IV SA/Wa 2150/18

WyrokWSA w Warszawie2018-11-22

Skład orzekający: Anna Sękowska, Agnieszka Wójcik, Aleksandra Westra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność odwołania, opierając się wyłącznie na twierdzeniu, że odwołujący nie byli stronami postępowania przed organem I instancji, bez uprzedniego zbadania, czy odwołujący mogli posiadać przymiot strony?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło stwierdzić niedopuszczalności odwołania wyłącznie z powodu braku uznania skarżących za strony postępowania przed organem I instancji. Organ odwoławczy miał obowiązek ocenić, czy skarżący spełniają przesłanki z art. 28 k.p.a. do posiadania statusu strony, uwzględniając ich twierdzenia i argumenty przedstawione we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie oraz w odwołaniu. Brak takiej oceny skutkuje przedwczesnym wydaniem postanowienia z naruszeniem przepisów proceduralnych.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli odwołanie od decyzji o ustaleniu warunków zabudowy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania przed organem I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie Konstytucji RP i K.p.a., twierdząc, że organ I instancji nieprawidłowo określił krąg stron, a SKO nie zbadało ich interesu prawnego, co skutkowało nierównym traktowaniem i brakiem sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 22 listopada 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sękowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik Sędzia del. SO Aleksandra Westra po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 listopada 2018 roku w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. C. i J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] maja 2018 r., [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania - uchyla zaskarżone postanowienie - Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] z [...] maja 2018 r., Nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...] na decyzję Zarządu Dzielnicy [...] Nr [...] z dnia 29 grudnia 2017 r. wydaną w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie i przebudowie bazy sportowej Klubu Sportowego [...] z funkcjami towarzyszącymi oraz infrastrukturą techniczną i drogową (..) na terenie stanowiącym działkę o nr [...] oraz cześć działek ew. nr [...] (pas drogowy ul. [...]) i nr [...] (pas drogowy ul. [...]) w obrębie 0520, przy ul. [...] w warszawie na terenie Dzielnicy [...], stwierdziło niedopuszczalność odwołania. Kolegium wskazało, że odwołujący nie byli stroną postępowania przed organem I instancji. Z powyższego Kolegium wywiodło, że odwołujący nie posiadają przymiotu strony postępowania, zatem odwołanie przez niech złożone jest niedopuszczalne. Skargę na powyższe postanowienie złożyli [...] i [...], wnosząc o jego uchylenie Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili naruszenie: - Konstytucji RPart. 32 (1. "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne " 2. "Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny") i art. 45 ust. 1 ("Każdy ma prawo do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd"), - Kodeksu Postępowania Administracyjnego w tym m.in.: art. 8 § 1 k.p.a. tj. zasady zaufania uczestników do władzy publicznej, art. 77 § 1 – zasada zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, art. 80 k.p.a. – zasadę oceniania przez organ administracji publicznej na podstawie całokształtu dowodowego. W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powinno sprawdzić, czy wniosek przekazany przez Inwestora m.in. odnośnie określenia obszaru oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego został sprawdzony przez organ administracji pod kątem stron postępowania, tj. podmiotów znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji. Skarżący wyjaśnili, że Inwestycja [...] zakładająca m.in. budowę budynku o powierzchni zabudowy ok. 651 m2 oraz powierzchni użytkowej ok. 1500m2 przy ul. [...], naprzeciwko zabudowy jednorodzinnej, w którym ma być prowadzona m.in. działalność restauracyjna (na ok. 100 miejsc) i kulturalna, z pozostałym terenem nieruchomości na którym będzie zlokalizowana podwojona liczba kortów tenisowych (z 3 na 6), zwiększona czterokrotnie liczba boisk treningowych do piłki nożnej (z 1 na 4) oraz wybudowane dodatkowe boisko pełnowymiarowe do przeprowadzania meczy piłki nożnej, swoim oddziaływaniem wykracza poza teren, który zajmuje, wywołując dla okolicznych mieszkańców uciążliwe skutki. Skarżący wskazali, że znając wielkość planowanej przebudowy terenu zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o uznanie za stronę w prowadzonym postępowaniu (załącznik nr 1), wykazując interes prawny wobec faktu, że planowana inwestycja ogranicza ich prawa, m.in. w korzystaniu z nieruchomości. SKO stwierdzając niedopuszczalność ich odwołania dopuściło się nierównego traktowania podmiotów przez organ władzy publicznej, przedkładając interes dzierżawcy nad interes właścicieli sąsiednich nieruchomości. Ponadto – w ocenie skarżących – SKO nie uzasadniło swojej decyzji, tak jak organ I Instancji nie uzasadnił odmowy uznania skarżących za stronę w prowadzonym postępowaniu. Tym samym odmówiono im prawa do sprawiedliwego rozsądzenia sprawy. Zwrócili uwagę, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się na wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r. podczas gdy od tego czasu orzecznictwo sądów uległo zmianie i np. w sentencji wyroku NSA w Warszawie z dnia 21.09.2017 r. (II OSK 2235/16) w sprawie przyznania statusu strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy można przeczytać, że: "1. Przesłanki przyznania statusu strony postępowania w przedmiocie warunków zabudowy, zgodnie z art. 28 kp.a., nie stanowi wykazanie naruszenia interesu prawnego danego podmiotu, lecz wystarczająca jest sama możliwość zaistnienia takiego naruszenia. 2. Prawo do ochrony swego interesu prawnego polega na możliwości uczestniczenia w postępowaniu, weryfikowania rozstrzygnięć, wyrażania stanowiska, zgłaszania uwag i wniosków. Ponieważ oddziaływanie w postaci hałasu na nieruchomość będzie miało miejsce, właścicielka powinna mieć prawo do tego, by w trakcie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jako strona postępowania, zapoznać się z materiałem dowodowym i ewentualnie wnieść uwagi czy zastrzeżenia, podejmując te czynności, jako strona postępowania administracyjnego." Ponadto skarżący wskazali, że postanowienie SKO nie zawiera żadnego merytorycznego uzasadnienia co czyni je niezgodnym z przepisami prawa. Organ Odwoławczy nie zauważył, że skarżący nie zostali uwzględnienie jako strony postępowania, bowiem organ I instancji nie przeprowadził własnej analizy w celu prawidłowego określenia stron postępowania. Mając na uwadze tak przedstawione fakty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zobowiązanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego do merytorycznego zbadania wniesionego przez nas odwołania oraz unieważnienia wydanej decyzji przez Organ I instancji Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Zaskarżone postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od decyzji ustalającej warunki zabudowy zostało wydane wobec stwierdzenia przez Kolegium, że skarżący nie byli stronami postępowania przed organem I instancji. Niewątpliwie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 129 k.p.a.) określają sposób (§ 1), jak i termin (§ 2 i 3) wniesienia odwołania, który co do zasady wynosi 14 dni od dnia doręczenia lub odpowiednio ogłoszenia decyzji stronie. Z kolei art. 134 k.p.a. wskazuje obowiązki organu II instancji prowadzącego ten etap postępowania administracyjnego. Postępowanie odwoławcze składa się bowiem z trzech faz: wstępnej, postępowania wyjaśniającego i wydania decyzji (lub odpowiednio postanowienia). Jak wynika z art. 134 k.p.a., organ odwoławczy w pierwszej fazie postępowania zobowiązany jest do ustalenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a zatem, czy w ogóle dotyczy aktu zaskarżalnego tego rodzaju środkiem odwoławczym, czy pochodzi od strony postępowania. Jeżeli te dwa aspekty przejdą pozytywną weryfikację obowiązkiem organu jest zbadanie czy odwołanie zostało wniesione z zachowaniem terminu. W niniejszej sprawie – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia – powodem stwierdzenia niedopuszczalności odwołania jest stwierdzenie, że odwołujący nie byli stroną postępowania przed organem I instancji. Istota sporu w sprawie polega na tym, że skarżący twierdzą iż przysługuje im przymiot strony postępowania, a jedynie w wyniku błędnego postępowania organu I instancji zostali oni przez organ w tym postępowaniu pominięci. Twierdzenia oraz argumentację na poparcie ich prawdziwości przedstawili skarżący nie tylko w odwołaniu, ale również jeszcze w toku postępowania przed organem I instancji we wniosku o dopuszczenie ich do udziału w sprawie. W tej sytuacji rolą organu odwoławczego było dokonanie oceny czy skarżący powinni byli zostać uznani za stronę postępowania w zakresie warunków zabudowy. Przy czym ocena ta winna zostać dokonana pod kątem spełnienia przez nich przesłanki z art. 28 k.p.a. w kontekście twierdzeń podnoszonych zarówno w odwołaniu jak i we wniosku o dopuszczenie skarżących do udziału w sprawie. Brak poczynienia takich ustaleń doprowadziło Sąd do oceny, że zaskarżone postanowienie zostało wydane przedwcześnie i bez należytego ustalenia stanu faktycznego oraz z dokonania oceny zebranego materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 77, 80 k.p.a. i art. 134 k.p.a. Odnosząc się do wniosku skarżących dotyczącego zobligowania SKO do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, Sąd wskazuje, że takie działanie byłoby przedwczesne. SKO musi najpierw zbadać czy po stronie skarżących istnieje interes prawny do występowaniu w postępowaniu, a dopiero potem wydać stosowne rozstrzygnięcie. Nawet na wypadek gdyby Kolegium doszło do wniosku, że zasadnym jest merytoryczne rozstrzygnięcie odwołania, to Sąd również nie może w niniejszym postępowaniu, nakazywać kierunku działania organowi odwoławczemu. Dopiero takie (ewentualnie) wydane merytoryczne rozstrzygnięcie będzie mogło być przedmiotem kontroli Sądu. Ponownie rozpatrując sprawę, Kolegium uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku i dokona oceny istnienia po stronie skarżących interesu prawnego z uwzględnieniem twierdzeń przez niech podnoszonych oraz okoliczności sprawy będącej przedmiotem odwołania. Mając powyższe na uwadze Sąd działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jedn. tekst Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło