III SA/Kr 899/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2018 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Dyrektora Pałacu Młodzieży z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania skargę oddala Dyrektor Pałacu Młodzieży decyzją z dnia 30 maja 2018 r. nr [...] wydaną na podstawie przepisu art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, w skrócie Kpa (t. j., Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) umorzył w całości z uwagi na bezprzedmiotowość postępowanie dotyczące nieprzyjęcia M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej – Pałacu Młodzieży w pracowni [...] i [...] w roku szkolnym 2017/2018. Z uzasadnienia powyższej decyzji wynika następujący stan faktyczny: Wnioskiem datowanym na dzień 20 czerwca 2017 r. G. M. (dalej w skrócie skarżący) zwrócił się do Dyrektora Pałacu Młodzieży o przyjęcie jego syna M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej – Pałacu Młodzieży w pracowni [...] w roku szkolnym 2017/2018. Dyrektor Pałacu Młodzieży poinformował skarżącego pismem z dnia 13 lipca 2017 r., że jego syn M. M. znalazł się na liście nieprzyjętych na zajęcia ze [...] z uwagi na wiek oraz na zajęcia [...] z uwagi na brak miejsc. Wskutek odwołania skarżącego, Dyrektor Pałacu Młodzieży w decyzji z dnia [...] nr [...] podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 13 lipca 2017 r. w zakresie motywów nieprzyjęcia syna skarżącego do placówki. G. M. wniósł na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1128/17 uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził od Dyrektora Pałacu Młodzieży na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wyrok został doręczony organowi w dniu 2 lutego 2018 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego z uwagi na okoliczność, iż tryb przyjmowania kandydata na zajęcia został określony w ustawie Prawo oświatowe, a Dyrektor nie zastosował się do tych regulacji. W szczególności nie wskazał najniższej liczby punktów, która uprawniałaby do przyjęcia oraz liczby punktów, którą kandydat uzyskał w postępowaniu rekrutacyjnym. Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Pałacu Młodzieży, w opisanej na wstępie decyzji z dnia 30 maja 2018 uznał, że zaistniała bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu przepisu art. 105 § 1 Kpa, gdyż nie istnieje przedmiot postępowania. Postępowanie dotyczy procesu rekrutacji na zajęcia do publicznej placówki oświatowej – Pałacu Młodzieży na rok szkolny 2017/2018. Zajęcia te na dzień wydania decyzji kończą się. Z tego względu przeprowadzenie rekrutacji zgodnie z Prawem oświatowym na trwające już od września zajęcia, z oczywistych i obiektywnych zdaniem organu względów nie jest możliwe. Termin rekrutacji, jak i postępowania rekrutacyjnego zakończył się w lipcu 2017 r. Również komisja rekrutacyjna powołana do pełnienia swojej funkcji nie istnieje. Decyzja zawierała pouczenie o prawie do wniesienia odwołania do Prezydenta Miasta za pośrednictwem Dyrektora Pałacu Młodzieży w terminie do 14 dni od daty doręczenia decyzji. G. M. wniósł zgodnie z pouczeniem odwołanie do Prezydenta Miasta pismem z daty 8 czerwca 2018 r., za pośrednictwem Dyrektora Pałacu Młodzieży (data wpływu w dniu 11 czerwca 2018 r.). Odwołanie zostało przekazane do Prezydenta Miasta i wpłynęło do niego w dniu 19 czerwca 2018 r. Następnie z pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 lipca 2018 r. skierowanego do Dyrektora Pałacu Młodzieży wynika, że odwołanie przekazano następnie do rozpoznania Kolegium, które uznało się za niewłaściwe i przekazało je Dyrektorowi Pałacu Młodzieży do rozpoznania z wytycznymi tego rodzaju, iż w razie wątpliwości co do intencji pisma strony należy wezwać ją do sprecyzowania. Jednocześnie Kolegium poinformowało o treści przepisów ustawy Prawo oświatowe, z których wynika odmienny niż w Kpa tryb orzekania i zaskarżania rozstrzygnięć w sprawie przyjęć do publicznych placówek oświatowych polegających na tym, że od rozstrzygnięcia organu I instancji służy skarga wprost do sądu administracyjnego za pośrednictwem Ostatecznie pismo G. M. nazwane skargą trafiło do Dyrektora Pałacu Młodzieży w dniu 18 lipca 2018 r. i było datowane na dzień 16 lipca 2018 r. W skardze podniesione zostały zarzuty naruszenia art. 6, 7, 8, 75 § 1, 77 § 1, 80, 107 i 158 ust. 7 Kpa oraz ustawy Prawo oświatowe. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, o orzeczenie, czy zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz czy postępowanie przed Dyrektorem nie nosiło cech bezczynności i przewlekłości. W uzasadnieniu skargi wskazał, że decyzja nie spełnia wymogów określonych w art. 158 ust. 7 ustawy Prawo oświatowe oraz w art. 107 § 3 Kpa. Zarzucił ponadto dokonanie błędnej interpretacji w zakresie bezprzedmiotowości postępowania, czym naruszono interes społeczny. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j., Dz.U. 2017, poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j., Dz.U. z 2018 r., poz. 1308, zwanej dalej w skrócie p.p.s.a). Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że wskutek błędnego pouczenia skarga wpłynęła do tutejszego Sądu ze znacznym opóźnieniem. Sytuacja ta, jak również brak dowodu doręczenia przez organ decyzji, nie może obciążać skarżącego w sposób zamykający drogę sądową. W tej kwestii Sąd podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, a ostatnio w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 kwietnia 2018r. II OSK 885/ 18 ( wszystkie orzeczenia dostępne na: www.orzeczenia.nsa.gov.pl ) :"Błędne pouczenie zawarte w rozstrzygnięciu organu nie może szkodzić stronie, jednak dotyczy to sytuacji, w których błędne pouczenie uniemożliwia stronie realizację zasady dwuinstancyjności wyrażonej w art. 15 k.p.a., bądź sądowej kontroli decyzji administracyjnej określonej w art. 16 § 2 k.p.a. (por. M. Dyl [w:], M. Wierzbowski, A. Wiktorowska, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2, Warszawa 2013, s. 668)". Skarżone rozstrzygniecie, jako umarzające postepowanie, którego tryb uregulowany został przepisami rozdziału 6 ustawy Prawo oświatowe, podlega skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji rozumianą, jako zgodność z przepisami prawa, nie sposób nie zauważyć, ze postępowanie to stało się bezprzedmiotowe jedynie z uwagi na upływ czasu, jaki miał miejsce od daty wydania wyroku z dnia 15 grudnia 2017r. w którym tut. Sąd nakazał uzupełnienie postępowania przez sporządzenie wymaganego prawem uzasadnienia decyzji Dyrektora Pałacu Młodzieży z dnia [...] 2017 r. w sprawie przyjęcia na zajęcia do placówki oświatowej na rok szkolny 2017/2018 , do dnia w którym postępowanie to organ formalnie zakończył poprzez umorzenie, bowiem w dacie 30 maja 2018r. zajęcia przewidziane na rok szkolny którego postępowanie to dotyczyło, dobiegły końca. Nie zmienia to jednak faktu, że wydanie merytorycznej decyzji w tej sprawie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. Stosownie do ww. przepisu, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania może wynikać z przesłanek charakterze podmiotowym bądź przedmiotowym. W prowadzonym postępowaniu bezprzedmiotowość jest wynikiem zmiany stanu faktycznego na dzień wydania zaskarżonej decyzji. W wyroku z 18 kwietnia 1995 r., SA/Łd 2424/94, opublikowanym w ONSA 1996/2/80, Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oznacza to, że wszystkie elementy badanego stanu faktycznego i prawnego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania w taki sposób, że wynik tego postępowania nie może mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym zakończeniem postępowania. W rozpatrywanej sprawie uległ zmianie stan faktyczny, gdyż zakończył się rok szkolny którego dotyczył nabór na zajęcia, co oznacza , że przestał istnieć przedmiot którego postepowanie dotyczyło. W sytuacji gdy brakuje przedmiotu postępowania, można mówić o braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia. Podobnie jest w przypadku braku przesłanki podmiotowej, a więc w sytuacji braku strony postępowania mającej interes prawny w uzyskaniu rozstrzygnięcia. Postepowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy w toku postepowania nastąpi brak choćby jednego z elementów stosunku administracyjnoprawnego t. podmiotu przedmiotu lub podstawy prawnej. Decyzja wydana na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach stron przyjmując, że nie ma przesłanek do merytorycznego rozstrzygania co do istoty sprawy. Jak wynika z treści skargi skarżący domaga się wydania decyzji merytorycznej i wskazania w jej uzasadnieniu najniższej liczby punktów uprawniających do przyjęcia oraz uzyskanych przez jego syna tj. kandydata na te zajęcia. Takie też było zalecenie tut. Sądu. Nie można jednak aktualnie żądać " konwalidowania " decyzji wyeliminowanej przez tut. Sąd obrotu prawnego z powodu wadliwego uzasadnienia, poprzez wykonanie jego zaleceń dotyczących tego uzasadnienia, skoro wydanie nowej decyzji stało się bezprzedmiotowe. Na koniec należy wskazać, że żądanie w zakresie stwierdzenia przez Sąd bezczynności i przewlekłości podlega rozpoznaniu w odrębnym postępowaniu. Z tych względów skarga została oddalona na mocy wyżej powołanych przepisów oraz art.151 p.p.s.a.