obciążenie [...] całkowitym kosztem ich pokrycia, winny one zostać uzgodnione przed ich wykonaniem. Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu [...]. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I, w odniesieniu do orzeczenia co do istoty w zakresie punktu VII.3 decyzji Starosty Gorzowskiego z dnia 28 października 2016 r. znak [...]. Zarzucił decyzji naruszenie przepisu art. 128 ust.2 pkt.3 Ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U z 2015 r., poz. 469 ze zm.): 1. poprzez błędną jego interpretację w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w kontekście treści przepisu art. 64 ust.1 a ustawy Prawo wodne, w szczególności poprzez błędne ustalenie, że koszty utrzymania urządzenia wodnego powinien ponosić [...], a [...]zobowiązany jest dokonać świadczenia pieniężnego na rzecz [...] w terminie 14 dni od dnia otrzymania udokumentowanych kosztów poniesionych przez [...] na konserwację urządzenia wodnego, pomimo iż ustawa w powołanym wyżej przepisie stanowi wprost o obowiązku uczestniczenia w kosztach, nie zaś o obowiązku zwrotu poniesionych kosztów, konsekwencją czego powinno być takie uregulowanie kwestii spornej, które nakładałoby wprost na [...] obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania urządzenia wodnego, na przykład na podstawie przedstawionego kosztorysu, 2. poprzez błędną interpretację pojęcia "kosztów utrzymania urządzenia wodnego", w szczególności poprzez dowolne i niesłuszne ustalenie, że koszty naprawy podmywanych skarp i grobli oraz uzupełniania ubytków w dnie nie należą do kosztów utrzymania urządzenia wodnego, a są innymi niezbędnymi pracami wykraczającymi poza zakres pojęcia "kosztów utrzymania urządzenia wodnego", pomimo iż z przepisu art. 64 par. 1 ustawy Prawo wodne wynika wprost, że utrzymywanie urządzeń wodnych polega na ich eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu utrzymania ich funkcji, w związku z czym wskazane wyżej prace związane z naprawą podmywanych skarp i grobli oraz uzupełniania ubytków w dnie są w oczywisty sposób remontami służącymi utrzymaniu funkcji urządzenia wodnego i winny zostać ujęte w pozwoleniu wodnoprawnym jako prace, których koszt w 100 procentach ponosi [...]. W uzasadnieniu wyjaśniono, że rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji jest wynikiem błędnej interpretacji przepisu art. 128 ust.2 pkt.3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne. Skarżący wskazał, że z decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu z dnia 30 marca 5017 r. wynika, że obowiązek ponoszenia kosztów urządzenia wodnego nałożony został w istocie w całości na [...], a na [...] ciąży wyłącznie obowiązek zwrotu tych kosztów w zakresie wynikającym z decyzji. Przepis art. 64 ust.1 a ustawy Prawo wodne stanowi jednoznacznie, że organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego dokonuje ustalenia i podziału kosztów utrzymywania urządzenia wodnego, a w kosztach utrzymania urządzenia wodnego uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Skoro zatem [...] odnosi korzyści z "kanału ulgi" w 100 procentach (co sam przyznał w toku prowadzonego postępowania), to decyzja - pozwolenie wodnoprawne, wprost winna wskazywać, że [...]ponosi 100 procent kosztów utrzymania tego urządzenia. W ocenie skarżącego zaskarżona decyzja zawiera rozstrzygnięcie radykalnie odmienne - to [...]ma ponieść 100 procent kosztów utrzymania urządzenia wodnego, a na [...] ciąży obowiązek uiszczenia świadczenia pieniężnego na rzecz skarżącego na podstawie - dokumentowanych kosztów, a zatem już po poniesieniu tych kosztów przez skarżącego. W ocenie skarżącego rozumowanie takie prowadzi do sytuacji, w której skarżący utrzymuje urządzenie wodne i ponosi koszty jego utrzymania (pomimo, że 100 procent korzyści z tego urządzenia uzyskuje [...]), przez co, co do zasady, kredytuje [...] z własnych środków, licząc na ich refundację. Skarżący wskazał, że jeżeli 100 procent korzyści z urządzenia wodnego odnosi [...], to decyzja winna stanowić wprost, że 100 procent kosztów utrzymania urządzenia wodnego ponosi [...], a skarżący nie powinien być z tego tytułu obciążany żadnymi kosztami. W praktyce [...] winien zapłacić skarżącemu świadczenie na podstawie przedłożonego kosztorysu, a skarżący powinien wykonać roboty, dokonując następnie w uzgodnieniu z [...]ewentualnej korekty faktycznie poniesionych kosztów. Rozstrzygnięcie oparte o zasadę ponoszenia kosztów przez skarżącego z obowiązkiem ich refundacji przez [...] jest sprzeczne z ustawą i nakłada obowiązek ponoszenia kosztów utrzymania urządzenia wodnego na osobę, która z urządzenia tego nie odnosi korzyści. Według skarżącego zaskarżona decyzja w dowolny sposób określa, co należy do kosztów utrzymania urządzenia wodnego, ponieważ organ II instancji bezzasadnie przyjął, że kosztami utrzymania "kanału ulgi" nie są koszty napraw podmywanych skarp i grobli oraz uzupełniania ubytków w dnie. Koszty te w oczywisty sposób wynikają z konieczności przeprowadzenia remontu służącego utrzymaniu funkcji urządzenia, spełniając zatem ustawowe kryteria "utrzymania urządzenia wodnego" wskazane w przepisie art. 64 ust.1 Ustawy Prawo wodne. Organ II instancji powielił w tym zakresie definicję zaproponowaną w toku postępowania przez [...]- pełnomocnika [...], który stworzył tę definicję na potrzeby prowadzonego postępowania i w interesie zleceniodawcy Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Poznaniu w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swą dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zarzuty skargi okazały się bezzasadne. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a. W niniejszej sprawie między stronami sporny był sposób określenia przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ponoszenia kosztów utrzymania urządzenia wodnego. Organ wskazał, że koszty ponosić będzie skarżący, natomiast [...] w terminie 14 dni od dnia otrzymania udokumentowanych kosztów poniesionych przez skarżącego zobowiązany jest dokonać na jego rzecz świadczenia pieniężnego. W ocenie skarżącego taka regulacja narusza art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm., dalej: "Prawo wodne"), poprzez błędną interpretację art. 64 ust. 1 a ustawy Prawo wodne. Ponadto skarżący zarzucił organowi błędną interpretację pojęcia kosztów utrzymania urządzenia wodnego, w szczególności poprzez dowolne i niesłusznie ustalenie, że koszty naprawy podmywanych skarp i grobli oraz uzupełniania ubytków w dnie nie należą do kosztów utrzymania urządzenia wodnego, a są innymi niezbędnymi pracami wykraczającymi poza zakres ww. pojęcia. Zgodnie z art. 128 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek wykonania robót lub uczestniczenia w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, stosownie do odnoszonych korzyści. Zgodnie z art. 64 ust. 1 a ustawy Prawo wodne w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści; ustalenia i podziału kosztów dokonuje na wniosek właściciela urządzenia wodnego, w drodze decyzji, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Należy wskazać, że art. 64 Prawa wodnego definiuje termin "utrzymanie urządzeń wodnych", który oznacza eksploatację, konserwację oraz remonty urządzeń wodnych w celu zachowania ich funkcji. Pierwszym elementem utrzymywania tych urządzeń jest właściwa eksploatacja, czyli użytkowanie urządzenia zgodnie z jego funkcją i parametrami. Przykładem może być jaz, którego właściwości techniczne pozwalają na piętrzenie wody w odpowiednich ilościach. W przypadku nadmiaru wody jaz powinien zostać otwarty w celu wyrównania poziomu wody. Drugim elementem jest konserwacja. Prawo wodne nie definiuje pojęcia konserwacji ani pojęcia remontu. Legalna definicja remontu zawarta jest w art. 3 pkt 8 pr. bud., w myśl której należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. Ustawa - Prawo budowlane nie zawiera definicji pojęć konserwacji ani bieżącej konserwacji. Niemniej jednak NSA w wyroku z dnia 5 kwietnia 2006 r., II OSK 704/05, CBOSA, zdefiniował pojęcie bieżącej konserwacji, przyjmując, że należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót, które nie polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego, ale mają na celu utrzymanie obiektu budowlanego w dobrym stanie, aby zabezpieczyć go przed szybkim zużyciem się czy też zniszczeniem, oraz utrzymanie go w celu użytkowania w stanie zgodnym z przeznaczeniem tegoż obiektu. Zatem bieżącą konserwacją będą prace budowlane wykonywane na bieżąco w węższym zakresie niż roboty budowlane określone jako remont. Trzecim elementem utrzymania urządzeń wodnych jest remont jako wykonywanie w urządzeniu wodnym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji. Przepis art. 64 ust. 1a określa tryb utrzymania urządzeń wodnych w odpowiednim stanie technicznym. Według tego przepisu w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. Powyższe oznacza, że zakład, który użytkuje urządzenie wodne, ponosi koszty jego utrzymania. Właściciel urządzenia wodnego jest zobowiązany wystąpić z wnioskiem do właściwego organu, którym na podstawie art. 140 ust. 2 jest marszałek województwa, aby ten wydał decyzję w sprawie ustalenia i podziału kosztów jako organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego. Przedmiotowa decyzja jest wydawana również w przypadku wprowadzania ścieków lub odprowadzania wód do urządzeń wodnych. W razie ustania odnoszenia korzyści z urządzenia wodnego organ w drodze decyzji stwierdza wygaśnięcie decyzji. Oznacza to, że decyzja ta z mocy ustawy nie ulega wygaszeniu z uwagi na okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Na podstawie art. 127 ust. 5 pr. wod. obowiązek ustalenia czasu obowiązywania nie dotyczy pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych. Powyższa okoliczność wskazuje, że wygaszenie pozwolenia wodnoprawnego następuje na wniosek właściciela przez właściwy organ (zob. Komentarz do art. 64 ustawy - Prawo wodne, Mirosław Kałużny, LEX). Z akt sprawy wynika, że przedmiotem zobowiązania jest urządzenie wodne, tzw. "kanał ulgi" położony na terenie działki o nr ewid. [...]obręb Mironice gm. Kłodawa stanowiącej własność [...]. Należy podkreślić, że przedmiotowy "kanał ulgi" jest własnością [...]. Organ odwoławczy słusznie wskazał, że stosownie do zapisu art. 62 Prawa wodnego budownictwo wodne polega na wykonywaniu oraz utrzymywaniu urządzeń wodnych. Zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane (j.t. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej: "Prawo budowlane") przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 2001 r. - Prawo wodne, w odniesieniu do urządzeń wodnych. Z kolei w myśl art. 62 ust. 2 Prawa wodnego przepisy art. 63-66 tej ustawy nie naruszają przepisów ustawy z 1994 r. - Prawo budowlane. Wzajemne relacje między tymi ustawami wskazują, że w stosunku do urządzeń wodnych, zdefiniowanych w art. 9 ust. 1 pkt 19 Prawa wodnego stosuje się łącznie przepisy obu wskazanych wyżej ustaw (por. wyrok NSA z 22.10.2010 r., IIOSK 1654/09). Należy wskazać, że kanał, jako budowla hydrotechniczna, jest obiektem budowlanym, w rozumieniu art. 3 pkt 1 i 3 ustawy Prawo budowlane, zatem na podstawie art. 61 ustawy Prawo budowlane, obowiązek jego utrzymywania i użytkowania, zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 ww. ustawy - będzie obowiązkiem jego właściciela lub zarządcy. Organ odwoławczy słusznie zauważył, że przepis art. 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego wskazuje, iż organ określając obowiązek partycypacji adresata pozwolenia w kosztach utrzymania wykorzystywanych przez niego urządzeń wodnych, należących do innych podmiotów, winien dokonać tego wskazania mając na uwadze wielkość lub rodzaj korzyści jakie odniesie on z tego tytułu. A zatem jeżeli organ uzna, iż istnieje potrzeba ustalenia tego obowiązku, to winien w pozwoleniu wodnoprawnym dokładnie wskazać wysokość lub procentowy udział partycypacji adresata decyzji w kosztach utrzymania urządzeń wodnych, określając ją samodzielnie, bądź odnosząc się do konkretnych ustaleń zawartych w tym zakresie przez zainteresowane strony (wyrok WSA Warszawa z dnia 25.01.2006 r., IV SA/Wa 2226/05). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd wskazuje, że na to właścicielu lub zarządcy kanału spoczywa obowiązek jego utrzymania, natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1a ustawy Prawo wodne w kosztach utrzymywania urządzeń wodnych uczestniczy ten, kto odnosi z nich korzyści. [...]oświadczył, że przyjmuje na siebie kwotę partycypacji w utrzymaniu przedmiotowego kanały w wysokości 100 % kosztów jego utrzymania. Tym samym uczestnictwo [...] w kosztach utrzymania przedmiotowego urządzenia wodnego powinno polegać na zwrocie poniesionych kosztów przez właściciela urządzenia wodnego, który jest zobowiązany do jego utrzymywania. Roszczenie o ustalenie i podział kosztów utrzymania urządzeń wodnych ma charakter cywilnoprawny, co potwierdzone zostało postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 24 listopada 2009 r., V CSK 156/09 (OSNC-ZD 2010, nr 3, poz. 77). Jest to – jak stwierdził sąd – roszczenie między równorzędnymi podmiotami prawa cywilnego na tle korzystania z rzeczy stanowiącej własność jednego z nich (art. 1 k.p.c. oraz art. 1 k.c.), jednakże rozpoznaje je – na wniosek właściciela – organ administracyjny właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego, a droga sądowa w tym zakresie jest niedopuszczalna. Na podstawie art. 2 § 3 k.p.c. roszczenie, którego przedmiotem jest ustalenie i podział kosztów utrzymania urządzeń wodnych, zostało przekazane do rozpoznania organom administracyjnym właściwym do wydania pozwolenia wodnoprawnego (art. 64 ust. 1a pr. wod.). Sąd wskazuje, że przedmiotowe roszczenie ograniczone jest jedynie do zwrotu kosztów utrzymania urządzeń wodnych. Co do innych dochodów (takich, jak zysk) związanych z urządzeniami wodnymi droga administracyjna nie ma miejsca, a więc tam dopuszczalna jest droga sądowa (zob. na ten temat także M. Tyburek, glosa do wyroku SN z dnia 24 listopada 2009 r., PPOŚ 2011, nr 3, s. 27–39),( por. Komentarz do art. 64 ustawy - Prawo wodne - Zbigniew Bukowski, LEX). W ocenie Sądu ustalenie i podział kosztów utrzymania przedmiotowego urządzenia wodnego dokonane przez organ II instancji nie narusza art. 64 ust. 1a, ani 128 ust. 2 pkt 3 Prawa wodnego. Bezzasadny jest również zarzut skarżącego wskazujący, że organ II instancji ustalił, że koszty naprawy podmywanych skarp i grobli oraz uzupełnienia ubytków w dnie nie należą do kosztów utrzymania urządzenia, a są innymi niezbędnymi pracami wykraczającymi poza zakres pojęcia "kosztów utrzymania urządzenia wodnego". Organ w decyzji faktycznie wskazał, że zakres robót, w których ma uczestniczyć korzystający z urządzenia wodnego, dotyczyć może jedynie kosztów związanych z utrzymaniem urządzenia wodnego polegających na jego eksploatacji, konserwacji oraz remontach w celu zachowania jego funkcji. Organ wskazał, że zakres prac związanych z utrzymaniem kanału w szczególności obejmuje wykaszanie porostów z dna i skarp, odmulanie dna, usuwanie zakrzaczeń i ewentualnych zatorów. Organ użył sformułowania "w szczególności", czym dał do zrozumienia, że wskazany katalog prac ma charakter otwarty. Wbrew twierdzeniom skarżącego, organ nie uznał, że koszty naprawy podmywanych skarp i grobli oraz uzupełniania ubytków w dnie nie należą do kosztów utrzymania urządzenia wodnego. Organ prawidłowo wskazał, że wszelkie inne prace niezbędne do wykonania z uwagi na obciążenie [...] całkowitym ich kosztem, powinny być uzgodnione przed wykonaniem. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło